장음표시 사용
351쪽
tentio summi momenti, summae necessitatis est sed reapse non sufficit,nisi vera sequatur electio, quae frustra intentionis bonitate purgatur, nisi vel opus sit bonum, vel saltem natura sua inqinferens & licitum , quod redditur bonum non quidem perversissimis Sc disto timimis obtrusis intentionibus, de quibus supra ; sed vel charita-
tiori praecepto concurrente,vel aliis circumtiis supervenientibus , quibus opus alias otiosum, vel inane , vel interdum male sonans , sed umquam intrinsece malum efficitur bonum , dc conclitionibus rem ipsam immutantibus einen-'datur, purgatur, decoratur. Audi non me, sed Augustinum lib. contra mendac. cap. 7. Interes
quidem plurimum qua causa, quo me , qua in-rentione quid fiat. Sed ea qua constat esse peccata, nullo bona ea ,s obtentu, nullo qua i bpno sine, ni δε, Ia velut bona intentione facienda sunt. Audi Gregorium Magnum lib. 3. Moral. cap. IO. Scrip umo, si recte osse as , non autem recte vividas, peccasti. Sed recte non dividitur . si non hoc.quod pia agitur , etiam subuliter disternatar. Oblata quippe rectὴ d' idere , squalibet bona studia nogras Nilia siti ermndo pensare. 22od nimirum quo
a re disimula , etiam recte oferans peccat , nonnunquam hες sit reatus criminis, quod pup tur causa virtutis. Haec , inquam , audi, & instariter operare. Sic eligens eris non ex multis solum vocatis , sed ex paucis electis. Quod tibi Mmihi concedat ille qui nos elegit , ut essemus Savii & hmoaculati. '
352쪽
S P E CEU L A TIO III. Prosequutio ei dem materiet , d eorum qui supersunt, actuum explicatio.
1 Res ad lanc supersant actus , imperium, usus , & fruitio , de quibus continenti serie agemus.
Imperitam intimans exeqrationem.
Septimo ergo electionem efficacem comitatur imperium intimans mediorum exequutionem, M vocatur imperium monasticum , quo intellectus ex efficacia electionis imperat omnibus potentiis internis 8c externis, ipsi etiam voluntati, in qua post electionem datur usus activus, seu exequutio, quae post electionem vincenda superest, ut patet in Petro, cujus electionem non exequutio, sed fuga sequuta est. Unde in intellecta debet dari actus specialis regulans talem usum, Tumpens moras , intimans praestitutae electionis CXequutionem , ad quam non sufficit judicium intellectus, ut ait Vasqueet. Quia post inquisitionem & judicium videns & meliora probans, voluntas deteriora sequitur , prava eligit, & in exequutione deficit, venteas ad partum, & vires non habens parturiendi. Quia , ut egregiὰ ait Schol e nostrae decus & ornamentum Joannes a S. Thoma , eliσere est actus mere internus, in quo voluntas secum duntaxat certat, nec habet
aliud impedimentum, quam velle, quod
353쪽
manu ejus : in exequendo autem non solum se, sum pugnat, sed cum aliis & potentiis , & subiectis , & circunstantiis , quorum concursus Mexperientia difficultates accumulat, ipsumque voluntatis impetum quamlibet ferventem, veIἐetinet, vel minuit, vel fatigat, & ispe frangit,nisi urgeat imperii vis,& instet pondus prae- pti. Ergo praeter judicium de agendis opor tet relinquere locum alteri tribunali ultimo resolventi, α dicenti: Fae hoc νtiam in illar a M-d iduarum circinstantiarum concursu. Hine praeter eubuliam, qua recte inquirimus & con
sulimur 4 praeter synesim, qali recte judicamus, x thur prudentia , qua id quod electum est
or nate praespiamus , dc exequutionis teporem superemus : quod per electionem adhuc factum non fuerat, quia nondum occurrerat eireans antiarum exequutio electionem saepe re-M Jans , saepe intactens ob emergentes dissicula tes , quarum discusso victoria novo egeurationis imp io insistente, re cum manifestatione imperante de opus agendum, & modum actionis, de temperamentum conatds. Ideo imperium & lex dicuntur Proverb. 6. Lucerna ct Iux e dc Psalm. 4. Lumen vultus Domini signausuper nos.
Ad horum omnium clariorem intellectum, atque totius humanorum actuum oeconomiae harmoniam perspiciendam , prae oculis habenda est praeclara D. Thomae doctrina de mutua intellectus & voluntatis sibi correspondentium sympa hia , dependentia , & sub ordinatione ,. Ob quam & ratio voluntatem , & voluntqS rationem in diverso genere..c usae & movet , re movetur; & imperat, & obedit.. Hinc quo sic
354쪽
eumque altera potentiarum harum agit, sempedin actibus ejus aliquid secundum modum propriae naturae, aliquid ex impsessione alterius, cui sub ordinatur , relucet , non quod actus immediate ab utraque facultate prosiliat, sed quia ab una elicitur , ab altera movetur; una prox, me, altera praesuppositive se habet ; una communicatur , altera participatur. Et quia ordinare est proprium rationis, movere vero effcaciter est proprium, voluntatis 1, ideo quidquid ordinationis in actibus voluntatis relucet , axatione provenit ii quidquid efficaciae in operationibus intellectus apparet, totum a Voluntate derivatur. Atque in hoc sensu non solum intelis lectus in voluntatem , sed utiam voluntas do minatum superioris exercet : impressio autem
superioris agentis semper splendet in inferiori. Et ex hoc inquit praeclare.D. Thom. q. 22. de
Verit. art.I3. inferius agens non solum agit actione propria, sed actione superioris agentis , sicutspharar MIis movetur proprio motu , qui Lyatio unius anni expletur,is motu primi mobilis, qui es motus dium . nus. Similiter is aqua moυetur motu proprio tendendo in centrum , is habet quendam motum ex impressione Luna, qua movet ipsam, ut patet infin xu Θ refluxu maris. Corpora etiam mixta habene quasdam opera iones sebi proprias, qua consoquunturiatu am elementorum, ut tendere deorsum,
calefacere, in rigidare , ct habent aliar operatis nes ex impressione eoelestium corporum , in magnesarer se ferrum. Ratio autem is voluntas funequedam potentia operati υa adinυicem ordinatarct absolute considerando ratio prior est, quanπισνε r exsonem sciatur oluntas prior, in superior , in quantum movet rationem.
355쪽
Hinc in acta electioiris voluntatis resplendet Urdo rationis, Sc in actu imperii essicacia vo Iuntatis impellentis ad opus. Unde sicut sus-shantia actus electionis est a voluntate elicitus, ita substantia actus imperii manifestantis di-oantis,& imperantis exequationem,est ab intellectu productus , quantumcunque motive a voluntate originetur : alias imperium non pro-rederet mmdo rationali de humano, sed sere ru6do brutali, cum impetu non discernente Opus mendum sed mere exequente , nec prout oportuerit , sed caeco modo conante. Sane idem di-κendum est de actu imperii ac Ae lege, cum lex ait praeceptum & imperium, & Legislatoris sit
Praecipere & prohibere. Dictamen autem legis, zut ejas intimatio non potest esse actus voluniaris , ctim dichomen illud sit id cui conformati
ἡebet v duritas tanquam regulae r actuS autem Oluntatis non potest esse regula sui, alias esset Impeccabilis , nam peccatum non committitur an Operatione , nisi cum recedIt a regnia ; ne.
Posset recedere, si esset sua regula : Ergo similiter imperium debet esse actus intellectus eXPressus, non per modum purae enuntiationis,sed rer modum denuntiationis , quae dirigitur imis
mediate ad voluntatem ut utatur, & CXequatur;
mediate vero ad alias potentias voluntati sub-Drdinatas.Unde electionetia sequitur imperium,
sed usum praecessit. Luta in Iair S. Thom. q. IT. art. 3.ad Iapost d/terminationem consilii,q uinciam rationis, voluntas elisit, , post electionem ratio imperat ei per qtiod agendum es quod eligitur , , tunc demum motanta, alicu)us incipit uti equendo imperium rationis , quan sique quiden UuyΠ altorius , iam a quis inscrat ali eriae
356쪽
luandoque με tem voluntas iasius imperautis,
Dices: Voluntas est potentia caeca, quae n quit percipere ordinationem imperii rationis: Ergo si ustra ponitur impexium exequurionem dirigens & dictanis
Respondeo hoc sophisinate probatum iri si quid probaret j voluntatem nullo judicio , inici
nulla apprehensione posse moveri, quia rationis vimen videre nequit. Dicendum ergo cum Diad homa, quod sicut oculus non solum sibi, sed toti corpori videt,itae intellectus non modo sibi, 1ed etiam omnibus facultatibus intelligit sicut ergo ridicule diceretur , pedem vel manum non posse dirigi ab oculis, quia videre non possunt;
1ta perperam obtenditur, voluntatem non posse xationis intimatione moveri , quia nullum ob-Je vim cognoscit quia quod Percipit homo per
Intellectum, appetit per Voluntatem,& per alias Potentias luseriores mandat exequarioni. Unde
affectus mutuat: quod explicant nonnulli en blemate duorum hominum', qVorum unus sit Caecus , & alter claudus. : caecus claudum σestati humerIs,claudus vero caecum dirigit oculis suis;
Pro solutione ali arum objectiomuta, in quibus operose coiisurandis immorari nimis, phi lotophicum esset,advertendum est primo , quod licet in intellecta speculativo sint tantum tres :acturi apprehensio , judicium , & aiscursus p tamen in intellecta practico plures alii reperima.
Eur,ud vocare, interrogare, orare , imperare. Advertendum M quod licet acis voluntarem 2 Ω- exerciti uin actus,cum vij I
357쪽
mum movens ad exequutionem operis; tamen, eXercitium ordinatum M temperatum est effective ab intellectu,seu poclus ipsa ordinatio, le-muntiatio , & temperamentum operis agendi ita intellecta consummantur , praesupposita tamen efficaci motione voluntatis : unde ii erium it Iud movet voluntatem Sc quoad specificationem, & quoad eXercitium k quia non solum allicit & suadet, sed obligat & impellit - ita tamen ut non cogat, sed ordinet , ut rationabilest obsequium voluntati x obedientis.. AdverteRdum 3. in intellecta & voluntate continuum dari adhunim directorum & reflexo rum taxum & requxum : per actum directum ficultas fertur in objectima suum ;lper refleXum sepra seipsam redit Quod fit vel formaliter, vehvirtualiter : formaliter quidem , qnando unus, ectus est objectum alterius virtualiter vero, quando pluras actus Implicite in ano involvuntur & veluti i inplicantum v .g. cum volantaS eligit naedia, virtualiter eligit elemonem, consentit se eligere , utilux seipsa ad eligendum. Licet ergo imperium formale requiratur ad usum atavum strictὰ sumptum , virtuale tamen repexitur ubi fest usus virtuali s. Ex quibus. solves
dissicilem instantiam, qua dici posset , quod si
xequiratur i pellum ad applicandam volunta emitati & exequutioni, ita etiam requiritur ad
vana applicandam intensioni, & electioni. Sed ab hac difficultate, aliisque siue fine sophismatis in expedies , Κ consideres in ambus intellectus: Voliantatis perpetuum esse reflexionis vel sol, malis, , vel xiirtualis labyrinthum. Quod vero diacum aliqui se hujusihodi imperii actum minim o V ui, non ur L , tua intrix ςῖ animi m-
358쪽
tus non experientia sed ratio discernit: ex effinctibus tamen dignoscit iIse qui difficultates exequationis vincere conatur , dum resistit vitiis ac concupiscentiis, dum ratio dominatur in medio inimicorum suorum, dum regnum Dei intra nos est, in quo vera viae felicitas posita est Unde dicebat Philosophus Moralis υis tibi subjicere omina , subiice te rati oni, rationem subjice Deo. Quomodo autem imperio rationis subdantur actus & motus qui sunt in homine, alibi dicetur.
Octavo imperium sequitur usus activas vo- Iuntatis exequentis praeceptum', quῖ actus om- nino distinguitur ab electione 1, habet enim objectum formaliter diversim, electio siquidem versatur circa Medium ut futurum ; usus vero . ' attingit medium ut praesens & in exequutione ponendum pera egressum actualem a potentiis. Externis , quas applicat volantas per actionem virtualiter transeuntem iuxta exigentiam & dita . . ficultatem negotiorum occurrentium, & finis praeimenti naturam ; quod grandem saepe diffi- , cultatem addit , ad quam prompte & celeriter evincendam novo natu voluntati s opus est superante laborem & taedium ; quibus Ceyci frangitur animus, ni si virtute c stantiae & pet-
Hinc crebro & sane nimis in incepi s defic mus , & saepe desissimus , quia fati gantur dura tione facultates , nisi ob instantilam luntatis exequentis firmentur, atque fastidium Sc laborta te verentur, quia iuss
359쪽
quod amatur, non laboratur ; auis laboratur,
Iabor amatur. Hinc etiam. eXperientia compertum est, nonnullos summa cum facilitate recte
judicare,consiliari, & eligere qui deinde in exequutione torpescunt. Unde bona: memoriae R. P.Petrus Gitardellus , instauratae vitae tegularis ordinis nostri in Gallia decus & columaseonte obitum a Reverendi stimo P. Nicolao dulptio Generali ordinis Magistro jussus,ut vitae spiritalis cujus erat callentissimus in com renatum Fratres strato circumfusos doceret eructavit hoc verbum bonum : Tottim nesbum negotium consiliit in exequusime. Et iterum cui dam Fint i aienti se vidisse radios caput Patris. orantis illustrantes , festive & solide responditixeligiosissimus Pater: optandi sunt radii manibus, ut abjiciamus operm tenebrarum 3 ct qua gnoscimus, sine mora faciamus. Atque ideo viris serums inest malesia justi doloris a quotidianis jacturis. voluntatis semel statuta pia proposita minime exequentis, quia , vel cleganter ait Aug. lib. 8. consess cap .Po. Ego
deliberabam ut servirem Domino mesu ego erum sui volebam, ego eram qui nolebam ego eram,nec
Elmὲ nolebam , ideo contendebam is dissipabar a est y , ct isse dissipatio me inυito quidem fiebat,
Rec tamen inendebat naturam mentis aliena , seo poenam mea. Nec minus egreFie Bernata. lib.4 de. consid cap. I. Ruoties vis in cassum ' Luο- fies moves , nec permoves Z aeuoties conaris, en neu datur. vltra ' Enheris , is non obtines parturis,
360쪽
iax est infirmitas voluntatis, quae a bene judita catis, consiliatis, electis in exequutione recedit. Hinc videmus firmissi as columnas ad unius aurae impulsum contremiscentes, cedros sancti talis uno tentationis flatu eradicatos , Petrum ad mulieris auditum , David adfaspectum cor xuisse. Unde hoc 3 Ex aegritudine voluntatis, quae vult in electione , & in usu non vult, Mnon quod vult bonum hoc agit, sed quod non: vult malum hoc facit sicque nunquam est plena nisi per usum , ut describit August. lib. 8
cons cap. ' . ubi sic : Imperat animis , ut velis animm , nec facit tamen. Vnde hoc monstri mirion ex toto vult , non ergo ex toto imperat: nain
in tantum imperat in quantum vula, ct in tantum non fit quod imperat, in quantum ncn AD. Voluntas imperat, non utique plena imperat , ideo non est quod imperat. P0n igitur monstrum μή r-xim velle, paritim nosse ; I d agritudo animi est. quia non totus assurgit veritate si levsim, agri tudine praegra Atuc.
Assequutio finis tam fruiri οὐ
Nono denique omnium actuum humanorum: corona est fruitio , quae non est actus intelle,ctus, ut putat Soto , sed voluntatis. Sicu enim.
voluntatis est desiderare finem possidendum, ipsius est eo possesso frui ejusdem namque po tentiae est motus in finem , & quies in ipso. Est ergo fruitio quies appetitus cum suavitate , 3c gaudium seu delectatio de fine amato. Neque enim audiendus. est Scotus se qui existimavit xuitionem tae actum amotis Nam in Scriptu