장음표시 사용
351쪽
sed accersut,non fili igitur eal da remedia prorsum tuis. Se d ii fiam si hie assectus frigidus est,cur vinu det temperatum, si Λ
iisn potius m cracum, non constat. Vt neq; id etiam quae pars si realiaci da, aut fricanda. Ca terum , orsi immoderatior ahris frigiditas non raro Oiscnso ventriculo hulimiam atq; animi desectum par it, potest illa tamen patres quoq; alias laed se Meldemasictus prodeat. obnoxia autem frigori pars est thorax quam maxime . ita ut, qui per gelida loca iter fa ciunt , vitali spiritu ob gelidi aeris inspiratum densato, de thoracis meisibush strictis,priimo, dissicile spirare mox , intercepta spiratione, non deficere modo animo, sed etiam suffocari accidat. An ergo de thoracis frigiditate hic verba facit Gabiam & exolutio, quam proximo su dii ex myrai' calido aere sussi cate & balneo, quasi huic frigiditate astectui opposita ipsa quoq; pertinet ad thorace. Qua autem butimii a calore quoq; este aiunt, Confundunt Caninae appetentiae, & bulimiae affectus, similes quidem , at non eos- .lam tuum crininae appetentiae perpetuo conlucta fit esuries, Vel ibo vomitus, quorum hic non est in bulimia, illa vero ad init .antu . neq; vero eciam fami accidit animi desectus, de quo agimus. Itaq; etsi caning appetentiae causa aliquando caliditas est, non est tamen bulimiae. vereri autem, ne obfrigiditatem, quae bulimiam facit,cotractus in interiora calorco incrementi veniat, ut innatum humorem dissipet, vanuni est . fit in eo quidem assectu totius Corporis & humorum quibus alitur, atque insiti humidi quo sustinetur, immensa pernitiosaq; dilsipatio i scd ab inedia maxime atque ob extinctam Dappetentiam i haec vero,intimo calore: ab externa frigiditate quasi abolito. Vt autem hic vinum dilutum, non autem meracum detur, causa est,tum nutritionis celeritas hic necessaria quam aqua vitio tenuior promouet, tum sicitas, quae frigiditati insigni , maxime in bulimia, coniungitur. Cui aute parti
352쪽
De potu.in morbis. Lib. IIL s γ
perfrictio &calfactio sit admonenda, docet res ipsa . Vbi
exolutionis periculum ex Vtilis maceriae inopia est, totum corispus agitare, sine maximo periculonon licet. siue igitur haee sit thoracis intemperies, siue bulimia, thoracem ad ensiformem cartilaginem cui subest Ventriculus, Quere, ac fricare utile est , blande tamen, & leuiter, ut imbecillus calor excutetur , non etiam importune distrahatur, aut foras violentius tractus dissipetur. Exolvitonis ex thoracis caliditate curatio. Cap. XVIII.
VT in superiori affectu ex frigidiori aere inspirato exolutio accidit, ita etiam ex calidiori, quo & vita Ies spiritus dissipantur,&cordis thoracisq; uniuersi calor adeo excandescit, ut, quum refrigerationis indigentiae thoracis am- C plitudo non respondeat,& animi desectus, & mors eueniat. Sic Hippocrates s. aph. I s.calido, siquis eo saepius utatur, Malia, & animi desectum, ac mortem succedere admonet. Quibus hoc accidit, hos statim ait Galenus I. ad Glauc. I refrigerandos esse,& roborandos, frigidam aquam asperge dinflabellando,& ad ventum exponendo,atque os ventriculisticando,irrigandoque,deinceps Vinum, atque alimenta exhibendo. At, quid frigida aspergendum sit, cubiculumne, an pars corporis aliqua; Cur os Vencriculi sticandum, atque irriagandum 1 praetereaque quale vinum, aut alimentum conueniat, non docet. Verum proponitur quidem a Galeno in su-
D perioribus faciei quoque aspersio ex frigida, ad eius qui sit
exolutus, excitationem. δc manuum quoq; in frigidam immissio conserre solet in magno aestu. at tollenda est ante Omnia aeris caliditas, mali huius causa. corrigi autem illa potest,
tum fiigidae aquae siue pioiectione in aerem assidua; siue cubiculi aspersione, siue alia quavis tractatione; tum acris per' stabella,
353쪽
flabella, perque venti a frigidis locis, de per stigida' admissio
ne . ita enim seigido aere non inspirato tantum, sed etiam per 'insensiles corporis totius meatus intro subeutri interior aestus temperatur. Verum quorsum oris ventriculi seictio 3 si enim infiigido de quo proxime actum est, affectu confert, ut eadein calido illi contrario prosit, nulla suadet ratio. Et quidem mctio, partis cui adhibetur calorem excita ad illamq; a pro. ximis spiritus atque humores trahit; in exolutione autem de qua agimus facta est immoderatior ab interioribus ad ext tiora effusio, praetereaq; dissipatio & Caloris 3c spirituum, qua Bcorrigere restigerando, ac densando oportet. blandissima igitur,ac breuis hic tractatio, quasiq; titillatio esse debet, qua calore tractantis manus tractatae partis caliditas ob similitu- diuem foueatur. Ab hac irrigatio esse debet ex refrigerante, densanteque, imo de sui odore spiritus recreante oleo, quale esset myrthinum, aut rosaceum. Post irrigationem vino alia mentoque est opus, quo refici spiritus, quam celerrime, simulqι restigerari corpus possit. Et si ergo immensus calor mfiigidam aquam requirit, aptius tamen ad alendum vinum Uest. recte igitur dat vinum. debet vero id de bene odorum esse ut celeriter nutriat; & stigida dilutum,ut aestum temperet; e paucum, Vt ne Copia vires exhaustas gravet, &cum mica panis, ut melius inutriat, Exolutionu ex thoracis fleritateis febribus euratio.
p. XIX. DTΑ Μ τ v a est non raro sebrium aestus, ut inter acutissima alia symptomata molestissimam quoq; faucium, ori'iventriculi, ac thoracis Vsq; in cor pariat siccitatem, ad quam evoIutio accidit. Vbi id periculum est, docςt Galenus, qu modo de prohibeas ne adueniat, de ubi aduenerit, succurras.
354쪽
. Praeseruatio est si duabus tribuere ante febris accessionem ho6 tis idonei alimenti quid detur, & constringantur manus, agpedes. In alimento autem instituendo pro maiori periculo agendum. Si magnum impendeat discrimen ex syncopa, quod maxime cognoscitur ex praecedentis accessionis cum superioribus comparatione, S prςsenti virium robore vitium dari iubet. praesertim in elixam alicam insusum. Si minus sit quod metuas,misso vino punica mala pyraue, aut fructuum astringentium aliquid dare sat est . quos etiam fructus si ae-8 cessio fuerit mediocris, ubi alia expectatur accessio omittes. At si ex inopinaxo superueniat syncopa, tu cremedium est vianum calidum eum pane, S alicae calidae poculo datum, euitatis cibis, & coctu difficillibus,& multis, ut qui syncopam accersant,& stangulatum. In his Galeni praeceptis, quorsum, ad euitandam exolutionem cuius causa est siccitas ab assumpto alimento manus pedesque constringi:& in vini quoque usu ad praxauendum, quale id esse debeat, dilutum an meis
racum , dc cur cum alica, praesente vero iam aflectu non fri-C gidam det, sed calidam, non constat. Caeterum manuum quidem ac pedum constrictio ad auersionem caloris, qui in maximis illis thoracis aestibus,quos siccitas consequitur, xtremis partibus relictis sursum ferti sol ci, imperatur, Vinum, vero ubi praecauere oportet, ad aestus S siccitatis temperiem,smulque ad virium conseruationem, nonnis dilutum, S: H-gidum conuenit . dat vero id cum pane, aut alica . Vt spiritus& crassiores, & minus dissipabiles fiant. At ubi praesens iam est affectus, vinum dandum cst, non frigidum, sed calidum, D quale ad celerrimam instaurationem viri u est Opportunius. Exolutionu exanimi perturbationibus curatio. Cas. XX.
FIunx tandem. ex animi quoque perturbationibus varijs
exolutiones, spiritibus , vel foras: vel intro, vel utroque versum
355쪽
versum im moderate confluentibus. Ut praesenti assectus suecurratur, & citetur aeger,odorcs,nariumque appriehensio nem proponit. postea vero curandum ait, ut afructui conuenit. Cum odoribus locum habet bene odorati vini haustus Iaeuis, maxime in timore, ac maesticiae ita M in gaudio, in quo foras nimia fit spirituum dissipatio. In ira contra, vel frigida aqua, vel potius ea dilutum vinum ex usu est,quo potest tumescandescena calor reprimi, tum spininum copia celerit
nim defeetias ex multisadine. Cap. XX L
ABsoluta priori animi desectuum serie pereurramus nω
alteram, quae refertur ad multitudinem. Accidere igitur solet animi desectusex multitudine. Haec vero nunc totius incorporis, quam lethoram vocant, nunc praecipitualiquod viscus obsidet.TUIethoram autem parere solet plenior victns .corporis animique ocium, aut suppressa aliqua osanguinis consueta euacuatio. Vbi ergo quis ex hac causa animo deficiat,iubet, ut artus quam plurimum fricentur, ac
calfiant: Ac inuciantur vincula et haec vero manibus potiusquam ctutibus. Vino cibisque abstineat, & balneo quom si febris adsit. Potus sit melicratum ex thymo,pulegi origa-no,bytapo,aut oxymelite. In qua curatione mirum alicui sit, quod venae sectionem omnibus praesidus non praeponat: quod frictionem illam plurimam,& calfactionem, imo & balneum imperet, quibus susiles longeque aptiores, ut ad imbe- Dcillum cor au/nt,humores reddi,corpus vero in maiorem tu morem , ac propterca suffocationis periculum maius attolli solet. Neque vero etiam apparet, cur vincula manibus p tius quam cruribus inisciat, quum contra in affecti x corciis trahendum sit in inferiora. Caeterum, quaead tollendam qui
356쪽
De potu is inorbis. Lib. III. sar
Α quidem multitudinem pertinent reliqua, non p terissse Ga- , - lenum, arbitrandum est. ijs autem praemissis, nunc sympi malis , quod iam inuasit, quae habenda sit ratio, aperit. Trahendum quidem est ab interioribus ad exteriora. hoc vero , & frictiones, & calfactio artuum, & balneum, ubi iam sublata magna ex parte multitudo est; essiciunt citra noxam,&sine suffocationis periculo. In balneo tamen obseruandum, quod, quum tres eius sint partes, prima calidi aeris, secunda calidae aquae, tertia frigidae ; non alia hic pars intel-B ligitur quam prima. reliquae enim magis exoluerent, altera: humores fundendo , obstructionemque duplicando, altera cutem densando, & prohibendo perspiratum . Quod autem de manuum potius quam crurum vinculis legitur in vulgata lectione, id irrepsit temere . neque est in Galeni con-- textu. Id notatu dignum est hoc loco, quod de vini potus, que abstinentia praecipit. in quo vulgus facile labitur, in omni exolutione ad vinum, ac cibum properans. quibus ubi ex humorum copia sit affectus, nihil perniciosius. quum & v, C num fluxiones in cor promoueat, Sc adaucta ex ijs assumptis multitudine in maius suffocationis discrimen cor duca
Curatio exolutionis ex multitudine in praecipuo viscere ob insammationem, aut humoris praui in ipsum iconfluxionem febrilis accessionis mItro. , p. XXII. L
AT si, non totum corpus, sed p cipuum tantum v, scus multitudo urgeat, fit hoc quidem tripliciter. Vel quia partem inflammatio aliqua obsideat, vel quia in febrilis accessionis initio ad illam praui humoris fiat confluxio: vel
Quia in ipsa magna iα- ' Hmo constiterit. Vbi primi,
357쪽
vel secundi modi multitudo est, animi desectus accidat. Αt .moqi iidem extremorum quoque frigiditas accedit, contracto ad cor cum humoribus calore. Proponit igitur Galenus f ictiones validas, de sementa, de vincula, ut calor seras eu Cetur, qui intro cum humoribus contractus suffocationis pcripulum inuehit. Imperὸdhic etiam vigilias eandem ob u-.
iam quod scilicet per somnum intro fluunt humores quos si ras lac su tacent,trahere expedit. Sed quod absolute cibi potusque omnis abstinentiam imperat, non caret suspicione, quando, licet ire visceris cuiusq; iustammatione ne illa augea- Btur cauendum sit, augeri autem solae alimento,in maligna tamen stare, quae cum insigni humorum prauitate est, in qua vires celerrime cadunt, corri re prauitatem de seruare vires necesse est. haec vero utroque alimentum pr*stat ut Galenus 1 .aph. II. Verum, quod in superiori desectu, ita in hoc carbitror sermo est de agendixeo tempore, quo iam animo aeger deficit. tunc enim reuocandus estfrictionibus, somentis, vinculis, vigilijs, non etiam nutriendus. At sedato symptomate, Calendus aeger est cibis, qui bene alant; Sc potu eiuscemodi, qui inflammationem sebremue non irritet, aut concitatis nouis humoribus adaugeat; sed refrigeret, atq; ubi adest succorum malignitas, eam Corrigatitatis autem punici mali acidus esset siccus, aut aliud simile . M tertio .autum multitudinis in
Parte modo sunt, quae idem author de principalis membri obstructione affert. Quo loco, quid per principale membruintelligat, ex ijs, quar. subdit, colligere est. Obstructionem enim hanc, nisi plehorica syndrome adsit, cognosci ait ex imaequalitato tultus,seeundum alias quidem eti m differentias, sed maxime in magnitudine Ac patin x 'ehementia, α Ca iiditate . atq; ex eo quod aliquando sunt intercide Aiptatem misi plethorica adsit syndrome 'quia in plath a quinque consimiles sunt pullus in quod nobis ad syncopam, exhiv priori,
358쪽
De potu in morbis. Lib. III. δυ
1 priori, de qua dicebamus, totius multitudinem cognoscen ' dam indicio est. Est autem laesa pulsuum actio, cordis noxa. animi igitur desectum intelligit ex obstructione in cordeginnitum . Atqui, non ne in primi quoq; ac secundi modi multitudine, de quibus dixi mus , ob id ipsum sit animι defectus, quod in ijs spirituum viae obstruunturi Habet ita quidem res. Sed aliquid est discriminis, quod prima obstructio est ex ple-
thora, idest,optimi sanguinis copia, secunda ex vitio hum B re, tum Calidiori in inflammatione, tum prauo, ac putri maligna febre . tertia vero haec ex Crasso cst, ac tenacio I styam Curatio, quam instituit, hoc docet. primo enim dat oxymetu potumque ex melle, hympo,origano, & pulegio.euitatisque Cibis crassis,ac lentis ut nox ijs, dat incidentes. ita Consulens obstructioni. Addit frictiones, & vincula, ad auersionem a Corde. Transit dehinc ad cientem urinas potum. qualis quianethum, faeniculum, apium, petroselinum, ammi,daηcum,&spicam nardi recipit; etd auersionem simul, bc attenuati C humoris euacuationem . Atque haec ubi maniscis iuuerint,
iam tunc ait vino utendum esse albo & tenui, ac non adm
dum pntiquo. Quo loco, quod vinum tunc solum desiquum Cientia urinam manifeste iuuerint, illud dari innuit non ad Urinarum tantum prouocationem, quam satis ille potus promouet: sed ad alium etiam usum, conseruationis virium Sed quod vinum non det nisi potus ille manifeste iuuerit; hubet hoc quidem aliud consilium. est vero id quod vinum at tenuatos humores facile in cor vehit. Non prius igitur dans P dum, quam naturam ad conuenientem regionem repere sit oblaruatum. Cur autem in vini delectu de album, oc renu & non admodum antiquum velit. aperta ratio est. Album mInime omnium vinorum calidum est . id etiam tenuitsimum, oc aquosissimum est, impetumque habens ad urinarios X 1 meatus.
359쪽
meatus. Ubi autem vetustius non est . praeterquam quod Aminus caput tentat,etiam suauius est. id quod in syncopa r quiritur, ut suo postea loco. ExaLIunis exprauis sevcris ventriculi os mordacantilas
FΙ T desectus animi ex prauis quoque succis ventriculi os
mordicantibus .cuius curationem proponit Galenus. In Bqua, quosnam mordicantes succos intelligat, non plane constat, quia in mordicantium genere primas tenet bilis. At in syncopa ex oris ventriculi morsu a bile, longe aliam in libris methodi medendi ra. meth. .curado instituit viam. Vcrum, non biliosi modo, sed insccti putredine insigni cuiusuis generis succi mordaces sunt, S ventriculi os, si illi inhaeserint, mordere possunt. Hic igitur, ubi id vitium est ab humoribus ventriculi os mordentibus,scopos uniuersim obseruandos proponit; tunc tamen etiam exequendos. Vbi priuatim eius morsus o causa bilis fuerit. illic vero, quia syncopa ex bile frequentior maliginiorq; esse solet, de illa agit; neq; omnem tamen, sed ana,quet victum spectax curationem prosequium:ita ut quuillic notat, ad haec appendicis habeant locum. Sed videamus primum, quae hic scribit. Quicunq; igitur succus is triculi os mordicando animi defectum pariae, primum Omnium is tollendus est. ei us vero tollendi tuta, Ac eadem compendiosissima ratio est,per vomitum. Qui, quum excitandus is per ea maxime, quae peccanti humori conueniunt, quia is Umordax est,recte aquam proponi ut quς inspida, acri humori commista, eius mordacitatem frangit proponit autem Calidam, quia, licet humor praeter acrimoniam, insignem etiam calorem habeat ελ & eius gratia frigidam potius quaerς et, Vt
360쪽
is qua etiamnum ad vomendum veteres sunt Vsii viarum t eri Iaxitas ad vomendum necessaria est, quam frigiditas de-cax , caliditas adiuuat. Vc sit autem calida non intense, seam oci Crata, ac quasi tepida, oportet. Hac sumpta, si non s quatur vomitus, dat hydreleum: quod & leuitate ad os verutri Ciali innatans, nauteam parit:& lenitate,ac mollicie facilem hiamori exitum facit; simul vero etiam temperat acrimonia. Si adhuc difficile vomitus fiat, regiones circa ventriculum
fouCT,VCtCrum mor ante omnem per superiora, aut inseri
B ra purgationem calida fomenta ventri adhibentium ad hi
motum fusionem,& meatuum laxitatem. Fouet vero etiam manus, ac pedes. cuius non alia patet ratio, quam quod neruosae partes neruosis consentiunt. nempe etiam ex pedum
frigiditate dolent aliqui secundum ventrem, comunicata illi ab iis stigiditate. Quae ratio si eadem est etiam manuum,sa. ne cur, qui assumpto pharmaco vomituriunt, manibus in strugida aqua detentis non vomant, aliqua hinc pendet ratio. sicut enim vomitum adiuuat ventris caliditas, ita ex opposita C cohibet restigeratio: quae te meatus densat, & humores Crasi sesecit. iure igitur stigore a fiigefactis manibus communicat ori ventriculi sedatur nausea, & vomitus. Redeamus ad G lenum,qui,si nec semento quoque citetur vomitus,digito aut
penna immissa lacessit. ac rursum, si neque ita fiat, oleum lat calidum quam optimum, ut quod solet vomitum irritare, imo& praeterea emollire aluum: quem in hoc affectu lubricuesse non modo utile est; imo nisi sit, danda est opera ut fiar, praecipue autem subditis,id est,'glandibus immissis. Haec ex D illo. qui quod glandibus, ac non potius clysteri irriter, qu idem author in libris methodi I 2. meth. 3 .in syncopa ex o dis humoribus utitur, non caret ratione. Quod enim per clysietem in aluum immittitur, qua vi per syphonem inijcitur,eὸ cm, quae ipsi occurrunt, mouet, atq; etiam pro pa te sus