Titi Petronii Arbitri Satyricon, ex optimis exemplaribus emendatum. Tomus primus secundus

71쪽

Quare age, Fors, muta pacatum in praelia VuItum , Romanosque cie, ac nostris da funera regnis. Iam pridem nuIIo perfundimus ora cruore , Nec mea Tisiphono sitientes perluit axiu' , Ex quo sullanus bibit ensis , et horrida tellus Extulit in lucem nutrilas sanguine seu Ses.

CXXI. Haec ubi dicta dedIt, dextrae eonjungero

dextram

Conatus , rupto tellurem solvit hiatu. Tum Fortuna Iovi do sudit pectore voceS: O genitor, cui Cocyti penetralia parent, SI modo vora mihi fas est impune prosari , Vota mihi cedent : nec enim minor ira rebuII it Pectore in hoc , Ieviorve exurit samma medullas. omnia , quae tribui xomanis arcibus, odi ;Jduneribusque meis irascor. Destruat istas

Idem, qui posuit, moles deus: Est mihi eordi

Quippe, armare Viros, et Sanguine pascere luxum. Corno equidem gemina jam strictos morte Philippos, Thessaliaeque rogos, et funera gentis Iberae. Jam Dagor armorum trepidantes personat aures ;Et Lybias cerno , et tua, Nile , gementia castra , Actiacosque sinus , et Apollinis arma timentes. Pande , age , terrarum silientia regna tuarum , Atque ani mas arcesse novasi Vix navita Porthmeus

72쪽

Sussici et simulacra virum traducere cymba; Classe opus est. Tuque ingenti satiare ruina, Pallida Tisiphone, concisaque VuInera mando. Ad stygios manes Iaceratus duciLux orbis. CXXII.Vixdum sinierat, cum uisuro rupta eoTu Seis Intremuit nubes , eIisosque abscidit ignes. Subsedit pater umbrarum, gremioque Teduci Telluris , pavitans fraternos palluit ictus. Continuo clados hominum venturaque damna Auspiciis patuero deum ; namque ore eruent Deformis Titan vultus caligine lexit rCiviles acies jam tum spirare Putares. Parte alia plenos exstinxit Cynthia vultus, Et lucem scelori subduxit. Rupta tonabant Verticibus Iapsis montis juga ; noc Vaga passim Flumina per notas ibant morientia ripas. Armorum strepitu caelum furit, et tuba mortem Sideribus transacta ciet: jamque .mina Voratur Ign ibus insolitis , et in aethera fulmina mittit. Ecce inter tumulos atque ossa carentia bustis, Umbrarum facies diro stridore minantur. Fax , steIlis comitata novis , incendia ducit; Sanguineoque rubens descendit Iupiter imbro. Haec ostenta brevi so1vit deus. Exuit omnes Quippe moras Caesar, vindictaeque actus amore,

73쪽

Gallica projecit, civilia snstulit arana. Alpibus aeriis , ubi grato numine pulsae

Descendunt Tu pes , et se patiuntur adiri , Est locus herculeis aris sacer et hunc niVe dura Claudit hiems , canoque ad sidera vertice tollit. Coelum illinc cecidisse putes ; non solis adulti Mansuescit radiis , non verni temporis aura rSed , glacie eoncreta rigens Itiemisque pruinis, Totum ferre potest humeris minitantibus orbem. Haec ubi caleavit Caesar juga , milite laeto , Optavitque locum ; summo de vertice montis Hesperiae campos late prospexit, et, ambas Intentans cum voce manus ad sidera, dixit: Iupiter omnipotens , et tu , Saturnia teIIus, Armis Iaeta meis, olimque onerata triumphis :Testor , ad has acies invitum arcessere Martem , Invitas me ferre manust Sed vulnere cogor , Pulsus ab urbe mea, dum Rhenum sanguine tingo, Dum Gallos , iterum Capitoli εἰ nostra petentes , Alpibus excludo : vincendo certior exfiui. Sanguine germano , sexagintaque triumphis Esse nocenS coepi. Quamquam quos gloria terret

Aut qui sunt, qui bella jubent' Mercedibus emptae

Ae viles operae t quorum est mea Roma n Verca ,

L t reor, haud impune; nec hanc sine Vindice dextram Vinci et ignavus. Victores ite furentes,

74쪽

SATYRICO N. 69

Ite mei eomites , et causam dicile ferro lNamque omnes unum crimen Vocat; omnibus una

Impendet clades. Reddenda est gratia vobis rNon solus vici. Quare, quia poena tropaeis Imminet, et sordes meruit victoria nostra; Iudice fortuna cadat alea i Sumite beIlum , Et tentato manus t Certe mei causa peracta est: Inter tot sortes armatus nescio Vinci . Haec ubi personuit, de caelo delphicus aIes omina laeta dedit, pepulitque meatibus auras , Nec non horrendi nemoris de parto sinistra Insolitae voces samma sonuere Sequenti. Ipse nitor Phoebi, Vulgato latior orbe , Crevit, et aurato Praecinxit fulgure vultus. CXXIII. Fortior ominibus, movit mavortia signa Caesar , et insolito gressus prior occupat ausu. Prima quidem glacies, et cana Vincta pruina Non pugnavit humus , miti quo horrore quievit. Sed postquam turmae nimbos fregere ligatos, Et pavidus quadrupes undarum vincula rupit: Incaluere nives ; mox sumina montibus altis Undabant modo nata. Sed haec quoque jussa Putares Vinctaque mox stabant, sucius stupuere pruina ,

Et paulo anto lues jam concidenda jacebat. Tum vero malefida prius vestigia Iusit,

75쪽

Decepitquo pedes ; Passimque turmaeque, Viri Rue , Armaque , congesta birue , depIorata jacebant. Ecce etiam rigido concussae sumine nubes ExonerabantuT, nec rupto turbine venti Deerant, ac tumida confractum grandine coelum rIpsae jam nubes ruptae super arma cadebant, Et concreta gelu , Ionii velut, unda ruebat Victa erat ingenti tellus nive , victaque coe Ii Sidera , victa suis haerentia numina ripis; Noudum Cae sar erat. Sed magnam nixus in hastam, Horrida securis frangebat gressibus arva et Qualis , Caucasea decurrens arduus arce , Amphitryoniades , aut torvo Iupiter ore , Cum se verticibus magni demisit OIympi, Et periturorum deiecit tela gigantum. Dum Caesar tumidas iratus deprimit arces , Interea Volucer , motis conterrita pennis , Fama volat, summique petit juga celsa PaIati , Atque hoc Romanos tonitru sorii r omnia signa ,

Iam classos nultare mare, tolasque per Alpes Fervere germano Perfusas Sanguine turmas. Arma, cruor , caedes , inccndia , totaque heIla Anto oculos Volitant: ergo pulsata tumultu Pectora, perque duas scinduntur torrita causas.

Huic suga por terras, illi magis unda probatur ;Et patria est Pontus. Sed j am timor est, magis arana

76쪽

Qui lentata velit ; satisquo iubentibus actus, Quantum quisque timet, tantum fugit ocior ipse. Ios inter motus populus , miserabile Visu lQuo mens icta jubet, deserta ducitur urbe. Gaudet Roma fuga , debellatique Quirites

Rrimoris sonitu maerentia tecta re Inquunt. Ille manu trepida natos tenet: illo penates Occultat gremio , deploratumque relinquit Limen , et absentem votis interficit hostem. Sunt, qui conjugibus maerentia pectora jungant, Grandaevo Sque patres; onerisque ignara juventus Id, Pro quo metuit, tantum trahit. Omnia Secum III evehit imprudens, praedamque in praelia ducit. Ac, veIut ex alto cum magnus inhorruit auster, Et pulsas evertit aquas , non arma mini Siris . Non reg men prodest e ligat alter pondera pinus . Alter tuta sinu tranquiIIaque littora quaerit: Hic dat vela fugae, sortunaeque omnia credit. Quid tam parva queror 2 Gemino cum consule Magnus ,

IIIo tremor Ponti saevique repertor Hyda Apis , Et piratarum Scopulus , modo quem ter ovantum Iupiter horruerat, quem Dacto gurgite pontus Et veneratus erat submissa Bosporus unda,

Proti pudori imperii deserto nomine fugit; Ut fortuna levis Μagni quoquo terga viderol.

77쪽

72 PETRONI I

CXXIV. Ergo tanta lues divum quoque numi nae

vidit '

Consensitque fugae coeli timor' Ecce per orbem Mitis turba deum , terras exosa surentes Deseri t, atque hominum damnatum avertitur agmen. Pa prima ante alias, niveos pulsata Iacerto' ,

Abscondit galea victum caput ; atque, relicto Orbe , fugax Ditis petit implacabilo regnum. Huic comes it submissa Fides , et, crine Soluto, Justitia , ac maerens Iacera Concordia Palla. At contra , sedes Erebi qua rupta dehiscit, Emergit late Ditis chorus; horrida Erinnys, Et Bel Iona minax , facibusque armala Megae TR , Lethumque, Insidiaeque , et Iurida Mortis imago. Quas inter Furor , abruptis ceu liber habcnis. Sanguineum lato tollit caput, oraque mit IeVulneribus confossa cruenta casside velati IIaeret detritus larvae nia Fortius umbo ,

Innumerabilibus telis gravis r atque flagranti Stipite dextra minax terris incendia portat. Sentit terra deos , mutata quo sidera pondus Quaesivero Suum : namque omnis regia coeli In partes diducta ruit : primumque Dione Caesaris acta sui ducit. Comes additur illi Pallas , et ingentem quatiens Μavortius hastam. Magnum cum Phoebo soror , et Cyllenia proles Dissiligos by Cooste

78쪽

SATYRICO N.

Excistit, ac totis similis Tirynthius aetis.

Intremuere tubae , ac scisso Discordia crine Extulit ad superos stygium caput. Hujus in orct Concretus sanguis, contusaque Iumina subant: Mabant adirali scabra Tubigine dentes, Tabo lingua fluens , obsessa draconibus Ora , Atque , inter toto Iaceratam pectoro Vestem, Sanguineam tremuIa quatiebat Iampada dextra. Haec, ut Cocyti tenebras et Tartara liquit,

Alta pelit gradiens iuga nobilis Apennini,

Unde omnes terras atque omnia littora posset Aspicere , ac toto sui tantes orbe catervas , Atquo has erupit suribundo pectore voces: Sumite nunc gentes , accensis mentibus, arma;

Sumito , et in medias immittite Iampadas urbes. Vincetur, quicumque Ialet; non semina cesset, Non puer, aut aevo iam desolata senectus, Ipsa tremat tellus , Iacorataque iocta rebel Ient. Tu Iegem , MarcelIe , tene et tu conculo Plebem , Curio : tu sortem neu supprime , Lentule , Maxiem. Quid porro tu, Dive, tuis cunctaris in armis ΤNon frangis portas 3 non muris oppida solvIs Thesaurosque Tapis Τ Nescis tu , Magne , tueri Romanas arces' Epidauria moenJa qua re, Thessalicosque sinus humano Sanguine tingo.

Faetum est in terris, quidquid Discordia jussit

79쪽

4 PETRONII Cum Iaaec Eumolpus ingenti bi Io

Irudisset, tandem Crotona intra vimus : ubi quidem parvo deversorio resecti, postero die amplioris fortunae domum quaerentes, lucidi mus in turbam heredipetarum sciscitantium quod genus hominum, aut unde veniremus 3 Ex praescripto ergo consilii communis, exaggerata verborum Volubilitate , unde , aut qui essemus, haud dubie credentibus indicavimus. Qui statim opes

SuaS summo cum certamine in Eumolpum congesserunt. Certatim om

nes ejus gratiam muneribus sollici tant. CXXU. Dum haec magno tempore Crotone aguntur, et EumoIPUS, solicitate plenus, prioris soriunae esset Oblitus statum, adeo ut suis

80쪽

SATYRICO N. 75jactaret, neminem Πatiae suae ibi posse resistere , impuneque suos, si quid deliquissent in ca urbe, benesi cio amicorum laturos: Ceterum ego, etsi quotidie magis magisque Superfluentibus bonis saginatum Corpus impleveram, putabamque, a cust dia mei removisse Vultum Fortunam ', tamen saepius tam Consuetudinem meam cogitabam, quum Causam ; et, Quid, aiebam, si callidus Captator exploratorem in Africam miserit, mendaciumque dcprehenderit nostrum 3 Quid, si etiam me cenarius , praesenti felicitate lassus , indicium ad amicos detulerit, i tamque fallacium invidiosa prodi

tione detexerit 3 Νempe rursus sugiendum erit, et tandem eXpugnata PauPertas nova mendicitate TeVo-