장음표시 사용
471쪽
losopho 6. EtLic. cap. I. a. recta ratio definiat modum virtu ibus omnibus moralibus consentaneum , ideoque in illam veluti sigminircipi ciunt, & tanquam in scopum collimant universar, sicut artifex ad ideam operis attendit, ut opus perfecturn elaboret. Hinc etiam communiter docent Theologi quod sicut triplex est
regula operario num omnium,natura, azS, ratio
ita vitia sunt in triplici differentia ; alia sunt
defectus naturales & peccata , naturae sci licet monstra ; alia sunt aberrationes artificum a recta linea declinantium , alia inquinamenta morum a recta ratione declinantium. Et certe mirari subit, cur aliqui recentiores, quos sequitur P. Georgius. de Rhodes rectae rationi mn- .nus regulae vitae moralis denegarint, cum ipse homo nosi sit agens morale nisi per rationem,
quam in lemus consulere Ut recte agere Valeamus, crim etiam actus quantumlibet sint intriinsece boni aut moli, nunquam tamen taleS morali ter dicantur , si absit iudicium, & dictamen rationis, ut patet & in pueris, & in amentibus, &in operan ibus vel ex conscientia erronea , vel eae ignorantia invincibili. Ad argumentum ergo dicendum,falsum esse, actum bonum piae supponi ad dictamen pruden- tiale praescribens & mensurans bonitatem , cum enim ad ipsum pertineat determinare medium &modum operis agendi,non potes parvie , & in dependenter ab ipso opus dici bonum. Peccat etiam hoc argumentum sicut praecedens'. quia confundit iudicium de bonitate actus cum dic a-mine inspirante, S in i mante op HS bovum, sicut idea artis praesci ibit & informat opus acti ficiale Unde tunc opus judicatur bonum,quando
472쪽
q31. Lib. VI. Disci t. IL Cap. I.
vi iemus esse conforme dictamini prudentiae malum vero si difforme. Nec ullus committitur circulus vitii sus, ut intcr probandam speculationem dicebamus ; quia actas cst bonus , qui est colis onus rationi, non speculativae tantum, sed practicae id est dictamini recto : ratio autem,& dictamen recta sunt, si sint conformia legi aeternae : unde nec idem involvitur in definitione sui ipsius , quanuis si sub diversa ratione id
contingat, nulIum sit inconveniens, praesertim in entibus respectivis , quorum unum clauditur in conceptu alterius ς quia relativa sunt simul
Ex his aperte sequitur , primariam regulam
vitae moralis non eue naturam rationalem ,. ut praefati recentiores opinantur. Natrira enim rationalis pnaecise sumpta pertinet ad ordinem physicum ; ipsa sicut indiget dirigi repulis,ita eis subjicitur, nec est regula dirigens,sed subjectum
directionem recipiens. Regi enim debet natura rationalis, & per rationem, & yer praecepta,quibus in cium finem permovetur, & via illi, quam sequi debet, praemonstratur. REFLEXIO. Non in solo claustro praescribendae sunt, Mobservandae , eguiae. Omnem Christianu iam, imbomnem hominem regularem esse necesse est; quia & in saeculo, & in Religione, 3c in civitate non miniis quam in Coenobio ad tres praefatas exigere regulas singula opera uostra & possumus , Ic debemus. In primis prae oeculis habenda est leX aeterna,
se a supremi Domini Legi satoris jus , quod
473쪽
est fons legum omnium, quae ab ipso velut a solei radii continuo exoriuntur. Illam nemo fugere potest , nemo eludere , nemo declinare , ab illa nulli appellare,vel adversus illam allegare quidquam , neque quid eXcipere , neque replicare, neque ad alium Iudicem licet provocare. Quia ut ait August. lib. 2. confess cap. . Lex tua , Domine , in cordibus hominum fripta est , qua D nec ulla unquam delet, aut delebit iniquitam. Eam Deus indelebilibus exaravit characteribus , nec tam inscripta est, quam innata , α profluo quOdam naturae fonte in singulis expressa. Excogita quantum volueris glostas , inquire favorabiles
interpretationes, accumula probabilitatum benignitates ; nusquam tamen,& nunquam eX Ulabitur quDd lex aeterna damnat, nusquam , tanunquam licebit, quod per illam semper& ubi que non licuit , quia ut dixit Tertuli. de spect cap. 2O . Omnia penes veritatem Dei fixa funt. ASternae, & incommutabili Dei legi tam non potest humana solertia adjicere digitum unum latitudinis, quarn non potest ad staturam hominis adjicere cubitum unum longitudinis ; quia qui vitae hominis constituit parvitatis 3c magni tudinis terminos, qui praeteribi aut transiliri non
possumi ville idem aeterna & indispensabili lege
praefinivit terminos bonestatis, qui nec contrahi polluat, nec dilatari. Audi Ethnicum Christia ne scribentem Tullium inquam nonnullis Theo logis aequiorem , cujus Verba exscripta refert Lactantius lib. I. Divin. instit. cap. 8. vera lex
recta ratio natura congrua, dissuD er omnes; con
Lians, sempiterna, qua et ocet ad oscium jubendo. metando a fraude deterreat. Huic igitur legi nee
IrerVari fas est , neque derogari aliquii licet, o eo
474쪽
4s s Lib. VI. Dissert. IL C. p. I.
to A ab aga i pereg cziam conan e dc en tela te malitia. ὶ Nec vero per senatum , aut per I ulum solvi hac sepossumus .: nec est quaerendus expla
Nator , aut interpres alius. Von erit alia lex R Ha,
alia Athenis,alia nunc, alia posthac ysd is omnis gentes , is omni tempore tina lex , O' sempiterna, ct immutabilis continebit. Haec lex , quae est divinum de agendis dictamen, inducit vim coacti- .vam & obligantem pro praeceptis , & consulti 'am pro consiliis, quorum posteriorum observatio est maxime secundum legem,tametsi tran gsessio non sit contra legem ; quia plenius , Mabundantius finem legis attingit , qui consiliis morem gerit e, magis quippe praeceptum de non
moechando observat virgo , quam uxoratus , dc
fini praecepti de non furando magisJobsequitur qui omnia pauperibus erogat, quam qui aliena
tantum non eripgre contentus est.
Post consultam , & adoratam divini numinis aeternam legem, ito in tuae penetralia mentis, &iatus incisos apices , & inscripta Volumina mentis inspice , & natam tecum rationis tuae agnosce legem , aeternae legis, Participationem, divini luminis impressionem , vultus Dei lumen signatum super. te , & uanausum in animum rationalem , quo homo vivit ut homo est , & a brutis distinguitur. Erige intra te tribunal ad versum te , reduc ante ocul's cordis incessant eadmissa ,.quia Deus non respiciet iratus peccata tua , si illa poenitens respicere ipse nori celles Coiast tue te ante faciem tuam,ne.tibi aliquando rerum audias dici t. Quam te, is statua1n contra faciem tuam. Constituto in corde judicio , inquit August.hon .so. ad it aer atrix cogitatio , rejii;
475쪽
Fellet,lieu l nimium felix, qui praeeuntis rectae rationis praelucentem facem semper sequi tui Nam ut . dicitur Proverb. I s. Secura mens iure conυimum. Hinc Bern.lib. de inter.dom. cap . Iihil est, inquit, jucundius, nihil tutim,nioli ditius conscientia bona. Premat acorpus , trahat mun-ares,terreat diabolus, illa erit secura. porro quam
nuter & miserabilis homo ratione praeditus , &xationis judicium despiciens l Quid deploranum magis , aut molestum esse potest , quam lai H Dii xdxionem accusatricem sui, iuxta ii
lud Psal. so Feceatum meum contra me est semper' Ipse, ut observat Chrysost m. hom. 2O. in Mati.
compulit Lamech seipsum accusare , dum dixit Genes: . Occidi virum in vulnus mes m. Quis ipsum, obsecro ad confessionem adegit 3 Nullus plane , quam ratio, & conscientia inclamans &Oitendens magnitudinem peccati. Nec solum accus at ratio,ipse testis est. Unde Bernarii. lib. , . ae considerat. expendens illud Job 7. Sytiare po- sti me con rarium tibi, ct sitim su mihimit
ipse gravis, aut: Nullus molestior o ulus Doctiori e , non est 'ecti s , quem tenebro se,consilentia vel e magis velit, minis; post. Non latent te brae veI as. Se vident muἀ aliud nin vident. Nec testis duntaxat ratio : tribunal est , cum stili onus luminis divini signati super nos. I De tribunal, inquit Chrysost. bona. 3 de verbis Isaiae,nm ecuma eorraempitur,non adulationibus acquieocιt, eo qhod divinum est, si a Deo nostrD in f situm ment bus. Quid,inquam, tribunal 3 Ipsa ratio 1 udex est: Uni ruisque, ait Ambr. lib. T. epist. T. Animum suum se υerem iudicem , sui uirorem feeri, icem criminis habet. Nullum prose , o leverius judicium, quam domesticum, quo
476쪽
unusquisque sibi est reus, sibi judex; ouidni fili,
met ipsi sentensia 3 Ita plane ipsa ratio decretoria se ii tensa est, qua homo de suo volens n'lens damnat judicio. Nec judicium modo, ipsa ratio.
hominis carcer est; nec carcer tantum, sed carnifex secum sedens , secum habitans , secum am-. bulans , & ut ait Chrysost. hom. io. in Genec Peccator secum carnificem circumgestat.Quid plura 3 Non solum carnifex,& tortor est ratio , 3c conscientia rea , sed etiam supplicium ipsa est, ipsa tortura ; jussisti enim, Domine, & ita est, ut . omnis inordinatus animus poena fit sibi. Tandem post iiipplicia infert mortem , quia ut vel dalicubi scripsit Philo Impii multas sustinent moretes ante ultimam. Et verius Psalmographus P AI II . Cireundederant me dolores mortis.Unde Cain tremulus,& mortis labore ante mortem oppi est sus aiebat: Omnis qui invenerit me .interociet me. Mortem comitatur horror , foetor , & tenebrae sepulturie. Eccl. M. Error ct tenebra peccatoribus
concreata sunt. Et Joclis 2. Ascendet foetor ejus, ct ascendet putredo ejus , quia seuperbe egit. Et Matth. 23. Similes ectis sepulchris dealbatis, quae a foras parent hominibus speciosa , intus vero pti nusunt Usibus mortuorum , is omni spurcitia. s. sepulcnro formicant vermeS. Isaiae 66. In Vis eorum nen morietur in aternum. Quia in hac vlaa incipit, & in inferno corrodere animam non cessabiti, nam ut eleganter ait Ber n. lib. s de consider cap. 12. Hic e se vermis qui non moritur , με- moria praeteritorum. Semel injectus, vel potius innatus per peccatum hasu firmiter, nequaquam si
inceps avellendus. Nec restat rodere conjicientiam,
eaque pastus esca , utique inconsumptibili , perlin
477쪽
ωλacem. Horreo incidere in manus mortis vitem
iis , ct vita morientis. Haec est secunda mors , qua nunquam peroccidit, sed fmper occidit. Et post pauca : Itaque durante anima, durat ct memoriar Ised qualis 3 Faeda fagi:iis horrida facinoribu , nitate tumida, contemptu hissida ct neglesta Lua priora transierunt, , non transierunt. I anserundia manu , sed non a mente. aeuo. factum est , D-ctum non Hse non potest. Proinde eis facere in tempora fuit,sed fecisse in f iternum manet. In aternum ergo necesse est cruciet,quod perperam te egisseta aternum memineris. Iustum profecto est , ut qui rationem calcavit , ratione ipsa obruatur: perpetuo tundatur, perpetuoquc confundatuc lumine propalatae veritatis requissimum est , qui rationis dictamen perpetuo floccifecit. . Denique viri spiritales aemulantes charismata meliora , cogitant semper quae sit voluntas Dei boua, & beneplacens, & perfecta , cui conso mantur per anunem, quia est summa bonitas
per imitationem , quia est pura persectio ; pectu ectionem , quia est summi Imperatoris decretum. Laeti canunt cum Propheta : Paratum cor meum Deus , paratum cor meum. Et iterum:
Paratu; sum, is non sum turbatus , in custodiam mandata tua. Si non semper, saltem saepe frequentant illud verbum Apostolicum , verbum breve, sed plenum, sed efficax , sed dignum omni acceptione, Don ine quid me vis facere ' Hinc pace imperturbabili, & felicitate inchoata perta Imuntur : gaudium eorum plenum est , & gaudium eorum nemo tollet ab eis, quia solam Dei voluntatem quaerunt, quam necesse est semper impleri Pax Dei,quae extuperat omnem sensum, rum corda custodit ; quia dum adhaerent illi I . III.
478쪽
qui sempiternus est, contristare justos non potest quidquid acciderit eis ; M uni De voluntati inhiantes , nolentes propriam eXplcre voluntatem , illam semper explevisse inveniuntur. Hoc scuto bonae voluntatis coronati aequales sunt in inaequalitate fortunae, iidem in prosperis & in adversis, repleti consolatione, superabundantes saudio in omni tribulatione sua; in uia mens in Dei voluntatem forti intentione directa, quidquid sibi in hac vita amarum est, in Dei voluntate dulcescit ; omne quod affigit, requiem putat : quin & transire per mortem non reformidat, sed appetit, ut divinae voluntati adhaerere strictius , conjungi intimius, perfrui plenius possit. Nihil justius quam divinam in omnibus quae-xere voluntatem ; nihil suavius quam se summi provisoris totum committere voluntati, quam non distrinsit,aut distinet magnitudo rerum,aut
varietas ; sed sic intendit singulis , ac si vacet a cunctis,& sic omnibus simul intendit,ac si vaceta siugulis ; sed potissi num eruit sustinentes se, di ponentes in Domino Deo spesia suam. Spartagit quid om superna lux quoquoversum suos radiosmulto,eodemque icta ,sive nictu sinus omnes & abyssios penetrae cceli, terrae, maris ; lea praecipue oculi ejus in pauperem respiciunt sperantem in Domino , & divinae sese permittentem volu utati. Necessitatem nitem in virtutem
convertamus. Ultro voluntatem illam amemus, ultro pareamus , quam effugere non valemus,
cui inscii & inviti servimus. Sponte Deum se quere , cum quo temerE , & frustra pugnabis;
nam aurea quaedam veluti catena a Dei voluntate superpi demittitur, ad quam omnia infe-
479쪽
Hora alligantur. Conare, enitere, Versa , Γ Versa. volve te in Omne latus,voluntatem Dei non de
clinabis ; quia nihil omnino praeter peccarum in hac grandi machina geritur, turbatur, miscetur. cujus non causa & origo sit a prima illa causa. Omnis humanarum rerum fluXus & refluxus. eventuum ortus Sc occasus ab illa dependene. Quid ergo indignum magis, quam ut in eam
homo insurgat, & indignetur, illique pro viriti
eripiat sceptram , cui omnia creata parent non in Vita 3 Eleganter Lipsius de constant. lib. I. c. I . Caeca mθralitas i Sol, Luna. Odera , elementa , o
omnia hac sola obediunt supremae illi legi: nobilisesmus rerum homo solus in conditorem suum calces ,
jacis , o remit. Atqui se vela ventis dedisses, sequerere non quo voluntas impelleret, sed quo illi, is in hoc vita oceamo Jiritum illum filu: recus, temperatorem universi ' Et recusis tamen fustra. quia aut sequere, aut truere: Θ coelestia illa disia creta vim fuam ordinemque servabunt sive in το- Ientem, sυe in rebestem. Ride mus, s is qui rimbum ad rupem alligavit, ct funem idcntidem ira-haz , rupem ad se accedore censest, cum ipse ad ictam. Et nou major nostra stirltitia est , qui ad rmigem illam atorna providentia nexi, trahendo in eluetando volumus eam nobis obsequi,non nos ipsi'
Mittamus aliquando hac vana , si fasi nur, sequamur ab alto ut raben em i Iam vim , is aequum censeamus it homini placeat suidquid pla- .euit Deo. Et paucis interjcctis affert haec a uro meliora verba Mnecae : Ad hoc sacramentum adactι sumus , ferre morialia , nec periurbari Lis, qua vitari nogra Io satis non est. In regno nais sumu. : Deo par re liberim es.
480쪽
DVia sane, & ingrata de peccato & malitia
sermonem habendi necemias : Quid de eo tractat Theologia, cuius ne nomen utinam au divissem 3 Et quomodo de eo facile erit verba facere, quod vix sub conceptum cadit, quod nec Deus ipse primo & per se novit, quia nec ejuS . ideam habet Nemo ex me scire quarat quod me nescire scio , ait alicubi omniscius Augustious,
nis forte ut nescire discat, quod fisi non posses eiendum est. Ea quippe quae non in specie, sua in ejus privatione sciuntur, si dici aut intelligi
Potest , quodammodo nesciendo sciuntur , ut sciendo nesciantur : cum enim acies etiam oculi corporalis currit per species corporales, nus quam tenebras videt, nisi ubi coeperit non videre. Tale autem est peccatum, quod nullκm habet modum , nec speciem, nec ordinem. Sed tamen de illo tacere non possumus, quia iam de tertia specie octus moralis agendum restat, nimirum de actibus malis, quos dari de nino infelix nedum experientia,sed & ratio convincit. Cum enim nihil aliud sit peccatum & malitia sive in rebus naturalibus,sive in artificialibus , fi ve in voluntariis & moralibus , quam defectus& inordinatio propriae actionis operantiS aliquid non secundum quod debitum est agi , ut dicitur α. Physcorum, manifestum est volunta-