장음표시 사용
331쪽
objectum adaequatum intellectionis est verita Quod si aliqua ido feratur ad malum per m6dum fugae , id propter bonum , quo allicitur,
Operatur. In peccatis etiam purae malitiae aliquod bonam apparens quaerit in objecto , cujus deformitatem perspectam Fabet. Sed de his plura in Philosophia , in qua disputatur an in
lum sub ratione mali possit terminare volunt tem , sicut & an media habeant bonitatem intrinsecam, relatam tamen & dependentem a fine; aliaque plura examinantur , quae Theologicis ye. miscere importunum esset. Haec autem volitio cum sit primus voluntatis Factus , quo volantas incipit in actuin prorum yece , indiget motivo aliquo, quo veluti obstetrice emittatur et, idque potiori jure ei convenit,
quam aliis actibus , qui cum praecedentium actuum apparatum supponant, habent in illis a quibus moveri possunt. Et ideo specialiter in .
quirit S. Thomas de n1otivo voluntatis, tam in trinseco, quam extrinseco,cujus rei tractationenian librum de Deo Motore operosius discutietividam remittimus. Porro hic actus vocatur simplex volitio, quia vult finem in se, & secundum se , non in ordine ad media : unde & velleitas dicitur, quia arridet quidem bonitas fiuis, sed in ea sistit, nec de ea obtinenda meditatur. Sic in tepidis frequenter est volitio simplex boni, vult enim, & non vult piger, & velle talibus denum
esse insernum docet Bernardus. Rari enim sunt quibus ostensa virtutis pulchritudo non placeat, sed omnino multi in ea nuda complacentia si astunt, nec ad ejus intentio Rem respicientem mς
dia festinant. Pauci esuriunt & fiesunt justitiam, quam. Omnes semivolenteis seminolente dilu
332쪽
gunt Toluntate , quod non suificit, quia ut ait Hieronymus : Non nobis fuscit veste tu i H-ν, nisi ustitiat aliamur famem.
Tertio volitionem finis comitatur essicax ilialius intentio , quae respicit finem non absolutae solum, sed comparative ad mediat, per hoc enim, distinguitur a simplici volitione,quae non duplicat objectum,sed sola attingentia finis contenta est : intentio vero respicit finem ut est ratio volandi media,& quatenus est assequibilis per illais unde in intentione finis virtualiter & implicite media appetuntur.Imo licet voluntas non possit eodem actu primario & per se ferri in finem de media , . quae sic terminant duos actus specie distinctos, intentionem scilicet es electionem: ta. men si unam eorum attingatur primario , aliud vero secundario , in obliquo , & de connotato, runc eodem actu respiciuntur a sicut enim intellectus plura per modum unius ordinate se habentia unica cognitione intuetur, ut cum con- .clusiones in principiis intus legit : sicut potenvia visiva in colem corpore plures colo S respi-cyt adunatos , eodemque aspectu colores cernicita lucem : Ita i1 militer voluntas eodem motu isti finem mediaoue fertur, si unum se habeat ut ratio formalis amandi, alterum ut reS amata. Pra serti in cinia media , esto quod habeant intrinse cam bonitatem , illam tamen ita relatam & de pendentem habent, ut fine /dine ad finem nequaquam amarentur. 'Unde ait D. Thometa quaest. 84 art. F. Finis,ut est rat o volendi meuiam, , itur xlust medium. Cum quinta
333쪽
nien stat intentionem M electionem esse actuς distinctos realiter, ut patet qaando medidm appeti tuae propter finem virtualiter intentum , ut cum quis ex intentione videndi Romam quoti
die profieiscitur , non est necesse quot in s Rulis peregrinationis Passibus cogitet de suonne , sed sat est quod ex intentione virtuali si
nis moveatur , sed tamen potest quando vuld de fine illo. expresed cogitare, & tunc eodem actu de finem & medium attingere f. λlIcut luxeotest seorstim a colore videri , & limul cum colore Actus itaque electionis & Intentionis. formalis semper realiter distinguntum, sed tamen intentio virtualis , vel si dicere ras est, vH-tualitas intentionis in electione media I elucens: non distinguitur ab electione, sicut nec vulva- Iis electio ab intentione , quia in omin cauta ut tali includitur respectus ad effectum, Min
ctu ordo ad causam. . QNota vero tape Patres intentionem inter actus intellectus annumerare , ut cum ait Bernas duSE sectio in voluntate , nient om ratione conmit..
Et Ecelesia in vigilia Ascensionis : P ostrae mentis. εο entio quo fida pergit, conrersatisne perveniatis.
Sed hoc ideo dicunt, quia intentio actum inicia sectas pinsippo mi , vel intentionem pro arte tione accipialit,
sicut attentio rationis dirigit operationes , ita latentio finis totius' vitae moralis oeconomiam Sc ideo oeulus, Sc lucerna λ Domino ap- .pe lis tu muta sicut oculus manuum OperationeS,
pedamque grestus regit, ita pia intentio totam ciumanorum actuum seriem in ultimum nnetivordinat de praecedere debet,ut ad debitum Iinem nea. λ nes dixI- alcainus. , non st M
334쪽
ac naviganti portus,ad quem deveniat,ante omnia statuendus est, & sagittario prius inspicie dus est scopus in quem collimet. Necesse est enim multum in vita nostra casus P ossit , ut aieSeneca, si vivamus casti. Vivit autem casu, cui jam vitae face summa per bonam intentionem p posita non est. Qualis intentionis oculus. quam fortunatus I Nam siti fuerit simplex,totam corpus lucidum crit si autem fuerit nequam,
t tum corpus tenebrosiim erit.Nucessarius oculus , sine quo qui merces congregat, mittit eas in sacculum pertusum vanae gloriae,quae est dulcis spiritalium opum expilatrix , & jucundusianimarum nostrarum hostis, in peccato primus, in conflictu postremus, ut loquuntur BasiL M Bernard Quam utilis oculus , quia dum holo
causta medullata offert Deo , dies pleni inve- Miuntur in nobA , nec audimus illam Angelo Ecclesiae Sardis scriptam exprobratione Apo- έ l. 3. Pon λυenio opera tua plena coram Deo : Quam etficax, cujus intuitus cor vulnerat spons , qui non pensat censum , sed. affectum i non . quantum, sed ex quanto ; non munuc, sed cor .QJam purus & fixus oculus , qui mercenarius. non est, nec de spe vires sumit, nec aliud praetexI eum quoerit, solo amore contentus ἰ Quia ca-
. stus amor, per se si scit, er se placet, ct propter se. Ipse.meritum ipsi praemium sibi est amor: prater se
non requirit causam vel fructum Fructus 3jus usi Hios. Amo , quia amo , amo, ut amem , ut pa Ose
I in Cant. Quam suavis oculus ' mah ut ait id ei ciu Pater 2 Amor isse mons est iare mons Dei excessit
335쪽
3α Lib. VI. Dissert. Is . Cap. L
desecata intentio voluntatia . Eo eerte desecatior purior,quo in ea de proprio nihil admixtum re- ' . .
inquitur , eo suavior is Eustior, quo totum disi- 'num est, quod sentitur. Sie a Ici, de cari est. De nique quam facilis l. Nam quid tam promptum,
tam in manu voluntatis , quam velle & amare3
ne in te habes quod osse, M. Noli extrinsec- thura comparare, sed die, In me sunt Deus vola tu . Νο- L extrinsecus pectus. quod mactes inquirere , ha- . . ιιs in tι quod occidi. Sacrifcium Deo Spiritu Mi
Quarto intentionem sequitur consilium, quod est. discursus intellectus practici inquirentis me dia ad obtinendum finem , & de eotum conve nientia judicantis : unde perfectum δί comple tum consilium non solum importat inquisitio nem & consultationem , sed etiam judicium de mediorum utilitate,& secundum hanc posteriO- . rem formalitatem: consilium invenitur in Deo, qui operatur omnia secundum consiliam voluntatis suae, non propter inquisitionem, sed propter cert7tudinem cognitionis & judicii,ad quaim consiliantes solent inquire se o pervenire , sicut datur in Deo scientia non ratione distorius quam. in nobis importat, sed ratione certitudinis cognitionis effectuum omnium in ptima.
Itaque consilium importat inquisitionem di Judicium de med is , quae inquisitio supponit media non esse determinata , sed incerta &d bia, qHae enimi de terminata sunt, sub i nquisitio,. M P no cadun :: silgo ait de um
336쪽
Oeconomia actuum human. 3 2Iaoitur esse alicujus momenti, frivolum enim edet in rentem anquilitionis sollicitudinem bus levibus adhibere Sicut aatem discursus speculativus procedit arcis plici virtute intellectuali scilicet intelligenetia quantum at pras ita ses, & ascientia quantum ad conclusionem , ita. iii discursu. practico consilii duae concurrunt virtutes, nempe eubulia , quae bene consiliatui. in inquisitione mediorum, & sy nesis seu gno me , quae de mediorum convenientia judici uini& sententiam fert. Ex quo sequitur consilium semper praecede re elcctionem, ad hoc enim consulimus , ut cli- amus, & ex consultatione mediorum causetur electio unius p e alio. Ad electionem quippe nunquam sufficit simplex apprebensio convcnientiae vel disconvenientiae objecti, ut docet Vasques, quia voluntas capax est non solum .actus prosequutionis , sed etiam fugae . Ergo ut possit reprobare malum Sc eligere bonum, prae igitur omnino ut ob)ectum voluntati propo natur cum discretione convenientis aut nociv hquod fieri nequit absque praeeuntis consilii intadagine & julicio Qui etiam ipse brutorum appetitus sensitivus non fetaur in suum oblectum, nisi praecedat actus potentiae aestimati Vae , quae IIcet non componat 3c dividat, habet xamen judicium simile affirmationi & negationi. In quo appetitus tam rationalis. quam sensitivus dist . aiunt ab aliis potentiis , puta visit,auditu, quae a η simplici objecti sui propositione mOVentur. Consilium adhibenda in agendis non solum inculcant Philosophi morales, sed Script uia he fluenter & Patres. monent in rebus. seriis praeoculis seme . habendum, rajiceant ,,an .deccanta
337쪽
an expediant, & inconsulte facta comitem his ibere poenitentiam. Turpe est lait Bernard. lib. . de consid cap. .i tibi spius retracfare quodsece γis , ct iudicium tuum frequenter periclitari nora decet. Diligenter proinde omne quod fac;endum erit tracta apud te , ct cum Lis qui te diligunt , tractannia factum , quia post faettim fera retractatio et iis Sapientis consitam est : O .nnia fac cum consilio, ist si Dcium non poeni ebis. Ad consilium autem,
vocandi sunt soli prudena es & benevoli quia
imprudens eriat, malevolus p Podi d. Hinc hominum Sapientillimus monet Proverb. 9. Ego fa-pientia in consilio habito γ eruditis intersum cogitationibus. Et cap. 2s Cais,m tuam tracta CLI
amico, se secretum eaetraneo ne keυeles. Ubi ad consiliarii munus obeundum duo exigit nece seria, de pradentiae eruditionem, & amicitiae benevolentiam. Unde rara avis in terriS bonus co
siliatius, qua de causa Eceses. cap. 6. dicit 'r Multi sint tibi amici , unu/ audem sit tibi consilia- 'inim de mille, qui nimirum sit fidelis & prudens,
nec praeceps in sententia , nec Vehemens in vinia dicta , nec rem illis in correctione , nec austerus in punitione : non citus ad promittendum,non tardus ad reddendum, nota superfluus ituricis nee curiosus in vetatu,nec prodigus lix samptis.
Uno verbo dilectus Deo 8c tibi , sed potimnae pietate & doctesina conspicuus , aucta illud Aa Prosii L. de officiis : Tali, debet esse qui consiliam dat, is seipsumformam alii s ad exemplum bonorum operum exhibeat in dotarina, in is uritate, iis gravi latea ut sit ejus sermo salubris a que rarepre-kιUbilis , fonsilium mite, et ita honecta, senterio decora iasi . talem inventis , thesaurum invenisti Plata amiciti bdiaba medicame tum vi , tam
338쪽
oeconomIa actuum liunii ian. 3 27 Deli nulla es omparatio: Non est digna pon
deratio auri argenti contra bonitatem fidei illim , ut Ecclesiast. cap.6. ingeminat. Et certe experientia compertum est nullum este ad pietatem utilius compendium , nullum in adverti artatibus promptius solatium , quam amici MPrudentis conssiliarii remedium. Sicut enim sita nera clius a plus cruciant ; A putredo , quae in V Ptrinsecus fervet, ad salutem eiicitur , si crice latas. e in sinu cordis moestitia corrodit animam: scrip tum est enim Psalm. a. ruoniam tacui, iuvere- raυerunt ossa mea. Es Job Im Luare tacens cou-
. Advertand autem consiliarii nunquam licere malum culpae suadere sub specie,vel spe cujusvis
boni non enim sunt facienda mala, ut venianti
bona. Tamen si ille qui constitum pexit sit de
terminatus ad alterutrum e duobus maliS , iunci ist. non Ιicet quidem ad minuS malam hortavi,cum sit intrinsece inhonestum positive influere, vel inclinare in quodcumque . peccatum , sed tantum lilae minus malum dissiimulare, permittere, Si tolerare, passive, vel negative se habendo. Sici
Quinto cohsilii inquisiti onem & judicium se
quitur consensus Voluntatis approbans mediaipso postia , eaque acceptans tanquam utilia αcondupentia ad finem praetimentum, qui actus di tanguitur ab electione unius prae alio. Poten enim fieri,& saepe contingit,quod per consilium illo veri a ci tuae P COPO nam cur voluntasi 2Iuram
339쪽
dia ad finem obtinendum idonea , quibus placere &consentire voluntas potest , quativis deinde per electionem unum alteri praeserat. si tamen contingat in ordine ad finem dari unita cum medium idoneum , tunc consensus non distinguitur ab electione, quie tunc non est dein inluativa alicujus medii inter plura ; sed idem: actus est consensus prout complacet in medio
proposito, est electio.prout i x fert illud aliis
Ex quibus habes, consensum esse actuin vo luntatis adhaerentis propositioni consilii, seu. acceptantis media ab intellectu coiisiliata. Dico. media, quia de fine non est proprie consensus. Cum enim consensus sit applicatio & com p centia voluntatis in eo quod ex consilio judica rum est, de illis tantum est consen siis, de quibus est consilium. Constat autem consilium non eici de fine , sed tantum de mediis ; finis enim estiprincipium in operabilibus : unde sicut in speculabilibus non est quaestio de principio, sed deuconclusione ; ita non est consilium de fine , sed de mediis, & ideo dicitur consilium, quas con dium , eo quod multi consident ad simul conferendum de mediis opportunis ad finem consequendum. Quod si aliquando inquirimus de: sine an fit amandus, dubitantes de oonitate ipsius , hoc provenit ex eo quod bonitas finis iniparticulari nos latet: & ideo potius inquirimus. an tale objectum materiale debeat habere ratio nem finis , quam an finis sit appetenaus ; quia 'colistaret talem rem esse finem, non inquireremus de ea. Sicut etiam dum inquirimus utrum unus finis debeat amari prae alio , hoc non est nisi ration e finis ulterioris quem praetendimum,
340쪽
. Oeconomia aniιum huma. alias non esset ratio inquirendi vel dubitandi, cum finis semel cognitus ut talis fit per se appetibilis, & ideo nunquam iit anquisitio de fine, nisi sit finis intermedius; sicut discurrimus d e principio unius demonstrationis , Quod est conclusio alterius anterioris. Quare sicut non datur scientia de principiis, sed intellectus,ita non datur consensus de fine, sed voluntas.
Occasione huius actus adverte communem
Patrum & Theologorum doctrinam distinguentium iii tentationibus sensum a consensu. Hinc Bernardus de interio vi domo , cap. g. Locum superiorem ratio semper ob ineot. Si vero aliquem motum ad id quod non debet , vel quomodo noudebet, sens rit, non eo entiat, sed illico res at. Nam solus consensio reos nos facit. Tune en m anλma mori ,sicut scriptum est, dicitur cesm ipsa ratiosa peccatum ρεν consensum curvatur. Anima enim Ii a peccaverit ipsa morietur. Resbiat ergo ne ma-Hi 3tur, pugnet, ut coronetur: mole ga est lucta.
sed fructuosa ; quia si habet poenam , habebis is
πoronam. Non nocet siensus , ubi non est eonsensus: imo quod resistentem fatigat, vincentem corona'.
Idem etiam distinguendum est n motibus piis: 'nonnulli enim putant se multum Deum diligere, quia pios motus sentiunt, quibus eo S nox consentire inertia eorum convincit; inanis en hanest pietat1s sensus. si desit exhibitio operis, quae est vera probatio dilectionis : est ergo ibi senasus , sed non consensus , qui solus salvat, juxta
illud Bernard. tract. de grat. & lib. arb. cap. I. Gratia operanti salutem cooperari .ic tue libertim arbit/sum dum consentit , hoc esse dum selmatur; consentire enim Glmare ea. Haec diligenter adventant de scrupulos, ne turbentur. de tentationum