장음표시 사용
631쪽
tes fatum esse. Et hoc significatur in Rubrica cum dicitur: confutantur dicta illorum qui asserunt, se seruare id quod in nobis est in uero sensu, eo qd id non sit in omnibus, quae per impul
sum agunt. Et quamuis hoc capitulum apud me sit obscurum: ut tamen suspicor Aristot. hic duas rationes Stoicis attribuit. Prima est:in hominibus actioneS procedunt a potentia uolete 5c nolente ut de se manifestum est: λ unus. qui sui in semetipso experitur.Tales at
tem operationes non attribuuntur in a.
nimatis,ut pa ei.nem bestiis, cum pro prie bestiae voluntatem non habeant. Sed ubi uoluntas,ibi est Liberum arbitrium, ut etiam Peripatetici cocedunt. Ergo in hominibus apud Stoicos est Liberum arbitrium: quoniam uelle ocnolle. Sccunda ratio: quicquid natura fit, fato fit,ut etia Peripatetici: sed actiones uoluntariae fiunt natura, ergo fiunt fato. Q rod autem actiones uolutariae natura suint, patet: quoniam naturale est homini 1 recte operari Ac non recte operari.Recta autem Sc non recta ope tam a ratio
632쪽
io i retripomporiatii ratio sunt a voltuatate. Huic confusio, ni adsungitur, si naturalitervelimus nolimus, naturaliter recte opera mur,&non Neie. Cum autem ad recte operari sequatur uirtus,ad non recte peccatum iIirtute laus, ad uitium vituperium:
naturaliter ergo sunt laus& vitupenti, irtutes & vitia. Ergo cum fato stant Liberum arbitrium, virtus & vitium; laus 5c re vituperium, quod intendebaxur.Hae,ut mihi uidentur, sunt rationes Stoicorum, quas Alexander contendit destruere. Primum quidem,quod Stoi ci non recte stimul Liberum arbitrium. Non enim si est velle vel nolle, ideo est Liber inmarbiti tum, non est absin vellere nolle, non tamen conuertitur. Praeater enim nolle oc velle,non tamen con/Mextitur. Primo enim nolle & velle requiritur ut consulte &ex deliberatioα ne agat. ει quod in potestate suasit eliis , gere nullo erxtrinseco ad talem electio/pem impellente,quod negatur ab ipsis Stoicis. Similiter dicitur ad secundam Otione, quod uelle nolle non omne
su i natura. ngm quod fili deliberatio
633쪽
ne 3c consultatione prscedente, nullus diceret a natura fieri. Stiae enim naturalia sunt, non sunt in nPra potestate,neque conbaltatione indigent, ut patet in viribus vegetatiuae Sc sensititiae. Et quatris potentia consultandi 5 eligedi sint
naturalesmon tamen actu sunt naturariles. Verum cum adiungebatur,quod
ad uelle Ac nolle sequebantur rectae aactiones 8c non rectae, & has uirtutes ocvitia, ad quae & laus & uituperium: iulud intelligitur in humanis,non autem in diuinis. Dii namcn quanquam bene agant,non tamen recte agunt: non est enim recte agere, nisi in his in quib. est, eic non recte agere: quod est remotum
E des ipsis. Quare net proprie dii iam dantur ne* uituper antur: S lis es primo Quantum ad secundum, non uidetur Alexander, contra uehementer dicere,neq; difficultatem euacuare, &maxime diincultatem secundam: Deus namque non potest facere, quin homo poctit recte agere εἴ non recte agere: hoc eis nim aut elide essentia hominis, aut est
pastio sequens ad essentiam,quae & se. tam cundum
634쪽
sit retripomponaJcundum Peripateticos oc Theologo nostros inseparabilia sunt: aut a suis ditia finibilibus, aut a suis subiectis. obiecta etiam potentis sunt naturalia: nam poα tentia refertur ad actum. impossibile Est autem unum relativorum else,nisi siti ec reliquum. Cum ita in natura fecerit Potentiam recte de non rccte operandi. 'necesse est& eandem natu am feci sic actum: aliter enim ocios a suis scit. Unde dicit Commentator Comm. 3. s cunis di Physicorum, cum natura fecerit con tingens ut in pluribus, posse deficere ut in paucioribus: ideo natura dedit oc impedimentum,aliter enim fuisset ociosa, esset potentia sine a ctu. Quare cum homo de necessitate habeat potentiam recte 5 non recte opcrandi, de nece si/tate recte ct no recte operalbitur,ec ne dum aliquando non recte operabitur, immo oc in pluribus,quod oc experientia docet,ut manifestum est. Verum ac manifestum coagit: quonia homo potest peccare,quoniam plus habet denoesse quam esse . quare magis inclinatur
ad desectu quam ad persectum. V ndet quaquam
635쪽
quanquam recte agere Ac non recte aragere sint homini naturalia: magis tameno recte agere,est homini naturale: qtiadoquidem rarissime oc magna dist: culata te recte agat.Unde Aristo t. primo de Anima dicit,ignoratiam esse magis na turalem homilii quam scientiam: quotiniam magis tempus apponit in ignoratia quam in scietitia. Si ita in necessie est hominem recte agere oc non recte, nescesse est,uirtutes esse 5c uitia, laudes 8cuitu peria:haec enim omnia, secundum sequelam se habent. Quare stante fatore necessitate sunt uirtutes oc uitia,Ia des re uituperia. Non igitur recte coimcludit Alexander, quos ubi necessitas, ibi ners est recte iudicare seu agere,neq; non recte. Amplius,impossibile est hominem non peccare, sed ad peccatum sequitur ut tu perium: ergo cum actione ineuitabili stant peccatum &uitupersisum.Assumptum probatur: quonii h mo dum se cauet ab uno peccato inal γterum incurrinunde si ca uel se ab avaritia videmus incurrere inanem gloriam
ies aliquod alterum. Unde homo se haismin s ' het
636쪽
3 4 Petripo Onis hel ad peccata evitanda, ueluti Hreutet datus ex omni parte ab hostibus diis nudis: dum enim ab uno se demi-dit secundum unum latus: b ales tameeffoditur ex altis lateribus . idem patet ex histortis. Non enim lepimus,alique tirum quamlunil excellentem oc studiosum, qui in multis non peccauerit, nisi in historia Christianorum de admodum p aucis,qui ex diuina gratia seruati
sunt. Uraeterea hoc uidetur esse mirabile Midelicet, quod Deus uelit omnes ho. mines recte agere oc tamen dederit na;
turam magis inclinata, immo maxime
ad male operandum: ne' hoc fuerit cotentus, imo posuerit tot insidiatores. ut quoco p pergas, innumeros inuenias. Videa nim quanta mouent homines ad cupiditates Uenereas, non minus ii trinseca quam extrinseca .Fecit enim ta- tam formositatem, tot laqueos in ocuae
iis, in nutibus,in sermone, & ljc fere de
infinitis, quos longissimum esset ena rare. Posuit& tantam delectationem.
v cohomines etia maxima da yituperia sustine nctamen eas no
637쪽
den .Lib. ars. er praedemo L si sunt relinquere. Adde quod tantam difficultatem dedit in capescedo uirtutes et nam videtur, quod studiose hoc Deus fecerit,ut homines sint flagitiosi,& paucissimi sint studiosi ueluti docet eX perimentum. Quia naturale oc necessarium videtur multa esse peccata, oc paucissisia mas esse uirtutes: Iiculi etia videmus in
Vna quam specie,istpote equina uel quatiis alia. Paucissimi iunt equi persecti,et plurimi impersecti: Multo enim plura sunt praua bonis. Quod si dicatur,ideo vitiis apposuisse tot adminicula& tot insidias,virtutibus uero tot impedime laoc tot labores: quoniam illud arguit vitiorum turpitudinem di utilitatem:
hoc uero Virtutem,honestatem et excellentia, cu uirtus in raro cosistat 8c in disficiliatilili uero in facili: na facilis patens est via,quae ducit ad inseros. Cert/hse dicta multa in se implicat ambiguitatem: primo quide,quonia si dominus vult omnes holes recte agere,et esse studiossis: viris Mero in raritate cosistit, aut impossibile est illud esse Deus uult.
Quare Des uellet ossibilia et sic fatuitas erit
638쪽
sis Petripompotita νas erit in Deo:qitandoquidem fatuum sit aliqtiem uelle aliquod qtiodia posis sibile est esse. Praeterea Deus vult hornini sum uersaliter esse studiosos, Napponit eis tanta de talia impedimenta, Ut potius 8c uerilis dicatur eise impossibile, quam disti cile ea evitare, 5 scit Deis υς, M.tod ipsi homine, non euitabunt: quoniam cognoscit q' asi, omnes esse, fuisse 5c fore malos. Quare aut Deus videtur essepraestigiator, subdolus ocdeceptor,aut non vult omnes homines HIeiladiosos, sed magis nullos qua mpaucos Quis enim diceret aliquem cu-Pere alicui optimum, tamen dat sibi iocietatem infidelcm, perfidam,quam scit eum interfecturam. Quomodo em Deus tantum amas hominem,ut uelit sibi optimum,ec tamen posuit Deus hoαminem uater tot insidias:tantamq; disticultate opposivit uirtutib. 5c scit ipsum h minem iperandum sore auitqs. Profecto ista uidentur habere maxima intor se pugnantiam. Quia cum haec Stoicas non rnolestent. potior uideturria Stoicorum, nisi ad Epicurum coninuertamus,
639쪽
dent.Lib.urb. aede .lib. I. uer uertamus qtru negauit Deum mortalia curare. 5 hec de secundo Quantum ad tertium, respondetur,Stoicos non dic re omne in operationem prouenientemo voluntate esse Liberia ibi iiij nisi illast praemeditata di consulta. uelit i esse concedunt Peripatetici. Vetum disse, rhint Stoici a llari pateticis,quὸd prs meditatio ecconsultatio sitiat satai es, uel uati)relictu. operationcs: in ni ὀ& ipsae eleelicine, uoluntatis sunt fatales. neqΤυeru est,qtiod necessitis tollat et efii nem uir urem, uitium, laudem 5c ut iu/perium: quandoquidem insecudo proposito Gendimus, de necessitate esse uir lites,uitia, laudes S uituperia Vris de consimi iter dicitur ad secundam obieetionem: non cnim nccessitate auferatur recte agere,& non recte agere. Et haec quanquam a diis ipsis remouentur quoniam ibi sit necessitas,dc ineuitabilitas, sed quoniam ibi non est nouitas,nem defeeius oc omnino potentia. Qiiod uerὁ aliqui deficientes sint diagni uenia, aliqui uero non, superius uiis tum eii: quare non cst opus tepetere.
640쪽
&haec de tertio. i caput de sinu eptimum, in quo con. 4 . tinentus conterua indecimo o. - capitulo Nexandri. I
IN hoe eapite Alexander vestponeis
re rationes 'oicor' quibus tentant ostender ato leges non ait errLYndeoc dicitur in Rubrica, falsam esse ratio nem illam quae nititur ostendere, quamuis fato omnia fialit, Ieges tamen nori auferri . Alexander autem in hoc luco est ualde proli us: mihi tamen tota uis uidetur esse haec. Fatum & Nemesis
dem stini: sed si Nemesis est, lex est: e go si fatum est, lex est:non igitiu fatum
c lex aduersantur inuicem. Prima a Stoicis concedi tur:qua resiam accipiunt tanquam manifestam. i l inor uero patet ex descriptione Neaemesis: Nemesis enim a distributione di citur,qua cuiusuis fata secundum meri . ta exhibere dicuntur modo distributio secundum merita, iusticia est: ut etia