장음표시 사용
461쪽
saria: ut aliquid sit primum in aliquo genere. Etenim effectus qui pendet a causis sub ordinatis . magis a prima dependet , quam a secunda, quia ista agit in virtute illius. Sed omnis regula creata, i pia etiam ratio recta tubordinatur legi aeternae,secundum illud: Mutii dicunt, eois σιndit nobis bona i Signatum es super nos lumen vultus tui Domine , id est lumen rationis mentibus nostris divinItus insculptum. quatenus est partis . cipatio vultus & luminis divini, deii legis aeternae , dictat nobis quomodo fit declinandum a malo , & bonum faciendum ; ideoque peccatum
dicitur, Didium, faὐtum, vel concapi Em c utra legem iternam. Ergo prima regula tot us honesta tis est lex aeterna animabas nostiis sine magistro inspirata, sine apparitore intim ta. Unde Au gust. Lb. 2. de serm. Domini in m ut c.', ait ' Ni Iannima est qua ratiocinari possit, in cujus conscientia non loquatuΡ Tntis .Et ita agnovit ipse Tullius Iob. I . de luib. dicens : Sapuntis simo m fuit su- alia, legem neeue hominum ingeniis fiιisse excogitatam, neque scitum aliquod est e populorum, sed
aeteraum quiddam, quod uniet crsum mundum regeret imperandi prohibendique sapientia. Et certe hanc aeternae legis uotionem nobis
impressam esse , & in aliqua saltem sui irradia
tione conspicuam, constantissimum est. Veritatis enim inserta cognitio , innata ad bonum propensio, & a malo aversio sunt selemae legis de . xivationes , & quaedam veluti transumptb, 3I 2ς- scriptiones , quibus & ad aeternae legis notitiamima nuducimur, & ad ejus observantiam Dei nomine allicimur ac munimur. Quod sane arca num celebriores Philosophos non latuit, qui Bropterea felicitatam , Citam natura conUenιω-
462쪽
η et Lib. VI. Disert. II. Cap. L
tem, definietur. N iturae autem nomine non talum rationem intellexerunt,juxta illud Mnecae: MYItos re es ,1ι te Hatio rexerit: vis tιbi juhi. eomnia , fu/ice te rationi. N c solum pro univei liordinatissima constitutione acceperilia , secundum illud eiusdem Phisosopbi: aeuam sua: ee teum uni υιν orsis Sed etiam legem zeternam iamente Dei desistentem , de variis in nobis chara cteribus inscriptam interpretasPsarit, juxta illu1
ab eodem Stoico identidem repetitum : Deum sequere. In regno nati fumus, Deo parere liberias. Secunda: regula in ratio Q aia bonitas voluntatis pendet abi obiecto objectum autem Voluntatis est bonum per rationem propositum, non solum speculative, sed ἴc practice, quatenu Sta hic & nunc , tali vel tali modo agendum 2 Ergo ratio recta habet rationem regulae & amussis, ad quam exigeda & mensuranda est boni operis. rectitudo. Unde in progressu rectae operationis
mira contingit circulatio ; nam ratio non est recta nisi per conformitatem ad appetitu rectum,.& rursiis ut appetitus rationalis sit rectus, debet esse conformis rectae rationi. Qui tamen circulus non est vi Eoliis , quia ideo appetitus circaemedia est rectus , quia est consormis rationi de-hita inedia proponenti , ratio vero ideo circa media recta est , quia est conformis appetitui Lecto caca finem ; intentio vero finis recta est. per conformitatem ad judicium syntexesis: judicium autem synteresis per conformitatem aiulegem aeternam rectitudinem sortitur. Intelligi- tur autem haec loctAna de ratione practica , Senon tanti bri speculativa , saeye enim contingi cquod j.dicio speculativo existente falso ci rem -- metitus lectus est circa illa, ut Patet is,
463쪽
illis qui peccand ex ignorantia invincibili, sicut cum Jacob accessit ad Liam , quam suam arbitrabatur : & e contra iudicio syeculativo existente vero , potest appetitus este perversus, ut patet in eo qui iudicans fartum eue malum,ni-ndonamus furatur, videns meliora, probansque,& deteriora sequens. Verum id non continget
post iudicium & dictamen prudentiale hic Scnunc praecipiens & informans operationem: quod cuctamen intelligi inus. in praesenti per rectun rationem,quae etiam revera coincidit cum jure, & lege naturali. Tertia regula est divina voluntas , quae cum it ipse rectitudo , ipsa sanctitas per ellentiam ,. illi coi formari debet omnis humanae vitae rectitudo, juxta illud Aug. in Piat. R2. Rectum cor habet qui fuit quod Deus vult.. Vnde in omni-bAS op x bus nostris tenemur e X Praecepto dilectionisi Dei sit per omnia eundem finem ultimum, quem habet voluntas divina , vel forma
liter, vel virtualiter praetendere , quod est ei mgenere causae finalis , & in volito formali con-Lormari , quia tunc ad idem scopum divina humana voluntas sub ealem boni divini ratione
collimant. Non tamen semper tenetur creata voluntas divinae in volito materiali confosmari ; quia licet omne quod Deus vult sit bo num per ordinem ad bonum universale , quod ipse , qui est provisor generalis , quaerit. illita 1 dem tamen potest este malum respectu agenti particularis. Hac de causi tomo J.. disert. S.
Dec. 3. diximus, quod quia Deus est provisoe
iversalis,cujus est commune tuniversitatis bonum curare, potest musta mala pinnae inferre, dc et a mala: cula e Petrimatere, ob hi
464쪽
profandi si orum consiliorum suoru im ratiri neSiquae tamen amare,vel pro curare , vel in illis complacere,nec debet, nec potest voluntas cresera , quia est causa particulatris , cujus ei peculiare bonum providere, & mala imminentia a se depellere, & totis viribus amoliri. Aliquando bona voluntate, inquit AugustIn Enchi rid. c. Io. homo vult ali uid, quod Deres non vult. Tunquam si bonus filius patrem velit vivere,quem Deiis bena voluntate vult mori. Sic etiam infirmus potest adhibere remedia a ersis infirmitatem, quam tamen divina voluntas. decrevit potest , in
quam, non conando voluntatem divinam in-
n ingere,aut impegire,quia non solum irrita foret eontentio voluntati enim Dei essicaci quis resistit; A qui eam frustrare conni Atur,in illam.
Volens nolens relabi ur ut alias demonstravimus ;ὶ sed etiam perversus foret ille conatus adoranda enim , reverenda, amanda sunt divitice voluntatis, & supremi provisoris hi cana, tametsi non fiat a nobis agentibus . particularibus lax emplum proponenda. Imo licet volitum materiale divinae voluntati, non sit a nobis sempeς eligenduim, tameta
ipsa ratio , propter quam Deus vult, nimirum 30stissima& sanctissima rerum omnium dispositio a sapie piissimo gubernatore provisa, semper amanJa, seinper optanda est; ut fiat sicut in coelo,& in terra. Et forte hoc pacto in concordiam
vocari possunt antiqui quidam Theologi assic
mantes . nostram voluntatem divinae debere in Volito materiali conformari , ex lege perfectae amicitiae , quae concordem in omnibus ama
lium exigit consensum, idem velle, idem nosse, SQr unam, M animam unam Postulat. Sed . Uri
465쪽
Doctores absque negotio explicari possum de volito materiali , non praecise secundum se pectato, sed prout substernitur fini agentis su premi ,& Regis totius universi , qui finis est summa
Dei bonitas.omnium aliorum volitorum regula & mensura, cui con&rmari exigit amicitia, quae magis iii concordia voluntatum quoad finem,
quam quoad ipsa volita consistit. Praeserit x. quando ipse amicus vult quidem laudari , probari , & amari sua consilia ; sed non in exemplum trahi ab agentibus particularibus , mi debent intra sphaeram suae , ut sic dicam. parvi
tatis contineri, caetera vero divinae provident se committere,eique ultro pardre,cum quo se mi erremere δ: frustra pugnatum est ; cui omneῖ voluntates bonae, nullaeque militant; cui rationes. fictorum. suorum. sine dubio constant , elim,
eum de illis nihil nobis constat; cui nihil di: fi
Gle, niti l impossibile , cum non vincat solum obluctantes hostes , sed ita vincat , .ut arma pro Dei victoria ferant ita flectat, ut quae contra voluntatem ejus creaturae moliuntur eius serviant voluntati. Caeterum tiavelligabiles vias ejus , latentes fines , supremas ideas nec rimari debemus, nec imitari, sed mirari, di Venerarii Nec propterea erit discordia volunt tum , quia idem materiale objectum sub ratione susseriori& aeterna vult Deus, sub ratione particulari non vult creatura : sicut nullum est inter voluntatem antecedentem dc consequentem dictatum , quia sub diversa ratione procedunt , dum illa latu
tem reprobi vult, ista justam statuit damnati Q nem ; quia prima pe onam reprobi in se praeci iam a circunstantiis inspicit, secunda ut eisdemi involatam attendit. Et ita ieiὀinyio2osico;
466쪽
4 6 Lib. VI. Dissert. II. Cap. I.
Tunc ergo solum divinae voluntati con&W- mari tenemur, quando innotescit Per praecep tum, vel per a filantis spiritus inspirationern Tenemur quidem, quando praecepto manifestatur. Quia ut docet S Thomas 2.2. q. IO . art. . ad 3. Eis non teneatur homo velle quod Deus vult scilicet quo advolitum materiale semper tamen tenetur velle quod Dem vult eum v. Ee ; , hoe homiois, cipue innotescit per praceptum divincim, ct ideo tenetur homo in omMibus divinis Iraceptirobedi, e. Secunao innotescere potest divina voluntas secretis inspirationibus, quibuS intdr- dum ad insolita cientur viri Sancti, quae vix ho
nastari postent, nisi in illum refunderentur, qui est conditor Iesum, ut cum S. Apollonia ma orῖ igne succensi sese in ignem praecipitem deditΕta alii per multos dies & heb8omades abstinuerunt a cibo,& idem dic de caeteris similibus, quae ad miracula revocantur.Per inspirari Ones etiam: internas intelligimus sacras illas immissas cordi cogitationes, quibus ad opera consilii, vel ad aemulanda charisinata meliora permOVemur. Nec enim probari potest eorum laxissima sententia, quae affirmat , nihiI peccare eos, qui sacros Inspirationum motuS. vel negligunt, vel repellunt. Licὸt enim non teneamur, nec sirpe debeamus omnes quae occurrunt pias cogitationes sequi , quia probandi stant spiritus si ex Deo,
sint, nec omnia possumus omnes si quis tamen eo rerum spiritalium fastidii, eo erga salutem & prosectuna torporis deveniret, ut nullum secris inspirationibus ad meliora exstimulantiabus lacum, dare constitueret V certe qui sic esseesio paratus, peccati saltem venialis reus esset: aram juxta communem Christianae 2 ieratus m
467쪽
sum , quotquot non solidae virtutis experies, de divinarum inspirationum neglechu& repulsae humiliter se accusant, non secus ac de infidelitate spiritali , qua Deo ad majora vocanti non respondent. Quia nimirum sciant Deum hujus modi repulsam interdum non levicer punire, dum eos cadere sinit qui pro edi non nituntur, & ab illicitis & lethalibus rapi , qui semper perminis indulgent,juxta illud August eriget r LTandiu non relabimur, quAndiu ad priora conten-d1 muw : at ut coeperiωMA si Are , de pendimu ., uos rumquo non progredi , reverti est. Si vcltimi s n redire , curreudum est. In his tamen in g, α
p udentia & discretione opus est, prauerti imcirca cogitationes inspirantes status per te boni, & non corrupti mritationem. Si enim in eo po situs sis, in quo tuae vocationis perfungi officiis non Hyeas , sine mora ad alium tutiorum transeundum est , de in re tam jtista nulla est consulta ratio. Quia licet semper ad perfectiora, & saluti viciniora contendere debeamu&, nemo quippe perfectus , qui persectior esse non appetiti quicucrina consummatus fuerit homo , tunc incipi nihilominus non debemus omni spiritui mutationem status per se boni speci e melioris fuata denti credere, nec cito moveri certa pro ince ti s deserendo , scientes diabolum soli se tripedi perseverantiae insidias, quam sellam virtutumi novit coronari , tutiusque esse in ea vocatione. qua vocati sumus, simpliciter perseverare, quam
sub specie quasi melioris boni, id quoi jam cce pimus , amilatere nec ad id quod praesumimus, fortassis sussicere. Iobjicies contra primam partem : Illa nompotest dici Primaria re2gla bonitatis ta mesicae,
468쪽
quae supponit actam esse bonum, aut malum; Irustra enim diceretur prima alicujus operis regula , postquam opus factum esset: Aequi leX aeterna supponit actum este bonum, aut malum, praesentim quando actus est bonus vel malas ab intrinseco ex objecto essentialiter bono, vel malo : v. g. amor Dei est actus intrinsece bonus, . sicut odium Dei est actus intrinsece uolus : nec
tales sunt, quia Deus judicat, sed ideo Deus judicat esse tales , quia reipsa ita te habent : Ergo
prima regula bon talis moralis non est lex a terna. Major est clara, minor etiam Videtur perspicua & insupersuadetur. Etlamsi nulla lege praeciperetur amor Dei , alit vetaretur odium , aut certe non intelligo retur vetitam , semper amor esset bonus, Lemper odium esset malum , & dis conveniens. Certe sicut calo P non ideo est naa
tum aquae, quia Deus judicat illi id esse malum, .sed ideo Deus judicat', quia reapse' illi malum est : ita judicium Dei de bonitate ac malitia Objectorum & actuum , praesupponit bonitatem, . aut malitiam eorκm , alias nullus estet actus, quem Dcus non posset permittere. Respondeo , essentiale esse actui cuivis boni , esse juxta legem , sicut mafo esse contra legem. . Unde in Scriptura peccatores dicuntur praevaricatores. Psal. II 8. Praevaricantes reputavi omne, peccatores ferra. ROm. Vbi non est te vec praevaricatio. Unde Ambros. lib. de parad. cap. 8 si ut di st peccatum vis diυina legis p amaricatio,= coelestium inobedijntia metndatortim Licet ergo dentur actas intrinsece boni, Malii intrinsece mali; ideo tamen tales sunt, quia egentialiter con cordant, vel repugnant legi aeternae, per qu
nou debet atelligi judicium,vel cognitio ita mi
469쪽
subsequens Dei decretum, & supponens bonitatem, aut inalitiam in actu , ut putant adversarii; sed debet intelligi dictamen Dei praecipiens, quod est ipsa Dei essentia , ut habet rationem speciei expressae respem1 intellectus divini , cui ea quae sunt de jure naturali necessario repraesentat. Unde sicut verum est dicere : Homo est rationalis, quia est conformis divinae ideae sic hominem repraesentanti,licet homo sit essentialiter rationalis ita odium Dei non est malum, nisi quia prohibitum lege ae terna,seu expressione necessaria divini dictaminis , licet odium illud si ab inti inseco malum. Quare si per imis possibile non esset Deus, nec lex aeterna, vel in se , vel participata in dictamine rationis , tunc
non daretur Ieccatum morale , sicut non datur in brutis sed solummodo daretur peccatum prout dicit defectiam naturalem , eo fere modo quo calor dicitur malus respectu aquae ; vel ad summum daretur bonum, vel malum morale fundamentaliter , non formaliter, utpote non consonum, vel dissonum ulli regulae morum.
Hinc fit, peccaao essentialem eta rationem injuriae Dei, ut primi & supremi legislatoris; omnis quippe peccator sciens transgreditur te
Vm naturalem, quae est emanatio aeternae , nec
Aeest illi sufficiens notitia ; sicut enim natura ita sentit Creatorem, it illum non possit invincibiliter ignorare : lta lex naturalis percipit aeternam, cui veluti clientelae iure obstringitur. Cujus argumentum est quod scienrer peccans per
cipit se reum poenae a supremo judice , quem propterea timet, instigenda: Idque Philosophi
ratione duce noverunt 1, Plato enim, teste Aug.
Usa. L Trivit. cap. lol. 9 1 . dicebat, in rebus
470쪽
lomanis nihil esse Deo & virtute gratius , nihil vitio & peccato ingratius. Quod si aliqui id
non sentiunt, magna est obstinati, & multitudine peccatorum obscurati cordis poena , Ex quo sit, omnia peccata esse rebelliones , & contra obedientiam late sumptam , quae est Virtus generalis in omnibus actibus bonis inclusa ; non stricte sumptam , nisi quando violatur psicer- f. tum κX contemptu , vel ex speciali amore liberotatis eximentis te a lege , excutientis justam sua 'perioris , & in vetitam singulari:complacentia nitentis, vel tandem odio subjectionis ad legem , quia tunc prodit ex adipe iniquitas, δc est manifesta rebellio. Objicies Σ. contra secundam partem, seu alteram regulam honestatis: Regula bonitatis ρntecedit, non subsoquitur bonitatem actuum: Sed recta ratio subsequitur bonitatem objecti; nam objectum non diditur honestum , quia ju- dicatur tale ; sed ideo tale judicatur , quia revera ita se habet: Ergo recta ratio non est regula
bonitatis actus. Ex quo etiam sequeretur circulus v tiosus inter actum bonum, Sc rectam rationem ; nam recta est ratio , quae praecipit actum bonum; actus vero bonus est, quem prae- cipit recta ratio , subindeque & actus' bonus perrectam rationem,& vicissim recta ratio per actum bonum definirentur. imo recta ratio in sui defianitione involveretur recta enim ratio est quae bonum objectum praescribit ; objectum vero bonum est conforme rectae rationi, unde recta iratio definitur per ordinem ad objectum, in quo ipso et ixplicatur. Respondeo , rectam rationem non posse excludi a ratione regulae bonitatis, cum teste Phia