장음표시 사용
271쪽
hi res sit cum multus,inter quos lingua ces sunt, duplex cura superest. Primum ut hominis uitio medearis, si licet: sin minus,r in Ruio ne laedaris. Nec enim frustra dictum a sapientissimis uiris:neminem laedi posse, nisi a semetipse.Primum itam fuerit in concilia hutis,in quibus admixti sunt homines pravae loquacitatis,occupare sermones qui sa/piunt pietatem , nequam ansam arripiat ntemperans garriendi quae non oportet. Excludit stultas re infrugiferas fabulas sa/cra lectio,aut problema ex eruditorum lihris prolatum,quod non exeat in conten tionem ..hiod si coeperit impudenter in gerere suas fabulas garrulus, admonitione coercendus aut salso dicto perstringedus. Salsissime M.Tullius tetigit quendam Catoni iuniori obtrectantem quod totas no dies potaretiat non addis,inquit quod to tos dies ludit aleam.Nam Cato quum to
tum diem dedisset ciuilibus negociis, solistus est nonnunquam cum amicis in multa noctem proferre conuiuium,quod his in terdiu uacare non liceret. Ast obtrectator
quod est mali exceTit,aim etia deprauat. quod inest boni mimulati Lacedaemoni/
272쪽
DER ERAS. RO T. 26 us quidam garrulo cuida percolanti quid/ . dam quod non ignorabat, quum hominis morbum sensisset,prudes respondit diuer sum a uero. Quum uero percontator stab iecisset mentiris: An non igitur,inquit,ipse insigniter stultus es,quc perconteris quod sciebas Rex quidam Britaniae,quodam e proceribus in conuiuio multa garriente in abbatem qucdam praediuitem:Δc comme morante quot genera ciborum, quot mis sis ad unius mensam inserrentur, finxit se mirari abbatis ingluuiem: Ille uero quo magis delectiaret regem hac fabula,quam exi Himabat esse perfacetam,studio exaggerahat omnia,non parum etiam,ut fit, astin gens ueris. Iam ubi lepus esset interpellandi blateronem,rogabat illum rex, abbas ii lenum gigas esset aut cyclops. Respondit esse mediocri statura . Ventrem igitur, in quit,habet praeuastum. Ait hac parte non multum praecellere caeteris.Quonam igit, iinquit,recondit latum ciborum Mihino fit uerisimile quod narras. Hic rabula con , serietus:Non solus,inciuit,haec comedit, oro,habet couiuas multos,& familiam nu ,
merosam.Phy,inquit re quid igitur nolu
273쪽
llit AlioPi quicquid tibi dictum est in ab/hate, Ius cte in me dicere.Hac arte rex castigauit inepti conuiuae stultam loquacita tem ad si fieri non possit,aut si frustra lactis
rus uideare,cauendum est ne responden
do uelut alas augeas hominis intemperatiam. Sic enim tandem res exit in rabiem, siue probes quod dicitur, siue repugnes. Quidam tametsi tacensitamen arridendo nutu. fouent ineptientem. Citius desinet si tristis audias quod non recte dicitur,aut sic audias quasi non audias, mox* dato spatio sermonem alium inqcias, qui male cceptum extundat.Ιnciuile quidem est in terrumpere sermonem hominis cordate loquentis:at pium est interrumpere fabulas. quae pestem adserunt animis auditorum. Novi quendam qui prudenti uafridie deIasit hominem periculose loquacem. um multa dixisset quae nec audire satis erat tu tum, hic interim ceu cogitabundus inten debat codici,quem uel hunc in usiim circa ferre .lstus erat:quu rogaretur,qualia uiderentur ea quae dixinet lie uelut experre
ctus e profundo lamno: Dabis,inquit,uYnia
274쪽
niam,ne uerbum quidem accepi omnium quae dicta sunt.Nam interea totus era Bragis.Huc enim destinatus erat orator prin
cipis sui nomine. Siquidem ubi fabula fa/hulam excipit, ac lebetibus inuicem sese cotingentibus loquacitas in orbem obambalat,nihil expectandum praeter insanam lin/guae temulentiam. Si succinis admodum, recte,pulchre,lepide,quid audio quid narras similia ,pergit ille garrire t referssimilem labulam,ille pro una regerit duas, si re Prenes incrudescit pugna. Aut igitur se gi la serm6ibus seu lectionibus exclud da est inepta loquacitas,aut admonitione miscenda,aut uultus tristitia corrigenda. aut sermonibus melioribus interpositis in/terpestanda,aut si nihil aliud licet,certe sit tis,ci: auribus alio intentis est pudelacien/da.Quod si ne id quidem datur,ut obtic stasse aliquid respondere cogeris, optimusuerit aliquid αττοσι ιονυσορ respondere,
quo uel non animaduertere uel non intelligere quae dicuntur uidearis. Nullus enim turdo libenter canit longam fabulam. Profuerit aliquoties .mnu simulare, si alia uia non datur elabι Vehemeter autem iri tant
275쪽
Στο LINGUAtant linguae petulantiam,qui inter loque dum ad bibendum inuitat. Nam hoc pror sus est oleum camino addere. Nec enim se liciter cessit apud Lucianum Aristaeneto, quod Alcidamati Cynico,craterem ingentem mero plenu porrigi iusserit, existimas
fisturum,ut occupatus desineret esse molestus conuiuis. Siquidem breue silentium quod impetrarat uinum, ingens tumultus est consequutus,non aliter,quam qui inie eia materia conantur ignem extinguere,restinguunt quidem ad tempus flamma: cae/terum eadem mox uictrix maius incendia mouet,& omnia corripit. Porro si qui sunt
in quos nobis est autoritas, in his linguaquitium uel obiurgatione, uel admonitiori uel institutione diligenter corrigedum,ue lut in liberis,discipulis,uxoribus, ac semu lis. Vulgus enim in liberis uerberibus casti .gat resignatam seria na, negligit eosdem quiduis effutientes:Furtum punit,menda cium impune sinit. A teneris igitur unguoculis docedi sunt,quam indecora, quamopestifera res sit lingua effrenis. Mendacia quida puniui,garrulitate risii excipiat in sta
is: Atqui garrulitas pludiu est uanitatu, Mnitas
276쪽
PER ER A s. RO T. E initas periurii periurium blasphemiae. Liberos ac seruos fere tales habemus quales in stitutione fingimus. Cato Censorius mul/tos bello captos emere cosueuit, sed aetatis tenerae.quo facilius illos ad suos mores formare posset. Hos sic instituerat,ut nunquaalienas aedes ingrederetur, nisi iussu ipsitis aut uxoris.Percontantibus quid ageret Cato nihil aliud respondere solet,quam se nescire. Amicis huic affinibus morbo ciuilius fuerit secreta admonitione mederi: Aut si non uidebuntur admonitionis pharmaculaturi profuerit illis praesentibus filium aut
famulum acriter uerbis aut etiam uerberi . .
hus castigare ob linguae uitiu.Hac arte pu/eri regno destinati,quoniam hos obiurga re aut caedere fortasse nec tutum sit nec utile,discunt in ales caesis aut obiurgatis, quid
ipsi commereantur,eadem committente
ob quae de illis poena sumit . Licebit hac
arte cosulere pudori amici, quem uerearis admoncre, si uelut per occasionem inuite tur ad lectionem operis,in quo grauiter reprehenditur intemperantia linguae. Carte rum apud discipulos, liberoS,6 uxorem ac o LLfamulos,illud in primis erit cauendum, ne hoc
277쪽
hoc ipsum quod in illis castigamus distanta hobis.Obiurgatio nostra caret pondere, si qd'in alijs detestamur,ipsi mortibus docere Phormio amus. Audit Chremes apud Comicu: Ade ne. on'hoc indignum tibi uidetur,filius homo
adolescens si habet unam amicam,tu uxo res duas Nihil pudere,quo ore illa obiura gabis responde mihi.Et in alia fabula εανυ τι tipho colemnit patris admonitione, quod p.ri. illum audisset inter pocula iactantem eadeadolescentiae suae facinora, a quibus sobri deterrebat filisias mihi ubi adbibit plus paulo, sua quae narrat lacinora. Nunc ait. is Miraris pericula ex alijs facito,tibi quod ex usu siet. lam apud Plautum,senex Demaenetus a cubans amicae filii,quam non decore loqui tutaDecet uerecundum esse adoles entem Argyrippe:seuera uero gravis* admoni tis,proficiscens a sene,qui se tam inuereca
de gerebat in oculis filij . O umquam hoc exemplum quod inducit 'autus inciuilis
us est,quam ut conueniat comoediar. Et ta/ men quod in fabula no ferimus, uidem in uita Christianorinduas ineptias, quas obscoenitates nonnulli praeceptores ac pa/ mutes effutiunt praesentibus Acipulis ac l heris:
278쪽
PER ERAS. ROΥ. a 3heris Reete monuit Satyricus ille:
Maxima debetur puero reuerentia,si quid Turpe para ,ne tu pueri cotcpleris annos. Imo si quado libet nugari lingua , ne tu pueri contempseris annos,sed ablega quo Piam aetatem quamlibet teneram: etiam si tutissimum est,talem esse perpetuo, qualis haberi cupias tuis. Quam male consulunt pudicitiae uirginum suarum, qui praesenti bus illis effutiunt parum uerecundas fabu/las. lemoraturae illud inter eximias lau/des Catonis senioris,quod ipse summa cu/ra liberos suos erudierit alm instituerisinulli paedagogo satis fidens, Apud hos non a liter uitabat obscoenum uerbum effutire. quam si cum uirginibus vestalibus collo/quium habuisset. Idem Censor Senatu mouit Manlium, quod uxorem oborto toni/tru pauidam in conuiuio complexus filis/set praesente filia.Sapiens ille Sirach no permittit patri,ut uultu parum seuero filias si as intueatur,adeo tenera fragilis* res est. uirginitas,Filiae,inquit,tibi sunt,serua cor pus illarum,ed non ostendas faciem hilare ad illas.Olim apud Romanos Boeti cum generis non ingrediebatur balneum. Nues ca
279쪽
cum uxoribus cit sororibus balneum intra/mus,quasi studeamus eas prostituere,acli heris arbitris quid no dicimus ac facimus
cum uxoribus,ne dicam scortis, quos qui/dam etiam in lectum communem recipi unt,conscium uoluptatum connubialium. Et postea mirantur si parum castos habent Remedia liberos,quos sic a teneris instituunt. at ginusitatis ra garrulum est seruorum ac mulierum genus. Ab his qua seonte exiges linguae continentiam, si te subinde uiderint nihil non et nitientem Et miramur nos habere fama los parum morigeros,si quid recte praecipimu ,quum hos nugarum nostrarum habere gaudeamus non conscios modo, sed ministros Proinde non solum castigandi sunt si prodiderint arcanum,si metiantur. si calumniesur, si sugillent alterius famam, si quid spurce dixerint,verum etiam si nu/Mntur ociosa,si non interrogati responde rint,si rogatis pluribus responsionem occuparit natu minor,aut si praeceps ad respon/dendum fuerit,non satis intellecta senten/tia percontantis, ut mox audiat illud h prouerbiis, αμας ουπητοuli, aut si incircus pedit
us responderit,aut si pluribus quam res po stulabat.
280쪽
P E R A R A s. R o T. a si lutabat. lo abs re fuerit hic referre quod
de Pisine narrat Plutarchus,qui quum ob cerebia,Opino debilitatem,non ferret sereuorum loquacitatem,praecepit illis ne quado loqueretur,nisi ab ipso interrogati, nec amplius responderent,quam de quo roga/rentur. Euenit deinde, ut Clodium hono/ ris gratia uocaret ad conuiuium:& curarat apparatum tali magnate dignu. Itamquaiam uenissaei coenandi tempus aderant quidem reliqui conuiuae, solus Clodius cuius gratia caeteros inuitara expectabaturanterim subinde seruum nomenclatorem emittebat,exploratum num ueniret. Vbi uerosam immineret nox,nec spes esset uentura Clodium,tandem ad seruum couersus Psese, Nonne,inquit uocasti Clodium Voca ui,inquit.Quur igitur non uenit Quia excusauit. Quamobrem istuc non statim dυcebas Quonia,inquit,hoc non perconta haris.Ridetur casus,sed tamen laudatur serui continentia. Quanquam huiusmodi noarbitror temere reperiri qui peccent in ea partem. Proinde multo commodioribus utemur amicis, uxoribus,liberis, semulis,