장음표시 사용
591쪽
vere possint in foro conscientiae , antequam Matrimonium contrahatur.
di postquam contractum jam suerit: non ignoramus met g ais difficultatibus hanc quaestionem implicari, & nemine n prorsus Episcopis eam ita cultatem tribuere , nisi gravissima aliqua causa id postulaverit '. 23. Satis verba secimus de ordinaria facultate Cardinalis Majoris Poenitentiarii; quod si extraordinaria opus fuerit, illam a Pontifice per se obtinere potest, vel ipsam per Praesulem sacrae Poenitentiariae moderat rem exposcere; nunc de iis sermohe in instituamus, qui ad eamdem Poenitentiariam debent confugere. Id potissmum Parochis. &Consessariis contingit . Nam perraro evenire solet , ut, qui dispensationes implorant, amicos, & familiares Rotnae habeant, qui negotium ejusmo
di perficiant: sed quicumque ille sit, qui hoc peragendum suscipiat ,
necessario requiritur , ut res plane exponatur . & nihil a veritate sit alienum ; nam fieri potest, ut contractum impedimentum salso existimetur.
Omissis pluribus exemplis, quae' afferri possent, illud satis sit, nullum
assinitatis impedimentum obvenire , licet ante Matrimonium cum aliqua Consanguinea suturiae uxoris copula habita fuerit, si i pia perfecta non extiterit . Item si inter duos assines copula intercesserit, ac deinde fa Cultas a Dataria M1trimonii ineundi, & gradus dispensatio ab ipsis obtineatur, licet copulam in supplici libello non declaraverint, tamen fieri potest, ut nullam aliam dispensationem a sacra Poenitentiaria petere debeant, nempe, si mutuam inter se assinitatem antea cognitam , perspe sitamque non habuerint, cum scelus admiserunt , sed inito solum Matrimonio in hanc cognitionem venerint. Tunc enim incestus, uti fatentur Garzias , ac Thesaurus , nrater alis , non ser ratis habetur .a4. Arcanum pariter. ac prudentia servanda est; id sitis ostenditur exemplo Parochi. quod P. Tiburtius Navarrus commemorat': n1m cum ipse ea sermone forte deprehendis Iet occultum impedimentum dirimens Matrimonium. quod jam palam celebratum fuerat, adeo incantus fuit, ut pluribus aliis rem patefecerit, quae silentio occultanda erat: eo queConjuges publice disjunxerit, quos impedimenti ignaros, & in scios pati debuerat. donee Major Poenitentiarius de toto negotio certior per ipstim fieret , opportunumque remedium afferretur . Aliam quoque viam inire poterat, nempe, eosdem conjuges clam separare , si impedimentum haud ignorarent , deinde ad sacram Poenitentiariam xem torum deserre, remediumque exposcere . Qua de causa in libello.
592쪽
qui olim Romae typis evulgatus ea pro instruendis Paroeliis, & Consessa
riis, qui ad sacram Poenitentiariam confugere debeant; haec monentur: Caveaηt ne, quod occultum es, palam faciant, praesertim impedimenta occulta Matrimoniorum; nam publica, vel ad publicum redacta non pertinent ad sa
eram Paenitentiariam .as. Insuper universae rei circumstantiae , &causae, ob quas dispensatio postulatur , plane exprimantur necesse est: Accidit etiam nonnum- sic in eodem libello , quem modo nominavimus, traditur in per
inadvertentiam exponentium , ut gratia juxta exposita obtenta , irrita evadant, eo quia causas ct circumstantias necessarias reticeant: unde fit , quod litterarum execi tores , casu posea poenitentium examinato . rem aliter se habere , quam expressum fuerat . comperiant, o gratias subreptilias , aut Obreptilias esse inveniant: quare pae viten es confuSremavent, ex Je ηουὰ d spensationis se carere putantes . in praed/ciis υinctilis, obligationibus miserabiliter remanent.
26. Paulo post agitur de causis, quae ad obtinendam dispensationem explicandae sunt. Etenim communi omnium consensu , & juxta Tridentinam Synodum ', nulla unquam dispensatio concedi solet, nisi legitima causa intervenerit. Idem institutum, & disciplinam sequitur Poenitentiaria , cum praesertim matrimoniales dispensationes petuntur quas sine causa impertiri non consuevit. Idem observari a Dataria non vide tur , Cum aliquis religione adductus, licet pro dispensatione impetrandaveram , ac legitimam causam in medium proferre queat, tamen an Xius, eclollicitus, an validum sit initum matrimonium, dispensationem ex- Petit , dc ne causam adducere cogatur , pecuniam largius persolvit, ut omni sollicitudine, metuque amittendae beatitudinis ermiatur. Hac Cnim ratione, loco cata sae , quae exponi debuerat, gravis multa sufficitur , quam ille libenter impendit, ut egenis , piisque operibus erogetur . Haec sapienter docet Cardinalis Palla vicinus - .a7. Sed perpauca de causis ejusmodi percurramus. Si de impedimentis , ac praesertim de voto res agitur, satis, superque jam ostendimus , quae peragenda snt. Pro dispensandis sponsaliis aliqua ex iis causis proferri debet, quae si probetur in foro externo, satis est ut eadem sponsalia disci tantur .a8. Si vero de impedimentis dirimentibus sermo habeatur,Innocentius XII. in tua Constitutione plures causas enumerat, nempe, cum Praeter Pisia silcntio fuit copυla . cum dispensatio gradus a Dataria peteretur ἔ pro causa aflerri solet metus, ne communi honellati conjugum macula inureretur : Item, cum agitur de impedimento affinitatis contracto ex copula illicita . aliqua causa rationi consentanea proponitur, li-Cet copula , quae prius intercessit, palam fieri posse non videatur, nec ulla mali species, aut offenso populo praebeatur; causa vero desumi sinlet me tu , ne aliquod detrimentum , dissidium, aut scandalum excitetur a
593쪽
s 68 PROSPERI CARD. LAMBERTINI
tetur, quae Briari evenirent, nisi dispensatio tribueretur. Porro causa ejusmodi semper probatur, eum res est de contra stis Matrimoniis, &palam celebratis: etenim Matrimonia vix ulla ditaIvi possunt, quia gravissima mala subsequantur, quae sane dispensatione impedienda sunt. uti recte perpendit Auctor institutionis, quae pro novis Consessariis Romae promulgata est ' I9. Postremo res tota cum suis causis, Ac necessariis circumstistiis Cardinali Majori Poenitentiario declaranda est per litteras Latina, seu hae nostra Italica lingua consectas: reticetur illius nomen. qui dispensationem expostulat, ejusque loco litera N. lassicitur; locus tamen designatur , ubi dantur literae, ut quo responsa mitti debeant, innotescat :in Me literarum nomen etiam, & cognomen describuntur illius. ad quem responsum dari necesse est : neque sane Parochus. aut Consessarius; cui Fidelis impedimento aliquo illigatus animum suum detexit, hanc
provinciam recusare debet; ne sorte ille totam urbem circumire cogatur, ut inveniat, qui literas datas a Poenitentiaria executioni demandet . Accedit, quod sacra Poenitentiaria jam consuevit ejusmodi executiones non tantum Parochis, sed quibuscunque Sacerdotibus committere '.
3o. Hoc pacto sibi quisque consulere potest absque ulla expensa; nam sacrae Poenitentiariae tribunal suis Administris stipendia persolvit . qui ,
dum munus ineunt, his verbis jusjurandum pronunciant: ossicium meum meliter exercebo, er gratis, ejusque ratione nih/l ab aliquibus etiam sponte oblatum , vel donatum accipiam , praeterquam salarium mihi constitutum '. De hoc monendi erunt, qui dispensationem aliquam petere debent: Nam in periculose satu manere coguntur , ct sibi persuadent, sacra Paenitentiaria tribunal aliquid lacri pro sitieris praedictis recipere , cum revera sacrae Paenitentiaria Ministri nee aliquid . quamυisminimum , nee etiam sponte oblatum unquam recipiant, er gratis omnia exhibentes, singuIos ad se reccurrentes serena
31. Sed jam sermone explicemus, quae peragenda sint illis, qui
litteras a Majori Poenitentiario datas exequi debent. Responsum sacrae Poenitent artae . quo continetur facultas di luendi propositum impedimentum , vel hoc pacto traditur: Discreto Viro Confessori, MMVtrii in Theologia, vel detrerorum Doctori ex approbaris ab Ordinario; vel discreto Viro Confessario ex approbatis ab Ordinario . Quocumque tandem modo id eveniat, nonnisi Consessarius ab Episcopo loci probatus litteras Poenitentiariae exequi potest: nee satis habetur , si olim hanc approbationem consequutus fuerit, sed necessario requiritur. ut tempus at Consessi nes audiendas praescriptum nondum absolutum lit. Adverti quoque debet, dispensationes mulieribus permistas executioni mandari non posse a
Conis a Par cap. II. b Idem auctori in iuvia prorerent. confessur. loco cin
594쪽
Consessariis , qui viros tantum confitentes audire, & expiare queunt; econtrario Sacerdos, qui solis mulieribus Poenitentiae sacramentum administrare potest, idoneus non est ad exequendas dispensationes vi i
3 a. Quod si literae Sac. Poenitentiariae ita scribantur: Discreto Viro Cons seri, Magis in TheoI ia , et ei decretorum Doctori ex approbatis ab
Ordinario , tum requiritur, ut Doctoris lauream a publica aliqua Academia consequutus ille sit in Theologia, vel jure Canonico. Si Regularis ipse fuerit, haud satis habetur , quod Theologiae facultatem , aut jus
Pontificium profiteatur, caeterosque Regulares in suis Clautiris edoceat: neque satis est, si Magistri titulo , atque honore penes suos fruatur . Patres solummodo Societatis Iesu a Gregorio XIII. ' privilegium acceperunt , quo Sac. Poenitentiariae literas aperire possint, easque exequi, licet Doctores in publica Academia declarati non fuerint, modo tamen inter Consessarios ab Episcopo probatos recenseantur , & sint ex illorum numero, quos Praepositus Generalis societatis designare solet, ut trieras Poenitentiariae accipiant, & exequantur . Eodem serme privilegi ci praediti fuerunt ab Innocentio XI. Lectores Regulares S. Francisci , qui Minores Observantes apellantur ''. Putant nonnulli ipsos hoc frui beneficio , qui participes sunt privilegiorum , quae in Societatem Iesu collata fuerunt,quod tamen Pelli EZarius falsum omnino testatur: ς omissis tamen his controversiis Ordinum Regularium, quas dijudicandas minime suscipimus, id certum statuimus, probandos ab Episcopo esse Regulares Consessarios, si veris privilegiis haud muniantur 33. Si literae Sac. Poenitentiariae hoc modo inscriptae fuerint Disir to Viro Confessori, Magisro in Theologia. vel Decretorum Doctori, ex approbatis ab Ordinario , dc alicui reddantur, qui iis titulis careat, de tamen eas aperiat, non ideo novae literae petendae sunt a Poenitentiaria , sed
primae tradi possunt viro, qui propositis titulis eXOrnetur. Temere quudem se gessit, qui eas literas sibi nequaquam inscriptas aperuit; ipsius tamen culpa nullum afferre debet detrimentum illi, qui literas tradidit, neque ipsarum executionem impedire, si tamen haec per Doctorem in Sac. Theologia , aut jure Canonico perficiatur' . Illud etiam in disputationem vocari consuevit, utrum qui literas accepit a Poenitentiaria inscriptas aut Doctori. aut Consessario per Episcopum approbato, ita tamen, ut quemlibet inter ipsos eligere queat , utrum, inquam, semel
595쪽
traditis literis, ipsas repetere a Consessario possit , aliique Doetori, seu Consessario illas committere. Id sane a firmant plures , inter quos Ro-sgnotius '. Giribaldus , Diana , & Naidus' recensentur . Contra iarium alii tuentur, nisi nova dispensatio a Sacra Poenitentiaria exposcatur ; ac praesertim Marcus Paulus Leo' rerum ad Sac. Poenitentiariam spectantium peritissimus ejusmodi licentiam semper improbat, nisi sorte delectus Consessarius, quod solet contingere , ignarus, & imperitus deprehendatur. 34. Post haec agendum superest de clausulis, quibus uti consuevit Poenitentiaria. Porro illa nunquam deest: sita est. Quare , qui literas exequitur omnem curam, ac diligentiam impendere debet, ut cognoscat, an verum sit, quod Majori Poenitentiario fuit expositum. An res ipsa , circumstantiae, de causae , ac rationes ad obtinendam dispensatio. nem prolatae veritati prorsus consentaneae sint. Nam ejusmodi executio committitur haud pro mero solum , sed pro mixto etiam toro conscientiae. Quamobrem monere debet eum , qui dispensationem petiit, ut nihil averitate alienum proserat. Deinde opus est . ut diligenter investiget. utrum revera probentur omnia, quae ille testatus fuerit Non tamen ulli testes inquirendi sunt, sed illum examinari solum fas est, qui dispensationem impetravit. Pontas censuit jusjurandum elici posse , ut rei veritas magis comprobetur . Hanc tamen sententiam reliqthi omnes improbant. Quare, paucis jam superius dicta complectamur , adhibendam ab executore accuratam diligentiam , quam modo ostendimus; aliter irritam fieri dispensationem , nisi sorte ipse aliunde rei veritatem , ju stamque causam cognoverit . Quod si Confessarius pro certo habeat falsum esse, quod Summo Poenitentiario propositum fuit, ab exequendo dispensationem abstineat, licet quifipsam postulavit, rei salsitatem tueri comtendat, modo tamen Sacerdos id non perceperit, cum Poenitentiae Sacramentum dispensando administravit: non enim uti licet iis , quae tunc deprehenduntur . 3s. Disceptabant olim Theologi . utrum necessario requiratur , ut Sacerdos confitentem prius audiat, & expiet dispensandum , & tunc I lum dispensationem , quae a Poenitentiaria data fuit . exequatur ἔ Omnis
tamen dubitatio sublata est ; nam sic in Poenitentiariae literis indicitur :Audita
seq. Giribald. in loco et . eap. I 8. de Saeram. Marr. . a. i Sanche et de Matrim. lib.8. disp.34 num. 11. De Iuctis de Dispensat. lib. I. e .8. num. I 29. R lan. loco allat. clausul. 3. num. 22. o sep clericat. in allata dec. o. de Matrim.
596쪽
Audita prius Sacramentali Consessione. Qua de re conditio praescribitur , qua si careat dispensatio irrita prorsus efficitur Adverte. Dcultatem CGUUFribiis per Brevia , fiι Bullas Ma seris Paenitentia ii conces m non esse liberum , ut possit Confessor ea simpliciter , fr ad Diιm libitum , hoc es in Consessione Sacramentali, vel extra iliam uti, sed est ita limitata, ut nonnisi in Sacramentali Consessione illam exercere valeat; ct , si sectis Dcit, nulliter D-cit, nam excedit mes mandati, qui es diligenter sιnt observandi etiam in minimis; & paulo post : bla cla la Audita Sacramentali Consessione , importat conditionem, sine qua non fiisset conceo hujusmodi secultas Cons f.
36. Si dispensatio conceditur , Audita prius Sacramentati Confessone, ct dum ipsa Consessio peragitur, aperte Constat, irrogandam esse poenam consentaneam crimini, quod impedimentum intulit eadem dispensatione solvendum . Id cavetur in literis Sac. Poenitentiariae . Injuncta ei, pro tam enormis libidinis excessu , gravi paenitentia Diutari. Advertendum pariter id est, quod Syrus admonet his verbis: In Commissionibus . aut rescriptis Sacra Poenitentiaria , pro quorum executione inter alia praescribitur quod oratori paenitenti injungatur Confessa mensrua , idesis utis mensibus peragenda , ut sepius in formulis habetur, nunquam praetermitti potes, eum talis paenitentia qua inter graves computatur , sit individuata a Maseri Faenitentiario, cui parendum es ut deleganti, ct Ardello Paenitentiaria, qui δε-cit jus is 37. Eodem modo statuendum est de aliis poenis, quae a sacra Poenitentiaria praescribuntur : observari quoque debet, quod Syrus idem tradit . si sorte Confessarii arbitrio relinquatur poenas sceleri consentaneas infligere: Arbitritim, quod relinquitur Poenitentiarao in ordine ad paenitentias
individuundas, ct injungendas , non importat meram ct liberam voluntatem .
ita ut posset illas libere injungere, prout Hi placuerit, sed importat arbitrium regulatum , ides arbitrium boni tiri, ct juri conforme .
38. Qamobrem Consessarius, ut suo muneri recte satisfaciat. neque severitatis, neque humanitatis fines excedat'. Rationem quoque habebit conditionis, aetatis , & sexus illius, cui poena irrogatur '. 39. Non ita facile percipiuntur reliquae clausulae , quas inserius subjicimus, neque iacile modus, ac ratio dignoscitur , qua executioni mandentur. Prima quidem est ejusmodi, quae in cunctis dispensationibus matrimonialibus indicitur: Dummodo impedimentum protum occultumst, sive hoc modo: Dummodo omnino Occultumst.
o. Id proculdubio implicatum est. ac difficultatis plenum, si Theo-Jogita Moralis scriptores, aut etiam serenses percurrantur. Marcus C c c et a Pau-
a Marcus Paulus Leo Ioc. cit. pag. I s. b Srras in opere edi o de Praxi execut.mi LP enitentiar. Part. 2. I. I. e uidem. d Sanebe et de Marrim. Ab. S. Mo. q. seq. Pomas de Matrim. lib. 2. cap. a r. q. I. num. 8. Clericat. in a Llata deo. 4o. de Sacram. Matrimen. nam. 28. e P. Par. in Manu cI. practis . executionis ιit. Sac. Poenitent. puris.
597쪽
s 72 PROSPERI CARD. LAMBERTINI
Paulus Leo' docet id occultum nuncupari , quod omnes ignorant, vel perpauci sciunt, ita ut, nec manifestum , neque fama evulgatum dici queat. Hanc definitionem adeo planam asserit , ut nulla explicatione indigere videatur. Addit occultum vocari posse , quod duobus tantum , vel tribus innotescit. Alii tamen rem diligentius investigantes, quaerunt, an occultum impedimentum existimari debeat , quod lateat majorem partem incolarum alicujus loci, quemadmodum si is locus assiuat quinque millibus incolarum , inter quos mille . aut bis mille tantum illud impedimentum noverint, utrum occultum ipsum habeatur. Id autem unanimes inficiantur. Quippe vident occultum praescriptum a Sac. Poenitentiaria hoc pacto in publicum manare , si publicum ex communi cmnium sensu explicetur . Quare intelligentes in eo positam esse quaestionem , ne tu pe . quot personis manifestum esse debeat impedimentum , ne occultum existimetur, consentiunt omnes prudentis Iudicis arbitrio , ac sententiae id relinquendum esse . I. Plures aliae quaestiones in hac re proponuntur, nempe, utrum occultum impedimentum censeatur, quod quidem publice cognoscitur in eo loco , ubi contractum fuit, sive alibi ,. occultum tamen est, ubi
degunt qui dispensationem expostulant, & ubi dispensatio ipsa conceditur; utrum impedimentum, quod fuit aliquando publicum , diuturnitate temporis occultum fieri possit, ita ut , dispensatio tribuenda videatur ἱ postremo, utrum occultum hαbeatur impedimentum , si patratum crimen publice quidem innotescat, criminis tamen conscii prorsus ignorent , an impedimentum dirimens cum eodem Crimine conjungatur . Res exemplo declaretur. Centum incolae alicujus oppidi, quod tria millia hominum continet, cognitum, perspectumque habeant Civem aliquem, Priusquam cum muliere Matrimonium iniret, cum ipsius sorore incontinenter, & impudice versatum esse : Hi tamen centum , qui hoc scelus deprehenderunt, adeo imperiti sint, ut penitus ignorent ex hac dirimens impedimentum manare, cujus causa Matrimonium cum sorore contrahi nequaquam possit , irritumque fieri, si contrahatur. Inquirunt Theologi, an ejusmodi impedimentum occultum vocandum sit p
. Nos itaque judicamuShtijus generis impedimentum ma erraliters ita rem explicant Theologi) sed formaliter occultum appesuri. Scriptores sere omnes putant satisfieri hac ratione Poenitentiariae mandato , quo illud jubetur : Dummodo impedimentiιm fit oeciuium . Similiter
Giribaldus )potes esse nota multis , ct toti liciniae coptila incessios, ab aliqzio commissa , ct tamen erit formaliter occulta, si ignoretur ab illa nasci
598쪽
impedimentum Unitaris dirimens Matrimonium, deinde sic habet ' : Exeeutorem posse Absolutionem , seu Tispensationem concedere, F delictum , seu impedimentum sit occultum formaliter, quamvis sit materialiter publicum . quia susscienter verificantur verba in dispositio te posita : dummodo impedimentum Aroccultum. Navarrus , & Rosignotius ' eamdem probant sententiam , aliosque nominant, qui idem docuerunt. Ipsi tamen diversis opinionibus caeteras quaestiones pertractant , quas nuper indicavimus. 43. Antequam judicium nostrum in hac dissicillima re exponamus, duo potissimum monenda sunt; primum a Consessario, priusquam literas Poenitentiariae exequatur, diligenter, accurateque examinandum illud mandatum : Dummodo occulium sit impedimentum , quo talis conditio praescribitur: Sine qua non ait Navarrus Sacra Paenitentiaria tali materia manum non apponeret. Secundo, ut occultum impedimentum dignoscatur , parum conferre putamus , si illorum sententiae tantum investigentur, qui nulla experientia praediti Sac. Poenitentiariae , de hac re temere scripserunt; sed necessarium ducimus perscrutari, quid hoc vocabulo occulti impedimenti ab eodem Sac. Tribunali intelligatur. Haec autem cognitio ab illis solum comparari potes,, qui munus aliquod in ipso Tribunali gesserunt. 44. Prosper Fagnanus Correctoris munere magna eum laude functus est , ad quem pertinet emendare supplices libellos, qui a Procuratoribus Sac. Poenitentiariae traduntur '. Ipse quoque diplomata percurrit,& corrigit, siquid imprudenter exciderit. Itaque Fagnanus de occulto impedimento sapienter sermonem instituit & primum ostendit illud occultum impedimentum dici, quod nullo pacto demonstrari potest , &Dei solum judicio permittitur . Impedimentum vero quali occultum ilis
lud esse , quod solum , duobus, tribus, aut quinque testibus comprohatur . Post haec ita scriptum reliquit. Dicitur impedimentum , vel crimen Occultum , licet aliquibus si notum , puta quatuor, vel quinque , ct hanc opinionem servat Sacra Poenitentiaria . Deinde hanc ipsam opinionem improbat , si Sac. Poenitentiaria iis verbis non utatur: Dummodo impedimenium occulium sit, sed illis potius: Dummodo impedimentum omnino occultumst. Plerumque id accidit,cum impedimentum crisninis dispensindum pro
ponitur , potissimum vero . cum uterque conjti X novo matrimonio copulatus necem prioris conjugis molitus suerit: Dummodo omnivo oc Itum fit, quod uterque ora torum in morte dicti mariti machinatus fit plave iσnoretur,
quod ejus mors inde secutast, & delinquentibus solum innotescat'. Quod
si duo, quattior, aut quinque crimen ipsum deprehenderint, tunc ocis cultum minime diceretur. s. Ma
599쪽
s. Marcus Paulus Leo Procuratoris munus in Tribunali Sac. Poenitentiariae sustinuit, antequam Societatis Iesu nomen daret P. The saurus ex eadem Societate Poenitentiariae peritissimus suit, idque praeclara ipsius dissertatione nondum in lucem edita satis comprobatur. Insuper in Vaticana Basilica per plures annos Apostolicum egit Poenitentiarium . Idem munus diu exercuerunt in Lateranensi Basilica Tiburtius Navarrus, di Syrus ex ordine S. Francisci Strictioria observantiae. Illis autem, qui hoc munere praediti sunt, inscribuntur frequentissime literae a Maiori Poenitentiario , ut illos absolvant, qui Romae versantur. Itaque Marcus Paulus Leo haec tradit : Dicendum fecundo, notitiam
duorum, vel trium nec minus nocere, quominus aliquod deliisum sit occultum .
Thesaurus etiam ita scribit ': Etiamsi res sit nota duobus, vel tribus , res OecuIta dicitur . Item si quinque , vel sex personis in aliquo Oppido, vel septem , aut octo in civitate res nota sit, non dicitur publica , sed occulta ; Idem assi r-mat , irritam dici nequaquam posse dispensationem a Poenitentiaria Ῥncessam illis etiam verbis superadditis, dummodo occultum, licet impedimentum notum sit tot hominibus , quot superius indicavit: Tiburtius Navarrus idem plane suetur ': Res adtae es occulta , si in inpido es nota
quinque, aut sex personis , in civitate vero septem , aut octo, adhuc occulta censeri debet, modo scilicet ab illis non fuerit divulgata. Syrus p. 269. haec habet: Si delictumst notum duobus, vel tribus alicujus Loci, aut Communitatis , aut CapitΗIi, occultum censetvr . Si in Oppido sit notum quinque , aut sex personis , in Civitate vero septem , aut octo, adhuc censetur occultum . Nais
varrus vero, ac Thesaurus' monent Conseilarium , ut abstineat ab exequendo dispensationem , si prudenti conjectura intelligat post breve tempus futurum esse publicum, quod a paucis antea cognoscebatur. 6. Non omittunt iidem Scriptores reliquas quaestiones, quas paulo ante memoravimus, in examen vocare I ac primo utrum Oectilium impedimentum ceUeatur, quod quidem ptiblice cognoscitur in eo loco, ubi contractum fuit, sise alibi; occultum tamen 6ὶ, ubi degunt, qui dispensationem expostulant, ct tibi dispensatio ipsa conceditur. Navarrus Hapienter admonet Consessarium , ut minime exequatur dispensationem, si sorte quis Majori Poenitentiario declaraverit crimen esse occultum in Civitate, exempli causa, Bononiae, ubi vitam agit, & dispensatio tradenda est executioni, deinde flentio praetermiserit idem crimen publicum esse Neapoli , ubi patratum supt. Tunc Consessarius reum hortetur , ut ad Poenitentiariam rursum confugiat, ipsique patefaciat, quod prius omist, suum nempe crimen per Urbem Neapolis esse divulgatum . Sin autem id i tum expositum fuisse in supplici libello Consessarius deprehendat ex literis Sac. Poenitentiariae, tunc absque ulla dissicultate pareat, & literas
600쪽
47. Secundo inquirunt. virum impedimentum , quod fuit aliquando, publicum diuturnitate temporis occultum feri posset, ita ut dispensatio tribuenda videatur . Equidem Marcus Paulus Leo'. sic respondet : tandum quarto, ct ultimo, non implieare . quod aliquid a sui origine , ct principio fuerit publicum, ct tractv temporissat occultum. Tempus enim omnia dewrat :qua non delet ab hominum memoria diuturnitas temporis p Hoc autem genus occul torum etiam pluries meo tempore Signatura osscit Sae. Paenitentiaria admisit; sed non eodem modo in omnibus casibus: in Dispensationibus MatrimoniaIibus per decennium; in Irregularitatibus per viginti, ct triginta annorum spatium . 48. Postremo judicium nostrum libere seremus de illa quaestione , an
occultum, ideoque solvendum censeri debeat impedimentum, quod Theologi materialiter publicum, sed frmaliter occultum appellant. Exemplis rem totam planam faciemus . Siquis Montalium Claustra ingressus fuerit absque facultate, quam tamen ipsi concessam antea caeteri omnes albitrantur: item si quis hominem consulto interfecerit, populus tamen judicet id fortuito contigisse. ut vitam suam tueretur ; tandem si quis excommunicatus rem divinam secerit, antequam illis vinculis , ac poena solveretur ; illum tamen jam absolutum omnes putent, si , inquam , ita se res habeant, nos ingenue fatemur, & credimus crimen ejusmodi tanquam occultum a Sac. Poenitentiaria dissenseri posse . de ipsus literas executioni mandandas a Consessario, cum ipsum crimen OC- culti limites non excedat . Contra vero est, si crimen publice innotescat, licet omnes fere ignorent poenam ipsi crimini irrogatam, quae ignorantia juris dicitur. Exemplum afferatur de muliere, quae consilium nefarium iniit cum alio viro de marito suo necando. Si hoc scelus in populum evulgatum certo suerit, licet perpauci intelligant ob hanc causam eriminis impedimentum interponi, ne eadem mulier post illatam marito necem cum illo scelesto homine Matrimonio jungatur; si , inquam . id contingat. tunc rem captu dissicilem semper existimavimus impedimentum hujus generis tanquam occultum haberi posse, literisque paren dum Poenitentiariae, quibus illud decernitur: Summodo occulium ; dc profecto , si hoc statueretur, jam crimen omne assinitatis ex e pula illicita , & omne impedimentum criminis, licet haec publica sint, dispensari
tamen poterunt, tanquam occulta. Nam satis experientia compertum
est, omnia impedimenta si illud consanguinitatis , & amnitatis ex eo- puta lieita solum omittas in ignota esse non modo oppidanis, sed illis etiam, qui in magnis Civitatibus versantur. Postremo nos ipsi jurejurando assirmare possiamus per tot annos, quibus Sacrae Poenitentiariae addicti suimus , suffragiumque nostrum, cum res ejusmodi proponerentur, scriptum , seu voce tenus dedimus, semper in more positum fuisse , ut impedimentum publicum marmaliter spectaretur, di nunquam eo nos devenisse ,