장음표시 사용
321쪽
tiosum aliquid inferri, quod vel cordis substannae temperiem
auertat, vitales, in eo spritus, caloremq; ae num ipsius iadministros aut dissipet, aut corrumpar, medi tum est comi sensus. At quomodo a tam multis partibus haec mala fiant,& quod sequod ab illis in cor fertur malcfici: aut quomodo seratur δ aut quis corde morbus gignatur proximus eorums'na prolaratim author: non satis constat. Nequc Galenus, alioqui an symptomacu in ad morbos, S morborum ad causas relatione accuratillimus,ubi de syncopa agit, in s olidorumq: spirituum vitium eius omnem originem refert, de proxi- ψmo morbo aliquid docet: neque modum quo syncopae Causae lata eresnt natae, disquirere necesse putat. sat enim esse qd Ledant ab ipsa evidentia accipere, ac eo ad vires tuendas in morbis salubritcr uti. Vctum age, quae missa ille secit,n nonccessaria'disputatione curationem illic institutam perturbaret ι ad absolutam rei,de qua agimus,notitiam ipsi perquiramus : primumque, quando propositos assectus ex ventriculo maxime habere ortum diximus quomodo hoc fiat, inue- Cstigemus. Itaque de syncopa , quae stomachi, vitio solet euenire scribens Galenus quinto de affectis locis cap. ob dolorum ipsius proprietatem, exolutionem ait induci,eius quo-.que auremperie ad cor fortasse perueniente: ita ut, quum id vehem tem intemperiem suscipiat ires agminatim cadere necesse se. His ille tria ponit obscura. primum hanc o venuiculo syncopam exolutionem inducere ob dolorum ipsius Proprietatem. quae proprietas, quae sit, non docet. Si enim eam vocet insignem sensum doloris ; at capitis quoque, M DOculorum ,&aurium,& coli,& dei, & nephtitici dolores, Mneruosarum partium, cruciatus tam insignes aliquando sunt, ut ventriculi doloribus non sint inferiores. ita ut stomachi proprietas daci non possit, quae alijs partibus multis est Com minus. Alierum erat, accidere eam syncopam stomachi
322쪽
intemperie ad cor sortasse perueniente. quod non minus obscurum est; & praesertim,quia cum haesitatione id proponit,
scribens, itasse. Vercienim, quomodo ea intemperies simo vero,& Ca proprietasquam dixit) a vc ntriculo ad cor usque peruenire possar, non prorsum apertum est. Et si enim ventriculus, Sc ob arterias quas a maxima arteria habet, S: ob situs cum corde viciniam, facile illi suas miserias communicae, iob eius tamen assectiones, in tam ' graue malum, quale symicopa est, cor viscus natura sua validissimum, incidere, aliquid est,quod dissuadeat. Ferri certe a ventriculo in cor aliquidi oportet, quod ipsum laedat. Quid autem est, quod ita a venitriculo in corsertur An nuda qualitas, an cum materia E si nuda, an obscura,an manifesta Non obscura , qualis a veneno, curar Pur enim ea syncopa antidotis tantum, ut vitia se
quae a Veneno, non auic vel fiictionibus, vel praesidus alijso, intemperiem esiodicas. manifestanet, & eam frigidam, quomodo tanta a ventriculostigiditas diffundi ponat, quae ab in-, ct termedijs primum partibus, tum vero immeni cordis calore, non Corrigatur 2 sin calidam, cam quidem tantam esse, ut cordis caIorem superet non est consentaneum rationi qua re neque ipsum etiam Iaedet. At, si intemperies ventriculi siccum materia, Mea fiigida nam a crudo quoq; in ventriculo succo syncopam fieri docet Galenus J L. affloci s. nullus inὲ corpore actu stigidus humor est praeter vitream pituitam' quam cum frigiditatis sensu aliquando aluo excretam idems author obseruauit in athuius generis humor in ventriculo is D quentissimc copiosior insidet, ita ut eius&stigiditarem,&p5dus aegri percipiant, quae dehinc illa vomitu excreta, desinsia id mim ea tamen non erat syncopa'. Ater vero humor, qui inibvlimo est eum quo ctiamnum vitio syncopum accidere idoscribit I. ad Glauc. I .non est actu higidus, ted ii ι lamn ruicus,aut motu facilis, eius frigidaeque simul qualitatis celo
323쪽
timum illsi in cor impetum fieri posse arbitremur, qualis syn- Α.
pam iacit . Sed de biliosa quoq; dc calida dc acri materia, a qua os vetriculi infestante fieri hoc malum scribit Galenus, teadem est ratio . Neque enim fieri possci videtur, quin ea, du/per arterias in cor sertur, a sanguine in ijs Contento non conis: temperetur prius,quam in id perueniat. Tertium erat,quod illa in Corde recepta intemperie, vires Consertim Cadere n
cesse sit .i Cuius sententiae ratio, quum ex eo pendeat,quod, quaecunque insignis subitaque intemperies Cordi accidit, vi-rcs protium disiiciat: quia proposita ventriculi, vel intempe- Bries, vel vitium aliud quod uis,ut ostendimus, a ventriculo taceleriter, tamque insigne occurre non potest Cordi; neq; etiali abere hic locum potest. Caeterum, quod scribitur a Galeno,ex male affecto ventricilliore deliquia, dc syncopas accidere, id quotidiana obseruatio comprobat. Quod fieri eas ait ob dolorum proprietatem,eius partis arbitror insignem in dolore sensum intelligere. qui, quamuis ali is quoq; partibus insit, excellit tamen quam maxime in ore ventriculi, cui a Gsexto pari cerebri pro partis magnitudine longe maior ad sensum neruorum copia,quam ullis alijs partibus contigit.Quod subdit,sortasse a ventriculo intemperiem in cor serri, 3c quaeseritur quomodo id fiat, dissicile non est aperire. Euidentissima est inter has partes connexio per arterias, per quas Cum vitali spiritu tenuissimo quem continent, ventriculi vitium omne Cordi quam celerrime posse communicari nulla illi dibitatio crisiqui expenderit, quam prompte languentes vires vino epoto statim robur sumant, eo tamen nondum ventri- Dguli sinum egresso. Sed & aliarum partium, quae in ter ventriculum,& cor mediae sunt, vicinia plurimum hoc ioco adiu. Dat. Ventriculo enim proxime incumbit septum transue sum: Si hoc ensiformis cartilago munit: de eartilagini huic innititur cor. cur non igitur Ventriculi malorum facillime cor. part
324쪽
De potis in morbis. Lb. III. si
particeps fiat3 Adde,quod non leuis inter corporis partes ali' quas absq; euidenti etiam connexione, communio est. ita ut tacito conspiratu altera alterius bonorum malorumq; sit particeps.Talis est inter uterum & mammas. thoracem& tcsses, ut diuinus notat praeceptor Hip. 2. Epid. I. Gal. .Epid. s. Α: I . Non ergo a ratione alienum sit, tale quidpia esse inter ventriculum,& cor arbitrari. Cuius etiam nomine ventriculi os, cordis voce veteres nuncuparint. Nihil igitur dissicile est, viatia ab ore ventriculi cordi communicari. comniimicantur au-13 tem intemperies, nudς quidem per successivam proximarum
partium alterationem; cum materia vero tum ipsam et male ria, tum madiime eius vaporibus,cum vitali spiritu confusis, Sep arterias difusis. Neq; . n. quia cor firmii sit viscus, a CausaIutamen praeternaturalium violcntia exemptum est. imo Vero ob nobilita tem,leuis quaeqr illi illata iniuria, viribus noxia est, quam maxime. Communicari ergo a ventriculo cordi pintest omnis intemperies, vel manifesta,vel obstura. 5 , si obscura sit, qualis a veneno, vere illius curatio est per antidota . sin C manifesta, per mare iustas aduersas qualitates. At frigidita tem ais Vsq; in cor a ventriculo peruenire, quin vel in inte mcdijs partibus, vel in ipso corde corrigatur, diffficile est.neq; caliditas a ventriculo in cor delata , maior esse potosticordis calore, ita ut ipsum laedat. Imo vero frigiditas, ubi insignis, Msubito occurrit, extinguit partium, quibus occurrit, calorCm, potius quam extinguatur. Calidam velo intemperiem non omnem cordis calore esse inferiorem,aut ab ipso vinei, argumento est febrilis calor, qui naturalcm non excedit modo, sed D etiam coi rumpit.De pratia vcro in ventriculo materia, illud
etiam certum cst,frigidam quidem non tam cordi obesse sua inccmperie,quom crassitudine, ob quam vi spirituu id strua tur. a hiliola Vero, mordaces succi vpporcsq; in cor p pitcrias d lati sὶ inccrae scin cat sat, ut suon Ox Iccc .ita vi nihil si,qi
325쪽
propos tam a Galeno sententia merito perturbet. Ex his quς Α
de ventriculi cum Corde consensu diximus, scre etiam patet, quomodo aliarum quoqῶ partium,quarum meminimus vitio idem affectus accidat. Esterum iss consensus cum corde per
arterias, per easq; vitium omne in ipsum diffunditur. Age nunc,quod debinc erat propositum, quinam proximus sit animi deliqui), α syncopae morbus, videamus. diuinam proximus sit in exolutione morbus. Cap. X.
PA π i quidem igitur cor omne morbi genus potest, inte- aperiem, malam compositionem, ac solutionem continui.
Atq; proposita symptomata,ex intemperie, nunc cals diori accidunt,ut in ardente febri Ac sub aestu, praesertim in quo repente quis incidat,&quod conse tim occurrat, nuc frigidiori, ut ex gelidi,tu aeris inspiration tu potus haustu largiori; nunc ex sicciori,ut ex immoderatis, cosertimqi fictis euacuation hus,nunc ex humidiori, ut ex iacietate, praesertimq; vinoleria, optethora,& cacoethymia. At, si recte expedas, nulla haru prinximus est eoru symptomatu morbus. Ab immoderatam. Caliditate ob id animi fit deliqui qd ab ea, ut ignis minora m Iori,dissipaturnatiuus utilis caloria frigiditate qd ide calor ab ea ut a proprio aduersario extinguitur, aut certe hebescit. a siccitate,quod absumpto vitala humore, calor quoq; qui ipso sustinebaturiperit.ab humiditate vero qd, ut ab oleo multo, paruum clychnium, suffocatur. At caloris dissipatio, extinctio,iabes, suffocatio,non simi morbi. quaerimus autem naor. bum, qui proxime S sine ullius alterius affectus intermedio, Dea symptomata pariat. An ergo sequuntur continui solutionet Nihil minus . non enim in eo morbi genere aliquid potest Cordi accidere, quin, sicuti vulnerato corde euenie, proximus sit interi insinu prbpositis aut malis multo etiam temporis spario perstat vita. quare , neq; ipse proximus illaru in morbus.
326쪽
Pendent ergo ex mala compositio . Atq; in hae quidem
6 non ex tumore, ut syncopa sensio Erasstrati ta Asclepiadis
sectatores author est Caelius Aurel. M. MLb. I I quo tum
res ex humore quide stigido illi parti ea usMς non ceidae:
ex calido aut qualis est inflammatis,autcrysiperia, de medio aegi u tollant antequa augescant. Α flatu vero excitati tumo. res non sine insigni aliquo sensu distentionis accidunt: qualis nultu in his astectibindiciu est. No est et,unde in asperitate deleuitate. vel in figura vitiata, vel in situ sie morbuhois sypto B matu a uiliore aliquis coni ciat. Erit ergo vitiu in meatidi itaq;quu hini cordi insint sinus,& ab eo arteriarum sic principium; quicquid illi accidat. quod eas cauitates impediat; id quidem prohibita exhalatione caloris fuligini'; ex eius in humidum
actione excitatae, sutacationis causa est. unde interrepto v talis ipsius caloris, ac spirituum in arterias, per easq; in pulmoncm,cerebru ac uniuersum corpus transitu,rcipiratio quo que impeditur. & animalis iacultas tum spirituum, quorum materiam ex vitalibus habet, tum caloris vivifici inopia la C guer. atq; ita corpus praecipiti virium omnium lapsu,quas vi ta, destitutum corruit. Proximus igit ux symptomatum, quae diximus,& exolutionis,morbus est impedita ventriculi unius vel alterius in corde, aut artcriarum cauitas.
I ' a causaμι morborum qui exolutionem faciunt proxime, δ' quomodo abi,sν morbi fiant. Cap. X LIMpediuntur autem cordis sinus,vel substantiae tu utilis, Luinutilis copia,vel utilis inopia, mutationeue in substantia, D aut qualitate.est aute utilis materia sanguis,ac spiritus, quorusum calore copia multam cor habet . inutilis vero humor V porue cuiusq; generis vitiosus.Fit ergo animides,quiu,ac stu pa ex utilis humoris copia in plethora,& consiletae alicuius βguinis euacuationis suppression x inutilis a cac bymia
327쪽
vbi hora in cor fir confluxus. Fit autem Vtriusq; materiae cois A fluxus,vel in ipsumet cor, nepe in eius sinus atq; arteriae exortu, vel in circlistantes ipsi partes.si in ipsu, ab ea quide, nune illius cauitates impediuntur,opplenturq; ita ut vel eius sinus, vel arteria prohibito spirituu calorisq; discursu, attolli de mo. re non possint.se impediti illius motus in propositis affectib. proximus morbus est obstructio. Nuc et ipsiusmet cordis sub . stantia no expers sensus, materiae illius,quu vitiosa est, prauiolate irriratur,unde ad id qd nox tu est pellendu sese contrahes angustiores reddit sinus. quanqua haec causa cordis motu deis B prauat potius,qua imminuat,vel aboleat, quatiente quasi sese corde ad inimica materia suginda. Aliquando et, quod alieitu influit, ta praua est natura, ut Viralem Calore, spiritusq; corrupat. quibus corruptis facultas quoq; sinus attollens corrumpitur. ita ut in seipsos, non secus atq; in cadauero, concidant.
Accidete hoc solet vcnenato vitaeq; hominis prorsum inimico halitu in cor, seu foris ab inspirato pestilenti aere, seu ab ipsi uis et corporis parte aliqua delato, tum interiori, ut ab CVteros tum exteriori,ut ab alis, aut inguine, quibus bubo aliquis pestilens adiit. Sed ex eiusdem quoq; utilis inutilisue materiae in circumsitas cordi partes influxit, eade mala accidui. Sunt autem paries eae thorax, pulmo, & vesica in qua cor Custoditur. Efluso igitur in thoracis pulmonisue cati itates humore cuiusuis generis offendi cor solet bifariam,vel ob copia tatum, vel ob cop: a simul,&qualitatem prauam. Abessusς aut materiae copia comprimitur cor, & suffocatur. acciditque id sanguine ex aperta quomodocuq; vena Elfuso in thoracis ca- uum: & humore ali quocunq; vel in ipsu aliudo transposito, ut ab angina. vel in eo collecto, ut pituita, tum crassa sicuti in
asthmate insigni, tum tenui vi in hydrope pulmonis. A copia vero simul & praua qualitate, ut a sanguine e vena effuso, lx putrescente: aut ex sanie ex disrupta vomica . sic autem si h a mul
328쪽
. hiul Ascopia comprimitur cor,& praua qualitate corrumpuurtur spiritus, ac vitalis calon. rvnde attolli sinusJarteriaq; non . potanr, tum ob compressionem a copia; tum ob concilien 1 tram ab imbecillitate facultatis,quaericinuta calore. & spiriatibus, attollere eos non potest. Non sexus etiam accidit cor. dis compressio, si vesicam, qua id continetur, humore aliquo supta modum repleri accidat. repletur autem sero ut non raro dissectione obseruatur. siue id aliunde in eam influar siues in ipsa ex humido halitu gignatur. Hactenus quo do cx- materiae copia habere ortum animi desectus, m syncopa posisiti & qui ab ea proximi horum affectuum morbi in mearu ι fiant. Prosequamur caput alterum, quod ad inopiam, mutationemve in substantia, aut qualitate materiae propriae, MConsuetae refertur. Ea erat,vt diximus, sanguinis, spiritus,ta Caloris quorum , quum certa sit ratio tum substantiae, tum, qualitatis, tum quantitatis, ubi horum aliquod laedi accidat, laedi, & facultatem a qua cor mouetur, necesse est. Substa C cia ergo sunt illi quidem in corde, ut sanguis quoq; cuius sunt
vapores, tenui 3 tenuitatC tamen moderata, qualis ad mo
deratum per uniuersum corpus cursum illis est satis. Accidit non raro, ut fiant, vel crassiores, vel tenuiores, quam par sit. Crassiores quidem, tum a nimia frigiditate, attracto scilicet aere gelido, ut in itinere per nive aut gelido potu. tum a Crudae crass eque materiae in toto corpore copia . crassesectis ergo ijs quoq; qui circa cor versantur, spiritib us , interceptoque per obstructionem eorum transitu a cordo in arteriaS, ip D sus quoque cordis motum laedi necesse est. Fortasse huc metror quoque pertinet. quum cnim cordas calor ex maerore ta. bescat, atque hebetescat, crasse fieri in eo spiritus consentaneum cst . quanquam hic spirituum quoque dissipationem ob diuturnam animi perturbationem concurrere non est aratione alienum . Fiant eti am spiritus saepe tenuiores. tenuitas
329쪽
mero ex caliditate est; sic in labore multo,& in ardente febre. unde accedente mesertim corporis laxitate iacultas consumi mia spirituum copia destituta attollere sinus non potest . Sic concidentibus in se illis, cessat cordis motus, &est animi deliriuium, aut syncopa. Non raro etiam hi affectus fiunt ex spi. rituum, finguinis in corde copia,ut in plethoricis,& quibus suppressa aliqua est consueta euacuatio. Sed frequentissime
ex spirituum inopia . quae immoderatas euacuationes consequitur, tum sensiles tum insensiles. sensiles quidem tum san- , guinis per nares, aurcs iri in urinatoribus aliquando obser- suauimus) per Os, haemorrhoidas,aluum, uterum, aut partem aliam quamuis vulneratam: tum humorum quoque aliorum per aluum, Vomitum, Vcerum, urinas, sudores; imo& seri, aut. puris ex dissecto abdomine, aut suppurato tumore. quorum. quum Consertim fit euacuatio , ob spirituum una cum ijs largiorem exitum,& animi deliquia dc syncopa: succedunt. Inris siles vero, per inediam,laborem immoderatum, humorurenuitatem raritati corporis coniunctam ι vigilias , morRm in ocalidiore aere, aut balneo,& per gaudium. ab his enim omnibus immodica fit spitituum dissipatio, ob quam demptis facultati instrumentis, attollere cordis sinus arteriasue non potest : & meatus concidunt. Est autem, quum ob priuatam msubstantia,aut qualitate mutationem,spitatus naturali statu deflectunt,& dictorum assectuum sunt causae. In substantia autem,quia vel crassescunt, vel corrumpuntur. In qualizate, quia refrigeramur supra modum inspirato aere, δut pintu sumpto frigidiosi .hanc autem in quaIitate mutationem sequitur substantae mutat is,lquia fic crassescunt spiritus, tose pet etiam Calor; ita ut at ili sinus nequeant. . Abas spirituit ubstantiarisinvii fit corruptici , sublato prauo in coc halitu a orporis parte aliqua interiori, ut ab vieto: exteriori, ut a b bone : aut inspirato venenato aere,cuius tanta est vis, Ut non
330쪽
inspiratione m odo diuturna sed etiam momentama spiritu
calorisque repentina corruptio sequatur, cancidentibus in socordis meatibus-transpiratu, latisq;intro M. foras cursis.
ae recursu sind quo seruari vita non potest in prohibito. Ex
his, quomodo.ad morbum in meatibus, ad obstructionem, inaquam,angustiam,com pressionem, aut concidentiam deliqui. um animi,& syncopa proxime reseratur, appareeta Quod si' Galenus solidae etiamnum substantiae in qualitate, & quanti. a late a naturali statu mutationem eorum assectuum causas esse disputat i quodcunque tamen vitium solidae cordis substa tiae accidad, deliquium, aut syncopam non pari nisi interuentu mutationis in spiritibus & calore, a qua proximὰ meatuum impedimentum pendet . Ex hoc vero etiam illorum symptomatum origo est, quae deliquio & syncops coniunguntur, quorum supra meminimus. Sunt autem ea malefica quita C omnia,sed alia tantum,ut causae,alia ut signa, alia utroq; m do. vi causa febris ardens est, quae ipsam syncopam freque ter inuehit. ut signum, perfrigeratio totius,& frigida spiratior
quae indicia tantum sunt extincti caloris. utroq; modo, sudo res: adeo nonnunquam praui, ut priuatam in curatione mindici diligentiam quaerant : Accidunt autem hi nunc superioribus tantum partibus, & circa caput, & dicuntur sudatiunculae,quae malae sunt tantum ut signa. sunt enim corde materiam,quae vel praua qualitate, vel copia, vel Vtraque ipsum opprimit,in proximas partes exprimente: a quibus V cissim in alias usque ad cutim imbecillimam truditur, marieti me autem in superiora,ob tenuitatem, & calorem tum alie num, tum naturalam, qui cum eo evanescit. At, qutinisu uerso erumpunt,pessimi sent, tum ut signa, tum m causae a 'tsigna quidem, quia mamcularatae in torci corpore laxitatis M'morumque tenuitatis, & exolutae retentitieis ficultatis amm- - - Pἶaebent is Ianitis autem, α tenuitas. exastmodico