장음표시 사용
111쪽
'h; ;ti Lhg6m Corneliam testamentariam in idunt,
non una omnes adficiuntur poena , licet Marcianus in L. I. S. vlt. D. h. tit. generaliter responderit , POenam salsi , vel quasi salsi deportationem esse , et omnium bonorum publicationem; et si servus eorum quid admiserit, ultimo supplicio ad fici. Etenim hoc respou sum ita accipiendum , ut verum sit plevisque casibus, Non tam 'N Dmnibus , quonia in aliquando gravius aliquando levius deportatioue supplicium irrogatur. Ultimum suppi icium irrogatur tabulariis civitatum, qu rum fraude factum est, ut quis immunitate in sibi asa Arreret, L. I. C. de immuri. nem. couced. I). Iis qui salsum testimonium dixerunt , ut innocens capitali iudicio opprimeretur , L. I. D. ad L. Corn. de sicarquod divina quoque lege cautum , Deu . I9. v. I 6. Et seq7.. iisque ex locis PauIi sententia temperanda videtur, qui d. ITi. 25. S. qui ob falsum, generalius respondit, salsum testimonium accepi a pecunia dicentem , si humilior sit, capite puniri. Sed etsi quis alti ris ordinis insignia usurpaverit aut militiam confinxerit terrendi concutiendive caussa, capite puniri potest , d. L. 27. S. uti. D. h. tit. Paul. d. ni. S. qui in Ggnibus a , nec mirum, nam et in Legem Iuliam mai
Imo vivi exuruntur, vἰdi cit. L. I. cit. L. ' . S ti t. inquit tantiam pro ad Dissi qnali inte grav; ε mr eum puniendum qui se pro milite gessit. vel illi et iis in si anibus usus est, vel salso duplomate vias commeavit. Qua .utem ratione tum hone liores , tum humiliores gravissime puniantur tradit Paulus l. c. . hunitiores se illesti capita puniri , honestio rus in insu- iam deportari.
112쪽
statis incidit, qui privatus pro potestate magistratu vequid sciens dolo gesserit, L. 3. D. ad L. Iul. maest. Partus quoque subiecti crimen cum capitale dicitur, in L. I., C. h. lit., per capitale periculum mortem intelligere possis, quoniam et gravius hoc eri meu est, et Paulus d. tit. xxv. aliquoties capitis poenam deportationi opponit; sicut et Constantinus in L. tibi alsi 22. C. h. tit. l).Contra levius deportatione supplicium irrogari videtur sequentibus speciebus : Si quis sal- a sum instrumentum recitaverit, Si iudicem corruperit, si pondera aut mensuras salsaverit, L. falsi I 3. S.I., L. qui duobus, L. 2I., L. hodie 32. S. I. h. tito nisi sorte dixeris, his locis postea derogatum esse, inque locum relegationis deportationem substitutam. Quam
interpretationem etsi d. L. I 3., et 3 a. non respuant; attamen d . L. II. Omnino respuere videtur , cum Per erbum solent, Paulus non antiquatum ius, sed quod
usu sori obtinebat, posuerit ).Mitius etiam agitur cum libertis, pro ingenuis se vetia i lautibus , qui damnum Pocuniarium cum infamia sustinent, d. L. un. C. ad L. Visel. Habet autem poena ita locum, si dolo admissum sit 3
crimen , non si culpa. L. nec cxemplum dio. C. h. tit.,
L. Cum autem 23. S. exc itur Dae aedilid. Et dissicilis sane dictu salsum culpa committi , cum vox ipsa dolosam veritatis imitationem si guificare videatur. Quod si culpa dumtaxat, non dolo peccatum sit, de poen Rcerta ut interpretes, dum alii in gnoscendum, alii iudi
5ὶ Verum Coras ius , Menochius , Fornerius , et alii, quos laudat Carranda lib. 5. de Mart. stiρρOs. poenam eapitalem, quam pro hoc crimine constituit Antoninus in eit. L. i. h. t n6n de morta natur ii, sed ei vili accipiendam existimant. Cui sententiae non obsta re aiunt Paulum diserte scribentem ultimo supplicio affici obstetricem , quae partum uti unum attulit, ut supponi posset. Animad- ertunt enim huic supplicio eaussam dedisse obstetricum licentiam et avoritiam , quae Pauli JCti aetate vere summa erat a pretio enim Corruptae obstetrices elarissimis familiis vilem alienamque a cibo lem frequenter inserebant. Conser. Pereet. in Cod. ad h. t. 4ὶ Qui iudicum corrumpit, quique mensuras publice prohata salsat, uterque relegatur: ille re eapto more ι hic autem ex Hadri ui constituti citae d. L. 2 ., et d. L. 32. S. L.
113쪽
eis arbitrio puniendum peccatum censenti Mihi prior sentetitia verior videtur , praeiudicio non solum a D. Ma rco, L. D. Pius 3I. D. h. lit., sed et a D. Augusto confirmata, reserente Suetonio in eius vita: Cum enim de salso testamento ageretur, Omnesque si guatores L. ge Coruelia tenerentur, non latitum duas tabulas, damnatoriam, et absolutoriam simul cognoscentibus d dit; sed tertium quoque, qua ignosceretur iis, quos senu de ad sigis indum, vel errore itiductos constitisset. Excipienda l. men species SCto Liboniano comprehen-εa , in qua tiec ignorantia iuris , quae culpae specieaeSt. a Poena excusat, L. Diseus 5. D. h. tit. 5 .
i. An interdicium de tab. Λ laticiis e
irca accusationem salsi quaedam nominatim n et tanda sunt. Ut, quod servus de suppressis testamenti tabulis queri potest, si his libertatem sibi datam dicat; L. nullo modo 7. DAIit., L. Mixcertιs 53.D. de itid.Quoaqui acceperit aliquid ex testamento, non potest id salsum arguere, nisi ignoraverit salsum esse, L. 3. D. h. tu. , L. 3. C. eod. Quod qui non obtinuit, cum salaum diceret, ad defuncti l udicium aspirare non potest;
i5 Nulla equidem exceptio saetenda . quem aflmodum hic mon. t Auctor . Ei uim ia cit. L 5 I. h. t. agitur de errore, vel ignorantia facti, quae plerumque non nocet; ast iu cit. L. S. eod. agitarde errore vel ignorantia iuris, quae praesertim in delictis gravioribus haud admittitur se omni parte error tu iure nou eodem Io eo, quo tueti ignorantia, haberi debebit; cum itis fluitum et possieesse et debeati facti inter eseaιλ νIeriamque etiam ρrudentissimos tolliat. L. a. D. de iur. at face. .nor.
114쪽
DE s . ais adeo ut servus quoque, qui teStimonio suo a cusatorem iuvit , et liberatem , et fidei commissum ex hac caussa
perdat, L. qui falsus 6. C. h. lit., L. S. S. an libertas a D. de his quae ut indig. a . Cui tamen adversabitur L. Atinales a . D. h. lit., nisi distinxeris inter testimonium, et indicium. dicendo , Althaletem indicium quidom apud Magistratus municipales professum esse, interrogante Maximilla; testimonitim vero apud Praefectum urbi non dixisse. Quod debitor, qui morandae solutionis gratia crimen salsi obiicit, salva exceptione criminis , nihilominus ad solutionem compellitur, L. C. h. tit. Quod ea , quae quis sibi contra SC tum Li-honianum adscripserit, non sisco vindicantur, sed tamquam scripta non serent, apud heredem remanent,
L. 4. S. I. D. h. tu. I . Quod partus suppositionem, quamvis salsi spe es sit , illi tamen soli accusant, ad
quos ea res, seu imuria Pertinet, L. lege 3. S. I. D. h.tit. Notandum et illud, concurrere cum accusatione Cia
vilia quoque iudicia, veluti doli, de tabulis exhibe dis , depositi, utilis Aquiliae Legis, in factum poenalis , empti actio, et si quae similes , L. 9. , item si
tabulae , L. I 8. S. de eo , L. 35. D. M ML mal ., L. I 2 L. f., L. yen. S. I. D. h. lit., L. I. S. si quis tabulas D. de os . , L. 4I . D. ad L. Aquit. , L. 3. S. si quis dolo malo D. de tob. exhib. Generaliter enim proditum , posse nos de salso vel civiliter, vel criminaliter agere, L. 5. 9. II. I 6. 17. 23. C. h. tit. a). Quod si quis altero iudicio expertus fuerit, non sit alteri praeiudicium ,
1 Verum est. quod quisque hibi adscribit, Fiscum non vindicare; sed si is falso curaverit sibi adscribi , et decesserit, heredi eius relictum a Figeo extorquetur, cie. L. q. Rr. h. t.: et generaliter, quod falsi se elere quaesitum est , at reus ante erimen illatum , aut sunt entiam dictam decesserit, quoniam cessat L. Cornelia . heredi non relinquitur, L. xu. eod. Nec alia ratione putavit Divus Marcus heredi esse aurarendum, quantum per eo dicillos erogari Posset. i. e. usque ad dodrantem . quod heres, Postquam eodigillo a intercidisset, docesserat d. L. 4. S. 4.
a) Excipiendi vero Parentes sunt, et libari vel emancipati, qui-hug suum persequi licet non puhlieo, sed ei vili iudicio quod infamiam n Oi1 irrogat, L. I i. ii ι. D. aecm. eι L. O S. ult. D.
115쪽
quoniam hoc ad vindictam, illud ad persequution mrci similiaris pertinet, d. L. 3. S. si quis dolo D. Hotiab. exmb., L. Mn. C. in and. cιν. iaci. Crim. Prasitid. 4 Ilic tamen scrupulum nobis ini icit subobscurum Ia- volent responsum in L. ult. b. de trab. exhib., De tabulιs Proserendis interdictum , inquit, cometere noravortest, si hereditatis controMersia ex his Emendet, aut si ad publicam quaestioncm Portinet. Itaque ira taede sacra interim deponenda stirit, aut GPud Mirum idoneum. Quibus verbis significare vidctur , non possct Cum accusatione salsi concurrere interdictum de tabulis cxhibendis, contra d. L. S. si quis dolo, et L. I. ,εiMe autem D. eou., d. L. tin. C. Quiand. civi. act. Neo datis expediunt hunc scrupulum glossographi more suo variantes. Mihi Iavoletius hoc sensisse videtur: Qua ti- quam interdictum de tabulis exhibe, is,omnibus com-
Petit, quibus quid relictum dicitur, L. 3. S. solent
D. eod. L. a. Pr. D. Testiam. quemcid. vcr. , pendente tamen hereditatis controversia, aut accusatioue salsi ,
non dari reliquis quorum interest; sed tabulas inte-Tim in aede sacra , vel apud virum bonum depone das; ne si exhibeantur , ii, quibus exhibitae sunt , uti quid in perniciem eius, cum quo eis res suturaeSt, eX cogitent. Ceterum quo minus is , qui accusatu-TUS est salsum , tabulas exhiberi desideret , Iavolenus Non Vetat, et absurdum esset vetare, cum exhibitis ta-hulis admissum rei magis manifestetur.
116쪽
I uex Cornelia nummaria vocatur a Cicerone IILVere. ,
quod ad monetam pertinet. Hac tenentur, qui mori iam adulterinam flant, seriunt, qui nummos aureos radunt. tingunt, fingunt. Non solum ergo qui adulterinos cudunt ; sed et qui probos adulterant, radunt excindunt, L. quicunquc 8 , et L. seq. D. h. fit. Item qui nummos statineos, Plumbeos emunt, vendunt dolo malo , d. L. 9 S. eadem lege . Qui nummos probos lavant, conflaui, aut vultu Principum sigilatos reprobant , Patil. 5. sent. 25. , L. I. C. dH Met. numism. POL Hoc amplius qui probos quidem cudunt, sed privatim, idest, non in publica officina, Lege Cornelia tenentur; nec EXcusantur etiamsi rescriptum imp traverint, ut sibi privatim liceret nummos cudere; in monetis enim, id est, osticinis publicis tantum cudi debent, L. I. . et 3. C. defial. mon. Qui vero cum in moneta publica operarentur, extrinsecus sibi signant pecuniam publica sorma, vel signatum furantur, hi non videntur adulterinam monetiim e erevisse, sea furtum monetae publicae fecisse, quod ad peculatus crimen accedit , L. 6. S. l. D. ad L. Iul. Pecul. Postre
mo, ille quoque, qui tale aliquid prohibere potuit, nec prohibuit, eadem Lege teuctur, d. L. 9. S. I.
D. h. tit. In hac enumeratione tria paucis sunt nobis perstrin- agenda. Primum, quid sit tu L. 8. tingere nummos aureos. Secundum, quid apud Paulum lavare nummos. Tertium, quid sibi velit prohibita stanneorum, IIottora. 5, plumbeorum emptio, Quantum ad primum, Hotto- Ob 7. mantius in d. L. 8. lixerint, legenda ua Cense ut, strin- Diqiligo Corale
117쪽
xerint, motus hac ratione , quod non possint aure; nummi tingi; stringi possint. Stringere enim est rarefacere, excidere, radere apud Nonium. Ego vero nullam video caussam recedendi a libro Florentino , qui tinxerint habet, non strinxerint. Tinguritur autem nummi, non aurei, sed aerei, dum inaurantur, stanti ei, dum inargentantur. Neque ulla nos necessitas cogit in d. L. 8., per nummos aureos probos intelligere, cum aureus dici possit et ille, qui aurum mentitur. Et vero, reprobum ibi intelligendum esse etiam verbum sequens fraxerint innuit; quod magis ad nequam nummos, quam bonos portinet l). Quantum ad secundum ,idem Hotisma ianus in d. sent. Pauli prolas erit, emendat sarerit: quanquam de eo amplius deliberandum censet, fassus non intelligore se, quid
sit lavare nummos. Ego vero existimo, nihil mutandum apud Paulum, verbumque laverit, pro inquiana Merit , Polluerit, esse capiendum; ita enim veteres quoque usurpasse Nonius testatur; aut potius lavare nummos Paulo nihil aliud esse, quam vi aquae chry- sulcae deteriores efficere , detracta inde auri portiuncula: Hanc enim vim eius aquae esse, periti ad fi
mant et . Itaque Omlandos quoque video in iure suo
i in Binhers. lib. 4. Obs. ea . a I. pro tinxerit Iesi mavult cinxe
rit, i. e. Ex circulo aliquid raserit. . erum nulla emendationis neces
sitas; optima enim est interpretatio, quam verbi tinxeris perhibet
foMcrit , mrerιt, corruρerit, intia Merit, ita Paulus eie sit. S i. Ad verbum GMerit perlinet potissimum, at quis argentum, nurum v ab aere separet i cuius rei mentionem facit Constantius Imp. in Ila. 6. C. Theod h. t. , atque hoc verbuin ita sorte accipiendum essa, existimat Iacob. Gothon. ad d. I. Sed cur non etiam iudistinet hoc accipiemus de nummis quocum ue modo ope liquoris, quo metalla corroduntur, imminuendis Cuiacius autem faba. lib. is. p. a . pro laoerit legit ira rit, qui tamen retinet etiam subsε-quens verbum eo Iasterit. I Ottomannus vero pro utroquE verba Merit eo laverit reponit tantum Παι erit, quasi illud cons Merra esset explieatio verbi fiaνerit. Neutrum Porro esse audiendum re etes mouei Schul ling. ad i. e. Retineri igitur oportet verbum μα-
IMMerit , quo si guisitatur non licere pecuuiam usui homiuum exi mere privata auctoritata, uti uec stare, neu larim.
118쪽
municἰ pali nominatim de lavantibus nummos loquu-ws esse Lib. 7. art. 49. Quod ad tertium altinet, id nonnulli ita ex partadiunt, ut dicant, ad nummos peregrinos hoc pertivere ; veluti Daricos, vel Philip Peos, tetradachmum, Atticum, Siculum , et alios id genus quos emi solitum Volusius Metianus Libro da Acse resert. Victori uti. quoque numini, qui ob victoriae signum impressum ita dicti, priusquam Lega Claudia nummus percussus esset, ex Illyrico advecti mercis loco habiti , teste Plinio Lib. XXIII. v. III. Verum cum hi nummi, utpoto veteres, probi , imo optimae notae fuerint; non video, quid id ad stanneos, vel plumbeos attineat, de quibus I C. loquitur. Sio
itaque tenendum; generaliter emptionem venditi nem nummorum prohibatam fuisse, sive probi ii es-εent, sive adeo nequam . Pro hos Emere non licuit, ne empti exportarentur in diversa et hostilia litora; Et quo uiam pecunias in publico usu constitutas pretium ASe Oportet, non mercem, L. I. C. Theod. Si quio Pecum constaυ. Addo, ne iis conflatis nequiores cu- dantur , non sine turpi lucro. Nequam autem nummi , veluti stannei, plumbei, ideirco emi prohibentur, ne pretiosioris metalli colore lineti , simpliciori bus pro probis obtrudantur. Quare nec simpliciter eorum emptio prohibetur, sed a li icitur, ue quis
emere venderct dolo malo vellet, id est, eo animo, ut
imperitis imponatur sa). Et hic quidem locus argumento est, non solum eos in Legem Corneliam numinmariam incidere, qui adulterinos nummos secerint; sed et qui factos ab aliis ex ponderi L. Firmius tame uex eo capite probatur, quo cavetur de eo, qui nummum vultu Principis signatum reprobaverit naumst tenetur qui nummum probuin reprobat ergo ei contra, qui reprobum probat, atque expendit. Gravius
S) Plumbei et stannei numini apud Romanon vetiti, et tantumax Ruro, Rr ento, aere cciuilabantur; hiust Triumviri monetales dieii A. A. M. F. , i E. Aia O , argent, Mei Asn . 4) Vid. L. unis. C. Theod. si quis solid. circ. at L. l. C. de νεω
119쪽
audit quam qui cusis utitur, palam est.
a. Poena fritii nummari ianti. 5. Quid si qtiis niammos e Aeneiam. N. n in nigitiar iis , qui lueto sisti heroote liasi fiant. 6. Quatentis inutiarius in Lesem A. Noti ob solam eonaeiam . maiesιntis ineidie. 4. Non si Matici numntini sint or 7. Aia radentes nummos exurenda formati.
Α d poenam quod attinet, eadem fuit quae salsi te
stamentarii , nempe deportatio; postea liberi ad bestias dari , servi ultimo supplicio adsici coepere, seu finxissent, seu tinxissent,seu rasissent nummos aure S, d. L. 8. D. h. tit. At ex L. I. C. de sals. mon. adultera tores monetae flammis subiiciuntur , et ex L. I. eod. Di.domus, in qua pecunia adulterina iacta est, propter sola in incuriam, vel negligentiam domini, publicatur. Haec autem flammarum poena tantum ad eos pertinet, qui secerunt salsum non ad eos, qui facto usi sunt, non ad eos qui non prohibuerunt, cum possent, nam et levius L . eorum admissum est, ut modo diximus, et verba d. L. 2..de eis silent. Hos igitur Logi Corneliae relictos, deportatione dumtaxat plectendos dixeris. Sed nec ad a conatum solum poena pertinet, nam qui salsam mo-is: 'Τ sue ne tam cDeperant percutere , si itista poenitentia ducti totum formare noluerunt, absolvuntur, L. qui fal-4 3vm l 9. D. h. tit. Circa quantitatem non distinguit d.L. ideoque si vel paucos nummos quis formaverit, igni-Naev. til. bus subdendum dixeris. Sed meo iudicio benignius γλ S uit M erit , etiam quantitatis habuisse rationem, ut qui unum dumtaxat, alterumve nummum sermuverit , 5 mitius puniatur; est enim et quantitas ex modis illis, Clar. S. sal - qui poenam aut intendunt, aut remittunt, L. aut GSa 2 6 s. ct -S- quantitas D. de Poen. Quod autem nonnullis. lit. O. existimant, eum quoque mitius puniendum, qui
120쪽
mori Principis nummos, sed civitatis adulteravit, id ex moribus, non ilire Romano disco plandum est; iure enim Romano civitates privatorum loco habentur, ne eius monetae cudendae usurpare possunt, L. bona IN. D. M V. S., d. L. I. C. de fal. mon. Qua re sit, ut Cora Currat cum hac necusatione Lex Iulia maiestatis;
Ex primo capite, si quis hostili animo, aut studio s
novandi status publici ius ipsum cudendae moractae si hi adrogaverit; Εx secundo si clanculum cuderit , aut CPsos, et imagine Principis signatos adulturaverit,
L. qui statuas 6. D.ad L. Iul. mai. 5 . Denique quod clae d. S. n.
iidem existimant, tantum cudentes adulterinam m . . ne tam flammis subiici, non etiam radentes monetam
probam ; id equidem concedam, dum vicissim sate au-tur, mereri tamen poenam capitalem quoniam in Legem Juliam maiestatis incidunt 6 .
5) Vid. etiam L. a. C. h. t. et L. f. C. Th. eod. Verum ho. is sietilium crimen orientalium Imperatorum superbiae et Brrogantia a apprime eonvenire, nemo Non videt. Huius autem satis evidens exemplum perhibet Valentinianus Iunior in L. 6. C. Theod. de indu I. crim. his verbis in aut qui sacri oriae imitator, et dioinoriam via litium ahetitor Menerabiles formas sacriIegio eriaditus impressit. Sapientior equidem istis omnibus Leopoldus II. in suo I x. Hetruria Codice , qui huiusmodi criminis convictos, εpecios aesae maiestatis titulo neglecto , veluti furti qualis rati reos esse considerandos statuit in cire. 94. Et sane qui quaedam solius Prin-eipis propria temere aggrediuntur . non nisi ruro quodam Casu aliquid detrahere tutibus Printi pisi et publiene auctoritatis exere ἔ-tium sibi avrogare intendunt, multoque crebrius aliud omnino sibi Proponunt, quod cum civili maiestate , et imperio nihil comin una habet. Vid. cl. Creman. ορ. cit. lib. 2 et . III. art. 5.16 Et ratione, ei iustitia, et publica utilitate censura innititur , .uam rornauarum Legum in huius erimitiis aestimatione exhih et Et Pilang. '. eit. Itb 5. Pa . IV. Tu. 4. , quemadmodum iisdem fundamentis munitam video eiustim delicti distinctionem, et indodiversam gravitatem, quam laudatua vir proponit. Diuiliam by Corale