장음표시 사용
651쪽
Probabillantis commentum. 6 is
Non sponte homines tam absurdi nascuntur , ut creda at pias cogitationes immiit , & non sentiri, & quod abiurdius est,per eas iussicientes vires praeberi. Gratiam iunicientem hoc modo defendere , prodere est , praevaricari est 1, & qui eam penitus negant, desperatam merito credent ejus causam, cui tam desperatum adhibetur remedium. . Quas vires , amabo, dabit menti cogitatio, quae utrum menti insit , nescio λ Quomodo' tentationis periculo opitulabitur non percepta inspiratio 3 Ne mirere, inquies , quia est auxilium fluens. Sed quid prodest ipsum fluere , si
surconscientiam non innuit, si torporem non excitat,si surdo canit, si a peccante non percipitur 3Hoccine est sufficientes suppeditare vires ZHoccine in voluntatem ad bonum asendum , malum queavitandum satis instruere , fatis Mamare , satis inanire Θ Ueu l quales copi e auxiliares , quae sunt pugnantibus invisae 3 Quale . donum , quod est occultum Z Quale subsidium, quod est ignotum 3 Qualis suffccientia , quae ipsa inanitate inanior est 3 Certe qui gratiam suf- ficientem omnibus indiscriminatim dari pernegant , parum tacitas illas cogitationes, & minime conspicuas , ut nihil sux sentcntiae incommodas ; parum, inquam, vel nisii I curant: non enim illi chimaericas occultasque cogitationes
Sed durum est , inquies , justos gratia sussiciente privare. Fateor : sed quo , qu aeso , privantur, si carent cogitatione , quam menti suae inesse nesciunt 3 Non possunt certe ob illa praesidia sibi erepta queritari , quae etiam dum adstat nihil intellectum illustrant, nihil perm
652쪽
vent voluntatem. Ea sic habere, & iis carere
perinde est,& fere synonyirium. Sed injustus erit Deus, addes , si dum praecipit, vires sufficientes non praebet. Esto ita sit esto , inquam ; nam quanicunque gratiam etiam sulficientem Deus non ex justitia, sed ex misericordia dat, alias non esset gratia.) Sed justiorne , quaeso , erit Deus , si tale auxilium fluens , ut sufficienter possimus , det, quod nec intellectus videt, nec voluntas sentit 3 Si coliqueri possint peccatores gratia sussicienti sibi debita carentes , nonne justius conquerentur, quod sibi debitam tam male solvat Deus 3 Non indiget patrono & de
fensore Deus , qui justificatur in sermonibus suis, & vincit chm judicatur; sed si ad tuendam
justitiam Dei haec adinvenerunt recentiores nonnulli, certo sciant se magis eam accusare
quam defendere. Sed Deus , replicabis, semper praesens est, semper stat ad ostium , semper monet & pulsat. In quo sensu id verum ut supra monui, alibi amplius Deo juvante explicaturus. Sed quid inde lucri reportant Adversarii ὶ Cogitatio de qua non cogitatur, auxilium fluens, fled non affulgens, motio transiens, & nihil permo- Vens , quomodo monet, quomodo pulsat 3 Si hoc monere est, moneri quoque sufficienter dicetur dormiens , cui somno demerso, nec au-.dienti imminens periculum denuntiatur. Pro solutione aliarum minutiorum objechio num adverte , nonnullos recentiores punctum hujus difficultatis minime attingere, dum no stram sententiaro impugnant, quasi asserenteni ignorantiam invincibilem iuris naturalis non excusare a peccato : sed falluntur ; omnem
enim ignorantiam invincibilem inculpatam esse
653쪽
credimus , sed contendimus nullam dari j uris naturalis invincibilem ignorantiam. Breviter
tamen eorum argumenta proponam & se rellam,
quia nonnihil, & veluti ex obliquo nostram vi-dentur sententiam impugnare. Arguunt l. Videtur haec sententia favere Luthero alicubi proferenti hoc spurciloquium: Scholastiri dicunt, inυincibilem ignorantiam red-ἀere excusabiles: tanta cacitas est in Papa scholis is Ecclesiis. A quo non dissentit Hieronymus Zanuchius haereticus, dicens : Falluntur Scholastici, cum talem ignorantiam, quam invincibilem vocant, ideo a peecito excusant,quia invincibilis est. Secundo : Nostra sententia videtur esse Jansentana, etenim Jansenius lib. II. de statu natura lapsa , ignorantiam invincibilem juris naturalis nunquam excusare pronuntiat, bene tamen ignorantiam juris positivi. Tertio : Adversari etiam videtur nostra doctrina Augustino epipola io. dicenti: In illis quἱ non audierunt , neqtie potuerunt , poena peccati est non credere, non autem peccatum. Atqui similiter in jure naturali aliqui rustici sunt qui non audierunt, neque potuerunt aliquem consulere de remotioribus juris naturae consectariis : Ergo in illis ignorantia non peccatum, sed pCena peccati est. Quarto : Nemo peccat in eo quod vitare non potest. Quod axioma, teste Augustino, unanimi concentu decantant & in montibus Pastores, Min theatris Poetae,& indocti in circulis , & docti in Bibliothecis , & Magistri in Scholis , & Antistites in sacris locis , & in orbe terrarum genus humanum : Atqui stante ignorantia jusis naturalis , vitare peccatum non est iu potestate ho-
654쪽
minis, cu n illud sol vin iii nostra censeasur p - . testate , quod fit a voluntate cum plena adver-r ntia rationis: Ergo ignorantia juris naturalis ' cuiae a peccato. Qainto : Lex virtutem obligandi non Obti et, nisi cuni applicatur hominibus per promulgationem , ut docet D. Tlio maS I. λ. q st 'O.
urtic. . Sed promulgatio legis fit per dictame'
rationis intimantis nomini agenda vel omitten- ι
θ ; quod dictamen in Iaborantibus ignorantia juris naturalis deest : Ergo lex naturae non obligat ad sui observationem, dum adpstign xantia juris naturalis. Sexto: Illud excusat a peccato quod tollit rationem voluntarii, quod usque adeo verum cst testatur Augustin. lib. de vera Relig. cap. I . - nulla Doritorum paucitas , nulla in do rum tuo dissentiat. Sed ignorantia jaris naturalis tollit
involuntarium , cum tollat cognitionem diri-gzntem, & voluntati facem praeferentem : Erg/ . ignorantia juris naturalis excusat a peccat . . Demum ex nostra sententia sequuntur multa . absurda. Primo, si ignorantia juris naturalis nunquam excusat a peccato, quia nunquam eXCu- satur quod Deus per legem aeternam damnat,se . iqueretur peccare eum qui probabilissimam len- s itentiam eligit, cum saepe falsa sententia sit vera. probabilior, ut docet Aristoteles λ. Tullis. Secundo sequeretur, peccasse Jacob , cum accessit ad Liam, cum actum per se illicitum perpetrarit,
εc legi aeternae repugnantem 1, & tamen ejus ig- . 1 norantiam excusavit ipse Dominus , dicens
vi te, ne percar s in me . Tertio fortunae esset, &non voluntatis, quod homines peccarent, vel
655쪽
. Rod peccarent, prout opera sunt, vel non sunt aeternae legi contentanea. Quarto ex nostra sententia oritur persexitas, & peccandi necessi lac, quia qui ex ignorantia ludicat malum bonum, tenetur illua efficere, ne repugnet conscientiae. oc efficiendo peccabit, quia a lege aeterna recedet : unde quoquo se verterit, & faciendo quoa in se est, peccabit. Unde nostia sententia videtur durisum. Respondeo ex distis hare argumenta esse occupata , sed ad majorem praedictorum lucem singulis satisfaciemus. Aὰ primum dicendum, saepe saepius me asseruisse ignorantiam invincibilem excusare a peccato , sed nullam dari ignorantiam invincibilem juris naturalis. Accedit argumenta ex testimoniis han eticorum petita nullius esse ponderis vel momenti, ut alias diximus , dc tradit Augustinus epist. so.
o pieta , veri Ar , chari as nos non permitiit eorum kominum accipere t estimonium, quos in Ecclesia non vidim M , cui Dein per siet testim/xitim. aeui enim dit ina testimonia κω Iequuntur, pondus humani testimonii perdiderunt. Ad secundum dicendum , pueriliter & ignoranter nostrae sententiae auiliorem fingi Janse-R iam, atque in pertinenter tam antiquae doctrinae Ianianismi notam inuri, ut illi vulgi creetuc invidia. Nun ut Vatques in io. dis' t. c. r. sc Paulus Comit alus lib. s. eLI. morul eap. I. aiunt. omnes antiqui Theologi in ea fuerunt sententalia , nunquam in vincibilem , sed semper vincitabilem eide iuris naturalis ignorantiam. FortεJansenistae fuerunt Alexander de Hales , Gratiarius , Durandus , Alpho usus a Castro , An
656쪽
cis Lib L Disseri III. Cap. I.
go Victorinus , Guillelmus Parisiensis Adsa. nus, S. Bonaventura, & ipsemet D. Thomas Forte Iansenista fuit Gerson, quia lib. de vi a pirituali, lecy. ι . eorog. scripsit: Loid uti si de ignorantia fariti aut juris humani posi isti
concors est sententia, nussam in his qua legis kivina sunt, eadere ignorantiam invincibilem te nisi praejudicatarum opinionum amor adversus antiquae doctrinae studium invalescat, s ad illam, quae Theologos decet, aequitatem nos reducamus , semotis odio , contentione , & litibus , quibus omne iudicium exoculatur , shtebimur sententiam nostram ab omnibus Theologiae luminibus longe ante Jansenium unosuisse ore praedicatam. Et cum tot habeam se-mritatis praestites ac fide jussores , libenter cum Augustino dixerim arguenti: Iride cum quibus femini causa communis , quam nulla estnsiderationerib=ia pulsare calumniis, ct e regnare cenaris. Adde Jansenium concedere , posse dari ignorantiam invincibilem juris naturalis , quae nihilominus peccatum sit, quia per culpam primi parentis in hominum mentes inve fa est , & est voluntaria voluntate capitis.At Ego contra existimo. ignorantiam juris naturaliS nunquam excusare, quia nunquam invincibilis est invincibi- Iemque esse primi peccati poenam sciat & in ordinatos concupiscentiae motus; sed minime pe catum actuale , de cujus ratione est quod propria voluntate admittatur. Ita enim tradit Aug. Iib. de duab. animal. cap. D. Nec peccatum , nec
νecte factum impu uri cuiquam iust- potest , qui
nihil fecerit propria voluntate. Et D. Tno m. in Σ. dist. 3 o. quaest. I. art. z. Oportet quod secundum
hoe quod aliquid rationem culpa habet , fecundum
657쪽
,9 rat o voluntarii in ipso repcriatur. Sicut nutemo quoddam bonum quod rup eit naturam , ct quoddam quod reθi t persen. in ta etiam est quadam culpa natura , ct quadam persona. Vnde ad culpam pers na requiritur volunt f persona ,sc-pa et in culpa ac Mali, qua per adtum persona commmittitur ἔ Ad cui am veris natura non requiritur. nisi voluntas in natura illa. Quod si contendas Jansenium voluisse duntaxat ignorantiam juris naturalis eatenus inv mcibilem applicari, quia eam sine auxilio Dei is perare non possumus . quo quidem auxilio nisi culpa nostra caremus , imo quodam vero sensi nunquam caremus ; hoc , inquam , si contendas , ad quaestionem si h devolveris, & Jansenium ad antiquorum sensum benigna interpretatatione revocas. Verum licet parum curanda sit discordia verborum , si absque pugna sensos varietur duntaxat verborum notio , melius tamen est sicut D.Thomae & antiquiorum sensum, ita& verba retinere. Maxime quia fundamentum Jan senii ex eo repclitum, quod ignorantia Ide, peccatum est, quia ex primigenia culpa proficis.citur , S. Thomae adversum judicamus. Porro in his facti quaestionibus non vacat immorari, quia ut verbis Aug'ist. e sol. Iri. utar : Ecclesia
Christi non litigiosis ninionibus fing tur , fed diaminis attestation bus comprobatur. Neque enim,
quod sine injuria innocentia latu, dixerim , si pee eaiit mollianus s Jan senius ideo haereditathmfuam perdidit Chri us. Facile est homini seu vera, seu falsa de altero homine credere ; sd fieleratae pudentia est , propter crimina hominis, qua o=bire rarum non possis ostendere . commγnionem oγbitrerrartim vege da riare. Virum Cacilianui a tr
658쪽
uitoribu, diuinorum codilum frierit ordina urbi utrum Jansenius a sententia antiquorum de ignorantia juris naturalis recesseriti nescio, non midi , ab inimicis ejus audivi. Non m i de lege 2 si, non de Iraeconio 'Prophetarum, non de sanci rate Psalmorum , non de Apostolo Christi, non de Chrsi eloquio recitatur.:::Cccilianus Ecriem Carthaginensis Episcopus Jansenius I prensis EccIesiae Episcopus , & in communione Ecclesiae Romanae mortuust humanis litibus accusatur, Ecelesta Christi in omnibus gentifus constituta divinis vocAAs commendatiar. Uni Ecclesiae Roma
nae adhaereo , impertinea tem Jansenis mi suspicionem 4epulsu facilem, & jam depulsatu fioc-
etfacio. Adde rursum, iniquum esse,& plane tyrannucum , velle aliquem Authorem ob aliquot propositiones damnatum , in aliis omnibus repro-hare , & illos damnatarum propositionum reos asserere, qui in aliis illa: sis , intactisque dogm tibiis cum eo consentiunt. Certe ii juxta Patres licet veritates in libris Gentilium veluti in stercore gemmas latentes,tanculam ab injustis ponsistoribus extorquere ; si Pliilosophicis discip linis veluti ancillis vocatis ad arcem utitur sem
per D. Thomas , ipsumque Aristotelem fidei 1ervire cogit; si teste AKgust. lib. 3. quasti n. Evang. cap. . Nulla falsa declina est qua nια liqua vera intermis eat, si ipsis haereticis de suo schismate gloriantibus applicat aena Pater illud
Davidicum , nuouiam in multis erant mecum. Cur non liccbit cum Authore alias Catholico,
gravi, Sc erudito , tatnetsi per incogitantiam in nonnullis sine pertinacia lapso, & Sedis Apostolicae devotissimo quidquam habere commune
659쪽
Probabilitatis commentum. 629 Cum non ex hominibus fides, sed ex fide homines judicandi sint. Alias suspecta foret fides
Trinitatis , quia eam Calvinus tutatur , suspeeta realis Clii isti in Eucharistia praesentia, quia illam Lutherus non es inficiatus. Ad tertium dicendum , quemcunque etiam rusticunt possis legem naturalem cordi impressalia audire dum monet,consulere cum dubitandi ratio adest, & a voluntariis peccatorum obicibus sibi temperare : unde nulla juris naturalis ignorantia unquam potest nisi in amentia cxcv- Liri. Porio nota,locum illum ex Augustino rei tum, apud Ausuistinum non inveniri: iunde doleo celebrem Thomistam hoc testimonio ex aliquo P obabilista bona fide exscripto,agere contra Jansentum,adeo verum est optimos Autliores
a Casuistis non raro decipi, nec poste istos sine falsitatis periculo, & contage tractari. J Etenim totalia epistolam decimam accuratissime perlegi, & in ea ne verbum quidem facit de peccato ignorantiae; sed Hieronymum dehortatur a libris
veteris Testamenti ex Hebraeo vertendis ,& s-nuit hortatur ut Septuaginta versonem mire depravatam suae reddat veritati. Quare crediderim locum illum ex epistola Ios. depromptum, sed vitiatum M truncatum; sic enim habet Augustinus : Ipsi ignorantia in eis qui intelligere na Heran ',si re dubitatione peccntum est I in eis autem Di oon potuerunt, poena peccati. Illam vero particulam , quae sola facit ad arem , Non autem yee-ca v n , non haber Augustinus , sed addit adversarius in eo loco, ubi clarissimc iguorantiam juris naturalis culpabilem assirmat Augustinus. Exponens enim illa verba , Joan. IJ. Si non venissem, is eis loquatus nou fuissem , peccatum mas
660쪽
haberent I nune autem exeusationem non habendi depeceato sor fatetur Gentes excusari quidem a peccatis infidelitatis, sed non ab illis quae con-
a jus naturale peccarant, quantumvis obtendant se ob carensiam fidei & Evangelicae praedicationis illa peccata non agnovisse. Non utiaque , inmi t, peccatum nullum haberent, qui ἴ leniarast aIlis magnis, multisque persatis , sed her ρεμ satum vult inrequi non eos habiιuros fuisse, si non
venisset, eas eum audissent eum , non ered deranstin eum. Et post pauca: Dei tamen judicium nes illis parcit qui non audierunt. aeuicunque enim e lue peccaυerunt, sine lege peribant. Et qua semis si us excusare et ideantur , non admis it hans excusationem , dcc. ubi aderit, non damnari quidem infideles eo quod non audierunt, sed superbiam eorum falbo excusatam se putare a peccatis in jus naturae adimissis,ex eo quod nihil audi erint ; quia ignorantia juris naturalis reata originis poena peccati est , dc additamento propriae voluntatis peccatum. i. Ad quartum dico .homi nes peccata contra ius naturale utique posse vitare , clim libere in illa labantur ; posse etiam ignorari iam superare , ut supra fusE ostendimus , nec opus est ea iterum cum fastidio , Ic cruce lectoris iterare. Undo etiam patet ad r. lex enim naturalis in cordescripta satis seipsam promulgat, nisi oculos cor
dis voluntarie clausos invenerit. Patet. similiter ad sextum, fuse enim J monstravimus , peccata ignorantia iuris naturalis patrata esse vo-Iuntaria directe voluntate fasti, & indirecte vo luntate peccati. Certe si haec argumenta quicquam essirerent, probarent e clam Omnia quae