장음표시 사용
501쪽
MAllitia mos alἰs. - or. est ligno. Et in morulibus etiam inhaerere mi m. a jungitur priuatio finis d. bui . malum est . nompropter finem, sed proper privationem a Junctam:
o sie dua actiones morales, qua ad contrarios fines lydinantur, secundum bonum malum disseruntio per.cons quens contrarii habitiis dFerunt bono cur malo, quas disterentiis exi ent bus, ct contrarietatem adiuvicem habentibus.non propter privationem ex qua dicitur malum P sed propter finem cia
riuatio adjungi ur. Ecce manifestam adversa: sententiae iugulationem . & convincentem nostrae assertionis decisio non . Ibi cnim S Doctor loquitur de peccato con immotus, non omissionis, et habituali, cum sermonem habeat de duabus actionibus moralibus, quae ad contrarios fi-ves ordinentur,ex quibuS producuntur per c Oa- sequens contrarii habitus. Non loquitur etiam
de privatione in fieri Sc causali, sed de privatione in Acho esse, quae est adjuncta actioni inhaerenti malo fini. Et tamen assii incit actioncm illam non e se malam per hoc quod intueret αtendit ad finem malum, sed quia illi actui adjut
gitur privatio; & in hoc convenire malum morale cum malo naturali, quod utrumque so maliteo importat privationem , illud formae debitur , istud filis debiti. Ergo ex D. Thon a malum morale consistit in privativo.Qa ni quidem sententiam S. Doctor non e proprio ingenio p perit, sed ex Scripturis , & continenii Potrum traditione, 'otissimulo vero ex Augustino M agi ' stro suo proxima restexione referendis derivavit.
Probatur rationibus, quas ne contra nostrum
institutum nimis multiplicemus , sed tantu,
veritatem e fundamen is eruamus, ad tres tedi cemus. P. lino ratione a priori, deinde ratione:
502쪽
4 1 Us. VI. Di sert. II. Cap. II.
aposterori, tertio positiva impugnatione a3- versae sententiae hanc speculationem confirmabimus.
Ratio a priori saepe traditur a S.Thorha. Maium ut sic, prout abstrahit ab omni particulari
malo, est privatio, & non ens,ut probat ex professo S. Doctor 1.p. q. 8.art. i. ex D. Dionycc. 4.
de diυinis nominibu/ , ubi S. Pater ait: Malum. luemadmo um spe diximus, infirmitas, imbee μωι , ac privatio est. Malum es non exipens. Et ratio est , 'uia omne ens in quantum enS, bonum est, cum entitas & bonitas convertantur.
Unde malum quod opponitur bono, non potest esse ens , sed privatio entis .. Ergo similiter malam morale in aliqua privatione,nimirum rectitudinis debitae, pontum est .Probatur consequentia : tum quia malum morale est directe infe xius ad malum transcendentale, sicut bonum morale ad bonum transcendentale: Ergo si ma-
Ium transcendentale in privatione sit situm, ita etiam & morale. Tum quia indureve in omni bus aliis generibus malum est privatio alicujus perfectionis, malum v. g. naturale est privat opersectionis naturalis ; & nulla forma haberet rationem mali etiam respectivi, nisi illi adiungeretur privatio alterius formae debitae subje cto , ut dicebat D. Thomas opusculo ultimum adducto. Malum item artificiale est privatio conis,mitatis ad regulas artis : & licet tam iri malo naturali , quam artificiali detur aliquo Apositivum fundans talem privationem , tamen nec malum naturale in operatione vel forma naturali, nec malum ari ficiale in positiva teridentia artificis operantis, sed in privatione foc-mae aut operationis naturalis , vel in privatior.
503쪽
consormitatis ad regulas artis re secti E consi stunt. Quidni ergo similiter dicemus , maluitimorale consistere in .Privatione rectitudini, a Nam mala praefata non possunt consistere in privativo , nisi. quia haec est natura mali ut sic importare essentialiter privationem. Certe cures peccatum sit malorum omnium maximum, imbiere solum malum, malorum summum & summa,profecto minus debet habere de bono,quam
malum physicum : Atqui si malum physicum seu naturale, sicut & artificiale consistant in pura privatione , morale vero in positivo, maium naturale non habebit minus de bono , sed Eeontra morale habebit magis de bono ; siqui dem essentialiter importabit aliquid positivum, quod ut tale bonum est, & a Deo amabile, de
in ipsum referibile , non obstante contrarietate ad virtutem , ficut amatur malum poenae non obstante contrarietate ad naturam : Ergo si malum naturale & artificiale consistant in privativo, multo magis malum morale.
Tum denique,quia privatio debitae rectitudinis est aliqua malitia moralis, ficut privatio bo nitatis physicae est malitia physica , privatio visus est malum caecitatis , privatio vitae est ma- Ium mortis : unde etiam in peccato Originali,inmacula peccati, in peccato omissionis invenitueratio mali moralis, quia important privationem
ratiae & rectitudinis Christianae , & moralis: rgo qui 3 quid positivi invenitur' in peccato
commissionis , nequit habere rationem formatalem mali moralis, alias duo essent formalic ma
litiae constitutiva , quod est plane impossibile. Maximὸ quia ratio formalis peccati mortalis etiam commissionis , non sumitur formaliter ex X E
504쪽
conversione,sed ex aversione ; dicitur enim tale,
quia per illud recedimus a Deo, qui est animae anima,& sic perit vita spiritalis ; tantoque culpa gravior est, quanto mahis recedit a Deo , a quo qui minus recedit ininus peccat, tametsi tenrientia & conversio ad objectum pravum sit intenfior 3c vehementior: sic difformitas infidelia talis , desperationis , odii Dei deterior longe est ardentissimo libidinis aestu. Qua de causa S.
tur virtutibus Theologicis, principaliter eon spera in aversione. Nec placet iubtilis evasio authoris ubique subtilitatem,ubique soliditatem spirantis Joannis a S.Thoma, dicentis eo loci inlinuari a S. Doctore, reliqua peccata his virtutibus non opposita non consistere in privativo. Non placet, inquam si quid tamen displicere potest in
Doctore omnibus Theologiae gratiis instructo quia de vitiis oppositis virtutibus theologicis, puta de odio Dei est potissima dissicultas. Si ergo de illis affirmet S. Praeceptor quod principaliter in aversione & privatione consistunt, quam potiori jure id de aliis omnibus assii mandum est3Ratio a posteriori nostrae sententiae talis est: Si malitia moralis esset aliquid positivum, Deus
esset causa peccati formaliter aeque - ac virtutis; Deus enim debet esset causa omnis postivi,alias non esset omnium prima, & unive lissima causa, quae exigit ut omne reale positivum sub omni reali formalitate Sc positota sit ab eo qui est
sons totius esse. Unde si formale peccati & malitia moralis sint essentializer aliquid positivum, Deus peraeque erit author & causa realis boni ac mali, pererque in utrumque influet, peraeqiae in Deum ultimo utrumque referri poterit, per-
505쪽
aeque erit participatio divinae bonitatis & entitatis , peraeque erit a Deo amabile & amatum, peraeque habebit ideam in Deo , in quo rerum
omnium positivarum exemplaria relucent.Co laens autem non solum repugnat lumini rationis , quia ut Augustinus ait: Nemo Deo au-
more se deterior; sed etiam expresse damnatur in Tridentino sess. s. can.6. his Verbis : Si quis dixerit mala opera ita ut bona Deum ope ri , non
Iermisive selism, sed etia/ proprie is per se, adeo
ut sit proprium ejus opus non mivus proditio Iuda
quam vocatio Pauli, anuthoma sit Urgetur haec ratio ex Araujo,& praeveniuntur omnes Adversarioram evasiones. Saltem positi-Vae malitiae assertores non possunt inficiari Deum producere formale peccati sub ratione entitatis,
si formale illud entitas sit. Cum ergo dicunt Deum producere formale peccati sub ratione entis,uel particula siub, reduplicat rationem qua producitur, ita ut fit sensus, Deum producere
duntaxat rationem communem entis i & hoc
est aperte falsium, tum quia alias gradus specificus Dei causalitatem subterfugeret,ium quia gra dus communis & gradus specificus realiter i entificantur,& producens unu alium producit: vel est sensus,quod reduplicat rationem sub qua re producitur, ita ut Deus attingat omnia positiva,
in quibus imbibitur ratio entis, sed sub ratione entis eii producat. Sed adhuc insisto, quia ibi,
g adus specificus peccati Vere causebitur a Deo, licet sub universaliori ratione. Sicut licet Deus non attingat rationem vitalitatis sub ratione vitalitatis, si ly sub, dicat rationem sub qua, quo
506쪽
nem & auditionem producat i, tamen attingit Deus rationem qua est in vitalitate , licet sub ratione entis eam producat, quia talis vitalitas est aliqua ratio entis : Ergo similiter licet Deus non possit attingere malum sub ratione malitiae, si ly sub , importet rationem sub qua, sicut
etiam sub ea ratione non attingit meritum λ unde sicut non potest denominari peccans, Ita nec merens : bene tamen erit causa malitiae, non se-eus ac meriti, si causet omnem realem rationem
sorinalem, quae in malitia invenitur. Quorum omnium radix est, quia ratio superior imbibita in inferiori est eadem cum illa: ratio entis, v. g. inclusa in homine homo est , quia ens non piaescinditur perfecte ab inferioribus , & similiter ratio entis inclusa in malitia, si sit positiva, est ipsina et malitia : Ergo quod est causa entitatis est etiam causa iniquitatis , si malitiae in quitas sit de formali aliquid positivum.
Penetratur prosundius v s hujus rationis. Deus erit vera & formalis causa peccati,si attingat in peccato nedum rationem entitatis , sed etiam rationem deformitatis ; haec enim distinctio est ultimum adversae sententiae perfngium. Atqui si so mile peccati sit aliquid positivum, Deus attinget in peccato rationem deformitatis; cum enim deformitas non soleim sub conceptuentitatis , sed etiam sub conceptu & ratione Ae- formitatis sit aliquid postivum,non potest Deus
attingere entitatem peccati, quin attingat demi initatem : divinus.namque concursus cum sit universalissimus pros inflens totum ens & differenti's ejus, totam rei erilitatem,omnesque eius Π Ddos pervadit, non secundum nostram phant stam & considerationem , sed prout est a parte
507쪽
rei, hec est praecisivus, sed omnium productivus. Ergo si formale peccati consistat in positivo, Deus erit causa & author, sin particularis & specialis, certE um versalis peccati; quomodo enim poterit concursus divinus intactam malitiam relinquere , & ab ea praescindere , a qua nec intellectas praescindere valet, si malitia sit essentialiter aliquid positivum 3 Nam essentia nec quidem ratione leparari potest a re quam constituit, cum sit formatissime ipsa. Nec valet quod quidam aiunt, quod sicut in divinis productio ad intra terminatur ad personalitatem Filii; non tamen ad naturam divinam cum illa identificatam, quia natura sub rationen 'tu se est extra sphaeram actionis interioris Dei: ita conceptus deformita is identificatus
cum ratione entitatis non attin itur a concursu
Dei, quia est extra sphaeram actionis Dei ad extra. Non valet, inquam : tum quia comparareensitatem peccati nrcano totius Religionis reconditissimo , & difficultatem concursus divini explicare similitudine mysterii rationis vim transcendentis, non est eam mollire,sed insuperabiliorem & intricatiorem efficere. Tum quia si comparatio subsistat, sicut verum est dicere quod aliquid reale in Deo non producitur, scilicet natura, tametsi identificetur cum aliquoreali quod producitur : ita in peccato erit aliquid reale quod fugiet divinam causalitatem nimirum ratio specifica peccati , quod nemo concedit. Tamen quia ilicet natura in Deo non producatur, producta persona , tamen impossibile est quod producatur personalitas, nisi producatur subsistentia ; quia una est de conceptu& importatur in definitione formali alterius:
508쪽
quod non cst ucrum de natura respectu personaeti xelat onis , quam formaliter non ineludit.
Atqui s malitia moralis consistat formaliter Scessentialiter in positivo , aliquid positivum erit
ὀe conceptu , & importabitur in definitione malitiae moralis , positivus nimirum ordo , &tendentia ad objectum dissonum : Ergo Deus erit causa deformitatis per actionem transeuntem ex ra se , quan vis non sit principium natu-xae divinae intra se , si deformitas peceati consistat formaliter in positivo. Dices, hac quidem ratione vehementer stri si, & sere opprimendam fore vippositam sententiam, nisi idem in nos telum retorqueri posset , & tamen idem argumentum aeque militat adVersum nos. Etenim quod est causa fund menti reduplicative ut fundamentum est , causa .
etiam est privationis ex illo consequuta , quia Privatio non per se primo, dc directe causari Quit, sed secundarid resultat ad positionem fum lamenti. Atqui Deus est causa fundamenti qu ratis , cum sit aliquid positivum , non consistens
in mera negatione , vel privatione. Ergo Deus erit eausa peccati. Respondeo disparitatem esse toto coelo divo sim, & argumentum factum nullam adversum nos habere vim. Quia nimirum entitas, materiale peccati, licEt sit quid reale de positivum,
non tamen est a Deo in quantum est sundamentum privationis ; quia esse fundamentum privationis redhitudinis dicit duo,unum in recto, aliud in obliquo, seu de connotato : in recto dici r e sitatem quae est a Deo Scri creatura; in ObJ quo,
dc de connotato importat causam desicleiatem, a qua egreditur, nimirum voluntatem aVcΓtCI
509쪽
tem se a regula rationis & legis, sub qua rarione non dependet a Deo , sed ipsa est causa prima in ratione deficiendi. Unde laudamentum qua tale non est a Deo Quod si urgeas Fundamentum qua funda-'mentum est aliquid positivum : Ergo Est a Deo. qui est causa omnis positivi. Facile ex his respondebo, fundamentum qua fundamentum est quid positivum secundum id quod dicit in recto , concedo; secundum quod importat in obliquo , nego: nam connotat voluntatem 'deficientem . voluntas vero non const tuitur deficiens per aliquid positivum, sed per carentiam regulae rationis , & diremonis legis , ut apertε tradit S. Thomas q 7S. art. r. mrsu nil defectus ore diuis in actu ex defecta creditonis in voti tale Volunto sine adhibitio*e reg ula rat ;simi vel l. σdiUsna e t causa soccati. Nec datur propterea processus in infinitum; quia quod voluntas. agendo non attendat ad legem dc regulam dirigentis rationis , non est alia causa, nisi quia ipsa ita vult, Se in genere deficiendi ipsa est prinituri principium ab alio independens Hauc totam doctrinam expressis verbi s tradid
ens is a Ilionem cum quodam doe tu; defectus austem ille est ex causa ereata , s icot libero arbi tris,
in quantum deficit ab ordi ne primi agentis silico Dol. in o isse defectus πιά reducituκ in Deum Aout in causeam , sed in libium arbstri uis: seudi EFfectus claudicationis reducouae in tibiam cur in scut A causam , non taman ira virtutem muream, o qui tamen causatur quud quid est motioni 1 in Hatidicatione:Θ si radam hos Deus o hi eati
510쪽
causa hujus, quod actus si cum desectu. Quibu
Verbis non solum apicite docem nostram sentetntiam , dicenS peccatum esse actum cum defectu, sive pr vatione , sed etiam mire explicat quomodo actus ille non fit fundamentum malitiae pro at est a Deo , sed tantum prout est a libero arbitrio et quia ni miram sicut motio pr ut est ab animi, non est fandamentum claudicationis, sed tantum prout est a tibia curva, quia este fun- damentum claudicationis supponit curvitatem,
seu defletum rectitudinis in principio : ita esse
fundamentam malitiae non convenit entitati
actus prout est a Deo, sed prout est a voluti
Confutantur positise objectiones.
Denique probatur haec speculatio convelle do duo praecipua fundamenta oppositae sente tiae , quae praecedenti speculatione retulimus, in hanc lae rejecimus,omnibus aliis dissolutis. Primum, quo movetur Curiel, in eo innititur, quod actus intrinsece malus, puta mendacium , veIodium Dei non est capax rectitudinis , eum nulla unquam ratione vel circunstantia honest
xi possit: Ergo non habet Privationem, quae est
tate subducente se a regulis honestatis. Unde esse fandamentum malae operationis duo importat, alterum in recto , & hoc fatemur esse a Deo 1, & alterum in obviquo , & hoc non est . a Deo , qui ut ait Doctor Sanctas , non ost causa
huius , qued actus sit eum defectu. Quod sane in
opposita sententia non salvatur , quia esse malum morale estentialiter purum positivum importat , quod proinde omni prorsus modo a