장음표시 사용
611쪽
naturae corollariis , tametsi sit reapse contra legem aeternam , excusabitur tamen, si ejus malitia ignoretur Ergo ex praecisa conformitate,vel difformitate ad legem aeternam, non debet operi
asseri, vel negari rectitudo sed ex conscientiae
dictamine, cui consentiat, Vel repugnet. Respondeo,propter hoc ar mentum nonnullos non ignobiles Theologos longe ante Janse-n7um natos δρ florentes quod dico propter quos
dam importunos & impertinenteS recentiore S ,.qui argumentis destituti sententiam negantem dari ignorantiam juris naturalis, Janienis mi pueriliter insimulant , Ac sicut icuro laborantibus subflavussemper α ubique color occurrit,ita ili, quamvis sententiam seis laxitatum praejudiciis adversam, Ja enismi de nou logmatis ineptissibgie notant) Theologos,inquam, celebres Hugo rnem a S. Victore, B. Bonaventuram , Gersonem,
Adrianum , Guillelmum Parisiensem docuisse, nullam etiam apud infideles dari juris nedum naturalis , sed nec divini invincibilem ignorat viam; quia,inquiunt,possunt recurrere ad sit premum quem intra se habent Magistrum Deum farcile exorandum , si veritatem studio quaesitam continuis precibus a Deo efflagitent,& se poenia tentia vitae que emendatione di'Ina luce dignos efficiant: unde sidet innorantiam eis imputandam credunt, quia Deus fidem nutritis etiam in sylvis. minime negaret, si illam adhibitis omnibu , quibus potest comparari, mediis postularent. Verum quia illa sententia non solum durioi videtur & austerior, sed etiam parum est SS. Ax gustino Sc Thomae consentanea, ut deinde palamier it: dico ὀisparitates allatas adhuc manere ina
si xi. Dicendum ergo , quod licὸc ignoranti
612쪽
juris divini nunquam fine damno contingat, cumrollat media ad salutem necessaria , lege divina constituta, qualis est vera religio Sc Moritas infidelitate etiam negativa sublatae ', non tamen
haec ignorantia peccatum est, sed pinna peccati Quia ut aliqua ignorantia sit peccatum,non sunficit quod potentia remotissima possit operans scientia' obtinere ;ficie nim privatio visonis beatificae non poena tantum, sed peccatum esset, quia ad eam possunt infideles pervenire. Sed cxigitur ut ignorans habeat in se principium proximum, in quo si velit, potest pervidere objecti bonestatem aut turpitudinem: quod principium in manu sua positum, & sibi conspicuum, si nori consulat,non invincibilis, sed culpabilis erit ignorantia, cujus sanandae,quae penes se , stet media proxima negligit adhibere. Sic autem est i proposito;nam notitia factorum,& inuliis minus fidei supernaturalis , nullam habet naturalem coli gationem cum principiis naturalibus, unde fidem non potentia naturali,sed solu/a obediei
tiali Ethnicus sibi asciscere potest. At vero juris
naturalis notitiam in manu habet, quia lex naturalis cordi inserta ad eam acquirendam estprox me potens,proxime sufficiens, nisi cor cuptae voluntatis pravitate fuerit impedita. Utraque ergo cognitio est peraeque ne cestaria, utraque pe- Torque peccati poena,sed non peraeque peccatum,
quia non est peraeque superabilis. Oda doctrina 1olvitur id quod de incestu per ignorantiam se, chi admisto additur, quia nulla luminis naturalis
virtute potest faciorum scientia comparari Maxime quia, ut antea dicebamus , cum illius facti turpitudo nec genetica, nec specifica cognita si
sub nulla ratione voluntatia esse Iotest.
613쪽
PVobab Illiatis commentum. 193
Instabis: Potest continger ut nuda praecedat notitia obligationis sciendi aliquas remotiores
Iuris naturalis conclusiones , ratione cujuS eam
vincere poliunus ; si enim nulla cogitatio , aut dubitatio praecellerit, non magis erit in potestate nostra earum cognitio, quam fit fides m e-riorum supernaturalium : Ergo utriusque ignorantia potest cile aequaliter in vincibilis , cum non sit in nostra facultate de ulla re deliberare,
an amplectenda sit, vel reiicienda, de qua nulla
Respondeo semper disparitatis allatas rationes subsistere, quia fidei supernaturalis principiano n. constant lumine naturali, sicut legis naturalis praecepta , quae hominum cordibus ita alte insculpta sunt, ut non possint unquam obliteraxi ; & licet polsiat vitiis pravisque moribus obncurari, ipsis tamen imputandum est , qui con- lscientiam se suique officii admonentem audire
noluerunt, vel ne moneret, voluntarium obicem posuerunt. Uno verbo ignorans infidelis non cogitat se supernaturalium scientiam debere comparare, nec aliquod lumen in se habet , in quo possit talem obligationem intueri ; secus Vero est de ignorante ossicia Juris naturalis , ut eκ dictis manifesturn est.
Confirmatur & illustratur demum authori a te Scripturae & Patrum , e X qua sic formatur ratio Vere theologica. Ex Scriptura & Patribus daritur plura peccata ignorantiae, non soliun directe crassae & affectatae, quae magis accusat quΙm excuset, ut ex D. Thom qu .fhterioν, vidi naris,sed etiam cum quis bene fieri putat quod malum est, nec solum dum non cogitat de malitia operis, sed etiam cum putat erronee illi inesse boui.
614쪽
ratem : Atqui nulla sunt peccata ignoranti eo si 'sit affectata , quae non magis excusari possint, quam illa quae in ius natii te admittuntur; nec ulla est ignorantia magis vincibilis & inexcusabilis, quam ignorantia juris naturalis: Ergo 'vel nullam ignorantiam censent Patres vincibilem , vel mixiniὰ ignorantiam juris naturalis. Minor , & consequentia per se patent, si intelligantur termini ; cum enim praecepta legis naturalis sint naturaliter insita, non vero scientia juris positivi vel factorum evidens est ignorantiam juris naturalis esse magis vincibilem ignorantia juris positivi, vel factorum contingentium,sub rade lue opera ex ignorantia juris naturalis facta multo magis peccati labe R. nomine aspergi debere , quam opera ex ignorantia iuris positivi
vel facti contingentis elicita, nisi ista ignorantias crassa, supina & affectata. Major ergo , in qua est difficultas , nota est cuivis in lectione Scripturarum & patrum non omnino peregrino ; cui enim non sunt obviae illae voces: Delicta μυe tutis mea ct ignorantias meas ne memineris. Nihil
mihi rans ius sum, Id in hoc justificatu mn sum.
Et tamen Apostolus nihil ex ignorantia supina operabatur. Quibus, aliisque postea referendis locis persuasa Synodus Palaestina damnavit Pelagianos arbitrantes ignorantiam & oblivionem non subjacere peccato. Nec loquebantur illi haeretici de ignorantia crassa& directe affectata; siquidem Pelagius apud Augustinum Iab. denat. Θgrat. cap. II. asserebat, ideo esse eulpandam ignorantiam,quia id homo nescit neglig nrἰά,
quaa adhibita dilἰ .ntiA scire debuisset. Loque-b μtur ergo Pelagiani de ignorantia juris natu- 'xesis,cui aliqua boni eo talio prcluceret,in ideo
615쪽
eam culpandam affirmabant, si praeeunte 8ictamine aliquo, scire ossicia sua homo negligebat. Ergo aliquid amplius voluit Concilium, nempe ignorantiam juris naturalis subjacere peccato, etiamsi non semper praecedat aliqua de ea expellenda cogitatio ; quia nimirum quod talis interdum cogitatio non affalseat, ex Voluntario a libertate posito obice proficiscitur. Unde saepe contingit , ut bonum malum, malum bonum dicat , ut caecus caeco ducatum praestet,& videatur sibi uia rectissima, cujus novissima ὀucunt ad mortem.
Sed satius est auRire Bernardum non solum sententiae nostrae assertorem, sed etiam luculentum defensorem , qui accerfitis variis Scripturae testimoniis, sic habet epist. ad Hugonem a S. Victore : Veritatis testimoniis paucu ct mani estis manifestum mendacium confutetur, Is fir stan qui serit nunqum posse peccari per ignorantiam, nunquam pro fisis ignorantiis deprecatur, sed potitis Proj hetam irridet depreeantem is dicentem: Delicta juυentutis mea ct ignorantias meas ne meminem L .F,rsitan ct reprehendet Deum exigentem pho peccato ignorantia sati caelonem. Si ignoranti nΜnquam peccatum est, cur dictum est in epist. ad Hobraos: aeuia in secundo tabernacul emel in an no solim Pontifex ἰntrarer non sine sanguine, quem erret pro sui ct populi ignorantia r Si pereatum ignorantia nullum est , nθn ergo peccavit saulus, quod persequutus esti Ecclesiam Dei, quoniam qnidem ignorans hoc fecit, manens in incredulitate. B ne ita quo faciebat qu-d erat bla θhemus,ct persequutor, is contumeli sim , quod erat spirans minarum cadis in Disc pultis Domini: in hbe ipse quippe abundanter amulMor exsens paternarum
616쪽
suarum tradi ioni m. Non e o d. buit dicere: Misericordiam censeruuius sim sed merce i m recepi, quippe quem ignomantia pereato reddebat immu- em insuper Θ aemAlitio remunerabilem indicabat. Si,inquam,ignorantia nunquam peccatur, quid ergo causa mura tio m occisoris Ap .lorum,quouiam
non o. idem malum esse nescierunt interficere istos,
mater Iro uis trabat crucifixoribus,quippe nesten
liba, ipso teβε quid facerent, er ita nunquam peccantibas. Nunquid non ex his satis apparet , inquantis jaceat ignorantia tenebris , qui ignorat reccari pose interdum per ignorantiam . Quam veritatem ex Augustino hauserat Ber- nardus.Nam Doctor gratiae, lib. 7. de peccat.meriti cap. 36. sic habet: An nulΤtim es iguorantia malum, ideo nec purgandum Z Et quid ait Lia vox, Delia a juventutis mea ct ignorantiaue mens ne memineris i Etsi enim danabiliora pectata sunt,qua bscientibus committuntur , tamen si ignorantia pec
cμω nulla essent,hia non legeremus, Mod comm fmo
raυi, Deli ia iuventutis mea is lanorantias. ssne mem neris. Quod ipsum confirmat ex illo Sal-Vatoris,Luc. I 2. Ille autem servus qtii cognovit vo Iuntatem domisitasui, o non 3rvara it , non fecit fiscundum voluntatem ejus, vapulabit munris , qui autem non cognoυit , ct fecit digna pla, vapulabit paucis. Quae verba sic ponderat Augustinus : Eece ubi ostendit gravius peccare hominem scientem, quam nes Ientem. Nec tamen ideo confugian um est ad ignorantia tens a , ut iueis quique requir Husatione n ; aliud est enim
617쪽
ageret: sd is illa ignoran in , qua non est e 1 Amqui si ire nolunt , seu eorum qui tanruam 1impliciter nesciunt, neminem sc excusat, ut se Peruo igne non Ardeat , si propterea non credidit , quia non audivit omnino quid crederεt , s d fortassis uemitius ardeat. Et paulo terribiliter, sed non minus vere epist. Ios. ad Sixtum : Inexcusabilis euomnis peccstor. vel reatu originis,vel additamento propria voluntatis , sive qui novit , sive qui ig-ηβrat, sive qui Iudicat, sive qui non iuuicat: quia γ ipsa ignorantia in iis qui intelligere noluerunt. Me dubieatione pecca m est ; in iis qui non potuerrunt, poena peccati. Ergo in utrisdua non es justa excusatio , sed Justa damnatio. Quorum verborum sensus non est , ignorantiam invincibilem juris naturalis elle peccatum, ut quidam sentiunt ; sed germanus sensus est,
juris naturae violatores nunquam per ignoxantiam excusari, sed ignorantiam illam semper esse vincibilem , quia ut verbis infra referendis docet idem Augustinus , per hujusmodi peccata transgredimur legem , quam non sinimur igno rare. Quod multis exemplis illustrat in Psal 37.
expendens illud Isaiae 46. Redite pravat iratores ad cor , ut ibi legant legem in corde conscrip tam. Unde ignorantia juris naturalis , & poena peccati, A peccatum est : poena, quia radicaliter ex primigenia labe proficiscitur : peccatum Vero , quia semper vinci ac deponi potest diligentia & auxilio Dei, quod Deus solis voluntarium obicem ponentibus negat , ut infra amplius exponemus. Unde sic ignorantes Vere peccant, quia ut bene dixit Hilarius iuuat. ii 3. expendens illud , Pravaricances re
618쪽
existimantur, qui quod a natura legis accipiuo
Nec potest dici , Augustinum loqui de ignorantia praevisa, seu directὰ crassa vel assecuta. Non potest, inquam, id dici. Tum quia sola
textus lectione Eaec responsio corruit,cum da net de illum qui non vult intelligere ut benEagat, dc illum qui simpliciter igκorar. Imo & i, bam damnat, qui re ρensata credens se benE agere, contra jus naturale ex malitia voluntatis obscurantis juris naturalis notitiam peccat. Sic enim habet epist. 13 . Si quis bonum putaverit Q. quod malum ebi, hoe putanilo utique peccateo' ea sunt omnia leceata ignorantia, quanἐo quis qua b ne feri putat quod male sit. Quibus verbis quam reprehendatur illa eorum imaginatio, qui credunt actum intrius ecὰ malum, ex constientiae erroneae dictamine bonum existimatum meritorium esse, nemo non videt. Et mirum est quod ad hoc probandum offerant doctrinam S.Thomae q. i'. art.f. ubi ait Non solum id quod ε' indisserens, ors accipererationem boni is mali per accidens, id etiam id quod est bonum, potest accipere rationem mali, mel stadeus/ est malum, tionem boni,propter alprehensis-nem rationis: puta ab Ilinere a fornicatione, bsnum qui em est τε si ergo pro natur ut malum a ratione
errante , voluntas erit mala , quia muli malum
Sed quid inde inferri possit, planὰ non video. Licet enim S. Doctor illo articulo s. doceat quod voluntas etiam dum bene agit,si discordet
ratione errante, peccat; tamen articulo ε. sequenti ex professo demonstrat, quod non pro pterea voluntas concordans rationi erranti con-xinud bona est : ita , inquit ad 2.ratio humana
619쪽
potest errare ; ct ideo volunta; concordans ratio/ ἰhumana non semper est recta, nec semper est ccn- cordans legi aterna. Quia, inquit ad I. bonum
causatur ex integra causa,malum autem ex singu-
Laribi defectibus, ct ideo ad hoc ut dicatur malum id in quod fertur voluntas , sufficit sive quos fecundum suam naturam si mrum,s a quod aprprehen atur ut malum e sed aἡ hoe quod si bonum, requiritur quod utroquε modo sit bonum. Uoleo P. Mercorum, Thomistam celebrem &milii variis titulis venerandum in re tam perspicua caligantem cespitasse , & ex doctrina generali articuli s. illa derivasse, quae S. Doctor ara. c. ex professio refutat,& ipso turpitudinis exemplo, quo perperam intellecto,sornicationem merit riam possie esse comminiscitur , sic ejus affertionem reprobat idem doctus a Domino S Thomas in corpore articuli: Si rstio errans dicat quod
homo teneatur ad uxorem alterius accedere,voluntas concordans huic rationi erranti est mala ,eo quod error iste provenit ex ignorantia letis Dei , quam scire tenetur. Ergone ex D. Tlaoma meritoria est turpitudo , ideo volita, quia a ratione tanquam bona apprehendituri Imo S. Praeceptor solutione ad 3. solvit principium hujus Authoris, nimirum : ctuum oppositorum s unus malus est, Alt,r bonus est. Quod negat S.Thomas , afferens utrumque posse esse malum, Sc qu6cumque se
Vertat voluntatem peccare. Angelica verba sunt haec : Supposito eri ore rationis , vel conscientia, qui procedit ex ignorantia non excusante, necesse est quod sequatur malum in voluntate i nec tamen shomo herplexu s,quia potent ab errore recedere,cismono antia sit vincibilis se voluntaria , modis postea explicaneis. Coastituit e go D. Thomas
620쪽
o Lib. VI. Dissert. III. Cap. I.
Art. s. hypothesin , in qua homo potest ex conscieruia erronea credere, abstinere a fornicatione ei Ie malum : sed nunquam, vel nusquam inde fornicationem purgavit, sed exerre articulo sequenti damnavi .
Dices: Patres laudati perinde damnant ignorantiam juris naturalis & possitivi , perinde
utramque imparem assirmant ad peccati excusationem, ut in illis ipsis , quae retulimus , test moniis non leviter indigitant: Ergo vel nullam juris utriusque, vel aliquam juris etiam naturalis inculpatam admittere possumus, salva Patrum doctrina, quae aliquo debet a nobis leni
Respondeo falsum esse , Patres ignorantiam juris naturalis & positivi semper aequiparaste,sed, eam accurate interdum distinxisse , nec eam phrem fecisse, nisi quando in ignorantia juris postr ..tivi includitur aliquid juris naturalis ; vel crurii. jus positivum ita proponitur, ut ejus ignorantia non minu* sit vincibilis , quam ignorantia juris
naxuralis. In primis ignorantiam facto rima CX- cusare posse a peco to , clareotradit Augustinus
lib.2. coni. Crescon. cap. 26. Si tunica ex latrocianio nesciens vepiretur, ex eo fit iniquitatis ςest is Qina,ex quo cognoverit ; ct ipse iniquus,nisi abjecerin Et qui ne ciens uxorem duxerit alienam ex illo sit adulter, ex quo tuns υerit,nisi dis eliserit.Vide. . excipere Augustinum ignorantiam latrocinii Seadulterii, quae tunc solum censet esse peccata, cam eorum specificam malitiam,& fi hi venitatem cognoverint operantes. Idem habet ep. q. S.Cei te nullius eximen matulat nes ientem Cur ergo innocentes sal si s criminibus accusantur, quia crimar