장음표시 사용
221쪽
cognoscere Deum per fidem, sicut meIius est aaaire suavissimum concentum, quam Videre , vultum deformem , quan vis visio sit simpliciter Zc ex intrinseco modo potentiae auditu dignior. Plura si eculatione sequenti. Ad quintum dicendum , bonam voluntatem reddere simpliciter bonum bonitate morali ; sed contemplationem Dei clare visit reddere simpliciter hominem bonum in ordine physico , qui tunc est perfectus quando obtinet centrum. MaXime quia voluntas non reddit bonum nisi
ut subjecta regulis rationis, quas dum sequitur, bona est. Melior ergo est ratio ; nam propter quod unumquodque tale,& illud magis. Ex quibus patet ad sextum. Nam licet odium Dei sit in ordine morali pessinium, in ordine tamen physico pessima est privatio visionis , quae constituit damnationem malorum omnium abyssum, & summam miseriam. Certe hoc argumen- ro probaretur actum cuJusvis virtutis morallacile perfectiorem vilio ne; nam malum culpete ecam veniale est pejus in genere moris, quam
privatio gloriari; & nullus est Sanctorum, qui si
daretur optio , non eligeret carere visione,
quam in minimum peccatum labi. Ex his refutata manet eorum sententia , qui ad essentiAm formalis beatitud inis actum intellestus & voluntatis eX aequo requirlint. Cum enim affini voluntatis non conveniat ratio assequutionis, quae formalem benestudin m constituit, non potest alius voluntatis essentiam for malis beatitudinis ing edi, sed tantum praecede e pei, desiderium vcl sequi ier f uitionem. Item si formalis br itituto est pei sectissima operatio , nequit ex duabus integrari, quia ciuit
222쪽
specie ὁ: stiri u ntur, una aliam persectione an O tecedit: imperfectior ergo non erit formalis . beatitudo , quae est operationum perfectissima, sicut beat iudo obJectiva est bonorum omnium cumulatissimum. REFLEXIo.
Annuntiat de ea amico suo quod posse ο ejiμ st, ct aά ea u. posse ascendere. Job 36. id est, ut exponit Gregorius lib. 27.Moral. cap. 8. De luce aterna patria amico suo Deus annuntiat quod posessio ejussit, ut nequaquam infirmitatIs sua fragilitate δε- spere su tanto certius fiat, quia illius lucu claritatem fossycat, qDanto nune et itiorum pulsantium tenebrin verius calcat.Ergo in possessione primae lucis, quae utique visione obtinetur sita est ratio spei nostrae. Quam dulce nuntium , quam suave
Evangelium , quod ad eam amuus Dei post asecendese. Difficile id quidem videbatur homini in terra edito , fragilia membra gestanti , materia lutea corporato : sed postquam purus spiritus ad
nos venit, & incarnatus est mira potentia mirabilior pietate , ima vilitatis humnae ad summa suae divin talis astumet. Cujus cor in hujxs Feta' tu admiratione non ex filiat ' Cujus torpo= in stib-
te Oatione tauta confierationis non expavi fare Homo de terra editus, atque a coelesti Patria eNigentibus meritis longe damnatus . non solum adstuum conditionis reducitur, sed etiam gloriosius exaltatur : ut clui paradisum perdidit, coctum recipiat, musque ad celsitudin m con mianda intima lucis ascenda , subdit Gregorius. Unde etiam st Mim subjungit Iob : dii pre hoc expavit cor meum,is motum est de loco suo. EXpavit per a Zm, rationem , motum est per conversionem. Nu -
223쪽
aurem enim perveniet homo ad promissam I sessionem . nisi post sinceram vitae cordis muta tionem. Viomodo autem mutetur de loco su ς' cor humanum , ut ad annuntiatam Dei prer vi sonent possessionem possit ascendere, di vincexplicat Gregorius cap. '. sequenti. Loem humani cordis eg delectatio vita praesentis. sed cuni divina a piratione tangitur Iocm nostri cordes , fit Amor aternitatis. Cmsderatione igitur atenna Pα- tria de loco suo animus movetur, quia deres dis infimis , in supernis cogitationibus Jonhur. P iuxeuim qita essent aterna nesciebat, di pra sentium da , lectatione torpuerat, smulque ipse transens amor. transeuntia tenebat. Sed postquam qua essent κιerdina cognoυit, postquam superna ticu radios raptim contemplando contigit , admiratione summorum sese ab infimis suscitatus elevavit, ut nulla ram ei,
nisi qua Marna fiunt, li beant ; is de pectis frinoribus, bola qua permanent, roquirat.
Teatitudo sepernaturalla via in amore Dei sta est.
HAnc assertione na expresse docet S. Doctore in expositῖone Cantici Canticorum , quam imorti proximus, subindeque scientia conium imatus,in Monasterio Fossae novae , Ordinis Ci- sterciensis dictavit. Sic autem in illa verba, M Lora funt ubera tua vino, serstat: Notandum quod
betur secundum contemplativam vitam. Vita autem coutem ii tiva Heundum quod de ea loquuti
224쪽
Beat itudo via. et i Sm terr nam Philosophi finem contemplationis ponunt in opera; i deo in io. Ethic. ubi declararer aefelicitate, o tenditur operationem per actionεm Ierfectam secundum Ipeculationem esse felicitatem: nam Deculari in solentia seeunήum Metaphysim eum est summa silicitas, quam posuerunt i AEUO-
Ihi. Sed contemplatio, ut de ea loquuntur Theologi, 'magis configit in opere quam in sapere, o magis in dilectione is aulcedine, quam in contemplatio ns. Et si invenitur studium I literarum aliquando pertinere ad contemplativam vitam , fecundum Theologos,hoc ess quantum per huju modi nudium manu ducimur in amorem Dei.Si ergo ad hoc studeo aliqώδε non ut adimet,ct in dile lione Dei proficiat, cognoscat se vi er iit a centemplativa secundum Philosophos,o non fecundum Theologos.Quae Verba
sunt ita perspicua, ut ponderatione non egeant. Antequam probemus ratione,sciendum quod beatitudo consistit in perfectiori operatione: perfectiori,inquam,tum in ratione assequiationis finis, tum absolute in ratione entis, ut praecedenti speculatione ostendisus. Utramque hanc conditionem apponimus , quia aliqui contendunt ex excessu entitativo unius operationis supra aliam non bene inferri unam esse prae alia beatitudinem formalem, nisi habeat rationem
assequutionis: ; quia si per impossibile perfecti . sima operatio non esset assequutio ultimi finis, in illa formalis beatitudo non consisteret. Quae quidem doctrina mihi semper displicuit. Tum quia non solum Thomistae passim, sed etiam ipsemet D. Thomas saepe probat beatitudinem futurae vitae consistere in cognitione dc visione Dei, quia haec est perfectissima operatio. Sic I. pari. quaest. 26. ar x. Beatitudo signiscat bonum
225쪽
perfectum intellectualis naitira. Id autem qu d spe, feritissimum in qualibet intellectuali namra e intellectualis operatio. Unde cujuslibet natura λ- rellee ualis creata beatitudo cans tit in intelligendo. Et 1.2. quaest. 3. art. F. Si beatitudo Lominis soperatio , oportet quod sit optima operatio hominis optima aurem operatio est , qua es optima potentiare ste tu optimi objecti: optima autem potentia e rintellectus , ct ideo ultima is persecta beatitudo,
qua expectatur in futura vita, tota es istit in con-remplatione. Vides ergo S. Doctorem non solum ex ratione assequutionis , sed etiam ex praecellentia operationis statuere formalis bestitudinis rationem ; & ideo invicte probat invisione futuram consistere beatitudinem , quia est & perfecta assequutio , & nobilissima operatio , proinde alterutra conditione deficiente , deficeret
etiam perfectio beatitudinis. Quod potest hoc exemplo demonstrari: Si beatitudo consisteret in aliqua operatione sensibili, prosecto magis
consisteret in visione, quam in tactu : optabilius enim est videre hortum amoenum , quam manu
vel pede contrectare , quanuis solus tactus illum realiter assequatur. Si vero daretur aliquod objectum , quod simul videndo assequeretur, dc assequendo oculus videret, qualis est lux quae sine ulla specie unitur potentiae visivae , tunc visio lucis beatitudinem sensibilem consti tueret, quia est perfectior operatio , & simul assiequutiva. Utrumque ergo requiritur ad essentialem rationem beatitudinis , M ail equutio boni, &perfecta operatio circa illud , ita ut operatio quae minus habet de assequutione , minusve de Perfectione , magis etiam a beatitudine formali cedat. Hoc praemisso
226쪽
Sic formatur ratio : Quanuis absolute volun Litas sit imperfectior intellectu , nec actui voluntatatis conveniat ratio ailequutionis; tamen datur quidam achus volesntatis,nempe amor charitae S,
qui est perfemor,magisque accedit ad rationem assequutionis x possessionis, quam aliquis actus intellectus , scilicet actus fidei : Ergo in actu amoris , non actu fidei sita est beatitudo silper naturalis hujus vitae. Antecedens est D. Th. in e6. Magnitudo virtutis secundum Dam speciem eonsideratur ex obiecto. Cum autem mirtutes theθlogica ressistant Deum sicut proprium objectum , non potest una earum dici major ex eo quod sit circa majus objectum , sed ex eo quod unafr hab at propinqui- ad objectum quam alia. Et hoc modo charita, est major alἱιs , nam ina impor i tant quandam di flantiam ab obsecto ; est enim j- des de non visis , spes autem de Bon habitis ; seda Amor charitatis es de eo quod jam habetur, est
enim amatum quodammodo in amante, e, eri emamans trahitur per assectum ad unionem amati; propter quod ἀicitur 1. Dan. ψ. aeui manet in cha rstate, in Deo manet, ct Deus in illo. Ex quibus sic argumentor.
Ille actus est perfectior non soluin in cile moris,sed etiam in esse physico, magisque habet rationem astequutionis , qui fertur in objectummodo perfectiori, et quc propinquius unitur: Atqui amor charitatis fertur in objectum modo. perfectiori; nam charitas fertur in Deum ut est se ; fides vero fertur in Deum prout cognos.citur per speciem creatam. Nam operatio intellectus cinquit S.Doctor 2.2.quaest.23. It. s. J cempletur secuniam quod intellectum est in intelligente , ct i ιο nobilitas operationi, intellectualis
227쪽
attenditur secundu fix mensuram intelli Alus: operatis autem υoluntatis, ct cujustibet virtutis anetitiva perscitur in incliuatisne a petenris ad rem sis eue ad terminum: idea dignita. operationis Appetiativa attenditur secuniam rem qua eiu ob;ectum operationis. Ea autem qua sunt infra animam, nobiliori modo fiunt in anima quam in seipsis , qui unumquodque es in aliquo per modum e)ns in quo est,ut habetur in libro da eausis. Qua vero sunt supra animam, nobiliori modo sunt in seipsis quom is anima , ct ideo eorum qua sunt infra nos, nobilior est cognitio quam dilectio , sed eorum qua funt δε-pra nos , o pracipue dilectio mi , evnitioni profertur, ct ideo charitas est excellentiεν fide. Ergo sicut Deus habet esse nobilius in se quam in i tellectu nostro per fidem cognoscente, ita amor viae est physice perfectior cognitione fidei.
Quod vero amor propinquius uniatur Deo, intimitis eum possideat suo modo quam actus fidei, subindeque magis accedat ad rationem ata sequutionis, peregregiὶ probat & explicat idem Angelicus Doctor et . 2. quaest. 27. art. . Actus evnositiva virtutis perscitur 'er hoc quod cognitum ea in cognsscente: actus autem appetitiva mi tutis perficitur per hoc quod vpetitus inclinatur irarem ipsam: is ideo oportet quod motus appeti iva virtutis sit in res secundum creditionem ipsarum
rerum; actus autem cognoscitima virtutis fecundum modum eognoscentu. Ea autem ipse ordo rerum t
Iis serun/um se, quod Deus est propter seipsum cognoscibilis , diluibiIs, ut diu essentialiter exis ensi a veritas ct bonitas,per quam alia cognos unim amantur.Secundum hoc ergo dicendum est, quod .ilectio, qua est appetitiva virtutis actus , etiam ira
228쪽
-Lare diligit,alis vero Deo mediante su co mihi ine vero est e converso, quis scilicet ρer alia Deum, cognoscimus, sicut causam per esseritus, vel per my
uum eminentia, aut negationis 'Et quia statilis
.c est in se immediate diligere; si Deum non im-
mediate cognos inus I, cum amor non seratur
in Deum rusi prout coSnoscitur,& eo perfectius Deus ametur, quo perfectius cognoscitur , ide 'hanc dissicultatem praeoccupavit in responsionrad I Dicendum cinctu,rὶ quod qManuis incognitae nθn posmi smarι, tamen non oportet quod fit ide, dilectionis; nam ilectio est cogntitomi termiuus , ct ideo ubi desinit ougnitiostili ni a re qua per aliam cognoscitur,ibi atim ditim incipere ρotest. Et ad α. dilectio Dei es
dum statum via , ideo prasupponit ipsam: γ quia cognitio ne non quiescit in rebus creatis, sed preia
ad alia. Aerivatur ρer modum cujus in cireulati.
ms, dum cognitio a creaturis incipiens , tendis MDeum,/dilectio is Deo incipiens sicut b ultimo uadoctrina nihil P 'ciarias. Et huius signum est , quod Eeὰ e
amoris uino de se non gi physica & possessiὰ
p xlen m, quia amicitia Vera & perfecta recu m c Victum realem amicorum. Unde illud, sἱ quis diligit me,diluetur is Patre,, ad eum venie '
229쪽
Ailigit non haberet. Quod sola fides non praestat, ut patet in fideli peccato mortali inquinat .Er Sis in actu amoris , non in actu id ei sta est bea titudo hujus viae , & in charitate est finis ona nium operationum hujus vitae, ut docet S.Tho mas 2. 2 qua t. q. ari. I. Qiiod probat ex illo Pauli : Finis pracepti charitvi. Hinc Augustinus docet amore Dei contineri veram religionem, qua verum finem peccato perditum meligi iis, lec ad eum,pervcnimas. Ipse inquit tib io. do
Civit. cap. . t fons nostra beatitudinis , ipse omnis oppetitionis est sinis, hunc eligentes , seu potiri re
Aligentes ἱ amiseramm enim negligentes. Hunc e go reesigentes , unde Religio dicta perhibortir, aderim dilectione tendimus , ur perveniendo rerure1
camm r ideo beati, quia illo fine tersecti, Dices : Fides etiam cum sit virtus theologi- Gra, habet Deum immediate pro objecto : unde Theologia quae derivatur a fide, per hoc di- Binguitur a Metaphysica, quod ista a creaturis ascendit in Deum , illa a Deo descenὀit ad creaturas. Ergo fides immediate attingit divinam veritatem cui innititur , & prius attingit quam amor: Ergo primitus in actu fidei sita est be titudo viae. Respondeo , in fide distinguendam esse rationem assensus , & rationem cognitionis. Raetio assensus immediate quidem , id est sine ullo medio primae veritati innititnr : sed ratio cognitionis non immediate Deum repraesentat, quia non habet propriam speciem ejus.Chai itas autem immediate attingit Deum, ibi incipieris ubi fides desinit,& ut loquitur Hugo Victoi inus, intrat dilectio ubi scientia foris est. Quia Dimi-Cum ad rationem amoris per accidens se habet
230쪽
Beatitudo via. . ea pquoa amatum sit clare vel obscure cognitum, quia non fertur in eo gnitionem, sed in rem cognitam , quae eadem est sive clare., sive ob scure cognoseatur. Et licet caeter7s paribus tanto perfectius amemus , quanto perfectius cognoscimus, non tamen hoc provenit ex eo quod cognitio clarior faciat magis tendere amorem
ad ob jectu tu ut est in se, sed quia facit tendere
Instabis : In Ilio actu consistit formalis beatitudo viae, qui magis assimilatur formali beati tudini Patriar ; nam primum in unoquoque genere est mensura caeterorum, subindeque quod magis accedit ad illud primum,persequus ratio nem illius participat. Atqui contemplatio supernaturalis fidei magis assimilatur formali bea titudini patriae,scilicet visioni,cujus fides est ex
pressio & Vicaria , non Vero amor. Ergo in contemplatione supernaturalis sidei sita est formalis beatitudo vite Unde D.Thomas q. i. ari. , .ciserte ait :Vltima , perfecta beatitudo , qua expectatur ει futura vita, tota cons si in contemplatione. beatitudo acutem imperfecta , qualis hίe haberi ρο- tes, trimo quidem 6' principaliter consistit in contemplatione , βαιndario vero in operatione practitaintege ctωs ordinantis actionem ct passiones hum nas. Et D. Cyrillus lib. 3. contra Iulian. illud di chum Veritatis , Joan. 17. Haec est visa Aterana , ut cognoscant te Deum verum,intelligiς de contem- . platione viae, dicens : Nihil vera Dei conte latione spretiosius , quandoquidem nos sum beatitudinis facit esse participes. Hnie Domivus Iesis Chrsus loquens ad Patrem is Deum, qui in eoelisa es, inquit: Haec est vita aterna.