장음표시 사용
471쪽
DE VERO CVL T Uvarem de vitiis,acuimnbus dicum,mm de bora, aenMIo diserentibus nobis etiam quod est mn rari possit istiust siue en uirtutes inferes uina sua . te decedent,sive vina ςxmas,uirtutes ultro subibue, sic bonorum,ac malorum consili tuis natura est, ut se uicem semper oppugnentsemper expellans,im', ut nes uitia retrήhi sine uirtutibus possins,nec uirtuteris emisine de ramone uitior .PIasiptur ut
lanu aliter inducimus,s ae philosephis indua βIet.
Prim V quod utris propositu ese dicimus ducem
utrinis smormiem .sed alter u honoratum,qui uirtufi bus,ac bonis praesit, alterum danaisi,qui uitiis,ac m Iis. Illi autem is dexteriore tunium uia ducem ponut neq; --, neq; perpetuum siquidem quaibet domvem bonae ari inducunt,qπiae desila reuocet homi
nes, frust esse doceat Sed nes ingredi se ne meam uiam nisi pueros,re adolescentes, uideliore parres disicantur in his aeretibus. Nos autem omnis fixus,vneruaerens in hoc coeleste iter inducimus, quia Deus,qui eius uis dux est, immortilitutem nulti homini nam negit.Forma quos uiarum ipsaru non ire est,ut illi putaeuerunt. in id enim opus est. Υ. in rebus contrariis, atq; diuersis e sedestria illa melior innuersa e ' ad solis ortum, altera illa deterior ad O cnum,quomam qui ueriturem,ac iustinamsequitur, is arrepto Imortalitatis praemio perentu luce ponetur, qui autem ab illo malo duce ille Hr praetulerit uitia uirtutibus,mendaci m ueritati,necesse est ad orasum, tenebras deseratur. Describam intur utras, et ear proprietutes babstus s monstrabo. De uia
472쪽
LIB. VI et o I De uia uirtutis, quae in Elysios rampos desinere dicitur, uitiorum, quae ad impiamrtara ducit, - o' duabus utriusque. Caput IIII Na est intur uirtutis,ac bonor m uia,quaeu fert non in Ebm mmpos ut poetae loquutu sed ad ipsam tmndi arcem.
- At Iaera malor Exercet poenas, ad impia taertura mittit. Est enim criminators illius,qui prautue relinonibus institulis auertit homines ab itinere coelesh, o in uiam
per dinoni; induat Cuius uiue lenes, fora sic scomposita in ale ,ut plana,m patens omni gene rem malapstu um delambitu es uideatur. In
ea ensen positit Deus omnia,quae pro bonis habentur in terra,opulentiam dico, honore qsietem,uoluptutem, illecebras omneς .sed cum hiue pariter iniustitiam,crudelitutem,superbia perfidiam, libidinem, cupidiis rem, discordiam,ignorantiam,mendaciam ultitiam, caeterael; uitia,exitus autem huius uitae tutis s. vim uentum Aerit ad extremum piunde iam regredi non lice cum omnisuapulchrituesne tum Abito praeciditur, ut non ante quis fraude prostiare possit, quam praecipitatus in alntuinem profundam cadat, Missς enm praesinitaem bonor sipedemptus, et in his consequendis,ac siuendis occupatur,non praeuiderit ea, quae post mortem secutura sim si s in Deo auerterit, u ad instras deteribis, is aeternam danabitur poeni. Via ergo illa caelestis il liue,et clivosi proposita est, uristinis horretibus loquusaxi, extuntibus impe ' ,
473쪽
gris nidendi βIicitudine sit mis gradi edum In hae posῖit iusbtiam, temperantiam, patientiam,sdem, mshretem, abstinentiam,svnωrdiam, scientiam, uerit rem,sapiennam, caeteriaq; uirtutes, sedsimi cum bis paupertatem, ignomimam, laborem orem, a ritultus omnes. Quasquis ensen stem Aam ponexerit lonnus, er naetiora maluerit,mrebit his terrae bonis, ut expeditur, ae leuis discuitutem uiae superet. Nec enis potes qui se apparatu reno circundederit, aut diuituis onerauerit,an fias illas uel ingredi, uel tenere . Vnde intelli tu imm mali re ullis ficili, με prouemre,qμα cupiant,quia promi, declisu est eorum uia.Bonis autem qπα optent,discite procedere, quia discili, arduo itinere gradiuntur. Iustus er-v,qAoniam durMm,aste τμinis iter ingressus est, con temptui,dcrisui, odio funecesse est. Omnes en ,quos cupidires, aut voluptas praecipites trahit,inuident ei, qvirtutem capere potuit,et mis Dut,id habere alique, od ipsi non habent .Erit ires pauper,hκ lis ,iguo bitu, stibi eμις iniuriae,re tundem omnia,quae amariva μnt,perferens. Et si patienam tuum ad Amm illum gradu , inem sperduxerit, dabitur ei a rona uirtutis, ae D eo pro laboribus, quos in ui, propter mlh nam pertulit, immortulitute Jonabitur. Hae sum uiae,quas DeuS humanae uitae signauit,in quibus Pig bona ostendit, mala,sed ordine praepostero,atq; sonue δ. I n una enis monstrauit temporalia prius mala cum aeternis bonis,qui est ordo melior. In altera temporalia prius bona,cum aeternis mulis, s sordo deterior,ut quicunq; praesenna mala cum iu da
474쪽
deIerri maiora, certiora botus consequutur,quilmsserum illa,quae streuit. QMsquis autem praejentiabo praeposuerit iustitiae, in maiora Ionvoramcidet mala, quam fuerunt illa , quae Iunt. Haec enim uim temporalis,quia breuiue est, iccirco σ bona eius, mala breuia sine necesse est, Illa uero stirim Ita, quae huic semenae contraria est, quia sempiterna est,irir ωσbona eω mala sempiterna *me. Ire sit, ut boni; breuibus mala aeterna, remalis breuibus bona aeterna sumedam, Ires cum Dini proposita sine homini bona, mala , ω γ derare , --ques secum decet,quanto satius sit pro perpetuis bonis mala breuia pensare quam pro breuibus,m caduhς bonis mala perpetuas linere. Nam sicut in hoc siαculo,cum estpropositum cum hoste certumen,prius laborand- est,ut sir postmodum in orio, eseriendrum, Friendum, tus, frivra perserenda, humi quiesce dum,ui glandwm,periclitandum est,utsaluis pignoribus,se domo, re re semiliari,σ omnibus pacis,aemElariae boni; perstui possis Sin autem praesens oti malueris,qsam laborem, malum tibi maximum βrias nec pe est. Praeoccupabit enim aduersirius non resi lantem, stabuntur agri,diripietur domus,m psedam uxor, ac liberi uenient, tu ipsi intersiaere,
ac cupiere QEae omnia ne acridant,praesens commo
di m differend- est, ut maius, Iongius parratur.
Sic in omnii bae uitae, quia nobis aduersarium Deus reseruauit, ut possimus capere uirtutem , omittenda est praesens uoluptas, ne hostis opprimi, u glaniam, flationes avndae, btures expeditio-
475쪽
DE VERO: CULTU vis obeundae, undendus ad ultimum cruor. Omma
denis amara, grmia patienter Frenda,eo quideprompnius, quo is Imperator nostir Deus praemia pro laboribus aeterna constituit.Et cum in hae terrena litia rentum homines laboris exhauriant, ut ea sibi parians, qμ e possum eodem modo perire, quo parare sun cemae nobis missus labor est recusandus, quo id de quiratur,quod nullo modo possit amitti. Voluit enim Deus,qui homines ad hanc militiam unui expediter in acie stire, intentis acriter ammir ad inuisibili; ho*ς insidias,uel apertos impetus urIlare,qssi nos ι- cui periti,σ exercitati duces flent, uariis artibus mptri,pro cuiusq; natura,σ moribus seviens. ΑIῆς n. cupidi utem inlatiabilem immittit, ut opibus sui; tunquam onmpessibus illiretiosae uia uerituriς exmtiae. Alios inflammat iraestimulis ut ad nocendum potius intranos ae Dei contemplatione detorqueat. Alios immoderatis libidinibus immergit, ut uoluptati, corpori seruientes, ad uirtutem res iceremon possint. Al3s u vo i pirat inuidiam,visuis ipsi tormentis occupati,nihil aliud conten nisi eorum, quos oderim elicitatem. Alios in Iammat ambitionibus.I i sunt,qui ad urendor mamisatur omnem uitae suae operam,curam s cό uerruns, ut si lassignen mannis momem semponam. Orodam cupiditas tendit altius, non ut provincias temporali gladio repetra, sted ut infinire, σ perpetua potestate Dominor se dici uelint uniuersi pineris
humani. Quos autem pios uiderit, manibus implicitreunonibus,ut impios ficiat. Iuuero, quispientiam
476쪽
LIB. VI et o 3m excieret, nequis comprehendat,G t teneatuerirete. sic hominibus obstruxit aditur omnes, er obsipsit mnes uias publicis lares erroribus, quos ut discute reposer ς, ipsum s authorem mulo m uincere,illum nauit mos Deus, armauit uera, coeIelhq; uirtute,de
qua non ribit nunc differendum est. De fissa definitione uirium, quam authore Lucilio positerunt ρhilosophi, uera disserentia scientiae,
σ uirtutis. Cap . V Ed prius qμὰm 'PIasuirtuter exponeres incipiam , determ nanda est ipsa uirrus, ct amphilsophi non res defrueruntes et, aut in quibus rebus, quid operis,quid habeat offcii. Nomen ires selum rennuerunt,uimuσo, effetam, rationem perdiderunt. Qiaecunq; autem in defrinone uirtuns solent dicere paucis uersibuψωι Iint, er enarrat Lucilius, quos mali equidem pon re, ne d- multorum Antentias ref ,sim longor, quam moese est. virtus Albine est pretium persoluere uem QEris inuersamur,queis uiuimus rebus adese . virtus est homini scire id, quod quaes habeat res Virtus scire homini rem myufile, quid sit bonestum-Mφα bona,quae maia. I tem,quid inutiis, turpe, inhonesiam, Virtus quaerendae rei finem sare,modums
477쪽
DE VERO CULTU Ho lam ese,ais hominum ,mori cy malarsi.
Contra defvorem bo num,mori os bonorum. Hος mag inne his bem ueste, brue uiuere amicum. Commoda naeterea patris sibi prima putare, Deinde parentum,tertia iam,postrema s nostra, Ab iis desimnοtubus, quas poeta breuiter cumprehendit.M.Tusim traxit officia uiuendi,Panaetium 'icusculis,eas tribus uoluminibus inclusit. Haec autem
quἀmβὶμ sint, mox urdebmus, ut appareat quantum in uos dignatio diuina contulerit, quae uobiό πω ruit ueritate. Virtutem esse dixit scire, scd sit bonu, et malu ,quid turpe,quid horastrum,quid utile, quod nimis breuius fioere potuit,si titum bonum,ac malum dioeret, quia nihil postste putili, uel honestrum,quod non idem bonum sit, Nihil mutile, ac turpe, quod non idem malum sit. Quod philosophis uidetur,e idem Cicero in territo supradim operis libro os,ndit. Veri scienna non postst esse uirtus, quia non est intus in nobis Id ad nos extrinsta suemt Quod autem trasire ab altero ad alterum potest uirtus non est, quia uirtus sua cuique est scientia intur alieni beneficii est,quia positu est in audiendo. virtus rem nostra est, quia postre est in Iunctae friendi bona. sicut erv in itinere celerando nihil prodest uiam nose,nisi onnatus, ac uires suppeditens ambuudi,ire uero scia nihil prodest,si uirtus propria demat, Nam stre etiam ii, quipe ns, sino persis,mmen quid sit bonum,et maiam sintium'quoties aliquid improbe sciunt,preo re si sciunt, ideo caelare nituntur Sed cum eos bom,a mali natura nonflia cur diust muti um
478쪽
Lrp. VI 1 o tar, ut , quia deest illu uirtus, idest cupidiis boue faciendi. Ex hoc tintur apparet, aliud esse Mentiam boni, malis, aliud uirtutem,quia potest elle Benna sine uirtute,simi in plurimis phil phorum Ait. In quo, quoniam rem ad culpam per-nnet, non fecisse, quae scieris res, Iunius praua, ultroβις animς, quem excusire ignoratio non potest, pumetur . Ergo sicut uirtus non est bo-m, aemulum sare , ire uirtus est bonum facere , malum non facere. Et tamen scientia sic cum uirtute oeniim est,ut scientia praecedat uirtutem, uirtus sequatur saentiam,quia nihil prodest cognitio,uisti amosubsequatur. Horatius ery paulo melius definiuit. Virtus est uitiis suure, sapienna prima,
sed inepte, quia eam contrario terminauit, ut si dice vet. Bonum est, quod malum mnest. Cum enim quid
sit uirtuς nescio , ne uitium qitidem quid sit scio. Vtrunque intur indivi definitione , quia natura rei MIrs est, ut utrinque aut intelligi , aut non intestin sit necessie. Verum uos ficiamus,quod iste debuit.Vi tus est iram cohibere, cupiditatem ρompescere, libidianem refrenare, id est enim uitium Asere. Nam De omnia,quae fiunt mustis,atqκe mprobe, ab his oriauntur allectibus. si enim commotionis huius, quae iradicitur, impetus retundatur, omnes hominum cun-tentioneς maia βpientuir, nemo insidiabitur, nemo prosiliet ad nocendrum. Item si cupiditas temperetur, memo terra, maris vagabitur, nemo exercitum
ducet, ut rapiatu et aliena. Item si ardor libis m oomprimatur,omnis aeus sexns retin
479쪽
DE UERO CVLT Vbit βam sanssiret . Nemo quicquam plidendum aut patietur,aut ficiet,Emuniuersi scelera, na μου commotionibus uirtute sidatis,ex hominum uim,moribus f tollentur .c Mae fidano cum fionum,et Hiemi hanc habet rationem, ut omnia rem β-ciamus. omne intur uirtunς officim estnon perare, Da prole Arny twn potest,qui Deum nesci quoniaam ignoratio eius,a quo bona oriuntur, mprudelem inpingit inuina neo se est. Ires ut breuius,eν significinnus ut fp rei summa officia determinemur, solenna est Deum noscere, uirtus adiere.m illo sapientia hoe tu bria connnetur.
Quod philosephi nesciuerunt, quid est bonum,
aut malum,quia fontem boni lacitam nesciebame,nee intellexerum , quis debeat rer-, operis finis es
se, qsomodo oonstet Lucilium fi o definiuiss uir
Ixi qκοd erat primum scientiam bovid non es uirtutem.deinde quid sit uirtus, et in q o sit,siquitur,ut id quo pinum quid sit bonum, mitu nes p phi ophos breuitvrsendam,ql pene' declaratum est libro terrio,cum de μmnis bono disturerem. Qui aiatem, quid est summum
bonum nescierunt, Ο in caeteris bonis, malisque, quae summa non suns,errauerint neres est,qπod non potest uero iudido examinare, qui Drem ipsum non tenet, de ista descendunt.Fons autem bonor Deus
est, malorum urro illes diuini minis semper imm
480쪽
, de quo sepe diximus. Ab bis duobus prinopi'
bona, las ori tur. αuemum a Deo, hanc habens rationem,ut inmortulitatem parent,di est sum m bonum .-autem ab illo altero,id habent Officium, ut coelesbbus ostrum,terrems s demersum ad poenam interficiant sempjternum , suod est summum malum. Non intur dubium est, clum omnes isti, ni id esset bonum mali ignorauerim,qui nec Deum, nec aduersari; eius scierint. I res finem bonorum ad anuus, ad hae breuem uitum retulerunt,cysiam
solui, ocridere necesse est,non sutis progressi lonus,
sed omnia eor: praecepta, omina,quae inducunt, bona, terrae inhaerent, humi iacens,quoniam simul cum Ovrpore,qssod est terra, riuntur.Peramne enim non ad uitum homini comparandam , sid ad quaerendas,uel auynda3 opes, honores, gloriam, potennam, quae sunt umuersa mortuita, rem,squam iste,qui,ut ea sibi continvrens, laborauit.Hic est illud. v irtus quaeredae rei inem scire, dums, Praecipiunt .n.
quibus μῶς,π quibus artibus res semiliaris quaeia renda sit,quia uidens male quaeri Ρler sed huiusmodi uirtus non est propositu sapienti. Nee enim est uirtus opes quaerere,quaris nes inureno, neq; ns spois nostra poteseae est Ires quae bi, Obstntu βciliores suns malis quam bonis.Non potest erv virtures in iis rebus quaerendis,in quarum o temptu uis,ae ratio uirtutis apparet,nec ad ea ipsa transΝget, quα misym,ac excese animo culcare, ae proterere gesh nes fir est animam coelestibus intentum bonis, ue