장음표시 사용
41쪽
CTARUM EX IV R E CIVILIANTI VITATUM
me orane exercendorumpiancorum iud forum.
R D I N E M exercendorum publi-' corum iudiciorii capitalium in usu esse desiste, hodieq: de criminibus
publicis extra ordinem quaeri, non semel Iureconsulti scribunt. l. ordo. D. de pubi. iud. l. in senatustonsultum. 6.j. D. ad Turpillia. l.j. g. vl. l. hodie. D. de poen. Inde admonitus v terem Capitalium quaestionum exercendarum sormam cXponere institui: rcm mchercle ancipitem ac dubiam, maximisq: tenebris inuolutam: sed cuius cognitio non minus utilis, quam iucunda sutura est. Primum
autem ad Quaesitorem, cui iudici j cxercitio obtigisset,rei nomen deferebat is,qui accusare paratus erat, idq; recipi post labat, & qua lege reum faceret profitebatur. Subscribebat deinde in crimen, id est,ut Vlpian. in l. iij. s. item subscriberc. interpretatur,libello subscribebat se professum esse. Quae res eum similitudine silpplich obstringebat. Haec Seneca paucis comprehendit in lib. de Morte Claudi j, Ducit,ait, illum ante tribunal . Eaci. Is lcge Cornelia,quae de sicarijs lata cst, quaerebat. postulat nomen rei recipi. cdit subscriptioncm. Subscribebant vero cum accusatoribus & alij, ut ex Asconio adfi. Milonianael Cornelianae,& cx ipso Cicerone in Diuinatio. liquet. Sic Paterculus libro posterio. Quo tepore Capito patruus meus Agrippae in Cassium subscripsit. Caelius lib. viij. Epist. Cicer. Itaque sine ullo subscriptore descendit, dc Tuccium reum fecit. Tacit.lib.3. Nec multo post Granium Mar
cellum Quaestorem Bithyniae Quaestor ipsius Cepio Crispi
42쪽
SELEC. EX IVR. CIV. AN T. LIB. II. 43
nus maiestatis postulauit subscribente Romano Hispone. Sueton. in lib. de clar. Rhetorib. Donec ob ingenium Sc studium manumissus accusanti patrono subscripsit. Rco autem ad Proetorem tracto ita accusatio Ascon. in h.Vcrri n. auctore instituebatur: accusatore verbi gratia ita dicente, Aio te Siculos spoliasse,Aio te Clodium occidisse. Quod si reus silemtio ac tacitum itate excipiebat, nec quicquam contradicC- batilis aestimabatur ut victo:sin negabat,a magistratu dies inquirendorum criminum petebatur. Et hoc modo reus legibus interrogari diccbatur. Cic.pro Domo sua. Quis me umquam ulla logo interrogauit, quis postulauit, quis diem dixit Sallust.in Catil. coniuratio. P. Antonius &Pub. Sylla designati Coss. legibus ambitus interrogati simi. Interrogatio enim non ad magistratum, scd ad accusatorcin rcscrtur, ut idem Sallust. alio eiusdem libri loco indicat. Ipse, ait, Plautia lege interrogatus crat ab L. Paulo. Tacit. lib. xii ij. Damnatus ijsdem Coss. Tarquin .Priscus Bithynis interrogantibus. Idcm lib.., Quae obliterari non sinebat Capito Cossutianus praeter animum ad flagitia praecipitem inimicus Thraseae, quod auctoritate eius concidisset, iuuantis Cilicum legatos, dum Capitonem repetundarum interrogant. Post cana vero interrogationem in reatu reus constitutus dicebatur,si Asconio crcdimus, qui Reum fieri nihil aliud esse ait, quam apud praei
rem legibus interrogari. Incidebat vero nonnumqua de a cusatore constituendo contentio pluribus certatim ad accusationem cuilibct c populo patentem vel praemi3 spe,vel la dis studio,vel priuatarum inimicitiarum causa prosilientibus Culusinodi in accusatione Vcrris intcr Ciceronem & Caecilium controuersia cxtitit. Super ca re iudicium ipsis quaestionum iudicibus cognosccntibus reddebatur,quod diuin
tionem Quintiliano Gellioq; testibus appellabant. Et hoc quoque ipsis publicorum iuὰiciorum legibus cautum fuisse
auctor Rhetoric. ad Herenn. lib. j. declarat, ut si reo commodum esset, iudicium de accusatore si erct, utrum illi accusare liceret. Rci nomine reccpto, die plerumque decimo virumque & accusatorem & reum, quantum ex Ascon. in comm Cornelia. colligo, adesse Praetor iubebat: & spatiunt accus
tori ad probationes conquirendas dabat, quemadmodum
43쪽
in Verris accusatione factum in Cicer.legimus. Tacit. lib. xiij. Suluanum magna pars accusatorum circumsteterat, poscebatq; tempus euocandorum testium. Plin. lib. iij. epist. ad Minutia.secios ministrosq: Clastici detulerunt, nominatimq; in eos inquisitionem postularunt. Interdum autem ipsi reo inquisitio permittebatur. Patet hoc ex eo quod Tacit. lib. xiij. Suillium repetundarum postulatum annuam inquisitionem impetrasse dicit, & quod Plin.lib.vj. cpist. ad Ursum in senatu actum refert sub exemplo legis ambitus,an in futurum ad legem repetundarum adij ceretur, ut sicut accusatoribus inquirendi denuntiandiq: testibus potestas ea lege csset, ita reis quoque fieret. Iam quod ad iudiccs attinet, eos praetor ex
decurijs conscribcbat, corumq; nomina in Urnam mittebat,& ex his numerum necessarium sortiebatur. Ex co numero accusatori reoq; integrum erat rei jccre, quos ex aliqua causa
suspectos haberent. In reiectorum locum alios praetor subso tiebatur, quoad legitimus numerus squi legibus quibusdam amplissimus definiebaturὶ conficeretur. His pcrsectis iureiurando conscripti iudices, ut Halic.lib. vij. Ostcndit, adigebam tur : iurabantq: omnes in leges praeter ipsum praetorem. Iuratorum nomina libellis consignabantur, S ubique habeban- tutased & in arca reponebantur,ne selectorum vice alijs com ruptis suppositis fraus aliqua fieri posset. Quae omnia ab Asc.
accurate in il orat.in Verr. exponuntur. Dic vero cognitionis iudices, accusatores S reos a praecone citari moris suille idem auctor in iij. Verr. cum Festo Pomp.lib.xvj. scribit. Apuleius lib. iij. de Asino aur. Rursum praeconis amplo boatu citatus accusator quidam senior exurgit. Valer. Max. lib.vj. cap.j. Citatus itaque Scantinius reus, uno teste qui tentatus erat, damnatus est. Quod si citatus accusator neque respondistet, neque cxcusatus esset, accusatus c reis eximebatur , quemadmodum diserte Cicer. iiij. in Vcrr. orat.& Pardia. in Cornel. significant. Sin iudicio utraque pars aderat,oratoribus diccndi potestas fiebat: citabantur testes, palamq; ac publice intem rogabantur. corum quoque dicta in promptu refellebantur. Causa utrinque perorata praeco dixiste Oratores pronuntiabat, ut a Quintilian. lib. j.Cap.v. Z Ascon. inith. Vcrri n. scributur: apud quem tamen pro praecone perperam, Ut existimo, praetor
44쪽
praetor subditus est. Tum in consilium iudices mittebantur,&ad sententiam dicendam dimittebantur. Tabellas autem accipiebant iudices absolutionis, condemnationis, & ampliationis litteris inscriptas ac signatas,earumq; aliquam,cum in consilium missi fuerant, in cistam conhcere necesse habebant , antequam cis lege Glaucia compcrendinandi data est potestas. Atque ex hoc sellemni ordine nonnihil Pompeia lex immutauit. Ea enim, Asconio in Milonia. auctore, testes priusquam causa ageretur, per triduum audiri,dictaq; corum a iudicibus contignari iussit: quarta dein cite omnes in posterum adesse iuberi ac coram accusatore & reo pilas, in quibus iudicum nomina inscripta essent, aequari: postera rui liis die sortitionem iudicum fieri unius & octoginta , qui numerus cum sorte obtigisset, ipsi protinus sesum irent, accusatoriq: duae ad dicendum horae,rco tres darentur : illoq; ipso die reus
iudicaretur. Ita tamen,ut priusquam scntcntiae serrentur,quia nos ex singulis ordinibus accusatori,totidem reo reijcere liceret. De hac lege illud accipiendum cst, quod initio lib. iiij.de
Finib.Cic. ita scribit. Cum ego te hac noua lege videam e dem die accusatori respontare,& tribus horis perorare. 11 minit & huius legis in Bruto : qua vcluti frenos cloquentiae impositos Tacit in lib. de Oratorib.dixit ob conclusam tam exiguo temporis spatio Causarum actionem. Quam obseruationem posterioribus temporibus neglectam reperio. Nam vi Plinius lib. ij. epistol. Arriano, horis pene quinque egisse se narrat. Sed & antiqua illa omnis iudiciorum sollemnitas, occupata & cuersa ab Imperatoribus populi libertate, ex usu
Obseruara ,eterum in concri endis sententis γα .
E τ ε R i v v s usitatum in concipiendis sententii;
morem hunc fuisse , quae iurati iudices cognouis sent, ea non vi csse facta,sed videri pronuntiarent.. - -Budaeus ex Cicero. Acad. iiii. & Plinio lib.xiiij. cap. xiij.& l.j. g.j. D.ad Turpillian.obseruauit. Quod ego alijs Iu- reconsultorum aliorumq: auctorum locis confirmabo. Papianian. in l. ob haec.D. de his qui notant. infam. Ob haec verba,
45쪽
ait, sententiae praesidis, GAZA commento distris accustionis
insi gutor Hor. Refertur de in i proxime. D. de his, quae intest. deiciat. sententia Prudcnte dc Pollione Coss. ab Antonino Aug. dicta in haec verba: Cum Va rius Nepos mutata γο- Antane incia Et testimentum sum, heredum nomina is
Axerit, heressitis eius sicuntatim vitii patris mes con ituri nem a eos, quiscripti sunt, retinere non Hetur. Ciccr. iiij. in Verr. Aelio. Vix hoc ille dixerat,cum iste pronuntiauit Sthcniti litteras publicas corrupisse videri. Et paulo post.Omnium sententia pronuntiatum cst, Non videri Sthenium impediri edicto. Sallust. in Catilin. coniuratio. Considente Cicerono frequens Senatus decreuit Tarquinij iudicium falsum videri. Tacit. lib.xiiij. Pronuntiemus vltro dominum iure caesum videri.Festus cum lib.xv. ita veteres cum capitis condemn bant,pronuntiaste tradit, Parum cauisse videri. Centumuir
lem quoque in quercia inossiciosi testamenti pronuntiati nem, ex Plinio lib. v. Epist. ad Seucr. hoc modo conceptam suis te intelligimus, Vicieti patrem iustas irascendi filio causas habuisse. Idem in senatusconsultis, augurumq; ac pontis cum decretis seruatum Liu.lib. ith. dc lib. v.& Cic.lib.iij. Epit . ad Attic. 5 auctor Rhetoric.ad Herenn. lib. j. demo strant. Interdum tamen aliter quoque pronuntiasse iudices inuenio. Attilium namque Calatinum inter Valerium & Luctatium iudicem sumptum ita pronuntiasse Valer. Max. lib. ij. cap. iij. refert, Itaque Luctati, quamuis adhuc tacueris,secundum te litem do. Scneca in prςfatio .lib.vij. Declamatio. Summa rei haec suit. Centumuiri dixerunt dare ipsos secundum aduersarium Albutij si iurastet Macenin l. j. D. quae sentcnt. sine appell.resti. Si iudex, ait, ita pronuntiauerit, Cum conserentium Seso ex taga decis quinquagino, item ex Haia xx .
re, Acisco L. TZrium Scio centum condemno. Vlpian in l. in
sententi s. D. de re iud. Si tamen,inquit,is qui petit,summam presserit & iudex ait, Sosio quo eritum est, vel a rentum peritum valere sententia. Idemq: in l.quid tamen. 3.Pomponius. D. de arbitr. incertae sententiae haec exempla profert.
Euantum ei de s res Diuisioni sese stari placet, pro ea parre, quam soluisbem Porsius, accipe. Proponitur & in l. si PraescS.D. de poen. ita interlocutus praeses, siciati. Est &
46쪽
haec irrogandae relegationis expressa forma, Assum prouiue Agis,insums istas rescio. Vnde originem hAueris meae cis concessu immunisus.
los fere medicinam factitasse exemplis prope infinitis demonstrari potest. Ex quibus notiora & illustriora seligam. Sueton.de Nerone, In desperatione reruin,ait,mortem timore appetitam ita expauit, Vt haustum venenum poenitentia euomuerit, medicumq; manumiserit, quCd minus noxium temperasset. Quintilia. lib.vij. cap.il.Pollio,inquit, o
tra seruiste eum Pisauri dominis duobus, medicinam facti rasse, manumisium alienae se familiae immiscuistic. Seneca lib. iij. de Benefic. cap.xxiiij. Tenebatur inclusus Domitius, imperauit medico, cidemq; seruo suo, ut sibi venenum daret. Cicero denique in oratio. pro rege Deiota. Philippum medicum seruum fuisse non uno loco indicat. Et ne nostris omissis aliena laboriosius conlecter, huius quoque rei non obscura dant indicta l. patronus.*.vit. l.medicus. D.de Oper.libertal. alimenta. 64. D.de alim lcg. l. Thais. f. Lucius. D. de fideic. lib. l. j. g. sin aulcm. C. de cona.ser. man. Itaque & in familia medicos seruos artificum numero locoq: habitos cx Varro. lib. j.de re Rust. cap.xvj.& Galeno in lib.de Curatio. per sannmissio. patet. Primus,quemadmodum Tranquilli auctoritate adductus, existimo, Iulius Caesar modicinam prossessos Romae ciuitate donauit. Augustus deinde cum Antonij Musae liberii opera graui ac periculoso morbo amictam valetudinem recuperasset, in beneficii praemium, laborisq: eximij mercedem,Musae ipsi praeter magnam pecuniarum Vina, aureorum annulorum ius, uniuerso vero medicorum ordini a muneribus ciuilibus immunitatem dedit. Quod Dion lib. iiij. his verbis rettulit. κρα τῆτι υ Uμα α ταρα πι. - ίυ- ροσου et merae R I σχαρ ταλλα, κυσὰ μακλλκου απι
47쪽
Hoc amplius,statua ci patres aere collato iuxta signum 2Esculapi) statuisse Tranquillus auctor est, cuius beneficio Augustum conscruatum Plinius quoque lib.xix. cap. viij dclib.XXv. p.vij.& lib. XXi X. cap. i. memorat. Atq: hisce in Musam collatis honoribus ornata medicina, paulatim ad alique amplitudinis gradum pervcnit. Confirmata enim cst Vespasiani, Hadriani, aliorumq: Imperatorum rescriptis, medicis data ab Augusto immunitas,l.vit. infin.D. de munerib.& honorib. tandemq; ad certum numerum reuocata, verentibus
Imperatoribus ne eo proposito praemio ad medicinam qui
que ciuilium munerum cultandorum. causa animum adiungeret. Itaque in singulis ciuitatibus medicorum,qui immunitate struerentur,numerum definiri placuit:eaq; de re Modest epistolam Antonini Pij resert in I vij. D.de excusat. tui. eiuSq; statuti numeri meminere I.j.D. de dccrct. ab ord. fac. l. j. Q.V. de professorib.& mcd. lib.x. C. Nec tamen intra eum numerum qui crant ordine inuito,ut a Diocletia. saepius rescriptum dicitur, immunitatem habebant.l. nec intra. C. de profestorib. lib. M C. Quod argumento est,decreto decurionum vel ijs qui statuto numero continebantur, immunitatem tributam
fuisse. Ceterum valde artis suae decus Commodi temporibus Clau.Galenus auxit, cui summos Romae honores habitos,st tuamq; publice posita serunt. Secutus aliquo interuallo Alexander medicis annonas,Lampridio teste addidit:sed & data medicis a superioribus principibus beneficia Impp. Constantinus,Honor.& Theod. cofirmarunt, quorum in Iustinianeo Theodosianocl: Codice ctianum costitutiones cXtant. QUO-rum omnium vestigijs insistens Iulianus,oneribus municipalibus medicos Cr ca constitutione liberauit, qua ex eius Epistolis, quod ad rem faciat, huc transcribere dignis putaui. ἀυ
48쪽
Medicos obm χο μωσυυuis demonseratur. CAP. DII VO Ni AM in medicorum sermonem Venimus,l praetermittendit non puto, idcirco ignobilius inc' dicorum munus suisse, quod ipsimet manibus suisi olim venas inciderent, medicamenta praeberent, clysteres, emplastra, collyria admouerent,ijsdemq; omnibus, quibus hodie chirurgi, partibus fungerentur. Cuius rei ex libris quoque nostris non dubia argumenta promi possunt. Vel illud imprimis, quod aduersiis medicum,qui imperito seruum secuerit, ex locato, vel ex l. Aquilia actionem dari traditur in l. qua actione. 6.vit. S l. idem iuris.D. adleg. Aquit. Et quod in instrumento medici collyria, cmplastra, serramenta a Paulo poni lcgimus.in l. cum de lanionis. g. in instrumento. D. de instruc.& instr. dc lib. iij. Sentcnt. titui. ix. hoc idem aliorum quoquc auctorum testimonij perspicue comprobatur, quorum nac multitudo ipsi pene obruit. Cicer. in Piso. Sed cinaedico, quem tecum duxeras imperasti, ut venas hominis inciderct. Lamprid. in Commodo. Imitatus cst M medicum, ut tinguinem hominibus mitteret sealpris feralibus. Seneca lib. vii epist. Numquid aeger laudat medicum secantem Z Α cedat & Suci. in Nero. cap. xviij. locus.& quod Plin.lib. ix. cff.j. stribit Artagathum medicum a saeuitia secandi urendiq: in carnificem transi sie. Galenus plane ipse in lib. de curatio.per singuin. missio. venas se aperuiste aliquotios narrat. Hinc & Qrcipes secandi cauti medicis a Sosipatro tributitur, quos praeterea vulneribus manus attulisse, & inunxisse,virilitatem excidisse, aliaq: omnia per se cxpleuisse,ad quae aliena . nunc opcra Utuntur, Ut aliquem modum faciat Plin. lib.vij. cap. iij. Seneca lib. iij.de ira. Gell. lib.xij. cap.V. Paul. lib.v. Sentent.titui. xxiiij. Vlpian. in l. iiij. g.vit. D. ad legem Cornel. de sic.probant. Eu ni cael laeti mitates, . ,nde aggessentur. C A P. V.
A R v' M liquet quo sense caligati milites appellen
'D. de re milit. Idque in controucrsiam a plerisq; vocari scio. Iustinianus certe in Nou. qui b. mod. natur.cm-g ciantia
49쪽
ciat.legit. Caligatos Viliores, Nobscuriores, S quos gregarios dicimus,militcs interpretatur. Quam interpretationem Suetonii verba haec in Augusto, comprobant: Murales coronas quam parcissime & sinc ambitionc etia caligatis tribuit.Idem in Vitellio:Veterem de se persuasionem Vitellius recentibus etiam de se experimentis auxerat, tota via caligatorum quoque militum obuios exosculans mcc appellationis huius ratio obscura est. A caliga cnim nomen ductum cst, quod vulgaresiste constat vel infimi ordinis militum calceamentum. Vnde & imperatori Cato, Caligulae cognomen tributum Tacit. lib.j.&Dion lib. lvij.tradunt, quod in castris gcnitus, & contubernio legionum eductus, plerumque ad concilianda vulgi studia eo tegmine pedum uteretur. Sic Ventidium Baslum iuuentam inopem in caliga militari tolerasse: & sic a caliga Marium ad consulatum perductum Scncca lib.v.dc Bcnefic. cap.xvj. dc Plin. lib.vij. cap.xliij. scribunt.Nec tamen gregarios solum, sed de ipsos centuriones, ducesq: in castris caligatos suisib indicio est, quod Iulianum Centurionem caligas crc-berrimis atque acutis clauis ccterorum militum more fixas
gestantem dum strato saxeis crustis solo curreret, lapsum lo-spp.lib. ij. de bello Iud.cap. iij. refert. Ex quo coniicio commune omnium, qui in castris vcrsabantur,id calceamcntum sui sse, quod & a Dione πατωφκορ appellatur. Sed enim in caligarum ornatu facile potuit elucere gregariorum S clariorum militum disserentia. Clauis cnim caligae figebantur, ijsq; vci serrcis, vel argenteis, Vcl aurcis, ut quisque luxu atq: opibus dissiuebat. Atque in exercitu quidem Antiochi Syriae regis tantum auri argentiq; fuisse, memoriar a Valer. lib. ix. cap.j. & Iustino lib. xviii.proditum est, ut etiam gregarii milites caligas auro figerent. Caligares inde claui a Plinio lib. ij.cap.xxij.& lib. xiiij. cap.xiiii.& a Sosipatro lib.j.
Instit. grammat.& ab Isidoro lib.XVJ. cap. .memorat .eoq; pertinere Iuuenalis iste versus creditur: - Et in Hgrto clauus mihi militis haeret. Ab urbe autem in castra transisse cam auratorum clauorum luxuriam crodibile est. Nam & urbana calceanacta clusi
modi clauis sum: solita Plinius lib. xiij. cap. iij. Fest. lib. iit.&Isid. lib. xlx.Etymol. cap.vit.indicant. Et in Graecia quoq; eundem
50쪽
dem luxum viguisse ex co apparet, quod Agnonem Teium Alexandri magni praesectum aureis clauis crepidas sussigere solitum Plinius lib. xii).cap.iij. scribit.
De teri mitaturis ord2nis conserendi ritu. CAP. V L, O s, qui militiae nomen dabant, non prius milu tum numero habitos, quam iureiurando adacti, cincti,& in numeros relati essent,librorum nostrorum auctoritate comprobatur. Sacramenti cccic militaris meminit l.h.D.de priuileg.vcter.l. miles. D.de adult. l.milites. . missionum. l. vlED.de re milita. ij.s ignominiae. D. de his, qui not. iniam. ciusq; fide rupta militis nomen amitti docet Lex militari.D. de militi test. Hoc vero primum militiae vinculum Seneca lib.xv. Epist. merito appellat,quo qui nondum obstricti, aut cliam qui soluti estent, iure cum hostibus, quemadmodum Catonis ad Popilium epistola a Cicer.lib.j. Officior.& a Plutarch. in Problematarctata indicat, pugnare
poste non videbantur. Primum auicin iureiurando milites fieri L.Flacco dc Varrone Coss.coepere. Ante enim,ait Fron- tin. lib. iiij. Stratagemat. cap.j. sacramento tantum a Tribunis rogabantur: ceterum ipsi inter se coniurabant se fugae atque formidinis causa non abituros, ncque cx ordine rccessuros,
nisi cibi petendi, seriendiue hostis, aut ciuis seruandi causa. Liuius lib. xij. Milites tunc , quod numquam antea tactum erat, iureiurando a Tribunis militum adacti iussu Coss. conuenturos neq: iniussu abituros. Nam ad cam diem nihil praeter sacramentum crat, id est Consulibus & senatui praestitum: de quo Halicar.lib. x. verba accipienda sinat: -οαγων
τίον - δὶαμδ. Iurciurando vero scripti milites a Tribuno militari adactos fuisse in verba haec, Gcli lib. xvj. cap. iiij.rettulit
in magistratu C. Laelij C.Fili j Cos. L. Corneli j P.Filij Cos. Iii
exercitu,decemq; millia passitum prope suitum non facies,&cet. Atq; hoc in legitima militia seruabatur: in tumultu eni in singuli milites sacramento propter imminentis periculi celeritatem non rogabantur, ut a Seruio in V crgil. AEneid. tradia