장음표시 사용
211쪽
aeum praestabat , & tamen beata non erat Maro Pulchrae dilectionis ante Deum clare visum,quia nimirum Deum nondum possidebat. Ergo solus actus intellectus,non voluntatis, est summi boni rossessivus. Scrutentur quantum libuerit Adversarii omnes actus voluntatis, omnesque eorum formalitates; & in nullo invenient formalem rationem assequutionis obiecti, quae tamen est xatio essentialis & characheristica differentia se malis beatitudinis. Qiata nimiium voluntas Οα-nibus suis actibus non potest nisi velle objectum a velle vero non est habere illud, quia ut solide Sc lepide ait S.Thomas hic, q. . art. . tionsequi esset per actum voluntatis , statim o pri
.ipio cupidm consequutus esset pecuniam , quan muli habere illam. At vero clare videre objectum
sine specie ulla, est ipsum tenere & possidere. Secundam rationem indicat Augustinus supraeitatus , hiS verbis x omnium rerum praestantissi um ess quod aeternum est , o pro terea id haberamon possuma , nisi εμ re , q- prastantiores sumu=,
id ei mento. Sic ergo argumentor.Beatitudo for
malis creaturae rationalis est perfectissimus actus Persectioris potentiae; sicut enim ad beatitudinem formalem requititur operatio,ut initio hu-3us dissectationis supposuimus : ita inter opera- aiones illa censenda est beatificare , quae perfestior est, cum beatitudo sit ultima hominis per fectio. Atqui intellectus est altior & 1 bilior Potentia quam voluntas. Tum quia intellectus xespicit objectum abstractius, & immaterialius, di modo ampliori & abstracti ors attingibile ; sic Wnim Verum movet intellectum, ut possit omnia penetrare quae sunt in objecto, in quocumque statu & conditione, tam existentiae, quam non
212쪽
existentiae , praescindendo, dividendo', componendo, discurrendo, in ordine ad se,& in ordine ad alia, & secundum omnes formalitates quae ita illo reperiri possunt. Ergo modo ampliori Sceminentiori fertur intellectus in suum objectum quam voluntas , quae ad singularia in ndividuo practice tendit sub illo solum statu,quo possunt ipsina allicere. Nobilitas autem potentiarum ex perfectione obiecti, atque ex perfectiore modo attingendi pensanda est. Tum quia intellectus est propinquior ipsi animae , cum intellectus sit radix voluntatis , sicut enim inclinatio innata sequitur formam naturalem, ita appetitus intellectivus, qui est voluntas, sequitur formam apyrehensam per intellactum ; & deo Verbum est secunda persona, Spiritus sanctus tertia ; quia prius naturae procedit Verbum , quod in postς-riori signo spirat amorem Ergo persectior es intellectus quam voluntas , nota solam quia'r di et u causa reduplicativE ut talis perfectior est germine , sed etiam quia tanto aliqua passio est persectior, quanto est immediatior essentiae , a qua stati, qui a sicut aquae sunt in fonte puriores, Ita res omnes uberiorem h uriunt ex propin- qaitate piincipii perfectionem.Scio aliquem re-- It3oiena Thornistam istam rationem veterum Omnium Thomistarum calculo probatam.
admittere; sed de hoc speculatione sequenti. Solvuntur objectiones.
Eodem plane modo arguunt contra nos Scorti in quo ipsos aggrcisi sumus : primo authori-
rates accumulant in favorem voluntatis '. secundo aserunt voluntati competene rationem.asse-- Lautionis 2 tertio coptendunt operatio
213쪽
Iuniatis esse operatione intelleictus perfemore Et quidem in explicandis authoritatibus non immorabor, quia ut antea observavimus, nulli bi scriptura in minit amoris amicitiae ad constituenda in beatitud nem , sed solius visionis , vel saudii & delectitionis , qu1 Atiantur , R inebriantur Sancti ab ubertate Domus Dei , cui apparuerit gloria Dei. Porro his testimoniis potius juvatur nosti a sententi quia gaudium non est nisi de bono praesente Sc obtento : Ergo sep ponit assequutionem Dei per visionem natura anterioremNihil quidem certius,quam quod in beatitudine futurum est gaudium plenum ; sed gaudium esse astequutionem summi boni, scproinfle beatitudinem formalem , ubi invenient adversarii vel in canone Scripturarum , vel in traditione Patrum Accedit, ideo Scripturas ta
Patres percepe gaudii M fruitionis meminisse,
vita loqriuntur de beatitude consummata , numeris omnibus & proprietatibus absoluta , sub qua ratione importat & gaudiu,& gloriam cor- .poris,cum sit status omnium bonorum agSregatione perfectus. Adde rursum,quod saepe saepius In eodem conteXtu, quo gaudiu assignant ad cuἀ-mulum beatitudinis , seinper visionem tanqualm aestantiam eius insinuant,ut postquam Augustin. Ini io. Confe s.cap. 22. dixit: Haec sola est vita Hesens gaudere ad te, de te, propter te, subdit Fap. M. Beata vita est gaudium de maritate. Similiter' -.63 . de tempore, dum dicit: Charitas est fummum praemium in enta', quia tu perenni gaudio nihils attia ,nihil dulcius habent Sancti perfecto amore Dei; quis non crederet ibi definitam sententiam, Scoti , nisi subderet S. Doctor : aeuem quia'
214쪽
Unde amor & fruitio manifeste Deum visione praesentem & prae obtentum supponunt. - ' ObJiciunt Scotistae ex secundo capite: Beatitudo formalis est adeptio , & assequutio summi boni, S intima cum ipso unio : atqui talis adeptio & unio fit per actum amori S. Tum quia,. veste Dionysio , amor est visim tinitiva testet August. 8. de Trinit. cap. PO. amor est juncturin quadam duo aliqua copulans , vel copulare ano fens. Unde amicus dicituzaiter ego. Et bene quidam dixit de amico suo, dimidium anima sua, inquit August. . Confess. cap. 6. Tum quia per il
lammet potentiam qu i tendimus ad bonum aliquod, illud assequimar, eique unimur': Sed voluntas tendit ad si1mmum bonum, seu ultimum finem, sperando , amando , bonaque opera et ' ciendo,vel imperando: Ergo voluntatis est affe- qui sumnium bonum. Respondeo, per amorem fieri unionem affe- divam, se ξ non effectivam, & realem conjunctionem , ad quam requiritur contactus, & a
proximatio obteisti, quae fit per intuitivam 'isionem objecti sine specie uniti, non petra γ rem. Cujus signum habemus valde universale,
nam generali inductione constat, non pertinerα id appetitum realiter acquirere,&sibi unire re
'liter obiectum quod quaerit,sed in illud ponderare,si sit absens, vel in illo quiescere si sit prie-
. sens Id apparet in appetita tam innato , quam elicito. Nam elementa gravitate & Pondere, uel levitate quaerunt centrum , cui ubi catione conjunguntur ; non enitu gravitatu vel levitand
in propriis locis. Ahetitus sensitivus animalis: finem sensibilem concupiscit, nec acquiri vpe rtassura, sed sensit inremo, tactu, Iusti victyM
215쪽
bono sensibili ter facultates externas obtent. ipie fruitur, i pie quiescit. Similiter ergo aPp .citus Vptionalis finem iure likbitem amat que miramen to actu intelὶ has risequitur. Et ratio radicalis finiris, doctrinae est , qaia omnis appe
titas creari,S fertur in bonrim ut conveniens
subjecto: quad vero bonum sit conveniens, ipse non facit,sed supponit r Ergo sicut debet iuproni conveniens ut appetat, ita debet supponi initum,ut in eo quiescat ; sicut enim praesupposita convenientia reddit objectum appetibile, ita praesupposita unio reddit suave. Ex quibus Scillime respondetur objectioni nam Patres.
Ioquuntur de unione affectiva. MMox vero, rationis se uncis est evidenter falsa. Instabis : Beatitudo formalis est assequutio, - Dei sub ratione summi boni re ultimi finis creaturae ; unde Mosi ad beatitutdinem sulpiranti dimit Deus : Ego ostendam tibi omni bonum. Atquῖ intellectus non attingit Deum sub ratione bonidi ultimi finis,sed tantum sub ratione veri , b eis
ne tamen voluntas : Ergo non actu intellectus,
i sed voluntatis constituitur beatitudo larmalis H2uc rationem magni faciunt Seoti , M pu
tant eam esse demonstrativam. l .s
' Responaeo beatitudinem esse assequutionem, summi boni, non ut moventis affective & sub
ratione allicientis per modum finis sub qWasin malitate est objectum voluntatis ; sed sub tyo: te boni praesentis , perficientis & realiter poste si , sise qua ratione pertinet ad objectam
ψ intellectas , qui possidet divinam. bonitatem, dum cana contemplatur. Et manifeste insto in bono sensibili; nam apyclitus quaerit bonum
216쪽
titum assequi bonum illud 3 Minime gentium ;ea etenim quae appetituS desiderat, tactu, manu, contrectatione, gustu visu, non actu interio
ri assequitur : similiter voluntas desiderat ho mini summum bonum, sed illud non assequitur homo nisi intellectuali attactu visionis intuiti vae: bonum ergo est res quae habetur, sed cognitio est veluti: Os creaturae intellectualis, quo eibus coelestis scelicitatis astumitur ut gustetur, juxta illud : Οι jum meditabitur sapientiam. Adverte etiam,Joannem Polacium Scotistam,ra tionem adductam in instantia uti debilem de picere L quia cum dicitur solum verum esse obiajectum intellectus, non significatur intellectum non respicere bonum,id enim aporte falsum escalias non posset distinguere inter verun & bonum: nec voluntas posset ferri in bonum , cum non feratur nisi in illa , quae sibi ab intellectu proponuntur. Chura etiam dicitur, bonum in eobjectum solius voluntatis, non est sensus, Iam voluntatem posse consequi bonum,& persitaci ab eo ; nam voluntas vult scientiam inteli ctui, sanitatem corpori , quae omnia immediate voluntas non percipit. Quae fi recte penetres, facile penetrabis sophisma illius objectionis. Urgebis : Sancti non solum ex inclinatione gratiae defiderant videre Deum, sed. etiam ipsam. clare visum amare: Ergo amore beatifico assequuntur quod optabant : ergo amor est assequutio, subindeque focinalis beatitudo. Respondeo ,. Omis, a solutione eorum qui 31stinguunt inter prima, iam & secundariam in clinationem , aliintq te primariam inclinatione ferri ad veritatem , si cundariam ad bonitatem illam satiari formaliter istam eta consequznti.
217쪽
Caeterum hoc patitur difficultptem , quia sicut intellectus primario inclinatur ad veritatem, ita voluntas ad bonitarem : ex quo saltem seqtae retur,ad rationem formalem beatitudinis ex aequo desiderari actum intellectus A voluntatis, ut intendant Suares & Valentia. Dicendum ergo quod licet justus in via non solum desideret vita dere Deum , sed etiam ipsum ut in se est amare licet etiam justus amore amicitiae, quae resipi cita
bonum amati, ardent imito p et Deum δmarem quam videre; non tamen amore concupiscen.
tiae, cujus solius satia sum est vera beatitudo, quia beatitudo est bonum nostrum non fiuautem nostrum per amorem amicitiae , quae farpe fertur in absentia , de qua volumus bonum non usi is , sed amico ti sed per contactum in-xelligibilem, quo implemur eo bono, quo prα- sente friendum est. Insistes : Actus amoris est magis amabilis vo-Iuntati , quam actus visito nis , amor enim bene ordinatus magis amat qaaz sunt magis propria, magisque intima. Ergo Voluntas plus appetita amare quam Videre : ergo amando magis alie-quitur quod optabat. Respondeo actum voluntatis magis antari a 'oluntate absolute in ratione effectus sibi con juncti, & sub munere appetendi, non Vero subi munere conjungendi ultimo fini, ad quod non est aptus ; sicut appetitus concupiscens colo- Iem, senum meus apor eur, magis quidem amazactum suum ab lute, sed non pro munere vi
dendi , audiendi, vel gustandi, ad quod ma os
diligit aurem, oculum & gustum, qui ad imis.
Objiciant secundo. Monstar x voluntas
218쪽
perfectior potentia quam intellectus : Ergo in alii bre voluntatis, non in visione intellectus sita est beatitudo. Probatur antecedens : sex possunt assisnaci characteres nobilitatis potentiae, objectum,.eficacia, proprietateS , actus, effectus, 3 oppositi deterioritas. Illa ergo potentia est no . bilior cujus objectum est perfectius , cujus virtus est efficacior , cujus proprietates sunt digniores & illustriores aliis, cujus actus est nobi- Iior, cujus effectus est praestantior, & cujus oppositum est deterius. Atqui objectum voluntatis est perfectius , cum sit ipsum bonum actuale& existens,quod i8em est ac perfectum ; eo en invasti quid est perfectius, quo est actualius ; & ideo. Deus, qui est perfectio per essentiam, est actus
purus. Virtus etiam voluntatis eae essicaci cir; nam voluntas caeteras potentias movet,ipsi etiam
intellectui imperat: nobilius autem est impera re quam subjici. Proprietas etiam voluntatis est, nobilior, nimirum libertas, quae nil et in anima sicut gemma in auro, ratione cujus . habet dominium, in actus suos , & in actus aliarum potentiarum. Actus etiam charitatis est nobilior, nempe amor Dei super Omnia , nam teste Paulo, .major horum est chatiras, quae est vinculum
pei sectionis. Et ideo ordo Seraphim est per
estor caeteris , quia excellit amore : & teste Thom. I.part. qaz art. L. licet cognitio eorum quae insea nos sunt, sit perfectior amore eorum, tamen amor superiorum est melior eorum cognitione. Effectus etiam voluntatis est praestan tior ; nam a voluntate simpliciter de Hominamur
boni vel mali, non ab ingenii praecellentῖα Demium quod opponitur amori Dei, quὶ est actus QEant is, non e udrum Ues 'itIoram om nia
219쪽
pessunum , dc ipsa infidelitate deterius est. Em
voluntas intellecta longe antecellit.
Respondeo hoc argumento probari quidem, voluntatem este nobilem poten iamsed minime esse intellectui praeferendam. Dicendum igitur ad primum, simili modo probatum iri, sensum
esse perfectiorem intellecta, cum sensus. ad singularia dc existentia unice feratur. Quarer licet objectum voluntatis sit per iactius in ratione CatiS, non tamen in ratione obiecti, S: in modi immutandi potentiam. Praesertiin quia intellectus attingit etiam existentiam. , nore quidem
exercitam, sed signatam, id est sub ratione quid-
ditatis ei nam bonum est quoddam verum : unde
totum quod attingit voluntas , univerialiori, Scaltiori modo attingitur ab intellectu. Ad secundum dicendum, quod licet voluntas. moveat ii uellectum ad exercitium, ipsa tameni movetur ab intellectu quoad specificationem, Joia proponit voluntati obsectum dc finem ira e specificantur actus, qui sane mosis movendi eo est nobilior, quo altius in dirigere qaaim exequi. Videmus enim superiores artes dirigere opus , quod inferiores. & ancillar exe qauntur Per quod patet ad tertium; qicet enim dominium formale, & libertas actualis sit in volunt
te ; origo tamen ejus est in ratione : unde diei tur liberum arbitrium, liberum propter volus:-'tatem, arbitrium propter rationem, ut observit D. Bernardus. Quis autem neget radicem esse
perfectiorem fructu, fontem rivo 3 Maκ mε quia amor Patriae est etiam ne cessarii is , si cud visio ; unde et hac in parte non prae eminet. Nezlibertas est semper persectior necessi tale, saltem
in Γnexe phrsico , alias perfectior esset
220쪽
normalis beatitudo. a Dyriis agit ad cxtra, quam dum ad intra operatur Ad quartum respondeo perfecti sit num actum 'voluntatis non esse physice persectiorem perfectissimo acta intellectus, nempe clara visione, quativis sit persectior aliis actibus intellectus. ΛΞ agnoscendam autem nobilitatem ci Rentiae
oportet comparare actus unius cum alia ex
aequo,id est prerfecti mum unius cum perfectissimo alterius, non cum aliis minus perfectis, quos potest vincere actus potentiae inferioris Sed de his operosius speculatione sequenti, ubi dicemus charitatem & amorem esse perfectio rem cognitione fidei ; &.ideo Seraphim,qui de-Mominantur ab amore viae, primum in Hierar- .chia Angelica occupant locum, & de hoc amore viae loquitur Pausus , ait enim i: Fides, oes , charitas , tria hae r maior an em horum es eharitas. Et in hoc sensu loquutus est S.Thomas loco cita- ,ro , q. 8ῖ. quamvis Zici possit, ibi S. Doctorem seipsum accurate explicuisse. Ibi enim ait, quod
fm liciter intellectus est nἴbilior, quam volanim, fecundum quid autem moluntas inveni ur Ate dum altior Duellectui, ex eo filicet , quod objectum volun Atis in altiori re invenlaur, quam ob-cium inteli. c tu. Situ's dicerem , auditum essecundum quId nobiliorem usu, in quantum res a qua, cujuι a ' snus , nobilior est aliqua re enitis en color ue quanuis estor sit nobilior is simplicio=fons. Et hoc modo ait amorem superiorem esse nobiliorem cognitione. Ubi S. Praeceptor intendit solum amorem rerum superiorum magis Aignificare & elevare hominem . quia sertur ad rem ut est in se ; cognitio vero fertur ad modum suum,unde deprimit objectum nobilius se: subindeque melius est , & uidius amare quam u