장음표시 사용
671쪽
muni consuetudine, quae vulgo obtinuit; & vix ensis dimittitur, cum Sacramenta percipiuntur. Itaque illa exempla solum indicavimus ob
ea n caulain , ut reliquis armis in templum serendis aditus occludatur,
atque illis potissimum , quae ignem concipiunt. 6. Quondam eadem ratio Templis, & Principum AEdibus habebatur . Nesas erat gladium Fidelibus gerere, cum templum adirent, quemadmodum ex allato Theodosii Edicto deprehenditur. Idem institutum servari in Palatiis Principum consuevit, quod Tiridatis Regis exemplo
perspicitur . Nam, cum Neronis Imperatoris AEdes peteret, monitus suit. ut ensem prius deponeret, ne loci illius majestatem offenderet.
Ita Xiphilinus scriptum reliquit.
7. Nunc vero universis permittitur gladium in Ecclesiam deserre, idque ubique gentium fieri constat. Non licet tamen omnibus gladium gerere, cum Viros Principes conveniunt, sed quibusdam tantum ob dignitatem aliquam supra caeteros praestantibus , atque illis praesertim , qui ad Principis tutelam gladio utuntur . 8. At quamvis gladius, quem deferre coram Principibus non licet, in Ecclesiis concedatur, facultas tamen ejusmodi reliqua quoque arma complecti nequaquam debet, ac ea praesertim , quae ad ignem concipiendum efformantur , & quae nemo prorsus inferre potest, dum Principis AEdes ingreditur , quamvis ipse longe absit juxta leges, quas Menoch tua recenset '. Accedit etiam moris vetustas serendi gladium in Ecclesia, ejusque instituti nobilitas, ac dignitas, uti nos paulo ante eX- posuimus ; recenter autem invecta fuit prava consuetudo, ut arma quoque caetera in Sacras AEdes inserantur, eaque statim initio improbata,
ac vetita fuit ; neque ullam sane originis praestantiam jactare potest, uti de gladio , qui in Ecclesia permittitur, nuper ostendimus . 9. Argumenta haec sane aequis lima putamus, quibus adducti silere
nullo modo possumus, cum de tuendo praesertim Dei cultu res agatur . Quapropter hortamur Parochos magnopere curam omnem . studiumque impendere, ne prava consuetudo in Ecclesiam deserendi arma , quae potissimum ignem concipiunt, in suis locis , si adhuc careant hac gravi Dsima corruptela, sensim ipsorum negligentia , propagetur. Caeteri vero Parochi, ubi mos pessimus jampridem invaluit, haud praetermittant rei gravitatem populo patefacere, moremque indignissimum prorsus eliminare. Id tibi , uisse a nobis vehementer commendatum libere declaxes; qui proculdubio integram valetudinem diutius ad extremam usque vitae periodum tueremur , si corporis morbis nos eripi possemus ea facilitate , qua rationes, dicteriaque hominum superamus . Palam exponas illis, qui inter Familiares nostros datis siteris cooptati , aut muneris alicuous titulo a nobis decorati suerunt, statim hoc privilegio spoliatum iri, si arma, praesertim ignem concipieulia, in Sacras AEdes dese
672쪽
deserant. Idem futurum pro certo afirmabis reliquis omnibus, qui a viris Principibus, aut quocunque Tribunali easdem literas consecuti fuerint, ut arma ferre ipsis liceat. Cum enim dubitandum non sit de peculiari studio, quo illi Dei cultum prosequuntur, facili negotio eos adducemus , ut prorsus immerentes literis, ac privilegiis destituantur. Postremo notum facies alia quoque consilia, si opus fuerit a nobis ineunda , ut ipsorum audaciam comprimamus . At quoniam non ignoramus obtineri vix posse , ut rustici arma sua domi relinquant, cum ad Ecclesiam se conserunt, atque iterum domum repetant, ut arma Capiant, ideo Parochus, ubi in Ecclesiam arma ferre populus consuevit. illorum exemplum sequatur, qui suae Canonicae porticum , aut aliud cubiculum paratum exhibent, ut ibi deponant arma , qui templum ingredi volunt, Zcilla rursum accipiant, cum Sacris ab AEdibus excedunt . Indecorum quippe est arma soribus Ecclesiae, maenibusque applicari. Haec jussa ficere diligentissime ne praetermittas, ac de re peraetanos certiores essicias : Benedictionem tibi nostram impertimur.
Disola Eη clica Paronis diaeresis . 2ιomo , o' a quonam reparari debeant fecissa ct Parochorum ades , si necessitas id postulet, suesur libera colla - tionis Episcopi, ste Iurioarrenatus rum Paracbus f nis fetus aliqua Obset consuetudo in teneatur eas reficere, ct quibasinam impensis. Utrum qui gaudet Ecclesiasicis fructibus in aliqua Ecclesia, quae insaurari debeat .
pecuniae partem conferre ad ringatur . tu casu Dominus teneatur, itaqηonam popuIus , s quomεdo in aliis circumsantiis agendumst J mirum , neque ab humanarum rerum vicissitudine alie-'l videtur, si in ampla dioecesi, quae multis Parochiis
abundat, aliquae inter ipsas deprehendantur , quarum templa restaurari debeant, aut iterum a sundamentis excitari. Neque sane inustatum est, si aedes alicujus Parochi, quae Canonicae vulgo nun cupantur , diuturnitate temporis labesa statae refici pariter expostulent a. Porro advertimus Parochos ad nos statim confugere, cum ipserum Fcclesia, vel privatae aedes instaurandae, seu rursum condendae Pu tantur, si eam Parochiam conserre libero jure ad nos pertineat, nec sit de jure Patronatus alicujus communis, aut privatae cujusvis familiae. Id autem a nobis Parochi exposcunt ea dueti opinione, quod templum,& Parochi domicilium . cum opus fuerit, ab eo refici eudum , seu ru sus aedificandum sit. qui jure gaudeat eamdem Parochiam confestendi. . in si Consentanea duceretur . nos ipsissa gravi sumis expensis liberasset , quas secimus, ut in hac Sede Archiepiscopali, quae Canonica nostra appellanda est, meliorem tu sormam
673쪽
redacita, nos, ac familiares nostri commodius immoraremur: si , in. quam , opinio stiperius exposita a veritate nequaquam abhorreret, quidquid nos aggressi stimus , quidquid pecuniae impendimus, a Sede Apostolica peragendum fuisset, ad quam spe stat Bononiensem Archiepiscopatum libere conserre. . At quamvis id omnino salsum sit, uti modo ostendemus, tamen haud praetermisimus non mediocrem pecuniam elargiri, ut dirutae penitus Ecclesiae Parochiales a fundamentis conderentur, uti constat ex
Massumatici , &Sancti Vitalis templis prope Rhenum , quae jam persecta sunt, di Templo etiam Parochiali Savigni, quod nunc assurgit . q. Sed vehementer errant, qui jure quodam id semper a nobis praestandum , cum oportuerit, libere assirmant, quive inter Laicos disie minant ab hac Sede Archiepiscopali restaurandas esse , vel aedificandas Parochiales Ecclesias, & Canonicas , quae ab Archiepiscopo jure suo
conferri debent; illi, inquam . vehementer errant, ita ut neque invincibilis ignorantiae causa excusari posse videantur. Nam qui ita judicant , ac dietitant, facili negotio salsam hanc sententiam dignoscere potuissent, si libros de his rebus agentes percurrissent, quos conquirere debent, si ipsis careant . eolque diligenter evolvere , ut Parochi munere re ste fungantur ; Illosque pariter intelligant necesse est , cum satis perspicue conscripti fuerint haud Sinensi , vel Cophtica, sed Latina lingua , quam Sacerdos quilibet apprime callere oportet. 6. Si pro certo haberemus hanc nostram admonitionem humanitatis, & amoris plenam satis suturam et se iis, qui salsam opinionem, quam nuper indicavimus, in populum disseminarunt, libenter ea omitteremus referre . quae a sacris Legibus hac de re decernuntur . At quoniam suspicam ut non immerito nullam operam eos daturos, ut erroris tenebras depellant, ideo paucis complectemur omnia . quae tu se Scriptores congesserunt. Haec fortasse percurrent, vel si ij iacere contemnant ipsi , plures sane alii haec, quae scribimus, sibi ante oculos subjiciunt. Quod si in posterum aliquis eadem lententia perductus a no bis requiret, ut Ecclesiam , vel Canonicae Domicilium noliris sumptibus
reficiamus, aut extruamus, illi pro merito respondebimus. .
7. Tridentina Synodus, quam accurato studio legendam alias, sed nequidquam fortasse, monuimus, ita praescribit ': Parochiales vero Ec-c ias , etiamsi Iurispatrouatus sint, ita collapsas refici. ct insaurari procurent, ex fructibIta erprotentibus quibi sitimqtie ad easdem Ecclesias quc modο et θηe pertine libus : quis non fuerint susscientes , omnes Patronos, edi alios, qui fructus aliquos ex dictis Ecclesiis prουenientes percipiunt, aut in i librum dejectum Pastochianos omnibus remediis opportunis ad praedicia cogant , quacum que appellatione , exemptione contradictione remota . se Id si uimia egesta te omnes Iabbrent, ad Matrices , seu viciniores Ecclesias transferantur, culm
674쪽
facultate tam dictas Parochiales , quam alias Ecclesias dirutas , in profanos
usus , non sordidos, erecta tamen ibi cilice , convertendi.
8. Quibus verbis eadem Synodus non Parochiales tantum Ecclesias Iurispatronatus, sed alias quoque liberae collationis amplex titur, & qua ratione, si opus luerit, restaurandae sint, aperte ostendit. Episcopis indicit omnem curam impendere , ut qui sunt plus ob eam causam facere debeant, pecuniam conserant. Sin autem ipsi magna egestate impediuntur , consilium ab Episcopo tunc suscipiendum demonstrat. Cum tamen Tridentina Synodus nunquam Episcopo praecipiat reficere, vel labentes Parochias Iibera collationis rursum extruere iis i ructibus, quos ipse percipit ; cum nulla etiam Synodus Generalis post Tridentinam coacta fuerit. ideo rem gratissimam nobis iacerent, qui onus riti fixodi tribuendum Episcopis existimant, si rationes patefacerent, quibus eorum sententia
9. Doctores Concilio Tridentino inhaerentes, hos veluti gradus constituunt , qui nullo pacto Episcopos assiciunt. Primum, si Ecclesia restauranda peculiares aliquos proventus suppeditat, qui levandis ipsius incommodis, ac detrimentis impendi debeant, uti fas esset juxta Canonem 3O. II. quaest.2., tunc iidem proventus ad Ecclesiam reparandam Primo conserendi sunt. Io. Secundo. si aliqua Constitutio , vel Statutum intercedat, quo privatae familiae suis sumptibus Ecclesiam, cum oportuerit, reficere, vel dirutam rursus excitare teneantur, tunc eidem statuto parendum
H. Tertio, si loco statuti, vetus, ac certa consuetudo afferatur , ob quam privati aliqui cives expensas sacere cogantur, tu de ea consuetudo vim legis habere , aut retinere debet. I a. Quarto, si neque statutum , neque ulla consuetudo interveniat,
tum Parochus ipse saciendis expensis subjicitur, qui tamen haud truetus ex patrimonio suo desumere, sed illos , qui sibi ex Beneficio supersunt , Omnino debet. Sic enim sancitur apertissime ex Cap.-his , De Ecclesiis aedificandis : De his , qui Parochiales Ecclesias habent, auximus respondenduin , quod ad reparationem ct in situtionem Ecclesiarum cogi debent, cum opus fuerit , de bonis , sua sunt ipsius Ecclesia , si eis super l, conferre , ut eodem
exemplo cateri invitentur. Perspectum eis omnibus in tres partes distribui proventus Ecclesiallicos a jure Ponti scio , quarum prima Beneficio conservando, altera juvandis egenis , tertia reli aurandae Ecclesiae tribuitur:
Et quaintis hodie inquit Pec hius ) disributio illa af tiqui juris in omnibus
non servetur , illud tamen est Iure ct constetudine receptum es , ut hbe Onus in praedictis reddit btis . proventibui , ct decimis annexum , eum sequatvr , quieortim usum , fruitionem , perceptionem . est eourinoditatem habet . I 3. Hic duo superaddenda videntur, nempe inter ea, quae Parocho Tom. XI. Nnnn super
a Insio Tract. de reparaAd. Ecclesiis c. I 4.
675쪽
supersunt, nequaquam admiscendas esse expensas. quae fiunt pro alendisconsanguineis, aut pro servanda generis sui conditione : ea solum numeranda sunt , quae ad Parochum ipsum sustentandiim necessaria ducuntur . Equidem Barbosa scriptum relicuit': Teneri Rectorem ad reparati, - η in . si Beneficii bona sesentandae titis fui rsint, qDamCis ad tuendam conditionem , seu sat utrim non stistitiant , quia Peneflcrum fratctus, non ad cre-sendos , aut erigendos , seu silendes mundanos titulos . sed ad pauperes alendos , ct Divinam cultum insitne id ιm funt concessi. Illud quoque monendum est non solum Parochum , sed caeteros etiam , qui pensiones ex illa Parochia suscipiunt, ea lege teneri , ut partem suam impertiant , Cum templum reparandum est, nisi sorte pensiones eaedem prorsus immunes concessae fuerint, uti plerunque contingit. Insuper . qui in eadem Ecclesia simplex aliquod Beneficium obtinet, idem orae flare debet : d ictimque beneficis in Ecclesia sicum habent , ad t/cta Feclesiae restauranda. vel ad ipsas fcclesias emendandas omnino adium/ut, ct nonam . ct decimam reddant. Equidem die a 4. Martii anno 16ς . Narniensi Episcopus a Sac. Congregatione Concilii plura expostulavit': .an post Bene Pia sciuorum tituli translati fuerant in aliam Ecclesiam , quae restali raseone indigebat), quacumque dignitate Beneficiati praefuleeant, ct etiamsi gaudeant Palatinorum privilegiis , ad resaurandam Ecclesiam , in quam transferuntur tituli , quare nus resauratione indigeat, erasare Θ His Sacra Congregatio responsum ejusmodi secit: Dictos Rectores Teneficiorum . etiam in quacumque dignitate consituros , teneri posse translatinnem secutam , ad futuram resatirationem S cIesarum , ad quas Teneficia fuerunt translata. I . Quinto, si Paroelius sustentationem suam ex Beneficio solum percipiat, neque sint ulli, qui Pensiones , aut Beneficium simplex ex sua Parochia desumentes necessariam pro expensis pecuniam suppeditent, tunc si eadem Parochia Iuspatronatum adjunctum habeat, Concilium Tridentinum faciendas a Patronis expensas decernit, uti superius ostendimus, non modo , si templum reficiendum si, sed etiam, si ruina dirutum a fundamentis restituendum judicetur. Nam qui jure cogitur aedificium aliquod reparare , illud etiam rursum excitare cogitur, si in ruinam deciderit. Contra vero statuendum Pechius ' arbitratur , si quis interposita solum hominum cautione , ad reparandum aedificium teneretur . . Cum vero Patroni restaurare , ac denuo erigere , si opus tuerit, ECClesiam debeant non praeesse, sed causative , uti explicant Theologi, nem Pe , si jus praesentandi retinere velint ' ; hinc iactum est, ut iisdem Patronis
consentaneum temporis spatium proponatur , quo templum restaurent,
vel si necessitas pollulet, illud rursum aedificent, aut jus nominandi di
676쪽
mittant. Fama celebei rimus est vehementissimus terraemotus, quo pene
tota Ragusae civitas a suis sedibus convulsa fuit. Illius Metropolitanae Ecclesiae Capitulum jure suo Parochos nominabat Ecclesiae , quae in Oppido Umbiae Beatae Mariae Virgini consecrata eo vehementi impetu in
terram dejecta suerat. Itaque Canonici necessarias ad templum rursus erigendum expensas facere declinabant , populoque onus imponere conis tendebant . . apropter controversia nata est, ac petitum fuit his verbis a Sac. Congregatione die 3. Augusti anno I 386. : An, G cujus expensis reaedificanda , seu reparanda sit Ecclesia Illa vero sic respondit: Pra Agendum esse Capitulo terminum sex mensum ad reaedificandam, υel ad renuntiandum juri praesentandi . Is . Sexto, si Ecclesia Iuspatronatum additum nequaquam habeat; s in libera collatione Episcopi posita sit, nec ullae Pensiones, neque ullum Beneficium simplex intersit, uti dictum est, tum Populus expendere debet quidquid ad illam reficiendam , vel iterum aedificandam requiritur . Non semel accidit intra Parochiae fines ab aliquibus bona postideri,
qui tamen extra ipsam Parochiam degunt, uti constat in domorum Conductoribus; quamobrem revocari in dubium solet, utrum ipsi Conductores, an vero Domini sumptibus satisfacere debeant. Cum tamen in Italia mos obtinuerit , ut Forenses solvant tantum pecuniam pro iis bonis , quae possident in loco, ubi collectiones a Magistratu praescribuntur , idem prorsus est observandum in controversia , quam modo exposuimus. Sic unanimes Scriptores affirmant '. I 6. Congregatio pro Causis Episcoporum ac Regularium constituta die Io. Octobris anno Is 8 l. his verbis scripsit ad Vicarium Placentinum : Si te convenienοῦ iterum illi tres , vel qtiatuor . qui, ut scribis die prima hujus mensis , notas asserunt disscultates , ne quidquam cum reliquis pro resauratione parcchia conferant, tibi sua habent domicilia , illos magno in erro re Gersari dices. Iam tibi Agnificatrim fuit euram omnem adhibere, ut InquiIini pro Dominis pecuniam aὸ id necessariam impendant, ac deinde quidquid ob hanc causam expenderint i retineant G pretio , quod pro domo conducenda pem solvunt: Sacra Congregatio pos accuratum examen itastatuendum censuit, idque pluribus in Iocis servatur , cum expensa , qua semel indicuntur , perpetua' turastini, veluti templorum resaurationes , eum tamen expensa leves fuerint.
O annua , veluti pro sustentando Parocho . aut pro aliis causis similibus, tu ηe
aliud consilium suscipi poterit. Viam igitur insibis, quam jam ingressus es in hoc
17. Septimo, si opulenta dote Ecclesia praedita sit, quae a Parochi Proventibus sejungatur , facultas pro illius parte alienanda exposci potest, ut Sacrae AEdes reparentur, vel a sundamentis condantur .a8. Ultimo, si omnes aditus interclusi sint ad pecuniam congeren-N n n n a dam ,
677쪽
dam , tunc Ecclesia in usum profanum redigatur necesse est , & Parochia titulus in proximam Ecclesiam transseratur. I9. Hos gradus statuunt Theologi '; ex quibus minime deprehenditur Episcopi sumptibus reficiendas, vel iterum erigendas jam labentes Ecclesias. Quapropter illos pudere fas est , si ullam verecundiam pati queunt, qui falsam hanc opinionem evulgare non dubitarunt; eamque prorsus a veritate alienam fiteri debent. Pudeat quoque messi manum admovisse , quae ad ipsos nullo modo pertineat. ao. Iam nono abhinc anno hujus Civitatis ac Dioecesis administrati,nem gerimus , cognitumque est omnibus totum id tempus instruendis aedificiis nos insumpsisse . Quippe Metropolitanam Ecclesiam , AEdes Archiepiscopales, Seminarium, aut alias Parochiales Ecclesias in Dioecesi positas, vel etiam domos patronorum , aut agrestium , quae ad mensam Archiepiscopi spectant, nostris sumptibus aedificavimus . Porro haec suscepimus diversis temporibus, sed & diversis in locis uno tempore suscepimus, & quod gravius est , adhuc in pelago jactamur, nec portum vicinum intuemur; itaque longa experientia duclli, judicium nostrum serre possumus saltem de expensis, quae pro condendis aedificiis requi
a I. Igitur qui satisfacere muneri suo . magnisque expensis Parcere satagit, cum agitur de sacris aedificiis Canonicis. templorum supelle stile, vel Aris, quae nihil differunt ab Eccleliis ipsis, seu Canonicis aedificandis, omnia sedulo perspiciat oportet, & nihil, quamvis eXiguum , Contemnat : statim ac detrimentum aliquod advertit, remedium protinus anserre debet; nam hoc pacto vetusta etiam aedificia in pristinam speciem ,&, ut ita dicam , juventutem facile restituuntur ; ob hanc causam , Cum laudes Iuliani Mamertinus celebraret, moenia ab illo Imperatore restaurata in novam juventutem redacta suisse praedicavit. Ennodius eadem sententia usus est: Abjurant priscam, te Prasula, tecta senectam ri idem prorsus scriptum reliquit Cassiodorus': adorum fabricis dedimus Ionotissimam juUentutem, ut pristina novitate reluceant, qua jam fuerant verern vi δε- ηιctute fuscata . Si hoc studium , ac diligentia impendatur , exiguo sane pretio illud perficitur, quod , si negligatur, diuturnitate temporis eo devenit, ut magnam pecuniae summam expostulet ; si Parochus hac via Pergat, gradus, quos a Theologis constitutos nuper enumeravimus, haud necessarii videntur. Nam si aliquid tantum ex suis proventibus d sumat, & consuetas populi eleemosynas add at; quae tunc augentur, Cum Ecclesiam , suumque a Parocho domicilium sedulo curari palam innotescit, tum quae necessaria sunt sicili negotio reparantur .aa. Cum haec ita se habeant, omnis difficultas ad eum Rectorem ani
marum a spere R. dee.6 . per totam . vanimo in dee.6. annot. 8. Ventriglia Dr. Eccl. lib.
a. annot. I 8. . unico. Nicon in Praxi Canonica lib. I.
678쪽
marum redigitur , qui in eum locum subrogatur, ubi perplures annos anterior Parochus nullam habuit Ecclesiae curam , ipsamque cum domicilio , di Sacra Supellectili magnopere labefactatam reliquit. Nonnulli putant, si id contigerit, nullis expensis novum Parochum obnoxium conia ili tui, cum ejusmodi detrimenta ex alterius parochi negligentia promanaverint . Sed errant vehementer: nam Ecclesiae rostauratio debitum re ipsa constituit, ipsius Ecclesiae proventibus, tanquam hypothecis, disesolvendum ; quare, cum recens Parochus eos proventus assequatur, qui adjunctum habent ejusmodi pignus, in ipsum pariter anterioris Parochi debitum transfertur , uti Ventriglia ' cum multis aliis sapienter exponit . Novus tamen Parochus repetere jure potest ab haeredibus anterioris Parochi quidquid ipse expenderit, ut damna alterius vitio illata reficeret ; quae prosecto nequaquam evenissent, si Vicarii Foranei nos , uti debent, ita tim initio, vel post aliquod temporis spatium admonuissent; nam consilium rei idoneum susceptum a nobis suisset, dum Parochus adhuc vita sungeretur ἔ vel illud saltem Vicarii Foranei praetermittere non debuerant post Parochi mortem , nempe de allatis ob ejus negligentiam detrimentis nos certiores facere, & utrum aliquid superesset ex illis honis, an vero translata alio fuissent, ut ipsa sequestro posita post accuratum rei totius examen, divendi possent, redactaque pecunia damnum reparari. De his te monendum exstimavimus.
Epy Ia Tetro Francisco Penio Phil phia publico Professori, utrum Clericus
gerens Magis ratum sectilarem , qtii capitalem sententiam pronvinciaυit, Irrutilaritatem contraxerit, etiamsi non fuerit ilia executioni demandata . Ancirercus, qui militia nomen dedit, manum chm hole conservit, irregularis habendus sit, quam Dis certo sciat nemini mortem , vel mutilationem
sua manu intulisse . Qiidsalvendumst, s bellum jusum , auis injusum
habeatur . Discrimen bellorum , quae causa sui defendendi, aut alterius endendi suscipiuntIιr.
Uidam Clericus pr; ma Tonsura , ac minoribus ordinibus praeditus Mutina discessit mense M o cum Exercitu Gallico ini cohortem Equitum Bituricensium sponte sua cooptatus; cum illis sorte militibus admixtus fuit, qui ad expugnandum Goitum missi suerant, quae arx ad Mincium posta, quinque, vel circiter milliariis a Mantua distat. Equidem obnoxius suit tormentis bellicis , quae ab hostibus explodebantur , tamen eo nunquam devenit, ut suum siclope tum exploderet; certoque assiimat nemini vulnus , aut necem intulisse . Mense Junio nondum absoluto , facultatem obtinuit, ut nego
679쪽
tiis suis domesticis expediendis domum reverteretur , quam deserere amplius non potuit, eo quod Bituricensium Equitum cohors in Galliam re diisset: quapropter induit rursus habitum Clericalem, studiis scelesiasticis operam impendit, & cursum , quem pilaeo inierat, prosequi vehementer exoptat. Hinc a nobis pollulas, ut iurn aliqua irregularitate devinctus fit. Ob quam susceptos antea ordines exercere nequeat, nec ad reliquos assumi valeat, nisi prius Apostolicae Sed is facultas intercesserit. a. Cum igitur hic Clericus neminem interfecerit, neque mutilaverit, uti constat ex eo, quod sciopetum minime displo serit in hostes, proculdubio respondendum videtur, nulli irregularitati fuisse obnoxium, quamvis militiae adscriptus in acie constiterit, & conditionem a Clerico prorsus alienam delegerit, & in eo discrimine versatus ultro fuerit, ut aliquem necaret, aut mutilum efficeret. . Ad rem declarandam afferri potest exemplum Clerici, qui Ma- gistratus secularis personam susceperit, quae ab ipso longe abhorret, mortisque sententiam in aliquem reum pronunciaverit. 4. Inquiritur, an hic Clericus irregularis factus sit, licet ea sententia demandata executioni nequaquam fuerit. Id plures affirmant. Alii vero, ne Theologis examinandis cum labore tempus insumant, decernunt petendam esse dispensationem ab irregularitate ad cautelum. Reliqui tamen unanimes asserunt eumdem Clericum immunem esse ab Irregularitate , si ob eius sententiam reus non perierit, eo quod ex homicidio solum Irregularitas di manet '. Eidem opinioni adhaeret Romanae Rotae Tribunal , ipsique Decreta Sacrae Congregationis Concilii consor mantur . Sed opinio, quae poscendam dispensationem tradit ad caute Iam , probata non fuit a Pauluccio , qui olim S. Congregationis Concilii Secretarii munus exercuit , neque illam secutus est Cardinalis Panciaticus ejusdem Congregationis Praefectus, quo tempore Secretarii munus commissum nobis suit, uti deprehenditur ex Mus suffragio in Causa Sancti Severint, quod nos ipsi retinemus; ea vero ratione potissumum ductus suit, nempe supervacaneum esse dispensationem ad caute- Iam exposcere pro illa re, in qua conitat nullam suilla a jure sancitam
s. Agit de hac eadem quaestione Diana eamque sententiam amplecti
680쪽
plectitur , quam paulo ante indicavimus, illudque superaddit, si irregularis evadit Iudex , qui reo mortem edixit, omnique studio contendit, ut supplicio reus assiceretur , quamvis conatus suos frustra contulerit , ac reus mortem declinaverit, si , inquam statuenda Iudici videatur Irregularitas. idem prorsus decernatur necesse est in illum , qui scio-petum displodens glandes plumbeas in alium emisit, licet ipsum non attigerit , vel si vulnus alicui inflixit, in optimam valetudinem ille restitutus suit, nec ullo membro diminutus . Id vero nemo unquam asseruit, di ne quidem somnio essinxit. Idem Diana sapienter advertit concedia Sacra Poenitentiaria , vel Dataria dispensationes ejusmodi, non tanquam necessarias, sed ut omni scrupulo , animique sillicitudine Fideles
6. Proculdubio exemplum Clerici, qui Magistratum haud sibi consentaneum gerit, quive ob latam mortis sententiam nullam contrahit Irregularitatem, si reus mortem minime subierit; id, inquam , exemplum satis sortasse ostendit irregularem haud esse Clericum, qui militiam professus est, si nunquam in hostes selopeium explosit, & pro certo habet nemini mortem intulisse, neminemque mutilum effecisse ;imo fortasse aliquis ultra hos fines progredi non dubitabit, allatoque Judicis exemplo perductus fatebitur Irregularitati obnoxium non esse Clericum, qui ad pugnam prosectus decertavit, selope tum displosit, sed neminem certe occidit, aut parte aliqua corporis imminuit. Atta men ingenii tui vim intelligentes, non immerito timemus id Iudicis exemplum haud satis esse , ut pro postae sententiae acquiescas; & cum discrepantiam in iis quoque rebus invenire soleas, quae reliquis omnibus simillima videntur, sortasse hoc discrimen in medium proseres, Irregularem , non fore Iudicem, qui morte aliquem damnaverit, si deinde reus eo supplicio eripiatur , eo quod Iudi ei solum objici potest illius mors, quem ipse sententia sua damnaverat; quare cum reus mortem decretam effugerit, omnis Irregularitas declinatur: Clericus autem, qui pugnam iniit, & selope tum suum explosit, ut Irregularitate immunis existimetur , haud satis est, quod neminem ipse intersecerit, aut mutilaverit, sed aliorum quoque homicidia , dc mutilationes ipsi tribu
untur ; nam cum caeteris , qui haec commiserunt, unum veluti corpus ipse constituebat . Id proseisto magnum discrimen inter Iudicem Clericum , & Clericum militem intercedere apertissime de
7. Equidem sapienter , uti soles, responsum secisti ; tamen tum in facto, tum in Itire satis sacere tibi contendemus . Gotti expugnatio ita se habuit, quemadmodum non Clericus ipse , sed plures alii, qui inter-suerunt , fide atque integritate cogniti, nobis exposuerunt. Dux scede- Tati exercitus extemplo cohortem misit, ut parvum Gotti oppidum, quod exigua Germanorum copia tenebat , occuparet. Noctis tempore cohors Diqilirco by Cooste