장음표시 사용
941쪽
tio,quomodo determinate sciri potest Intelligitur enim sicsiib condictione repugnante principiis suis.Praeterea si de terminate scitur a Deo, intuitus diuin' 3ertur super unam partem determinat ec non tantum super illam partem de terminate fertur. Veru oc illam cogno scit determinate esse ueram , ec alteram. determinatam esse falsam: si autem scit exempli gratia A determinate ueri ergo A determinate est uerum,ergo in natura est A determinatae ueri tatis, quod 3 epugnat concesso; necp ra tio, tua ducitur Boethius,est uer . cit enim,quod
cognoscens non sequitur naturam co gniu.Quare stat cognoscens esse deter mina tum, cognito existente indetermi nato. Nam ut in praecedenti libro abunde diximus, quoad adaequationem ocrepraesentationem oportet esse similitudinem , aliter non esset uera colliritio, Dein ueritas existeret in adaequatione. Quare oportet, ut in cognoscete repraesententur principia, qua: sunt in cogntito:& si opposita repraesentantur, cognitio non est uera: si uero cogniti princi pia sunt
942쪽
i pia sunt indeterminata,imo indetermi/natio est de conceptu contingentis su- tuti,si in Deo repraesentantur determinata principia, sic intelligendo , quod determinatio sit de conceptu contingetis,falsa est cognitio.Scire autem hoc esse uerum determina triest scire indeteris minatum esse determinatum,quὀd iminplicat contradictionem.Uerum tam ea
est, quod non qualis est dispositio cogniti, talis est dispositio cognoscentis, quoad reliqua,qus non se tenent ex paste reprς tationis oc adaequationis,utpote quod sit causa uel effect ρ, vide his
quae sunt extra natura adaquationis ocrei'rssentationis, ut manifestum est.
Unde oc secunda responsio quasi per
eadem remouetur.Dicit enim, quod in natura sua est contingens:in natura autem scientior diuinae est necessiarium, staue relatum ad scietiam diuinam est tam cestarium: reIatum uero ad causam contingentem est contingens. Si enim,ut
est in diuina scientia,est necessarium, cauniuersaliter scientia rei infert rd, si scitaetitia est necessaria,res ipsa erit necessa
943쪽
ria . quare in natura sua erit necessarIMec non contingens:quod repugnat coaceta. Presterea cum dicitur, quod conatingens,ut est in scientia Dei, est neces sarium,a ut intelligere, quod continges de necessitate sequitur ad scientia Dei.
Sic , sequitur,Deus scit A, ergo Asic quod sit necessitas consequentiae,ec non consequentis, ut communiter dici solet,aut quod est in necessario: quoniam reprς sentatur in necessario,quoniain Deo aut quoniam est de obiecto nocessario, quod est proprium scientiae necessariae. Nam dicitur necessaria, tu niam quod scitur,impossibile est aliter se habere. Si detur primum, certe non magis contingens est necessarium, ut scitur a Deo, quam Vt scitu a Socrate. Sicuti enim recte infertur Deus scit A, ergo Aest:sic sequitur,Socrates scit A, ergo A est. Si vero dicatur, quod diciatur esse necessarium , quoniam repra sentatur in necessario, sic oc opinio ocindeterminatio erunt nece Caria: qu niamin necessarioreprssentantur. Et hoc non est ad propositum: quoniam
944쪽
i continges non dicitur determinatescit ri, quoniam est indeterminatum. Sic em dubia, quae sui in intellectu nostro, essent determinata. quoniam sui in dea terminato. Restat igitur,ut dicatur neri cessarium in scientia Dei: quoniam est de obiecto necessaria illa scientia,ut est proprius modus accipiendi necessaria ' icientia. Scientia enim dicitur esse cer- ta, non quia ex scientia sequatur ab - lutescitum, nem quoniam sit incerto: sed quoniam certum ec determinatumi repressentat. Quare Aristoteles i. Post.
dixit, quia Deus est scientia simpIiciter hoc impossibile est aliter se habere: oc
non dixit, illud de necessitate sequitur ex ea,necp ut reprςsentatur. Represset latur enim certo. Scientia enim dicitur necessaria, quoniam est de obiecto ne cessario,&I 'riter certo. Vndect opinio dicitur incerta,quoniam ea de obiecto incerto, θc non ex alia causa pro prie dc secundu nat iram quoniam etsi de aliquo,quod in se certum est, pina nati hoc est ex nostro desectu: veru de.
. incerto,secudum se proprie est opis '
945쪽
Quapropter si contingens certitudianaliter scitur a Deo, cum certitudo sitimat esse certitudinis ab obiecto et nona subiecto in quo est, neo quoniam de necessitate aliquid reprssentat si scieriistia Dei esst certa, obiectum est certum. Dicere ergo , quod contingens in se est incertum oc ut scitur a Deo est certum est dicere scientiam certam esie de obiecto incerto, 5c scientiam immutabilem de re mutabili. Quare Aristoteles semis masset cum dixit,quia cuius est scientia hoc impossibile est aliter se habere. Uniuersaliter enim certitudo & -- certitudo cognitionis,est ex obiecto,ut
est notum omnibus philosephis Implicat ergo contradictionem dicere, ut est inscientia, est necessarium uel certum, in se tame est eontingςns uel incertum. Quod autem dicebatur de exemplis, quoniam maiori existente necessaria et minori de contingenti, no sequitur coisclusio necessaria: oc quod planta relata in corpus coeleste est necessaria ad somen: tamen est contingens, huic dici
turde primo, quod conclusio illa con tingens
946쪽
hDLLib. arb. Praedis. lib.m. etsi gens relata ad maiorem necessariam mirume est necessaria, ne ille maior inαi fert coclusionem ab ilite sine minori, ut manifestum est : quia si maior sine , minori inferret conclusionena, proculin dubio conclusio esset necessaria. Veru aes ta ta a Deo, insertur simpliciter a sci' entia Dei. Nam si Detis scit este uel A- , re uel fuisse, sic de necessitate sequitur. , Fadsum igitur assumebatur sundamentum: qtioniam coclusio relata ad maio- rem,no est necessaria: neq; maior inserteonclusionem sine minori. 4iare ad secsidum exemplum falsum astum itur, quod planta relata ad coelum sit necesisi in ia,imo coelum sine particularia gen/, te non potest producere planta. des laifuiri assumitur etiam, quod aliquid C
natura intrinseca sit contingens, Oci . Vt resertur ad alterum, sit neccillarium . quoniam necessariu Scontingens sui
opposita, re principia intrinseca rei nopossunt esse opposita: quoniam sic op/i postra essent simul' cum principia in 1 trinieca sint in re principiata, quaquam, conditiones opposi successive PQG
947쪽
here Pomponati sint esse In eodem, tanqua in stibieeta re relationes opposits uel diuerse in eodem,ueluti similitudo Zc dissimilivido magnu ec paruo ade em est simile & dissimile, 8 magnu paruu in coparatione ad diuersa: sed idem no est homo ecnon homo: nessin senem ad diuersia Qtiod si alus homoalteri coparatus aliquado dicit homo,alieri vero coparat dicit bestia,5 no homo,no est dad n tura principia intrinseca, sed qad a cidetia,ec quanda similitudinem & me
thaphora, non autem secundum ueritatem. Quare quod naturs est contingestiliquam fit necessarium cuicuno comparatur,nisi similitudinarie:aliter enim
una natura transmutaretur in alteram.
o. sic homo posset fieri asinus , quod est impossibile: quanquam ex homine veluti materia transeunte potest fieri asinus neq; propter hoc negamus quod continges non possit semper esse: quoniam Deus ex sua potentia potest per-Peruare corruptibile,sed non potest se cere quod corruptibile sit incorrup tibile. Corruptibilitas inlec incorru/ptibilitas
948쪽
ptibilitas sunt de principiis intrinsecis, Vel consequentia principia intrinseca,' quae Deus non potest uariarc. Unde non potest Deus lacere, quod si tho. mo sine materia,ad quam sequitur cora, ruptibilitas potest tamen secundum clem suspendere actum corruptionis, quanquam non secundum Philosoph. - quoniam Detis de necessitate agit secundum eos. Unde conci udentes dici. mus,quod in se est contingens Deo c5 Paratum, non est ex natura necessariti. t Quare si contingens certe oc determis nate sciretur,cum scientia capiat certitit dinem ab obiecto ueluti necessitatem, dici trirenim scientia neccssaria cognitio : quoniam est de obiecto cognitos necessario:) sc dicitur scientia rationalis uel intentionalis ab obiecto-no a siubiecto,in quo est. Quare si cognitio Dei est certa cie aliquo, oportet illud esse certum. Unde certe cognoscendo coae tingens ec indeterminatum , oportet iocontingens esse certum oc determina-ξitum. Nem propter hoc dico,quod ii co. gnitum est certum Sc determ ina tu, c
949쪽
tingentis, aIiter esse non potest,quam lue ipse cognoscit: ergo oppositum esse non pote' sed in contingenti utraque pars contradictionis esse potest, ergo eadem pars simul esse potest,&nd potest esse r quia relinquituri ossibile elle, aliquod in sui natura esse continis gens, 5c tame Quod certe cognoscatur. ιTertia etiam responsio Boethh non mi inus prioribus uidetur esse inualida. Diiscit enim,quod aetiis humanus simplici rier omingens, sed necessarius exsup/Politione. Nam pro quanto cadit filis escientia diuina,in necessarius: simpliciter tamen est contingens. In primis eni inon plus hoc dici potest de feo,quam
de homine. Nam quamuis te currere sit rcontingens,ut scio. tamen te currere est inecessarium. Quare non plus dissictilis, ias locum habet de Deo, quam de quo cunt alio sciente. Secundo, quoniam. actus humanus futurus, si est sinpliciis ltcr contingens ,' ου ut intelligitur . quod ideo est contingens quoniam non sem 'per necesse est esse, Δ hoc no est ad pro ipositum,quanquam sit uerit: quoniam , - ll a loquu
950쪽
sao Petri inponas 3 loquit hic de necessario .Lineuitabili, eo modo quo dicimus, diem crastinatri . fore necessariam,no quidem quoniam isemper erit,sed quoniam est ineuitabi/le i psam esse secundum commune cur sum. Si uero dicatur,quod est comitis agens humanus actus, quoniam potest: Duquam csse stante Dei scienti de eo
quod erit istud est impossibile: quonia istientia est de eo quod si certa es aliter: se habere non potest, ecpotest simpliciter nunquym esse. Amplius,quont m scientia quam habet Deus de parte coiitradictionis est intuitiua, quae igit re praesentem : si autem res est praesens, quomodo pro praesenti instanti potest
non esse licet enim poterit non esse, t . respicit futurum,non tame pro prssen- iti. Per nullam enim potentiam hoc si et iri potest.Quare non est tale contiNes, quod totaliteM ossit non esse. Responsio etiam diui Thomae ad secundam arpinnentatione non uidetur posse stare. Piimo, quoniam conclusio non debe ret sic inferri: Deus sciuit te isturum,er lxo su eri Sed siqErgu iu eui qua Dc- . usscit