장음표시 사용
181쪽
Refert D.August. lib. D de Trinit. . 3. facetum clictuin cujusdam mimi, qui promiserat se detecturum quid omnes in mente & voluntate haberent, & promissis se satisfacere credidit dum dixit : Vili multis emere, is baro vendere. Id refutat S. Doctor, quia virtute justitiae visum avaritiae
vinci potest , qua quis justum semper dare pre lium velit, & subdit: Si dixisset, omnes beati esse vultis,miferi esse non multis dixisset aliquid quod
nudus in sua non agnosceret voluntatema est, beatitudinem omnes & semper quaerimus , sed ibbnon est ubi quaerimus. Derelinquimus fontem aquae vitae, x fodimus cisternas dissipatas , quae
sitim extinguere non valent. Ωuia ereatura rationali non suscit ad beatam requiem quidquid
Des minus est,ait idem Aras .lib. I cons. cap. 3. Uta timum aliquem finem velit nolit semper voluntas inquirit: ergo eliciat, juxta tritum prove bium, ex necessitate virtutem. Ad verum ulti naum finem, tanquam ad scopum singulos adhuc dirigat, quae alicujus ultimi finis amorem continere non potest; alias non beatitatem, cui inhiat , sed miseriam , quam declinat, certissim8: inveniet. Tota nocte laborans nihil capiet econcipiet dolorem, & pariet iniquitatem. Miligcredito , ut vitae tuae cursus feliciter dirigatur, respice finem, non quem vulgi opinio, aut falsa aestimatio humanis actibus praefixit, sed querulux & lex Christiana monstravit. Quaerite priamum regnum Dei, & justitiam ejus. Erit animus tuus velut navis huc illuc jactata, nisi hunc elavum fit miter teneas. Audi Ethnicum Chri Tm. M.
182쪽
inas felicitatis appetitus, nisi tandem expleri
pollet. Hoc tamen mirum est, quod cum Opestiendae atque retine lae beatitudinis voluntas una ut omnium, tanta nihilominus ex stat de beati tudine varietas sententiarum , ut Auσust. 19 Lcivit. ex Marco Varrone ducentas octo in ta ἐε1ummo bono oriniones reserat: cujusalia ra tio non est, quam gustuum teu propensionum humanarum diversitas , vel melius perversitas Deatitudinem non pro veritate, sed pro sua promtate definiens. Ut enim eos quaque res maximὸ teravit, ita in ea contrieuerunt vitam beatam it August. 13. de Trinit. cap. 3. Inquirimus ei olentiarΗm , in quonam objecto inveniri possit creaturae intellectualis beatitudo, quae teste Boetio est status bonorum omnium aggregatione perfectus : vel, ut Tullio placet, bono
rum omnium,secretis omnibus malis, cumulata complexio : vel, ut Augustinus tradit, rerum Omnium optandarum cumulata plenitudo vel
Bona quavis creata occupare possum cor humanum :stiare,vel beare nonpossunt.
DRobatur primo ratione generali: Beatitudo A est bonum perfectum quo totaliter imple- . tur appetitus, & ultra quo/ nihil appetendum
restat; Sed nullum bonum creatum vel creabile,imo nec tota creaturarum universitas potes e plere & quietare voluntatem hominis ; nam ob ectum voluntatis est universale bouum sicut H ta
183쪽
objectum intellectus est verum universiae quod utique non invenitur in aliqua creatura, quae habet solum veritatem & bonitatem participatam , & ordinatam ad ipsum Deum, qui est fons totius bonitatis : Ergo nulla creatura cor hominis implere potest. Et ideo Elinici in beatitudinis indagine Iaborarunt plurimum, & turpissime aberrarunt: Infruxerunt sibi varias vias er-xoris , ut bonum hoc invenirent ; sed latuit eos semper, sicut lateret etiam nos, nisi venisset bonum ipsum aἀ nos, inquit August. Probatur rursus discurrendo per singula objecta, in quibus homines terreni beatituditiem collocarunt. In primis nemo divitiis satiari potest. Tum quia divitiae artificiales ordinantur ad divitias naturales ad usum vitae necessaritas, scilicet victum , vestitum , habitationem ; istae vero divitiae naturales ad vitae sustentationem
vel commo8itatem referuntur : ergo in neutris
consistit ultimus finis, qui ad aliquid ulterius non refertur. Tum quia beatitudo est bonum possessione percipienaum: divitiae vero bonae non sunt possessione , sed effusione. Tum quia beatitndo est omne bonum : divitiis vero ha - beri quidem pomini corpori necessaria, sed emispiritualia non possunt. Proverb.Pj. uid prodessstulto dῖτitim habere, cum sapientiam emere non pusitI Tum demum, quia beatitudo est firmum bonum: divitiae vero obnoxiae fortunae sunt,& in malis copiosius qua::i in bonis abundant;
semper autem cum labore acquiruntur, cum timore possidentur, cum dolore amittuntur, conis 'cupitae turbant, possessae vilescunt, amissae assit gunt. Perperam ergo in illis beatitas quaeritur
Immo ille vere .ptior, qui minus pecuniis im-
184쪽
peditior. Divitiae enim sarcinaς sunt & pondera , quibus non sublevatur anima, sed gravatur, ac saepissime inquinatur. Nam quaedam foetetuest pone etiam nominis duabus his rebus, vitiis Odiυ tiis , ait S. Eucher. Secundo in fama & gloria beatitudo non consistit. Tum quia supponit bonitatem, vel CXcellentiam : unde nemo cognosci desiderat 'Disi in bonis, in malis autem quaerit unusquicque latere. Ergo vera gloria, si sit vera, signum est & testimonium bonitatis , non summum bonum ; si vero sit falsa, hominem miserum supponit , non bonum. Tum quia beatitudo est bonum stabile ; fama autem falso rumore de facili perditur, vel obscuratur. Tum quia cognoscere nobilius est quam cognosci ; non enim cognoscunt nisi quae sunt nobiliora in entibus , cognoscuntur autem etiam infima : non igitur summum bonum confistit in hoc quod aliquis cognoscatur , & fama celebretur , quae est clara cum laude notitia. Imo nihil aeque formidant' solide illes minati, quam vanae gloriae insidiantes jacturas ; gloaetae enim subrepens appetitus superbiam pascit, quae ut aiunt Patres : Dulcis essspiritalium opum ex poliatrix , expilatrix , subtile malum, secretum virus x veneno latens,
virtutum Deus, tinea sannitatis. Tertio beatitudo in potestate temporali sita non est. Tum quia beatitudo est bonum pota sessum propter se , clim sit omnium finis : pol stas autem ordinatur ad alios. Nam ut vere dixit S.Isidorus Pelusiot. lib.3. epist.T . Imperii regula hac demum est, qua ad subditorum utilitate omnia molitur. Et epist. I9 . Prannis ad suam, νοgnum autem ad subditorum utilitatem omnia re
185쪽
fert. Tum quia beatitudo est bonum persectum M tranquillum, potestas autem maxime imper- fedri & inquieta est ; ne lae enim tollit morsus selicitudinem, nec vitare potest aculeos formidinum. Non enim potentes satellitibus stipari vellent. nisi quos terrent ipsi plus metuerent. Unde illud : Neens est ut multos timeat , quem At timent. Tum quia beatitudo stabilis est,& excludit malum quodvis : potentia autem mundana instabilis est , obnoxia fortunae , & in improbis ea abutentibus saepius absolutior Minnitior, qui nec ca obtenta contenti sunt, sed afl majora contendunt. o ambitio amiarentium crux s quomodo omnes torques, ct omnibus Iuces ' Ni-il acrius cruciat, nihil molesti ks inquietat , nihiι tamen apud miseros mortales ce&brtus nygotiis tuis , inquit Ber nardus. in rco beatitudinem voluptas mundana a
serre non potest.Tuin quia illa sequitur ex pota sessione boni convenientis, si sit honesta & spiritalis; unsse est potius consectarium, quam cia sentia beatitudinis. Si vero sit mere corporea, non satisfacit praecipuae hominis parti, scilicet animae rationali. Tum quia beatitudo est bonum hominis proprium 3 voluptas autem corporea communis est pecudibus , imo & peris citus in ipsis inveniuntur bona corporea,diutu nior enim est vita in elephante, fortior cst virtus in leone , celerior cursus in cervo, acutior
in is in aquila. Tum quia beatitudo est altissimum hominis bonum : Ergo non potest consistere in hoc, per quod conjungitur homo rebus sibi inferioribus, scilicet bonis sensibilibus corporis. Desinamus ergo ea sequi, quae & assequi miserum est. Eorum enim nimius usus Sc me
186쪽
tem deprimit, judicium praepedit , memoriam confundit, viteS enervat. Si sapis, si hales corruum,s tecum es lumen oculorum tuorum, demeiam ea sequi, qua is asse ui mifrum est.
REFLEXIO. Ergo erra imus.Hinc conclusionem deducunt
ipsimet impii in via iniquitatis lassati. Vident, te i sero in illis perperam beatitudinem quaesi- ville, quae ut ait Bernard. epist. IoJ. possessa me
rant, amata inquinant. amissa cruciant. Intelligunt tandem miseri, fucata illa bona esse vera
ui la, &bφeciosa supplicia, ut loqaitur Cyprian.
in. ad Donat. Dolent ea toto corde amasse, quae melius fuerat ignorasse , vel cognita reputasse ut stercora, quae dispersa& calcata prosunt, congregata aerem Eominesque corrumpunt.
Lugent tam fluxis lubricisque adhaesisse, quae ut ait Seneca ad Polyb. cum labore ρ den ur, eum λυidia reficiuntur, eosque i es, quos oneraralypremunt. Stupent omnia transiisse, & secum illis ; quia cuncta creata triplex tollit interitus, ait Chrysostom. homil.is .in Matth. aut a seipsis Veterascunt, aut a dominis fortunas suas obligurientibus dissipantur , aut ab extraneis dolo, viainjustitia diripiuntur. Considerant humanam gloriam , cujus erant adoratores, theatricae hi- stilonum pompae assimitari, quae completa comoedia evanescit. Cernunt vitam hanc vapos emesse ad modicum apparentem , & quasi umbram transeuntoni ; nam & Reges, & Imperatores, MPontili tes habuimus, qui nec annum, nec mense in , nec hebdomadam numerare potuerunt. N ec cum ita sint, utamur hoc mundo , nec illi, Greamus. Non nocebunt bona temporalia sis
187쪽
pientiae, ait Seneca, si doceamur opere. Habeantur a nobis, ne nos habeant: sint captiva, ne nos capiant qu. erantur innocenter , emittantur liberaliter ; serviant, non imperent. Et
Iaepe inter prospera illud occurrat, quod Eugenio III. Bernardus epist.2 3 i objiciebat: D. Omnibus operibus memento te esse ψο-nem , is timor Ius, qui fert spiritum Prineipum simper sit ante oculos tuos. Quantorum in brevi Romanorum Pon-ν cum myrteι tuis oculis a yexisti ' It tetrade flores tui tua certi sima is ritissima decessionis admoneant, ct medicum tempus dominationis eorum paucitatem diertim tuorum nunciat tibi. Ivi pra-- e meditatione inter huius prasentis gloria blana menta memorare novusima tua , quia quibus Iuccrshli in Sedem , ipsos sine dubio sequois ad mortem. EXtra Deum quae rere requiem potes, UVenire non potes. Quam vel E, quam vividἡ August. lib. 6. Confess . cap. I L O tortuosas vias t m anima audaci, qua spera: ιt s a te recessisset, se H iquid melius habitiaram : Inrsa ct revιrsa ira νιrgum, ct in latera, ct in venirem, o dura su mnia. Tu solus requies a labore.
Creatura rationalis in proprio suu es fui Eo felicitatem invenire non potes, veι in scientiis intellectm , vel in virtut
λυ voluntatis. communiter distingui solent bomo
Rita sunt extra animam , alia circa animam,ia intra animam.Extra animam sunt bona for-
188쪽
vunae : circa animam sunt bona corporis: intra animam sunt bona mentis , scientiae nimirum κvirtutes. A duobus primis beatitudinem exclusimus speculatione praecedenti: in tertiis persectam felicitatem non invenirῖ monstrandum est
Probatur I. ratione generali: Intra anima
nihil est nisi substantia , potentiae, habitus , dc actus: Sed in illis non invenitur sumnium bonum. Non quidem in anima nude sumpta, quae exigit ulteriorem perfectionem,qua proinae caret. Non in anima instructa potentii& , ornata habitibus, foecunda actibus , quia illa omnia sunt bona finita , & limitata , quae non exclu
dunt omne malum , nec implent omne desiderium , quantumcunque enim animus rationalix
sit scienctis & virtutibus auctus , multis tamea malis subJacet, quae vitari necla possunt, nimirum ignorantiae in intellectu , inordinato pansi otium aestui in appetitu, multiplicibus poenalitatibus in corpore. Probatur 2. in speciali. In primis in scientia beatitudo non invenitur. Tum quia vera beatitudo terminat hominis appetitum, in hac autem Vita quanto plus aliquis intelligit, tanto magi desiderium sciendi augetur , nec unquam ad finem sciendi pervenit. Et saepe, ut dicitur Ec
multa sapientia multa indignatio. Quia ex prosundiori eruditione majores emergunt dubitationes. Tum quia beatitudo est bonum stabile M
perpetuum,unde corpora naturalia a suo centro non removentur, nisi per motum violentur
contemplatio autem in hac vita stabilis , S per retu ei se non potest saepe enim impeditur tum ab aliis occupauouibus , tum eorporis i tatara
189쪽
tate, tum tempestatum incommodis , tagor aestu, ὀec. tum passionum insurgentium moti bus , tum falsarum opinionum tenebris, . tum continuationis taedio. Tum demum quia beatitudo appetitum quietat et, cognitio autem etiam
fidei deriderium non quietat, sed magis accendit,quia unii'aisque desiderat Videre quod credit , ut illi aniatur objecto , a quo q9andiu pecfidem ambulat peregrinatur. Idem suadetur de operationibus Virtutum m
xalium. Tam quia beatitudo est ultimus finps
ad ulteriorem non tendenS ; operationes ah teme virtutum aA aliud ordinantur, puta operationes. fortitudinis ad victoriam & pacem, Nerationes.
justitiae ad Reipublicae integritatem , εc sic de
aliis virtutibus moralibus , quae omnes ad hoc ordinantur , ut preeas conferretur medium ita passionibus internis,& decor in operibus externis. Fateor quidera beatituisinem, tota quanta in hac misera vita haberi potest, in actibus co temptationis , & virtutum moralium consisterea nam sola virtus praesertina charitate sormata bonum facit habentem, Sc opus ejus bonum retadit. Tamen in illis ratio lumini boni inveniti non potest , cxiin omnis vera virtus ad summum bonam Deum obtinendum ordinetur.Vnde Augustinus : Epicurata ait, Frui carne mea bonum est Moicus, Frui mente mea bonum est. Christi m ero , Mihi adhaerere mo boniran est. Confirmantur haec omnia ratione D. Augustini lib. I de sinit v.24 .ct v .. Q Π S nomomnes qui habent quod volunt continuo beatiabat , nemω tamen beatus est nisi habeat qηoAHIt, Ac nillil xxialet vult: miser vero est, qui vel
190쪽
recta vult : Sed in hac vita nullus quamlibet
scientiis & virtutibus ornatus vivit ut Vulti nam quis hominum potest ut vult vivere,quando ipsum vivere non est in potestateὶ Certe non vivieu Vuli,qui non vivit quanZiu vult,& qui volens Vivere , mori cogitur. Deinde etiam ipse justus
non ViVit ut vult; nam eum tentat error ut fallat, tentat libido ut accendat, tentat labor ut fran-
g t. Ergo iustus non vivit ut vult, nisi eo per Venexit,ubi mori, falli,ossiendi onmino non potasir, eique certum sit ita semper e ste faturum. Hoc enim natura .expetit, nec plenὸ atque pera secte beata erit, nisi sit adestia quod expetix REFLEXIO,
Si se r veris pretiosum a vili , quasi os meum aris; id est,si justa statera irpenderis verum bonamd& discreveris illud a falso , imitaberis oris
mei veritatem, quae suum cuiqrie rei nomen Mpretium indit. Nihil tam in vita morsi necessariun quarta aequa rebus pretia imponere,& tangres singulas facere quanti Valent. Omnia. rem desiderant , aiebat Seneca. Omnia probate, quod bonum est tenata, ait Spiritus metus. Cers justum de rebus feramus judicium, miseria PlenHm mundum, non beatitudinis locum fatebimur.Mundus iste inquit B.Hambertus quintus ordini; nostri Magister Generalis , in aureo opusculo de eruditione Religios. ρ. I. castis 1.ὶ est tenebrosus, falsus, mod cus, Implicatus, transitorius, crucians , periculosus. Unde beatitudo, longe ab illo est, qui tot malis scatet. Tenebrosus ost mundus. Proverb. . Via impiorum tenebrosia, Quia nimirum mundani 'nter se & verum Solem Gidcm Pecca guin interionunt, unde silint m