L. Cslii Lactantii Firmiani Diuinarum institutionum libri septem. De ira Dei, liber 1 De opificio Dei, liber 1 Epitome in libros suos liber acephalos. Phoenix. Carmen de dominica resurrectione

391쪽

Item cum sectet eius mirabilia destrueret, nee tumennere uoluit ostendere Apollonium uel paria uri ea nam maiora fecis Mirum, e Apuleiu praetermisit, cuius Alant σmultae, mira memorari. CuriItu ror debris Nut,nemo Apollonium pro Deo colit si forte tu βlus,illoscilicet Deo dignuseu quo te in sempiternu uerus Deus 'iniet. Si magus Cnrsus , quia

mirabilia fiat,peritior utis Apollonius, qui ut de scribis) cum Domitianus eum punire vellet, repente in iudicio mn comparui qua ille, qui comprehensurcruci affixus. At enm ex hoc ipse 'ri pflantiam Chrish uoluitavere,pDeum se oonshmeret,ut ille uerecundiorIuis uideatur,qui cum maiora secere ut hic pure idsibi non arromerit. o em ne ipsa opera comparare,quia in sicundo, superiori libro defraude, ac prae hg3s artis mancae di i Ned esse Penquam,qui non optet in primi; id sibi post mortem oentinme, quod eriam reus maximi Nisnuns. Cur enm homines sibi sepulchra magnifim, cur stituas,cur armes somparane, cur aliquibus fictis praeclariue, aut eriam merte no ciuibus susceptae,student opiniones hominum promereris Cur denis ipsi inmij tui monimentum hoc detestabili struttiria, tanquam coeno aedificatum ,constituere uolui', usi quod immorretitutem de memoria no nis stervis Stultum est litur, id putrere Apollonium no- tuis, quod optaret uris,si post, quia nemo est,qui

immortalitatem recuset, mxime cum eum dicuser adoratum esse a quibUiam,sicut Deum,σsimu

392쪽

LIB. via si βb Η erculiι Alexi caeci vi ne ann bratum ab Ephesiis etiam rvinc honorari,non potuit ergo post mortem Deus credi, quia-hominem, σ magum fuisse mulabat, re ideo alieni nominis titula affectauit diuiniturem,quia μο me poterat, nec audebat Nostir uero σ poterat deus credi, Pia magus non fuit, creditus est,Pia uerus fuit Non,inquit, hoc dico,irrirco Apostoriis non haberi Deum , quia

noluerit. sed ut appareat nos sipientiores es, qui rabilibus a lis non statim fidem diuinituns adi ximus, quἄvos,qui ob exiPa portendi deu credidishς. non est mirwm si tu,quiae Dei sapientia lanu remotus er,nihil pro Uus intellipreorwm,ssae Iesb, inmiudaei,qui ae priripio pro Actus temtauerant, qbusssacramentum dei fuerat obsignatum,dimn quid tes:

vemigum erunt.Disce intursiquid tibi cordis est, non trircv a nobis deu creditam Christum, qa mirabilia stat,sed ga uidimus in eo fictar eo omnia,quae nobis annuntiare suiu uaticinio propheturu, fiat mirabilia,magnu puresiemAsylit et uos nuncupatis, re iudaei tune pumuerunt,s nonissa βι Hru Christu prophetae omnes uno stiritu praedixissent. Ires Deu cressimns, n mrigis exsectis,operibus f mirandis, qus ex illaina cruce,qui uos simi remes lambitis,quoni;

simu er ista prae di est,non intur so testimonio, mi enim de si dicenti credi potest sed propheturumnshmomo,qvia omnia,quae fiat, ae passus est, boante cecinerum,fidem diuimretis acrepit, quod nes Apostonis,m' APleio, neq; cuiquam magor nus it ivt. potest aliquata continvre. Cum igitur ulla

393쪽

luit Iup- μb ouis pelle caelare ut sitia titulo pose

sit irretire lectaerem. veruso inscitia hoc, n malina eorris, Quam tundem nobis a lish ueritutem, ηψι quod prior Deornm eos i s ad ultimum prod disti .Prosecutus en Ammi Dci laudes, quem rere,qμ max-- opificem rem quem 'ntem vomm quem parentem omni , Ψηem fictorem,

gonem cunaras euertere.

394쪽

eu eriu'siae refutarem,non ut odntra eos scribe-vem,qui p4uris uerbis obteri poteratused ut ommes, φιi ubis idem operis efficiunt ,aut effeceruns uno simul -petu prostimem .Non dubito enim quin alii plurimi multis in locis, et non modo graecis, sed etiam latinis literis, monimentum miushme suae struxerunt, quibus mPlu quoniam restondere non poteram,sie avndum mihi hane a sam pustrui, uteris priores cum omnibus suis scripm peruerierem, er futuris omnem faculturem scribendi, t restondendi ampurerem, praebeant modo aures . Efficiam profecto,ut quicuηs ista cumouerit, aut su piat quod ante damnauit,avit,quod est nox aem, deridere aliquando desistis. Quanqua Tertulianus eandem musam plera perorauerit meo Iibro, cui Ap Aytico nomen est, tumen quoniam aliud est accusantibus restondere, qVod indefensione, aut nenitio seu positum est,aliud instituere quod nos famas,in quo neces est doctrime totius subsennam contineri, non de ust hunc laborem, ut implerem materiam, quam Cyprianus mn executus est in ea oratione , qua Demetrianum sicut ipse ait oblatrantem, atapobstrepentem uerituri redarPere curatur, quia mi

via non est usus,ut debuit. Non enim scripturae te limonist, cpsam ille uris uanam, Amm, commenn- nam pudibat, sedavinentis, ratione Aerat restilendus. Nam cum aret contra bo nem ueri-αnς ivnarvim,dulanς paulis'er diuinis lectoribus, 'mare hunc a' principio tunsiam rudem debuit. Eis paulatim luas principia monstrare, toto lu-

395쪽

DE TVsTITIA ne obi ει mutiret, Nam simi infinς solidi, arfirtis cibi cupere um non potest,ob stimachi meritudinem, sed lisure lassis, ae mollitudine alitur,donee frmam uiribus uesci fortioribus posit, ire et huic torrebat, quia non dum poterat cupere diuina,prius humana aeshmonia ostent,idsphilosophorum-bis laria rum,uisuis pol symum refutaretur eboribus. Quod quia ille non stat aptus eximia eruditione diuinarum literarum, ut iis solis contentus esset, quibus fides conse acressi Deo instiranae,ut ego ficerem, simu ut iam caetraris ad imirendum pararem . At si hortatu nostro dom homines,ae disern hue se oon' re coeperint, re munia sua,uim s dicendi in hoc ue-

Hrens campo iamre maluerint,manituras breui re-

Iipones sesar,Wοι suram ese omnem philoseph am, nemo dubimuerit si fuerit omnibus persuasum, tum hane solam relinonem,tum enam σ βlam ueram essapientiam sed martus sum longus, quam

vilebam.

Dei ina,quam non modo philosephi, sed etiam

poet qui eospraecesserunt renns quaesierunt uiribus. Et quomodo pro uero baberi debeat,no figmento poeunm,lsod iustina temadmculebat regnante Saturno,

aurea fuisse βωla sed Ioue regnante iustinam eesue tum, Caput VVnereddenda est de iugina pransitudi-stumno,quae aut ipsa summa est uiartus, tβns est ipsa uirtutis, quam non modo phia

396쪽

losophi quaesierunt, sed poetae quoq;,Pi priores mutare Aerunt,m - xustum philostphiae nomen prosipientibus habebantur. II i plane' intellexerunt , abes hanc a' rebus humanis,eamq; finxerunt offensam uiariis bo num cessis i terra,in coelums migras , ais ut iacerent sil sit tu huiuere. Solem enm praecepta per ambavs dare)ae saturni temporibus,quae ilIi uomne aurea, repetunt exempla iustitiae,narrans in quo flatu fuerit uim humana,dum illa in tora moraretur. Mod quidem non pro poetica ferine, sed

pro uero habendum est saturno enim res ranae nondum Deorum cultibus in bruti nec adhuc ulla unae ad diuinituris opinionem consecrata,Deus utis Golebatur.Et ideo non erant neq; dispensiones, nes inimiciariae, nes bella.

Non d m uesanos rabies nudaverat ensis, Utvrnuinicus Caesaris Arataeo loquitur cur me. Nec consenPineu fuerat discordianare. I mmo nec alienivnis quidem, nes ulli omnino gla dij,qui nudarentur, fuerunt insis enim Proenae,ae ureunte tu hila,aut de tutela sui,cum nemo insidia vetur,aut de pernicie alterius cupreret,cum nemo quicqκam concupisceret Malebant tenui contenti uiuere cultu, ut Cic.m

suo ait Aram,quod est proprium nostrae relinonis. Ne signare quidem, aut partiri limite campum

Fas erat,in medi quaerebant. Mippe eu Deus coem omnibus terra dedisse ut coem deurent uirum, non ut rabida,et furens uuaritia sibi omnia uedimret,

nec ulli deesset,s omnibus nasceretur. in odpoetae di

397쪽

DE IUSTITIA Humsileampi oporte non ut exi hine ς niihilom-

iam tunc uisse priuati, sed more poetico matum, ut intellimus rem liberales fuis homines, ut natur sibi pus non includerent,me solis absconditis mos barent ed pauperes ad Oommunionem proprii labo-

νις admirerient.

Flumina iam lassis iam flamina nemris ibant. Rec mirum cum promptuaria tu larum benigne pa terent ommbus, e marina intercipiens beneficia diuina semem,sitimq; - 1 fareret jed omnes aequalia ter ab darent,vim habenis non habentibus sarmsopiosis; donarent.sed postqui saturnus a filio pulsus, in Lan; s delatur est, Arma Iouis fugiens reviis exul adeptis, Cum iam populus, uel noui regis metu, uel quia stote deprauatus Dei- colere desist, reum s pr. Deo

habere coepissit, cum ipse propemodum paricida exeplo caestris est,ad uiolandam pietarem, Deseruit propere terras iushyma uiry,

sed non, ut ait Cicero, Et Iouis in regno, eli s in parre resedit. Momodo enim pomat in eius regno residere, aut mmmorari,qui patrem regno expulit, bello perfia 'tus est,exulem rem orbe id uite

Ille malum uires serpentibus addidit aeris, Praedari); lupos iussit. ide' odium,ininuidia , dolum hominibus Meui ut essent tunquam sirpenter uenenan, rem rapaces quam Iupi QSod quidem uere faciunt inqui iustos,ac fideles Deo persis sirur,dot studicibus seviendi aduersiis inoxios post

398쪽

Duem -Forstisse aliquid eiusmodi Iupiter Ieremit ad expugnandam eselesiventes, ac lupos acuisse traditur. Tu belli rabies, amor sumsit habendi.

Neq; inmerito. Sublatu.n.Dei reliciora boni quoque, ac mali Hennam periderumt sic hominibus inter dit communitar uuae,m' direptum est foedus Acteretis humanae Tm inter si manΜ instrere coeperunt,o

ensidiari,ct gloris sibi ex human inguine cόparare. Mod cupiditur fons malorum omniam expulsa iugiliasuas idest iniqMisimus promulgeturileus, e quomodo sub Iove naturae consortes fruituti s2bienerit audax, ara,ambitiosi,superba,σ crudelis impietur hominum, aureum expulit siculum, quodssia mi puritus uerae religonis. Car. VIVorum omni malorum fons cupiditisq erat,qμα sicilicet ex contemptu uerae maiestatis erupis non tantum ensen non participabant aliis ii,quibus aliquid affuebat, sed aliena

quos rapiebant in priuatum lucrum traheres omnia, quae antea in usus hominum etiam sinuli labora

strμino sebiurrens,in primis necesseria uitae Abdurere,π colliesre coeperunt Eas firmiter concluse fruare, ut beneficia caelestia sicereiissea ηό propter ὁμmaritutem,qsae nulla in ipsis erat,sed ut omnia cupiditatis, auarinae instrumentae contraheren leus etiam bi lubriae non ne munius iniquissimas , iniu--γ

399쪽

DE Ivs TITIAstissimis p sanxerunt,psibus rapinas ,re maritiam

suam contra uis multitudinis tuerentur.Tantum tur authorimae,quantum uiribus,aut opibus, aut avaritia prae Iebant. Et quoni; nullum in huiu*tiae uesbnum fuit, cuius oscia sunt humamres,aequirer , sericord ia iam superba,et tumida inaes alitate grudebant , aIlioresq; caeteris hominibus atellitum comitu

ferro, in im ueste suibant. Hinc bouores sibi se purpuras,, sesceς inuenerunt,ut securruU, sadiorum ei; ferrore sabnixi, quasi iure dominorum

perculsis,ac paventibus inperarent.in hac conditi ne humisnam uitam rex ille crestituit, qui debellam , ac furto parente non regnum, sed impiam orannitadem ui,σ hominibus armatis occupauit. Et aureum

istu iustum s semium sustulit, meIth; homines manus, re impios feri, uel ex hoc ipse,quod ipsos auertitae Deo ad si adorandum,quod error insolentissimae potestins expressirat, is en no metueΥet mm,que arma cinybant,fιemfrri, ' gladiorum futur in-μetus Ercundabat 'aut qui pararet alieno, qui ne patri suo Ψιidem peperceratimsem uero metueret, priTitanam robu'm,excelleratim si uiribus untem bello uicerat,oondione deleverat cryid ru,si omnis musntudo in*lim metu pressa in unius adulationem cuncessirat hinc uerebantur, bute bonorem maximum deferebam, Et quomam morer, ac uitia reIς imitari unas obsequii iudicibatur, abiecerunt omnes pietπ- rem , ne exprobrare regi salus uiderentur,si pie uiuerent sie assidua imitatione corrupti Huinum sis relu

400쪽

LIB. v et possim est Neeiam quicqviim ex anaeredentis semii pis; atq; optimo stam mansii d explosi iustitia ueritutem

frum trahens reliquit hominibus errorem, ignorantiam, Eretem. Imprudentes intur poetae,qui eam ad coelum consumsi cecinerunt,idest ad Iouis regn- . si enim semio,quod uomne aureum, iustitia in terrassit,a Ioue utis pulsi est,qui aureum semivim commmuit.Semli autem o mumtio, π expulsito iussi

tiae nihil aliud. ut dixi quὰm deserno diuinae religo in purenda est,quae sela eligat ut homo homine cha. v habeat, eamq; sibi state tutis ummio siuat ee constridiam siquidem pater idem σDeus est omnibus , ut Dei patriue cummunis belusicia cum iis,quino habent,partiatur,nulli noceat,nullum premat,non 'res claudat boliti,non aurem premniisdsit Iavsi beneficus,liberaliue,quas renas ese laudes Tullius exishmauit. Haec est prσει tu bria, et hoc aureumsiis

culum,quod Ioue regnante pr-- corruptum,mox ipst, omni eiurnoniae consecrare, Deorum smultor cultus scepto fuerar omne ublatum. De aduentu Chrigi aurem simium restituetis mele fisiide tueri re 'rmantis ruinonem. Et quod ut tus innote t,σ probatur exercitio uitiorum,ut liquidum sis,quare Deus mula esst permiserit. CapAt VII

Ed Dein, ut parer indulosissimus,appros pinquante ultimo tempore nuntium misit,

qui uetus illud secutrum, tum s iusti