장음표시 사용
701쪽
Deum 1, frustra in iis adorandis regulis se torsissent Legislatores , frustra tot cautiones statuin seni,cum beneficio probabilitatis remedium enset in promptu,& ad manum, dicendo nimirum opinionem probabilem ella utrinque securam. Opinio autem probabilis nunquam deerit habenti Casuistam cum enim infinita si & enfrenata probabilium opinionum multitudo, nulla erit veritas moralis quae plausibili aliqua ratione oppugnari non possit. Nullἰ dnbium ea, inquit laudatas, & omni laude major Fagnanus, quin omnis regula morum post eierti ex libertate opinandi non modo in praeceptis humanis , sed etiam in divini, se naturalibus , dum de ἰ sis inferdum
non occurrunt rationes demon iratisa. Unde his temporibus eo res perducta e t, ut nullus fere sit a ticulus in Moralibus , in quo non sit varietas , μκteo' rarietas opinionum ; adeo ut in solo opere nora ita pridem impresso resolutionum m alium Anto vini Diana numerentur in unum collecta qua H. istnes fvra ter mille, cum opinionibus , author btis pro traque parte, plerumqtie a Frmantibus aut ambastis probabiles , aut unam probabilem , ct adieram probabiliorem , in quibus fre omnibus agitur dapιccato mortali. Puare hac doctrina Arobabilitatum videtur so ere veIu i qua'dam libertatem cons laneiae , ac proinde magnopere indigere dextera Dei , γ Beatismi Romani Pontis is pro et i ione, ne venenum iam plus nimio dilata um ulicrius serpi . Ergo arbitraria probabilitas utrinque tuta fuit Pontificibus Sc Conciliis iurium conditoribus, aut approbatoribus invisa, incognita, & reprobata. Confit matur rursiam,& magis eliditur praefatus cavillas. Qui dubitat,secundumjura teue-
702쪽
tur sequi partem tutiorem : Ergo multo ma squi adhaeret opinioni prob abili in concursu probabilioris. Probatur consequentia. Qui adhaeret opinioni minus probabili,& deserit probabiliorem , adhaeret illi sententiae quam existimat magis falsam quam veram; qui vero dubitat, habet
convenientes rationes , ob quas existimat neutram sentenctam esse magis falsam : Ergo si dubitans , nec persuasis de malitia operi, partem tutiorem sequi tenetur, a fortiori ille qui convincitur Re mitiori probabilitate unius partis,&de maiori probabilitate alterius. Res exemplo
sicut illustrior, ita fiet sensibilior. Sit aliquis de
liberans an tres contractus assecurationis sint n-.
citi; & perpensis Caspistarum hinc inde rationibus eos aeque probabIles arbitratur,x in nullam partem iudicio inclinat, sed inter utramque flu- et uat ; tunc secundum iura ille a tribus conir - :ctibus tenebitur abstinere , & si contrahat, peccat, cum dubitet an in illis peccatum insit. Dein- de re maturias considerata, censet probabilius esse tres contractus este illicitos, minus vero probabiliter esse licitos. Certe tunc ex lege minus probabili poterit con rahere : at.quis non ,
videt id esse proi sus abiit, dum, & irrationab le3Si enim quando dubitabat de uoluta contractus illum non poterat eligere , quomodo id modo licebit qaando videt, oc probabilius opinatur atque assentitur , contractum illum esse peccatum. Dum credebat utramque sententiam aeque ponderosis rationibus niti , non poterat licite minus tutam sententiam sequi: & an Aum videt ill s nori se quis rationum momentisn i, eam tuto sequi potest, quam falsam ma- gis opinatur quam veram, & de qua non dubi-
703쪽
. Probabilitatis commentum. 673 ret quin falsa sit, sed pene coi ictus est, id quoa
agit, dile illicitum : Eruo ii in dubiis te induin
sacratissimam Canonum vocem tutior paPS Ie-
nenda est, multo magis tenenda est in constria minus probabilis, & probabilioris. Denique. insignis est Adversariorum paralogismus , Hum dicunt regulas illas iuris veras ccie in dubiis , non in probabilibus. Nam praeterquam quod textus juris utuntur illa regula in casibus in quibus poterant cile opiniones probabiles ; praeterquam quod minus probabilis. minusve tuta opinio dubia est, & plus quam dubia , cum plus habeat filiitatis quam veritatis. stalite vero dubio aequε vera videatur ac altera : insuper iit hoc argumentum invincibile.
Secundum jura qui dubitat, id est , qui nescit
utra pars vera sit, utriusve partis rationes probabiliores sint, ille non debet agere id quoavere dubitat an a quum sit, an iniquum ; ita enim non minus Philosoybi, quam Theologi credunt: Ergo minus debet agere id quod verius credit este iniquum. Consequentia est sole clarior , antecedens vero est vox Ecclesiar& rationis uηturalis. Rursum argumentor nore minus evidenter: In dubiis tutior pars est eligenda : Ergo ad determinanda dubia non sunti citiententia minii, probabilis, mimisque tuta : Ergo Pontifices & Traditio probabilita tem hac regula jugularu ni , siquidem probabilitas iuxta ejus affertores non alio fine in vecta est, quam ut dubia moralia resolveret Nee haec regula de tutiori s Utanda sententia, solis Conciliis Pontificibusque arrisit, sed ipsis etiam Philosophis probata fuit. Unde Tullius eam In. i. osciorum . his verbis usurpata a om. Fi
704쪽
6 Lib. VI. Dison. III. Cap. I.
Luocirea bene pracipiunt, qui vetant quidquam agere, quod dubites asstrum sit,an iniquum. PEqu;-t, enim lucet ipsa per se ; dubitatio autem cogitarionem significat inguria. Quae verba ponderans noster Vincentius Baronius, sic egregie & juxta pie commentatur I. tom. Moral. disp. I. sect. 2.Fateor vix me posse hἀe verba legere, quin pudoreo dolore asιiar maximo, quod Neologi em summas aquitatu leges corrum ni , quaι Ethnici reliariose sanciverunt. Luid enim dolendum magis,aut Theologo indignius , quam ex dubitatione, an res aqua sit, aut ιmpia y Ethnicos inferre esse isticitam,o, ipsam etiam dubitationem habere nocendi cogitationem e ex iis vero capitibus , id est ex probabilitate utriusque partis,Theologos deducere nos a lege exomptos, licere quidquid libuerit,etiam ista, qua probabilius es honesto adυersari r Sed quod supendum mvis est, esti qui hane legem iustitia a Philosophis sancitam in pejus interpretantur , con aendere hanc suam sententiam communem use totius Ecclesia sensum, o addendam Tecalogo quas undecimum praceptum ejusdem eum aliis detem authoritatis seponderis. aeuis credat potuisse Ch=ipiano ulli venire in mentem illed incredibile paradoxum, opinicnem probabilem eandem esse eum tura; is quamlibet inaqualiter probabilem , siti noliberiate,seupro lege siet, arque tutam esset Romanorum Antistitum praedecessiorum eteium imitatus Alexander VII. probabilitatis docti inom in Apologia Casiuistarum speciali de creto , & quam plura probabilitatis consectaria semel & iterum distinctis constitutionibus &eensuris proscripsit, ut postea referemus. ' omnes luce Harius videant, verba sunt Lirinensis,
Eeatorum Apostolorum beata successa quanta eti
705쪽
semper , quAnto Judio , quanta contentione defendent suscepta Religionis integritatem. Refellitur demum arbitraria probabilismi licentia ex Ecclesiae Catholicae sensu & consu tuqine , quae est quintus Theologiae locus irrefragabilis , quamve in omnibus aemulari tene. . mur, ut ait S.Thomas olim citatus. Vix Probabilis acum corruptelae in unum colle illae manarunt in vulgus , ita ab his abhorruerunt Catholicorum omnium animi , ut Sc populi clamoribus , & Docti argumentis , & Ecclesiarum Praepo fitilcensui i; tam nefaria dogmata de testativsint. Et quanuis hoc tempore non pauci rece tiores alii aliorum scripta compilantes , eosque tanquam aves aut oves sequentes, probabilitatiet viam vel conseii, vel plures incauti,& nimis creduli , ac in fide aliorum sequuti sint; tamen cum dogma illud coepit, & in iis, & in suis nefandix
consectariis ventilari, innumeri, & fere omneu generatim Catholici Casu isticae disciplinae praeia judiciis non occupati & animo respuerunt, Scauribus aspernati sunt.
In primis enim his temporibus singularis Dei
in Ecclesiam suam cura & providentia veritarem obrui non sinens, ipsique semper in necessitatibus, & tribulatione succurre RS, atque intrepidos de lausores excitans , ad exscindendum probabilitatis dogma insignes Parochos armavit Rhotomagenses & Parisiense S. Iudicium au- . rem, inquit Prosper Fagnanus siripi a citatus, tam magni coetus Pre stterorum , qui iR urbibus Regni I risuis unim s regunt, censese'tim dirigunt,
IArvi non est faciendum. Sed longe pluris faceret illuminati ssimus caecus iudicium universae fere
706쪽
fundenti Probabilismo veritatis & ntiquitatis firmissiunos aggeres objecit, pestiferum vene nulla exitu salutari retexit, & divina Ep scopo 'rum authoritate ac decretis Apostolico spiritu plenissimis populum fidelem monuit, ut d O-.ctrinae flagitia e probabilitatis fonte liquido manantia fugerent, & pestiferum ipsum tautem
quam studiosissime caverent. Praefatorum Parochorum omni laude majorem zelum Deus qui accenderat fortunavit,per-f citque negotium ipse qui incep t, quive Ecclesiam tunc maxime cura sua non destituit, cum eam fere destitutisse videtur. Nam stat j ii ex mi os omnium ordinum viros impavidos vidimus, quos ut verbis Lirinensis utar in a desen sione fidei Majorum , ab amore divina legis , a'
I ixitatum horrore nulla uti depulit, non mina, umblandimenta, non vita , non mors , non palatium, . non steriles , non Imperator , non imperium , non homines, non damones deterrere unquam potue-xunt : quos , inquam , pro religiosae vetustaticaenacitate tanto munere Dominus dignos judi-ε it, ut per eo S prosti alam repararet disciplinam , extinctiim a nonnullis Canonum vigorem vivificaret, dejectas Ecclesiasticae Hieraris
chiae coronas reponeret, nefarias illas novellae
corruptionis, ἡm litterra, sed lituras, infuso caeli- 'is, Discopi, s delitim lacrymarum fonte dele, ei; universum postremo jam pene mundum saeva repentinae probabilitatis tempestate perculsum ad auli quana fidem a novella licentia , ad antiquam sanitatem a novitatis vesania , ad anti-
quam lucem a novitatis caecitate revocaret.
Magnum sine fuit Sc efficax Episcoporum nostro riuu exemplum, planeque divinum, & vexis
707쪽
, Probabilitatis commentum. ..677
quibusque Catholicis indefessa meditatione recolendum. in modum septemplicis candelabri septena sancti Spiritu luce radiantes clarissimam posteris formulam pramonstrarunt , quonam modo deinceps per sngula quaeque errorum vaniisquia sacra vetusatis authoritate prophana novitatis couleratur incidacia. Neque hoc sanἡ in Ecclesia
Gallicana j noυum , siquidem mos iste semper in Ecclesia viguit , ut quo quisque floreret religiosior,
eo promptius novellis adinventionibus contrairet. Itaquου totam Ecclesiam Gallicanam vidimus adversum probabilitarcio animatam. VidimuRClerum sei me universum tot opinionum monstrii horrentcm. Vidimus Curatos numero meritoque 'iri ignes probabilitatis necetiaria corollaria in unum collecta , de crina a horum libris unce deceri' a dicebantur, collata Sc recog- Iaira , de . sua aut horitate damnasse , 5c corum
damnationem canonica via , t Ibelloque supplicia tuis Episcopis , generalique Cleri conventu depoposcisse. Vidimus censuram Ecclesiae Parisiensis his verbis de probabilitate pronuntiantem : Hae doctrina generatim is indefinite conceρήιμ temeraria is periculosa, omnem morum disciplinam perturbat, a veritatis inquisitione is iuventione avocat , ct corrupta natura cupiditatibus obserui 3.Vidimus Ecclesiue Parisiensis Zeloma.gnam aliarum Provincialium Ecclesiarum partena adjunctam , ut ipsinet Parochi Parisienses variis scriptis gravissimis & juxta cultissimis testantur. Vidimus statuto Gallicani Cleri, die t Februarii anni 16s . S. Caroli institutiones iii
lucem editas , quibus , ut aiunt , grassantes ad Eυansciita morum institutionis perniciem novorum opinionum labes opposito vetat obiee coercerentur,
708쪽
ter tanquam aliqua mole reprimi posset novarum opinionum torrens, qui Christianam morum domi nam perditum ibat . Vidimus deinde authoritatem illustrissimo-τum Episcoporum , quorum etelum tota Christianorum posteritas laudibus licet imparibus es retti Sacerdotum judiciis accessisse. Pauca ex innumeris seligam , ut appareat quantum Antistites pervenerabiles iaversus luxuriantem probabilitatem horroris prae se tulerint, quam vehementissime eorum animi permoti sunt adversus illam totius iniquitatis 3c licentiae docti Liam, quantus eos ardor incesserit coercendae
όbabilin rum audaciae , qai tam praefidenter δc juxta nefarie Sancti Isima quaeque Evangelii, Ecclesiae, Romanoruinque Pontificum decreta
pervertunt , quantum Sc privato fremitu , & eL- fusis lacry.nis , Ω aperta indignatione eam paO-
sequu: i sint doctrinam, quam certis judiciis,matura accuratae disrussionis deliberatione damnan flam pronuntiarunt, quippe quae Dei legem dissiparet,Evangelium perversis Jnterpretationibus totum depravaret, Dei Spiritum pro virili extingueret, ut sese humanis , corruptisque chpiditatibus accommodaret. Hec doctrina inquit Archiepiscopus Sencinensis in sua censura, 4. Septemb. 16s8. spectante dc plaudente Synodo Epriopali lata) qua Author fas esse censet tenera probabiliore ac tutis, e, qui opiniouem minus probabilem , minis: tufam , id est , ample icti Oexequi quoἐ illicitum esse,quam licitum proυ abibus
putes ; atque ad probabilitatem opinionis , unire 'fcripto, Is authorliatem fuscere affirmat at agrpericulosa est : innumeris corruptelis vians aperit: bonam conscientiain, rua est secunda humana-
709쪽
rum actionum regula, prorsus extinguit: ac proinde erranea est , ac Paulo contraria, o Christianos ad certam salutis perniciem inducit. Succinuit huic cen irae Ecesesia Parisiensis , quae eam doctrinam temerariam , periculosam , Omnis morum disciplime perturbatricem , a veri tatis inquisitione & inventione avocantem, α corruptae naturae cupiditatibus obsequi sinentem , disertissime pronuntiavit.
Vidimus etiam in partibus nostris Tolosanis Episcopos primitivae Ecclesiae spiritu plenissimos, sed ab eadem laxitate alienissimos. Novi . Alanum de Soliniac Episcopum Cadurcensem
meum in Christo Patrem,a quo puer sacro Confirmationis chrismate inunctus sum , & beatos oculos meos arbitror, qui illum virtutis simulachrum viderunt. Sciunt autem omneS qui eum videre, vel audire meruerunt, quantum vir ille divinus a probabilitatum laxitate abhorruerit,
quantum verbis , scriptis, litterisque pastoralibus tutas sententias firmarit, sed potissinium
quam praeclarissimis exemplis novellorum mollitiem condemnarit, quantumve in restituenda
disciplina a Probabilistis ad nili tum redacta inde sense uasti lacli, 'Domino etiam cooperante,& sermonem confirmante sequentibus signis,
quibus sepulchruin eius fit in dies gloriosum. Vidimus quinque praesules, Alectetum, Apa-iniensem quorum dioeceses genuinum primitivae Ecclefiae sanctitatis spiritum redolare ipse vidi, & omnes vident qui habent oeulos, omnes gaudent qui non sunt invidi) tamve
narum, Vasanensem , Conseranensem, eodem Spiritu congregatos , post accuratum examen,
post fusis ad Deum preces, probabilitatis do-
710쪽
irinam , dirigendm intentionis artem, seu fraudem , variaque inde sponte fluentia putidissima corollaria Episcopali censura longe gravissima perculisse his verbis , die Σ . Octobris I 6J3. Iudicamus probabilitari, doctrinam , prout ab Apo-ἐogipa MIIicatur , ct ad omnia promiscue morum decreta extenditur , falsiam esse: simplicitati Chr- si uua , viriιus Christi sinceritati, tradita nobis i
ab Apostolis lilius nomine άoetrina contrariam: animasque fallacis spa securitatis ad certam salutis
Iern crem impellere. Catervatim accurrerunt alii Episcopi certatim censuras censuris adlicientes, quos inter Epi copiis Bellovacensis ob pietatis famam satis notus, & Episcopus Ueaiciensis Antonius Godeus ob Oinnigenas Diicopalis muneris dotes, & nominat m ob praes antissimi ingenii faetus Sole clariores , auroque pretiosiores nulli ignotus, probabilitatem vehementissi- . mis decretis proscripserunt. Ille enim in censu.adie 12. Novcmb. anni Ios 3. lata 2ἰobab litatem mi m e rruptelarum se tur giaem, Zelo zelatus pro Domino Deo exercituum, vocat. Ille vero Probabilistarum cavillos Sc in Micte convel alit ,& de ipsi probabilitate sic in censura sua, die 6. Maii anni 1619. pronuntiat. Hae ymbabit
ratis doctrina a menΗacii parente procul dubio hispo remis temporibus eo tonsilio iuventu est, ut om- nia Et angeliii praeepta ι Itideret, is carnalibus animis Gripiana dοἱt, i , propri,qua salutis aν-bit tum permitteret. 'Caeterorum Praelatorum censuras per toto regnum sparsas , splendentemque in illis geli vigorem cum docilina & eloquentia de palma certantem praetermitto , ne i storiam te m. Il porro constans , totius Cleri Gallicaui cacrae