장음표시 사용
441쪽
simum *ctum amoris Dei, non propterea intensissimi amoris fervorem Sc meritum continuo habebit, si in exercitio tepidum actum ore aris eliciat. Unde sequitur , quemvis non mereri quantum mereri intendit ; quia quantitas mer tinon petitur ex eo quod concupiscat desider1re; sed ex quantitate , intensione , & sinceritate actus exerciti. Qua in re multi semispiritus tespersaepe falluntur, qui magno se Dei amore fla- grare confidunt, quia desideriis aestuant ό quae Lamen in praxim nequaquam redigunt. Vellem, inquiunt,ut nihilo minus quam Seraphim arderem igne Dei & igne Deo, utinam Apostoloruin
Zelum,Martyrum constantiam,Viigintim candorem exprimere . Bene est, sed si velles,cur non
vis ὶ Cur tepidus es t Cur minima negligis , qui
tam magna animo & superficie cogitationis revolvis 3 Cur tam cito, dum tentaris,& sine motara proruis, qui magnis in speciem conatibus ad summa pervenire moliris Timeo ne igne volaiatico fatuae vanitatis ardeas, non solido genuinae charitatis. Timeo ne ex illis sis, quorum grave Rculpae superducta specie v rtutes imitantur, quia imaginaria eorum pietas non solum in poenitentiam non humiliat, sed etiam superbia in fiat. Plerumque, inquit Magnus Gre lib. I an Ezecb ho m. s. impetu carnu se sub velamine Lybitali, impetud palliat; t, quod carnaliter facit, mentitur
I bi 'sa cogitario, quis hoc θiritaliter facis. Est
quamυλ addit pari. X. Pastoras. cap. ff.ὶ hoc alationis intenrione appetum , opera turos tamen sinmuna pertractant: sitque ut aliud in imis inste tio suppr at, aliud tractantii anῶmo superficies e
442쪽
de mundi autem gloria non af, are
ctum bonum , & circunstantiae debitae eκ guntur, profecto ponentes corda nostra super vias nostras , videbimus cu.m Aggaeo Propheta nos seminare multu D sed inferre parum ; comedere,& non satori bibere, S: non inebriari ; operir & non calefieri ; mercedes congregare, & eas iasacculuin pertusum mittere,vel in dolium persa
ratum. in primis igitur huc noster animus, ii nostra intentio tendat, ut quidqnid boni agi mus , in Dei honorem & laudem ladulb refera, mus : quia qui quid rur,inquit Magnus Gre
gor. lib. i. in Ezechies. Om.7. id νadice intenti nis pen audum ebs, quo merito apud ys d. cium Cre toris habeatur. Cum enim , addit lib.I. Dialog. cap.IO. perversa est intentio 1 lepra cedit Ira utimes omne vin quod sequitur, quamvis esse recium ideatur. Si vero Dei gloria unus sit scopus, non
solum sancta perficiuntur , sed indifferentia dc humana iusta fiunt & divina. Radiae su latus di-Ieo lanis, inquit Augast. tradi.7.in epili. Joari. no rarot i da Ha radi e nisi bonun. eaei dere. in id prodest altam virtutis axborem erigere si radiacem ejus inanis glooia arefaciati Cum teste Bernardo , Deo quod minodo insulsa sit quaevis operatio , n s omnium qua vimiis O patἰ-r, ipse sit /ffa. At quomodo Deus est nobis cauta .gendi , qui ps op. a commoda tam avide qui
rimas, proprium bonorem tam anxit ambimus, tam jucunde exei Pimus.
443쪽
Illε ne vere canere potest i Iaa propheticum: Non nobIs, Domine , nou nobus , sed nomini tuo u gloriam, qui omnia ad proprium referens hono
rem in omnibus vult videri, nescio odit, extolli avet, externa pietatis opera, si quae edit, & quae offert Ecclesiae munera, seXcentis lui nominis
tituIis , familiae tesseris , nobilitatis insignabus, Maio cum inscriptionibus , Deo vacuus ouplati
Et tamen Deo nora. tam munus quam affectus placet ut duarum viduarum exemplo clarer,
quarum altera victu modico Eliam pividi alter duo minuta in gazophylacium misit. Ou a u et ait Ambros. lib i. oi sic. cap.3O. Agestus tum nomen imponit operi tuo. aeuomodo a te prosicis itur,
pc astimatur. Vides quam moralem 'udirem habeas, te confulit quεmodo opus tuum susc0Gu---tem tuam prius interrogata Illeue lincere D cum Quaerit, qui omnia propriis emolumentis meti tur, ita propriorum avaru S commodorum , ut nullam aliorum rationem habeat 3 quali solustem se spatium occupaturus sit, aliis e toto terrarum orbe exalasuri si . Certe cum video non paucos quouidie autem
flentes videmusὶ sibi solis optare quidquid illustre, quidquid splendidum,quidquid utile in Republica Cli istiana invenitur ; ubique non modo primos , sed & solos esse peroptare , ut loli lueeant , soli micent, soli colantur, aliis quibust1-bet in umbratis ; cum, inquam, haec video, cum Aumst. tract. 17. in Dan. concludo: Vis qu--
Iesiani quaerereS, si non quae tua sunt, ted qui Iesu Christi concupisceres, utique gauderes ab aliis quibusvis gloriam Dei propagari, cum H incisis multa , operarii autem, inlcera α
444쪽
saeles dispensatores,pauci Ubinam gentium simm S , & quonam in seculo nati sumus 3 Multi bona operari satagunt , sed per alios fallistae
patrari aegre ferunt: & tantum abest ut aliorum commodis aliquid cum propria incommoditat: praestene, ut omnes vel maxime suis commodis eum aliorum incommodo consuIant Clerico Regularis, & Religiosio Clericus invidet, eo umque nonnulli sunt, ut Gregorii lib. I. dialog.
IO verbiS uta qui idcirco bona facere studerat exratiam aliena operationis obnubilent. Si unus Dei honor in se & propter se placeret, arum tua re ferret an a Presbytero, an a Monacho,sive albo, sive nigro, an a Iaico obveniret Mosem imitarere Num.II. Objurgantem Iosue : Suid aranularis
pro me ' fruis tribuat ut omnis populus prophetet, is det eu Dominus stiritum buum. Et Iacobum audires serio & Apostolice increpantem cap 3. Si zelum amarum habetis, se contentiones sunt in cordi in vestris , non est illa sapientia de sursu,
descenήens, sed terrena,animalis,diabolica. Magno Gregorio obtemperares lib. χλ. Moria. cap. 16- monenti: Pio Pastorum mens, quia non pruriam gloriam , sed auctoris querit, ab omnibus vult ad-
valeat, ut meritatem, quam sol s loqui non segnita ora cunctorum i ent.Augustino pareres in Reg Iadicenti: Charitas enim,de quas criptumesi quoa
κε' quarit qua sis sunt, sic inultigitur, quia eo
munia propriis , non propria communibus ant/ponitis
Succinit Bernard. homilia dediscipulis Emaus:
amitas nescit Anolum, non amat 3roprium, dest, ne desiderat utilitatibus singulorum. -ataque exigitur planE intentio pura, se L solan B sussi citi, nisi boni objecti soluat
445쪽
quia ut dissertatione superiori vidimus ex Ber nardo , ut rectus sit intensionis oculus duo re quiruntur , nempe charitas in intentione , ct in electione meritas , & quod de se malum est, nulla potest intentione honestari ; non enim faciendalunt mala, ut veniant bona.
Necessaria etiam cst prudens circunstantiarum consideratio , & matura ponderatio , praesentia ordinans, futura praevidens,praeterita recordans,& quae possunt contingere , cuncta secum proponens, ut nihil a nobis prodeat subitum , nihil praeceps, nihil incautum. Quia ut Gregorius, Bernardus, aliique Patres tradunt, quanto majora timentur elle dispendia , tanto promptior & perfectior debet elle cautela. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur, & tolerabilius mala mundi suscipimus , si contra haec per providentiae clypeum munimur. Maxime vero in cunctis debet praeesse discretio virtutum moderatrix , affectuum ordinatrix, doctrix morum, quae omni virtuti ordinem ponit, modum tribuit , decorem & perpetuitatem confert: quam
si tollis , & virtus vitium erit, ipsaque affectionaturalis in perturbationem magis conVertetur, exterminiumque naturae. EX stadio namque arcus Interdum distenditur, ut in tempore cum utilitate tendatur. Tutius , teste Chrysostomo, interdum chorda remittitur,quam nimium protendatur; quia remissa artificis perit a citi ks
convalescit, quam semel rupta eiusdem artificio reparetur. Cunctam e go disciplinam moderetur aequalitas discretionis ne vel nimia re Conutritiva sit criminum , vel impia discretio sit
parricida virtutum. Bene Seneca epist. Io7. Optimum es Irati quod emendare non posis , 9 De
446쪽
416 Lip. VI. Ddfert. II. Cap. I.
sine murmuratione comitari. Sed melius Papa Gregorius lib. ι . Moras. cap. S. loquens de Praelatis : Ner e est ne is qui prAeli vigilanter i φι- ciar,ne jura debita pote piatis immederatius exigat, ne d scit lina ius mutettir in rigorem stiporbia, is unda is p rυersitate subditos restringere poterat, inde maris in uentium corda pervertat. Inde se
m ant; ut subdisorum animadvertenter culpas eorrigant, nec tam 'n ser vim ejusdenran: madversonis intumescant , ut quaedam leniter correpta to
ierent , nec tamen disiplina vinchla eadem lenitate dissolυant Put quidam trieranio dijsimuleat, nec tamen ea crescere disimulando permis ut . Si haec discretionis temperatura fortis & suavis intrepida in perditos, plusquam mitis in humi Ies adhiberetur , cito ad primam Observantiam Regulares revocarentur , cito restauraretur Clerus , cito in ossicio continerentur Christiani. Vae ergo , vae Praelatis negligentibus , vae caecis ducentibus , vae caecis sequentibus. Si Episcopus, si Pastor , si Rector quilibet & Deum praeoculis pura intentione haberet, & bona semper eligeret, quia est in statu persectionis , & prudentia spiritus omnia condiret, si ministerium suum impleret arguendo , obsecrando , increpan3o in omni patientia R doctrina, tandem aliquando collapsam disciplii in re sarciret. Sea qui honore Ni prata sonis ct d gnitatem Am tanti innumeri sint , qui vero laborem mmi t ii apia per ni , pauci , inquit alicubi Gregorius
447쪽
SPE C v LAΤIO II. Actus exterior nullam intrinsecam
bonitatem actui interiora sincero efficaci superaddit. Commeη
P Lures patrum sententias hanc speculatio anem aperte significantes reflexione proxima referemus , interim eam hac ratione demon. stramus. Sola potentia libera capax est mora. litatis, sive bonitatis, aut malitiae; cum sola lubjiciatur regulis morum , quibus minime subduntur actas necessarii, ut ex praedictis manife stum manet et ergo soliis actus interior est for maliter moralis , exterior vero extrinsece , deunominatione ab interiori petita : Sed actus qui non est intrinsece moralis, non potest augere intrinsecam bonitatem : Ergo actu; exterio nullam intrinsecam bonitatem actui inteliori superaddit ; actui, inquam , sincero de efficaci, quia inefficaci & semipleno voluntatis moties actus exterior adiic t bonitatem ; non eX pro p iis actus extet loris meritis , sed ex coniundictione ad interiorem efiicacem unde derivanu. are qui vellet diligere Deum , sicut Beati G. ma Virgo , non tamen aeque mereretur ac Dei Para , quia non per aequὸ intenso efficacis amotis fervore flagrarex: . Intelli tur etiam assertio , modo actus riterior conjunctione ad opus non fiat interdior 3c diutarnior, quod cepe contingit tam in actibus
448쪽
bonis quam malis. Et in hoc sensu veridico distit Augustinus lib. I 3. de Trinit. cap. 6. Mala motu . tare et e sota quisqua miser escitur , sed miserior potestate , qua desiderium mala voluntatis impletur. Quia nimirum dum potentiae exteriores proniores sive ad bonum, sive ad malum redduntur, suavior disscitur operatio, subindeque ama ibilior ; unde crescit actus interior experientia operis. Et etiam , quia dum exercitii sentitur
ἡ issicultas , crescit voluntatis conatus , ut obiiseem Vincat,rumpat moraS, teporem excitet, tolla que fastidium. Quod si voluntas ea8em permanere supponatur, nulla procul dubio bonitas interna superaddetur ; quia ut S. Thomas in a.di'. S. .I. art. b. scribit: Acitis exterior nihil ad jungit ad pronium essentiale S tantum enim mere- 'tur qui habet persectam voluntatem aliquod bonum facien i , quantum s faceret illud , uis facie
unum notum, quan um s faceret multos, volunta se aquali ar ersecta manente. ΠDices: Actus interior & exterior prohibentura distinctis praeceptis , donantur etiam diversis praemicis, si boni sunt,& differentibus poenis pu- rniuntur, si mali sunt. Nam in Decalogo non sol una adulterium & furtum prohibentur , sede iam concupiscentia alienae & alieni. Duorum aequalem habentium aud endae Missae, vel ad sacram Synaxim accedendi voluntatem, sacra participans majorem percipit fructam. Qai reveraiejunio corpus antigit magis satisfacit debili,vel impedito voluntate jejunandi in actum se non exerente. Item aureola Martyrii non confertar nisi actu passo secus vero illi qui aequali , vel ietiam majori moriendi pro Christo voluntate a aestuaret, qua sua etiam totis viribus patiendi
449쪽
Commendat. vita ἰnterioris. 429
pro causa religionis occasione. Denique per actuin exteriorem irregularitas, excommunicatio , carcer , obligatio restituendi incurruntum, quibus tamen poenis sola peccandi voluntas quamlibet efficax minime plectitur. Respondeo praeceptorum distinctionem malitiae diversitatem non arguere, quando ex eodem motivo statuuntur. Patet autem actum inte num de externum a Deo eadem de causa vel praecipi, vel prohiberi. Fuit tamen conveniens, ut concupiscentia cordis , & exequutio nefandi operis chiversis praeceptiS vetarentur , ne carnales homHes sufficienter divinae legi crederent obtemperare, si ab externis se facinoribus continerent ; Sc divinae legis immaculatae convertentis animas puritas commendaretur, quae non solos externos corporis , sed cordis potissimum
Ad exempla subjuncta dicendum, eum qui sacris,venerandisque mysteriis interest, et potitur, non ideo majorem obtinere fructum , quia actu exteriori interno bonitas accrescit,sed quia gratia ex opere operato profluit ex fontibus Salvatoris , qua effusione carent, qui ad Sacramenta non accedunt. Ad id quod subditur de satisfactione & aureola martyrii : respondeo , satisfactionem & aureolam non requirere Spus magi S me ritorium,sed magis poenale ; quia c6nῖς mni est ut actuali laboris experimento aliquod speciale sesamen, aut decus respondeat. Unde saepe contingit opus magis meritorium esse minus satisfactorium, proindeque satisfactio Jc aureola sicut non sunt majoris meriti euentialis signa, ita uec majoris bonitatis. Plectuntur autem actuS CX-
terni ab Ecclesia , quia de internis non judicat;
450쪽
43' Lib. I. Di sert. II. Cap. I.
feci Deus qui scrutatur renes & cocila, non minori adiciet poena voluntatem efficacem mali, quam Operis exequutionem, quia apud eum voluntas pro facto reputatur, iuxta illud Servatoris Matth.s. Omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo. Unde Aug. lib. i. de lib. arbitr. cap. 3. Si cui non contingat facultas coneum bendi cam conIuge alie na , planum tamen aliquo modo sit id eum cupere, o spotestas 4etur , facturum esse, non minus reus
est , quam si in ipsofacto deprehenderetur.
Instat Pontius ratione quae sibi,ut ait,est unicum suae sententiae fundamentum : Actus malus externus superaddit malitiam actui interno, quia alias non teneremur exprimere in confessione actum externum , v. g. homicidium aut adulterium, sed sufficeret si diceremus nos habuisse enficacissimum patrandi peccati desiderium;si enim
actus externus non augeat malitiam, nec pζccatorem vituperabiliorem efficiat nulla esset ratio cur eSternum opus exprimeremus. Non ut gra--axem, intentionem actus interni aperiremus, quae sufficienter exponitur, dum dicitur tale extitisse desiderium quod ad operis positionem sufficeret. Non ad videndum an peccator sit obnoxius restitutioni; nam poenitens potest firmissimum restituendi propositum habere , & multa sunt peccata eX quibus non Oi itur restituendi obligatio, ut violatio festi, & pollutio voluntaria. Non propter scandalum inde sequutum;
nam saepe nimis peccata externa clam peccator perpetrar. Uno verbo , non tenemur aperire in
confessione, nisi quod requiritur ad explicanda speciem & numerum peccatorum: atqui s Ictus externus non addit malitiam interiori, expri-