장음표시 사용
301쪽
bet plurimas,per insensilesque meatus alios flatus ascendem ales cxcipit, ob cerebri frigiditatem in aquosam substantiam 'dehinc degenerantes, Ut inutili humore frequenter abundet nccesse est. ex quo tot tum ipsmet capiti, tum ab ipso aliis eueniunt mala , quot nulla fortasse alia in corpore pars vel incurrit, volimmittit. Quibus agitur cutis Capitis, vel laxior acris intempericin promptius. admittit ; ci derisor interi
rum fuliginum prohib perspiratum: & quibus itidem caput calidius, semido a visceribus elato vapore impleri solet, vel Bfrigidius, sup humidius inutiles alicrius generis sui os multos congerere lais insirmum esse caput dicitur eui igitur
tale caput est, Celsus lib. I . cap. q. diligcras antiquae medicinae obstruator, victum instituens, huic ait modicum cibum ne- cellarium csse,quem facile concoquat, & semct tantum, nisi ieiunio Caput laedatur. tunc enim etiam medio die assumat. Bibcre autena huic assidue vinum dilutum , leue, quam aqua i magis expedire. Vt quum caput grauius esse caeperit, sit quo confugiat. eiq; ex toto neq; Vinum, neq; aquam semper esse Cutilia. medicamCntum Cnim Vtrunque esse, quum inuicemasiuniitur. Hoc de potu consilium, qui expendet, eo pertinere intelliget, Vt ne in caput halitus,praesertim seruidi m. mus ruant: doloris capitis,& periculosarum destillationum Iut res. Si ergo Calidiores sint, aqua corum vim imp xumque retundit: Si frigidi, quod hi cumulatius in caput recepti hebetes sensus mentemque ac morum rcddunt, auertit maleficium hoc vinum, frigiditatem intensam Corrigendo. Sed hic alius etiam est scopus. Ventriculus coni municare Psuas noxas Capiti solet, & illi ad concoquendum auxilio est Maxima expirer inum potiusquam aquo,quae calorem C ctionis a uiliorem sua frigiditate reddit imbecilliorem.& lenitate, ius robur enervat. recte ergo nunc aquam, nunc virium,
utrunque simul, & non eorum unum semper proponit. quanquam
302쪽
De potuin nimbis. Lib. III. as
quanquaro, quo bid vinum dilutum magis probat quam aquam, Vequum caput grauius esse caeperit, non desit, quo coniugiat, in id inclinarc; apcrtum est, quod infirmo capiti
uniuersim magis aqua conserat, quam vinum. Ita quidem haec potus institutio cunaca cibi Obseruatione, quam dixit, corrigere interiorum causarum caput laedentium vim potest.
Dignum autem est icci praetcr institutum, quod nobis est de potu ut ne hoc loco id minime vulgare prauidium praete-3 rςamus, quod ad caput aduersus externas aeris iniurias firmandum idem audior ibidem proponit scribens, Capiti niabit aeque prodesseratque calida multa aqua, tum tepida, de-h qcfrigida diutius totum ipsum perfundere. Cuius reme-du si rationem perquiramus, prosecto sicuti Iaxatis prius cutis meatibus per calidam,exire ex ea calidiores balitus possunt, ita νbiexj me,si quid caloris illa impresserit, succedens te- C pida sensim iis minuit tigida vero ex toto corrigit , densata,
aduersusque externas iniurias robustiori relicta cute. Non aratione igitur dissentaneum hoc praeceptum est. Quae res si ita habet, mirum quo do ea3ndiuqrso consilio aetas nostrastillicidio ex actu potestateque calidioribus aquis adeo confida via distillationec Qui vexatur. Etsi enim in frigida in-um persq*on est ysus n ius,id tamen praesidium illim si pili admorum vi tam efficax non potest, atque univer si capitis perfusio. cuius vis per omnes suturas toti communicatur. I*ro igitur hanc non modo uniuersim in quibus imfirmum est put, Iius commendat; sed etiam, ubi assiduis D lippitudinibus,grauedinibus, destillationibus, ac tonsilliso, noxium est, priuatim quotidianam eodem modo perfusio nem laudat. Sed addi his stigida aqua multa os fouendum. maximo vero ubi grauius caelum austri reddiderint. Quod remedium ad faucium tutelam,repellendo, plurimum Valesi unc autem maxime necessarium est, quum austrina const,
303쪽
eutio est rapiti tam aduersa,vi ab Hippocrate 3.aph. F. scribL . . tur. Sed aliquid hic est scrupuli, quod, quum austri malesi. 'olum omne ad capitis repletionem referatur,fluentem ad fauces humorem admittere, Ut expuatur potius, quam repellere,continereque in Capite, Oporteat. Verum retundit frigida aqua calorem defluentis materiae, minusque praecipitem reddit. non impedit tamen quin ore effluat, imo vero secum
quicquid fluit trahens crebra stigidae collutio capitis repleti nem imminuit. Praeterire hoc loco non licet, Dioscoridem a ad distillationes vinum, & palmeum, &rosinatum, & quod ex nucibus pineis fit laudare. Contra tamen huiusmodi vina capitis dolores facere ille ipse est aut risieri autem ab e dem causa destillationes, & capitis dolores accidit. Sed destillationes ματα ventris etiam & partiu aliarum fluxiones idem author non uno loco vocati ad ventris ergo fluores vitilia illa sunt vina. ad capitis destillationes, non secus atque ad capitis dolotes, inutilia.
CAνrτrs dolor inter ea mala, quae infirmo capiti meis niunt est stequens. Huic eaedem sere in potu leget rasitae sunt, quae illi. Itaque vetustissimum praeceptum
it in dolore capitis praesertim cum calore potum, esse oportere aqua non autem vini,nisi aquosi . Sic Hippocrates tex. 8. tertio de ratione victus in acutis aquosum vinum s periores Omnes partes,& vesicam ait minus laedere. ω eode Dn libro tex. I . ubi de sorti capitis grauitate, vel de mentis I sone suspicio est, a vino penitus Vult abstineri, & aquam vel vinum aquosum,fulvum, inodorum dari. & tertio de morbis in pluribus capitis affectibus quos recenset, repetit abstinendum a vino. Sed α Celsus lib.4. cap. 2.in dolore capitis iubet . , statin
304쪽
De potum morbis. Lib. III. ass
h statim ut abstineat aeger a cibo, atque etiam potu, si posse si non possit, aquam ut bibat quousq; discussus ex toto sit dolor: tunc vero .etiam ad vinum reuertatur. At vero invia
vini unum dignum obseruatione admonet Hippocrates, Vt a vino aquae exiguum superbibatur. aliud Celsus ibidem semper ve ante aliud quidquam aquam bibant. Vtriusque consilii ratio eadem refertur ab Hippocrate eodem loco reddi ut ne vinum capiti noceat, cui ob halitus quos secum seremultos, inimicum est. Recte ergo uterque consulit. Celsi 2 autem tuta admonitio est, ubi ventriculus non fit frigidior, Hippocratis vero ubi sit. Mira est Caelii Aureliani in praescribendo in hoc malo, & victu reliquo, & potu prolixi eas: dum nrinc aquae, nunc Vini aquosi plus minusuetancedit, nunc etiam pmhibet ex toto. Id in eo dignum animaduersione est, quod T .lard. pass. p. I .imperata cibi abstinentia ad tertiam diem,in ipsa,aut etiam anre, si vehemens dolor urgeat pem mittentibus viribus sanguine misso ex brachio, os colluere e permittit,& aquae calidae dat potum. Cur ergo secta vena,& os colluit, & aquam dat potui Sed per triduanam inediam insensili evacuatione corpus totum exinaniri,&Os quo que ac fauces exarescere necesse estr subseqL c:nti autem alia per sanguinis misiuionem euacuarione quam maxime. rcche
ergo oris collutio proponitur; ad oris siccitatem,& aquae potus, ad irrigandum Ventriculum, qui inter corporis partes maxime sensum percipit inanitionis. Accedit etiam , quod sanguinis missionem,praesertim post inediami aliquod animi D deliquium frequenter sequitur. quod cohibere potus porcst. Et esset quidem ad hoc aptius dilutum vinum,quam qua Sed in dolore capitis,praecipue ieiunio homine, vino abstin 're tutius est. Cur autem hic aquam dct, non frigidam, sed ca- lida non obscurum est. Ventriculi citicii inedia refrigerati calor fouendus est calore, non frigiditate cx in Suendu .
305쪽
Aliud est dignum animaduersione. Nempe ubi morbus Hiertiam diatriton venit, vinum dat. dilutum, quod aquarum vocat. tunc vcro, si a tactus perstet, nunc asperior, nunc lenior, alia proponit remedia . inter quae, exercitationem variam, &lauacrum, post haec autem sedata perturbatione, aegrum ait aqua praepotandum: tum cibum illi dandum succi facilioris, S vinum tenue, paruum. Cur ergo ab exercit tione,& balneo dat aquam ξ & non potius, quando sedata iaest perturbatio, aegrum transfert ad alimentum, quod pra scrabit, omisib aqua An, quia exercitatio, ac balneat plurimuspirituum tenuiorumq; humorum absumunt: ob quam a sumptionem ,-sitis saepe urget,& corporis partes Vacuae .suod cibi potusue exhibetur, auidius trahunt; eo tempore alimonta vinumque dare,quod prompte in Caput sertur, non caret sulpicione t Praestat ergo aqua ut quae iacile permeat, de replet) corporis esuriem illam retundcre; qua sedata, alimenta in ventre debito tempore Contineri, & coqui poliunt, neque crudiora trahi in exsuctas partes, cum periculo effumationis vini in caput. Non explica sit ne aqua calida, aut
frigida sumenda. Sed non dissimilis ratio est hic, atque in inedia, euacuation de qua supra.vt propterea, calida sit bibenda . Eius autem mensuram, de qua hic nihil, praescribit sitis,consuetudo, dc alia, quae in remedij cuiusq; institutione
esse medico ante oculos debent. Itaqἰ ex propositis. quam caute in capitis dolore vinum grauissimi medici concesserintapcitum est. Id quod tamen non impedit, quominus ali. quando cum eo effectu, generoso etiam vino uti liceat. Si enim ex ventriculi cruditate, aut si ex frigidiori capitis int ' perie sit dolor,curatio est meraci vini potus .si id i amen e memoria non exciderit,trahi a vino in caput immensam halituucopiam,nisi in eius usu sit modus,& parcitas. Hoc ipsum ab Hippocrate 2.Epid.ad calcem animaduersum putamus,quualicubi
306쪽
De potu in morbis. Lib. III. Q
Α alicubi ad dolorem ex crapula,meraci vini dat colytam. Scilicet cruditatem, quae alimentorum satietatem sequi solet, corrigere id potest, quod adiuuat concoctionem. Et vide. tur quidem cotylae mensura largio quam ut eam quis simul sumere debeat. Sed discussa iam ex toto crapula, si quid doloris remanet,id repressis alimento vaporibus, dissoluitur. desumptum cum alimentis, parvisq; poculis haustum vinum, conferre ventriculo potest sine Capitis damno. Num prae tereundum non est, Galenum, quum in capitis dolore ex biis B hosis humoribus potum dilutum proponit, de vino quidem id intelligere: neque tamen cum biliosi succi praesentia, te, mere tale vinum probari,quod,ut dilutum est,ita de illius h moris retundere acrimoniam potest, & ipsum ad urinae vias
INTER acuta capitis mala periculosissima est phrenitis
cerebri membranarum inflammatio. quae siue in capite ortum habeat, siue ex diaphragmatis inuam mali sit consen, fu, semper est cum insigni thoracis aestu; frequentissim C a icin illi symptoma coniungitur vigiliarum, dc interdum etia, ut AretaeuS I . de cur. ac. I. notat, ventriculi oris ardor, & siris, & anxietas, frigidae cupiditas. vr propterea his nominibus reliqua praesidia refrigerantia atque humectantia, dc aquae potum hoC malum requirat. Quare Asclepiadi, reserente Celso, libo 3 . cap. 18. huius assectus curatio erat, Vt pri
D mo die a, cibo, potu, somno aeger abstineret : vesperi dax tur potui aqua, tum frictio lenis. die postera iisdem omnibus factis, vesperi daretur sorbitio, de aqua, & rursum frictio. per haec enim fieri ut somnus accedat. Aquam ergo, 6c non aquR modo, sed euam frigidam & multam , hoc malum, quia est
307쪽
eum astii requireret. At obstat neruorum consensus quam es maximus, ob quem phrenitici facile convelluntur, vel si primarius capitis sit affectus, ob neruorum ab ipso originem; vel si ex diaphragmate, quia id neruosum est. ita ut danda quid
aqua frigida sit, sed pauca. nempe, ut Trallianus, lib. I .c. I 3. licet stigida mitigate affectum videatur, maiores tamen postea de malignas febres excitax, unde alienatio mentis augmturi excitat autem densatis vijs crassesectisque humoribus,
adaucta in visceribus obstructione. pauca igitur satis est. prς- sertim quodphrenitici etiamsi cum lingua sint arida, b auer Hsionem tamen mentis parum bibunt. Potest autem aqua
phreniticis dari simplex, quale & Asclepiadem, S: Aretaeum
proponere certum est, qui absolute aquae meminere. Sed commiscere tamen illi etiam mel, & mel ex rosis Paulus. lib.
.cap. 6.& Aetius, lib. 6 cap. L. Quod haberet aliquid suspicionis, nisi eximum sit mel, ut intiuirAerius, scribens id ql
bibitur bonum esse ut melle irroretur, irroratio enim leuis est
aspersio l. t Conserat autem mel, ne diutius in ventre moram Ctrahat frigida , dc obstruat. Unum notat Aretaeus, quod est difficile. prohibet enim mulsam si aegri non sint biliosi. rationem asscrt, quod facile a biliosis naturis Concoquitur. Et contra tamen Calidis siccisq; coi podibus aduersa sunt dulcia,quae illorum calore degenerant in bilem. verum,an in biliosis ob id facile mulsa coquitur, quia similia similibus aluntur Fo lata. Expers vero etiam mulsa erit maleficis in biliosis corporibus, si rum plus habeat mellis quam quod sit condimento,s cfficiatq; id tantum, ut iocunda sit potio, qualem esse opor Diere scribit Paulus: ne scilicet eam aeger auersetur. Quicquid uutem sit de mulsa, aetas nostra phreniticis utiliorem dat potum ex aqua, succo punici mali, & tantillo vel saccharo, vel, refrigerante condito aliquo quod strupum vocant. At vero
308쪽
De potu in morbis .Lib. III. arm
. disjeiuntur vidia. targent enim si vigiliae, vel syncopra
cum sudore immoderato, humoribus I Vt iasn AretaeuΩὶ ex- rtrorsum impetu concitatis,liquescente homine .ci Tunc crgo,
sit vigiliae urgent quosdam,ait Celsus. pptui dare diquam, iniqua papauer, aut hyosiamus concocta sint. Qops non improbat, si ea moderatione hoc fiat, ut ne quos Obdormire vo- .lumus, excitare postea non possimus c Moderatio, quae his, henda, non docet . sed est rumin delectu, ut uterii fir albus. I aIterius enim generis maleficiis e*jo tum , ut semet y copia modus. tum ut intermissio aliqua sit remedii . . Horum :manus noxius est, magis autem suauis papauen. quare nuncitrequentior ost eius vias. At vero si adhuc vigiliae instent. cisi commune praeceptum est in infinientibus; vi ne asi mant vinum, ut Celsiis. cura tamen delirii posthabita, quod scribit Aretatus, ne di luatur homo in vaporem , Unicum subsidium est vinum .. Sic GaIlianus, ubi vires imbecilics, fibres autem neque vehementiam, neque ardorem habent, dc aliqua urinae concoctio apparet, praesertim si aeger per C sanitatem auidus sit vini; de os ventriculi imbecillum , a natura frigidum , transire ad vinum iubet. Id etiam dan Paulus, si corpus squalidum,& adustum videaturi &si indeclinatione sit a ficctusti tunc enim nihil. verendum sero
mentis emotionem, quia insat declinatio i dc si fiat, facile sedatur . Itaque ex his quomodo ini phrenitide aliquando vinum dare liceat, apparet. Est tamen adhuc aliquid hoc Ioco explicandum. nempe an alia ulla praeten propositas, - in phrenitide , occasio , =vinum postulet. & quale vinum D dandum sit. Nanque Astlepiadem author est Caelius Α relianus primorata moria capit. I s: in hoc assectu vinum absolute proponore, & id maritima aqua commissum et quia
vires sint imbecillae, pulsus parui, α roscida sudatio. Ad - s subi
309쪽
subleuandas igitur vires:& cohibendum sudorem, id vianum facere r. atque id celerius, ac cumulatius, quam mulsum, p terquam quod aegrum instar Ebrii in altum somnum potest demergero', quo nihil' in hoc malo utiliuς. :Sed & Themisonem ille ipse ibidem capituIo I sol est testis. vinum dediise 1 temporci tamen inclinationis . id vem . :etiam salsum iis, qui non sint ipsueti i& plurimum, id est ad heminam . unam, aut de uicminam, α anto cibum sit sinis urgeat ι sic ut in eo persistendum sit , nec prodesse: agnoscatur riviai cnim non prosit , tunc aquam tribus I ves quatuor dichiiv dandam; dilato vini usu. DAddit ibidem caiapitulo I 8. Heraclidem quoque phreniticis vinum dedisse.
at non Omnibus tamen ; non etiam i sit quibus corpus mul to sanguine grauatum ι sed si incaeperie id malum ex sum rumico rupicta . quare his Clysterea purgatis aquam largius bibendam conressisse, aliquando etiam mulsum, aut vinum Chium, ves Rhodium; scis primo aquariam, secundo: etiam meracum- Itaque ex his condit dandi vini in phreniti de occasionem non tantum ex superuetruentium symptomatum, quae diximus , occursitu ita absolute ex ipsi uisenassettiis symptomatibus proponi di ex virium inquam imbCeillitate, sudore, vigili et quae perpetuo quum sim cum eo malo, Mino corrigidebent: ita ut nunquam in eo utilis aquae sit potus. Sed N aliud 'quoque pant, qualoe scilicet vinum sit opportunum , quod superioins illi authores omis Cre.
Sed age relicta disputatione varia, qua horum Macta Aur Ilanus cxagitatis Icm ei pendamus. Eil igitur uires phre nicta imbecillos censet. HU qades , & eas sublatiandas in se vino; Ac eo calsoui Primuini in Phrenitide ab spsus initio imbecillest esse vitex .l verum non est pulsus enim si in caparuus est, non ex facultatis est imbecillitate ι sed ob arterian.
310쪽
quar inflammatae cerebri membranare sentie, duriticin: ab quam extendi tantum arteria non potust, quantum magni eatoris usus postularet. Sint Nero visam 3mbucilleq.; eas tamen in eo morbo, cuius prope isturus in status, 1 eruare saeest: mbit autem necesse, augere. Neque subicuare eas alia ratione licce, quam subtracta multitudine,'quae Causa csto opprimantur. multitudinem autem mcapite auget vinum non imminuit. Quod autem vinum sidores cc hibeat; noα
constat. quanquam enim ludoris .materia aqiuae ncias maxis me augetur; non tamen imminuitur vini H NIII ut dantu minutilis illius seri ex hoc, atque ex aqua non gignitur. Adde. quod, quum exiguus ille sudor, licet malus sit, nam sis gnum est, vel capitis humore prauo oppressi, vel retentricis facultatis exolutae, vel utriusque non est tamen causa . quae debilitet . praeter rem ergo est, impediendi eius gratia quicquam moliti . Somnum vero prouocare in hoc affecta,
non semper utile est . quum cnim fer somnum humorum ad
interiores partes fiat reuoCatio, tantum abest, ut toto imflammationis usque ad declinationem tempore , utilis ille sit; ut contra, qui longior est, inflammationem adaugeae. non ille tamen si moderatus sit, inoo est inutilis a quod meritis sensuumque perturbationem sedat, quae corporis agitationem immoderatam edicitat, cum virium iactura. Sed avi uersus hanc agitationem, vino quod inflammationem promouet pugnare,plane dissentaneum est rationi. praesertim vino salso, qMod acris qualitatis,& facultatis est exsicca tis, ut notat Galcnus quarto de rat. Uc. in acui. primo,m qibus, quia conuenit cum bile, exasperati inflammationem
necesse est. Obsistere autem frigidis remediis, qua balis in daciam reprimant, respondet,*tationi, & que idiabar ob seruationi. In Themisonis Iutem eurathone per totum, est