장음표시 사용
61쪽
4s OPERATION Esque in obstructionibus adhibentur. Duodecimo: hine
triplici munere lan untur. Primo acido resistunt Secundo stimulant. Tertio resolvunt. N R. sed ubi eorpus sale abundat, aut solida adeo debilia & inerim
sunt, ut motum eorum ferre non possint, non sunt danda, destruunt enim tunc.
F. 3. Utendi methodus varia est pro vario artificis scopo. Primo: semper sumi debent vacuo & jejuno stomacho; dosis est gr. v. ad drachmas tres plus minusve pro variatione circumstantiarum, & si quis est robustissimus ad unciam, sed haec est summa dosis Secundo: dilui debent quam commodissime, sicut
uncia falis in unctis v I. vel v II p. acuae sit; prout eorPus
fert, & tunc operantur instar acidularum, nam sic fit Iixivium egregium, sic v. g. Recipe unciam hujus salis, dilue in unciis viri. ad I x. aquae. vesperi autem ante dentur gr. iij aloes, vel pillularum Francosuriensium, sequenti die surgat mane hora sexta, hauriat omnem hanc aquam seu lixivium una, duabus, vel tribus vicibus, deinde super; mbuler in frigido aere, ne tamen sequatur sudor, ideoque additur aloe, ut facilius ad alvum fiat determinatio, unde tum post L horae s. vess. sedes habebit absque ulla virium debilitatione. Si vis ut diureticum vel sudoriferum fiat,non admisce aloen,& moerbibe saltem aquam tepidam: hinc varia hoc sa-Ieessici possunt. Primo: si velimus ut purget per alvum nempe hypochondriacos, quibus fere semper est adstricta, asD-
matur circa auroram, jejuno stomacho, deambulando leviter in aere frigido post ejus assumptionem, ve speri ante sumatur pillula una Francoruriensis, Velaloes , ves scammon et gr. iv. sicque optime limus intestinorum expurgabitur, fames valde excitabitur e non facile dixerim, quot morbos chronicos hac ratione Curaverim, maxime literatorum, qui per octo dies
62쪽
alvum non deponerent, de quibus per Furgantia alia fortius adstfingebatur alvus, hi sales tollendo obstr istiones simul lubricant &abstergent. Debet tamen te ne determinans clari, quare praescribo praecedenti vesperi aloes pillulam, ut alvus irritetur, tunc operati hujus salis fertur ad inferiora. 'Secundo: si sudoriferum exposcatur, mane in lecto sumatur, & postasiumtionem superbibat aquam fervidam, ut infusum theae, cassae, decoctum ligni lassa- Phras, decoctiim hordei, quae omnia utilia sunt, sed
maneat aeger in lecto. . 'Tertio: si diureticum velis, omnia fiant, quae in purgatione alvi dixi, excepta aloe &e. superbibatur loco fervidae, tepida aqua, magisque diluantur infuso Cariae Theae &C. vix credendum, quantum lotii e Purgetur per renes, sed poterit quoque per frigidum
aerem ambulare, ut liquida constrictis excretoriis cu-taneis versus renes determinentur; licet quoque Pro libitu artificis quaedam aromata admiscere.
Hac methodo hypochondriaci, hysterici, febre
quartana laborantes, ut de tertianarii saepe curantur quam felicissime. In febribus observetur, ut aeger ante parOXysmum subinde ejus salis parum accipiat, ita ut ante invasionem drachm. III. vel iv. assumpserit, hora scilicet ante paroxysmum diuresis instituatur, tum obstructiones Capillarium vasorum reserabuntur, & paroxysmo superato major & major fiet glandularum subcutanearum apertio, ut omnis lentor febrilis solvatur. Hinc capillaria magis deobstruuntur, & aegri liberantur. Hinc tuto potest propinari, nisi adsit inflammatio, imo Om nes aquas spadanas hi sales superant. TRO-
63쪽
. Sal idem paeocessus. octaetri ex herba siueata.
f. i. O Isumuntur herbet recentes, irides, succulent ia I aetate vegeta, sereno tempore avulsae M in aere siccate, & statim post siccationem similiter tractentur, vel si vilissimae sint, aperto igne, reddunt Operationem in omnibus eandem, nisi quod, quia hic aqua expulsa suit, citius procedat operatio. g. a. Unde minoribus impensis, breviori tempore, paucissimo Iabore hi sales parari possunt in usus mediacatos.- Reliqua sunt hic eadem ac in praecedenti.
alprocessus Octavi. ni merίodo vulgari, qu uruntur omnes pharmaeopalparatus.
s. I. OErba in praecedente proc. descripta imp A. natur foco, & supposita pauca copia ignis lucidi prunae vel similis, incipiet fumare, qui sumus primo est levis, &sensim. per gradus increscit, ultimo autem fit ater, tuncque in flammam crepitantem abit, eum imposita materies est combusta, noua imponatur, idque tamdiu repetatur, donec satis cinerum. paratum sit g. 2. In hac operatione imprimis hae observari debent: quod primo ubi namma, ibi nullus sit fumus Secundo: apex & latera flammae undique fumo .denso investiantur quasi nebula. Tertior quod in omni, loco, ubi fumus est densus & ater, ibi sit conatus ad flammam, & ilamma sit mox exspectanda. inarto: si cineres hi nigri de scintillantes in vase ferreo in igneaeerto reponantur, tam diu retinebunt ignem, dODeC omnis
64쪽
C Η Ε 3s L S. 4ῖ omnis nigredo abest, tunc est enim consumtum omne oleum. Quinto: tam diu intus ignem alent, quamdiu ulla particula olei adiit vel ulla nigredo ; sim ni ac vero illa est consumta, collabuntur in materiam albam, quae nullo modo amplius ignem alit, seu quae non magis ignitur. g. 3. Cineres hi tamdiu ustulati&moti, donec non amplius scintillent, penitus salsi sunt, quamdiu autem adhuc sunt nigri & scintillantes, nondum salsi apparent respectu sensuum, quoniam oleum tegit illud sal. F. q. Si dein hi cineres tractantur juxta processum octavum, dant salem fixum Tacheniano longe candidiorem, longe acriorem, magis igneum, acidis magis oppositum, magis ad alca linum fixum accedentem. Vid. proC l. 1 - T.
g. s. Est haec distinctio inter sales Tachenianos, de inter sales, qui ordinario in officinis venduntur: quod in methodo Tacheniana oleum arctius ligetur sali de aquae lenta ill ustulatione; sed hic ignis aperte agit de
oleum comburitur; ergo tam cito aufertur, imo unico momento, ut se alca lino sali iungere non possit, sed oleum securi rapiat salem alca linum Hinc ex eadem copia hac operatione non tantum salis colligitur quam
methodo Tachenianai imo quidem duplo minus. χι ritur autem hic, quaenam sit origo hujus salis alcatini
Respondet Hel montius, quod nulla plaota habeat in se
salem fixum, sed tantum volatilem, quia Omnes Plantae diu exsiccatae nihil salis dant ; sed hic dicit in magno igne, cum sal oleum & terra compinguntur, tunc salina materies oritur fixa, & hinc si omnem terram &, omne oleum auferre possumus ex tali sale, tum illum salem fixum possemus redde re volat ilem, alias autem si terra adhuc unitur sali, tantum oritur alcati. Ergo si illud sal omnino sit privatum omni oleo, ut fit, si urgeatur per magnum ignem in crucibulo, Cavendo tamen
nuxum, tunc alcati fixum datur, & hqc est origo salium glcatinorum fixorum. PRO-
65쪽
Sal ex Horbis Mistis. s. I. OI quaecumque herba permistis inter se eombua rantur aperto igne eodem modo ac in proC. pr cedentibus, Cinis productus vix differt ullo modo δ cineribus cujuscumque herbae singularis. - a. Si ex hoc cinere producto etiam producatur sal . neque in cinere , neque in sale ulla erit differentia. F. Unde liquet evidentissimὰ ignem summum flagranti flamma destruere fere penitus omne, quod unam plantam ab alia distinguebat: non quidem nego his forte aliquam dari differentiam, sed tam parvam ut nec visu nec tactu nec gustu, imo nullo sensu de prehendi queat.
sal vagarabilis alealinus fixus ex farmentis . .
f. r. A Ddemonstrationem alcatini salis nonnulla herbae plus aliis inserviunt; nempe illae , quae minimum olei M. Plus salis continent, vel etiam herbae combustae illo tempore, quo minimum olei continent s talia sunt sere omnia virgulta arborum & frutices mense februario amputati, imprimis vero vites , salices, similesque plantae succulentae & acidulae, tum& multae plantae marinae in arenosis locis crescentes ut Capparis, Rali dec. s. a. Haec sarmenta Omnium illarum plantarum mense februario collecta in fasciculos ligata, in sartagine su perne tecta lento igne urantur ut in sale Tachensano porro dictum est, habebitur sal alcatinus ammodum acris in Prima operatione eaque leni & hoe veh
66쪽
CHEMIAE. 6 vel in planta viridi, unde videmus, quod planta combusta statim dat alcati. g. 3. Et si eadem sarmenta comburantur igne aper. to ut proc. II. & dein tractantur ut in processu s. da. bunt eundem salem proc. II.
I legatηbilis aleatinus fixus ex planta eombusta .
I. T T Erba recens, succulenta, virid is, aetate sua LI prima, quia tunc abundat succo, uratur ut in Tacheniano sale in cineres non igne aperto, quia tum tantum libra una , cum alias libra una & drachma una & aliquando plus ex eadem massa habebitur, nisi quis hanc jacturam facere velit. F. 2. Hi cineres crucibulo inditi spatio aliquot horarum igni aperto committantur & utantur, Cavendo Buxum, alias vitrescerent, continent enim sal & terram , unde omnia vitra fiunt & quo plus tamen urun-xur , eo fortior evadit sal. Hinc ab Adeptis dicitur omnem plantam combustam vitrescere, & in sacris dici
tur , in fine mundi omnia vitrescent.
In fundo enim crucibuli invenitur vitrum. F. 3. Cineres hi aqua soluti, fit trati, i iaspissati, coagulati in materiam siccam albam, igne valido utuntur in vase ferreo, sub finem semper agitando virga vel cochleari ferreo; ignis debet esse validissimus, quia alias per septimanas non fieret, & si non agitetur massa, semper ad instar saxi concresceret, & sic aqua aliquatenus solvi iterum deberet, qui labor esset duplex. F.4. Hqc massa bene tecto crucibulo indita igne vali. do fluat per 2. vel 3.horas. Coloris erit caerulei vel viridis, si infundatur in excipulum metallicum sal, jam est sal alcatinus proprius lixiviosus plantarum laneus, lixi-- v ium ejus omnes vestiu maculas abluit. Αlcali vocatur, quia
67쪽
46 OPERATIONES quia herba Kali crescens ci hca loca maritima maYimam copiam dat alicujus salis acerrimi; hinc Al Κali seu sal Kali omnibus salibus fixis nomen dediti est Soada veterum , quod idem notat. Cavendum in hac operatione, ne minimum aquae admisceatur, quando effunditur in vas seu mortarium , alias disjiceretur vas in fragmenta millena. Experimentum hinc esset periculosissimum.
s. s. Hic sal eo magis igneus est & acer, quo diuturniore & vehementiore fluxit igne, eoque magis suos' Colores & vires mutat. Primo: Est cineri ceus & fusi Cus ut cineres clavellati. Secundo: dandidus & caeruleus ut etiam in prirparatione nitri patet. Tertio viarescens & fuscus. Quarto: a summo igne ultimo rubellus instar marmoris, &hic posterior ejus gradus multo acrior est priori , &postremus omnium est acerrimus is ultimo pergitur, totum hoc sal volatile redditur &difflatur, ultimo tandem quasi ignis concentratus est, ut uno momento, si animal tangeretur hoc sale ; ad ossa usque combureret, cujus rei Veneti is visum fuit triste exemplum, ubi homo casu in tale vas liquido sale plenum inciderat, qui uno momento ita consumebatur ι ut merum tantum sceleton extraheretur. In tali lixi-vio panni immersi illico in liquorem vertuntur, quo acrior est uti in postremo: gradu, eo minus olei ha bet: singuli hi gradus possunt ut singuli processus con siderari. 6. Eodem modo ex succis, extractis; sale essentiali nativo, sale essentiali fermentato, seu tartaro , sale etiam Tacheniano, & nitro, sal hic acerrimus alcatinus fixus produci potest.
g. 7. Nec tamen ex omnibus aeque alcatinus nec eodem gradu, nec eadem Celerjtate, sed ex vasi is varius admodum, & in gradu & in virtute, & etiam quoadtem Pas, educitur, ex tarta fovinia detrimus fit. Hinet tartarus horum salium princeps dicitur ι est enim ejus sali
68쪽
C Η E M I n. sntina materies ad subtilitatem magnam redacta, ut es 'ex herba Kali &sarmentis vitis omnium acerrimus fit Ex herba Nati, quae est herba spinosa maritima cre- 'scens ad Nilum juxta angulum AEgyptivi in mediterraneo mari, laec in cineres combusta vertitur in cry stat los; NB. ex sarmentis vitis Tachenius conficit salem optimὰ calculum solventem, & hoc anni tempore multum salis dant. . .
F. 8. Hujus salis alcalini hae sequentes suin dotes . Primo: sapor igneus, si parva particula linguae imponitur, urit ita, ac si prunula ignita epidermidi imponeretur, manetque ulcus per aliquot dies. Secundo rodor nullus, licet, dum salivae aliquantulum miscetur, torum os quasi urina plenum sit, nam hoc Non fit, quas ipsi sabes haberent talem odorem, verum saliva in se continet sales urinosos sub specie salis amm . niaci, qui a sale alcatino huic salivae permisto solvitur;
nam si dentes solummodo frica veris hoc sale, saliva urinosa fiet: &hinc est, si animalium salibus addatur, ui sunt Deutri, quod tunc pars volatilis urinosa liberaat, & acidum omne absorbeatur, unde urinosus sapor ille non a sale ipso sed a liquido humano mutato fit. Tertio: Color varjus est, vide F. I. Quartor Causticavis ad omnes molles partes imo ad ipsa olla nostri comporis penetrat, si diu retinetur; hinc omnia ph qnomena ab igne producta majori vel minori gradu habet , facit enim ut cutis Pruriat, Yubeat, tumeat, doleat, inflammetur, in bullas elevetur, pungendo erodatur, eschara fiat, Gany na&spha Celus oriatur, & infundo tum cineres combust partis relinquit, si os aliquod nudum & pulchrum desideratur, cum tali lixivio tantum moderate Coquatur, si hunc salem frusto carnis imponis , uno momento putrescit. Quinto : ebullit cum omnibus notis aCidis. Sexto: solvit fere omnes nostros humores excepto lacte, hoc enim inde Coagu
tatur, si coquitur cum sanguine, bile, urina, album ine
69쪽
48 OPERATION A sovorum, sero sanguinis inspissato, resolvit optime, est tamen mortiferum, nam, dum ad pulmones fertur, morimur, mox enim putrefacit urinam & omnes humores, solvit quoque resinas & olea vegetabilium. Septimo: omnia sulphura animalia & vegetabilia & mineralia xesolvit. Octavo: coit cum omnibus oleis in saponem &digestionem facit. Nono: coit cum terris & cineribus in vitrum, ut & cum calce ossium humanorum, arena& cineribus plantarum, illud tamen vitrum iterum resolvi potest in sal alca linum& terram primam. Decimo r ad aerem liquescit, ex eo enim humidum educit, quoniam ita solutus in aere si destilletur, dat aquam :& ab aere etiam acida absorbet, patet, quia saepe solutus hic sal abit in corpus novum salis, Cum acidis non amplius effervescentis. Si hic sal in spiritu nitri ponatur, successive nitrum attrahit, hic sal acidum M aquam ab aere attractam tenaciter retinet, dissiculter enim iterum exsiccatur , secus ac nitrum vel sal marinus. Undecimo: ad ignem fixitatem habet; plurimum enim ignem sustinuit, tandem tamen magno igne volatili fari potest interposita terra vel calce ossium, vel simili. Duodecimo: coit cum acidis. in salem compositum, cui a natura acidi praedominantis nomen datur. Si huic sali tunc acetum affunditur totum hoc in aquam convertitur, nam. ejus acidum absorptum erit ab hoc sale . Decimo tertio :post unionem cum acidis salibus dat salem neutrum,
nam unitus cum tartaro dat tartarum regeneratum,
si cum spiritu nitri, verum nitrum regenerabit, si Cum alumine, alumen, si cum spiritu salis marini , sal marinus fit &c: &haec est regula universalis, es rue hic sal fixus. 14: Hic sal fusus ad ignem omnia. ere vasa penetrat & metallica & terrea, sic exedit aliquando operculum ferreum in vitro ut pulveristri Potuerit , in cuprum magis agit, neque tam facile in igne
retineri potest. Is : Hic sal mercurium sublimatam
70쪽
eonvertit in rubrum colorem, Io. Succum autem vio alarum, rosarum &c. in viridem Colorem.
Omnes hae vires in omni alcatino sale obtinent i hine praevidentur effectus ut menstrui , & quodcumque has vires non possidet, non dicitur sal fixus alcatinus, sponte in rerum natura non reperitur , sed est filius artis. L s. Sal hic utcunque fixus apparet, mixtus tamen triplo terrae figulinae vel ossium calcinatorum vel cal Cis, expositus maximo igni, fluere non potest, sed totus volatilis fit & dissipabitur. s. Io. Hic sal ad summam acrimoniam devectus euomnibus plantis est idem, an vero ex plantis verus fallaicalinus haberi possit, qui ab alterius plantae sale non differat, nullamque inveniat differentiam; Tachenius dicit salem ex Chelidonio praecipitare mercurium sublimatum in talem colorem, salem tartari in alium colorem Sc. si comburam herbam Acetosam & herbam rati, tunc salia primo quidem erunt diversa, sed si
bene calcinantur, non differunt ratione saporis, Couloris, odoris, emcaciae, nec ponderis,
Itaque instituit hoc experimentum: diversum colo tem a salis tartari solutione habuit, fudit in crucibuis& affudit sublimato, hunc alterius coloris fecit, & ulterius egit salem exaltando igne, tunc ulterius mercu
rium praecipitavit, sic etiam in ultima subtiligatione salem sumsit, & iterum alius oriebatur Color; haec ergσdiversitas colorum ab oleo plus minusve misto huic sal dependet, sed in sale acerrimo locum non habet.
s. I r. Salis alcatini vires in corpore humano sunt. re Omne acidum in corpore destruere. e. g. oleum tartari destruit acidum fortissimum olei vitrioli, ut non amplius sit acidum, multo magis destruet acida in corpore nostro , quae multo mitiora sunt. a. Tuncque simul eum acido effervescere & in novum salem concrescere incipit,prius enim effervescit antequam acidu destruat. Er go Penetrat per omnia corporis nostri vasa, exceptis i Tomo II. D nerviv