장음표시 사용
741쪽
Pro abii tatis commentum. 711 se 'parum sunt in lectione D. Thomae vel fati,
qui ex .arganaento Sed contra , mentem D. Thomae eliciunt. Solenne enim est S. Doctori utramque extremam tentensiam pruri propone e
quam ut suam responsionem producat. Unde
non raro solvit argumen tum Sed contra , ' uai go non est docti inae corporis articuli consenta- .neum. QIod sciunt omnes qui D. Thomam stequentant, & fatetur Vasque S ini. p. dij. λ
num. a. dicens : Quod ex argumento Sed contra , desici videtur , minoris momenti censeri debet. Ssptus enim hoc genus argumenti non tam pouitur a
S. noma us conpirmet id quod docet in articulo, quam vi quaestionem propositamImore solito eae utraque parte dubiam reddat . Luare illius fntentia ex solutionibusa argumentorum, doctrιna articuli semper conjicienda eg. Dices : Hae S. Thomae authoritates nimis probant. Agersiones enim D. Thomae universimi
prolatae , peraequd probant, id quod fit contra Iegem positivam esse semper malum , atquc il-hul quod fit contra legem naturalem, ut colligitur ex addum s a S. Doctove exemplis polygamiae beneficiorum, seu plurium praebendarum: jure positivo prohibitae; & haereticorum opiniones suorum magistrorum erroneas juri d1- vino possitivo advehias sequentium :CErgo tanx generalis S. Thomae doctrina necessario indiget interpretamento molliri ,.quia quod nimis pro bat , nihil probat. Respondeo , aliena expositione non egere L Praeceptorem , qui seipsum tam perspicue inter pretatus est in illis i Dem locis & exemplis,quae: d;sficultar m inge iunt arguenti. Quod erit ua Miusiae ciadu tunc semeex nos ita maci Mnec
742쪽
tam , quando agimuS contra legem , ut e ram
liquis fornicatur. Ubi clarum est, ipsum .loqui de lege aeterna, quae fornicatione violatur. Nec obest exemplum plurium Sacerdotiorum, seu Praebendarum. Nam illam polygamiam non censet semper esse malana; nisi sit ab aeterna lege diisentanea. Sic seipsum aperti me explicat S. Thomas quodl. 9. art. Is. Cum hac quasto de pluribus praebendis ad Geologos pertineat imquantum dependet ex jure Di vino, vel ex iure naturali; is ad Gripas in quantum depandet ex)are positivo, in demuntur in ea Theologi Theologis , riga Iuripis contraria sesntire. In iure namquo
divin3 non inυenitur determinatum expresse , cum
ira Dera Scriptura expressa mentιo de ea non far, qua is au id argumenta ex aliquibus authorita tibus Scriptura forte adduci possint, qua tamen non
lucide veritatem ostendunt. Determinands verb
eam secundum jus naturale, fio videtur ad praesens, de ea dicendum,cte ides ex S. Doctore tunc so Ium Sacerdotiorum, multitudinem esse semper malam, quando in ea violatur aliqua lex jurii, naturalis. Quare vere supra, pag.6oz. observa vimus tunc solum Patres ignorantiam juris postivi, sicut & naturalis peraeque damnare, quando in ea aliquid ignorantiae juris naturalis perinmiscetur. Quia ut ebdem loci observat Angeli cus Magister, jus positivum,quatenus habet alta. quid juris naturalix admixtum; semper obligat,
nec ulla unquam potest consuetudine abrogari. mantum ad id, inquit, quod jura antiqua contiancnt jus naturale , abrogari non possuntper contrariam consuetudinem , utpote irrationalem. Nec imhoc potest ab ullo dispensari: Eo quod i , inquisnui Pensatio humana non a sert: ligamen jurii μ
743쪽
probab;Istatis commentum. 7 I xturalis , Jed solism ligamen juris 'stivi quod
pera hominem statuitur , per hominem dis' n-D i potest. Vides manifeste, D. Thoma sui inter prete , celebrem illam maximam , Illud quod agitur contra legem , semper est malum , exc&fatur per hoc quod est secundum conscientiam, intelligi de eo quod agitur contra legem naturalem & aeternam.
Ad aliud exemplum de haereticis supra etiam
loco citato respondimuS,Patres & eorum Vocem D.Thomam, ignorantiam haereticorum non semel damnare , quia ob fidei & veritatis catholicae circumfusam veritatem , isnorantia verae
Religionis fit vincibilis , sicut ignorantia juris naturalis i unde illam isti merito aequiparant.
S.Thomae succinunt omnes veteres Theologi, nam praeter Thomistas veter es postea referen dos, minus probabilis , minii e tutae sententiae delectum damnetiat Henricus Gand. quodl. q. q. 33 2Gessen tracf. 39. ait. lo. loan. Major in prolog. q. Sιntent. f. 3 Adrian. ine . de rem . Navari us in Manuac cap. 27. Pan m t. in cap. Cι eq. de seliis, num. & omnes Canonistae. Sed quod mirum est pie Scotus,qui in aliis pal- sim S. Thomae adversetur, in hac quaestione, sciat in materia de cisi cacia divine voluntatis Angelico Doctori co 'sentit, his observandis si mis verbis, quae babet in 3. dist. IS. q. r. num. 3. In mora ibin quςndo fiunt altercationes de aliquo peccato , quando 'rimo est mortale , ut si untis Ierisus in scientia dicat, quod non lic t sic mercari, ctat us dieat 3Mod licet: tutius est non prodedere sic vel sic , sed expectara quousque verseas pateat alἰun e r s enim ira esset , quod unns Doector dice ret Aliquem peccare mortaliter, nisi se I Aceret , o
744쪽
μlim quod peccaret , si sic faceret , tunc simple
foret perflexim rideo bene et idendum est in mora libres , antequam aliqv d asseratur , quia videlicetekm habens duas vini nes contrario perplexus sit, periculose se determinaret ad unam, nis re diligenter in 7εαι, illam probabiliorem tinos erei. Et in . dii . H. q. 6. Cam muliti si probabilior pars ne Lati VAE , ncn sine peccato aliquis se exponit dubio, squendo adirmitiυam mim,s probabilem. Plura alia adduci ponent Scoti testimonia , variaque loca algumentosa, quae urget quidam recens Scotista anonymus egregio opusculo, quo & D. Francisci sanctitatem resipit & Doctoris subtilis eruditionem aequat, demonstratque opinandi licentiam non solum morum integi itati repugnare, sed etiam lumen naturalis rationis extinguere. Qnia in opinionibus contradictoriIs negatio non solum removet affirmationem, sed etiam ipsam rem assii matam; unde conprariae opiniones possimi quidem esse in mente apprehendente , sed non in mente judicante ; subindeqtie impossibile est,quod utraque pars judicetur vera, quod tamen requiritur ad licitum probabilis opinionis affensum. Egregie etiam Observat unum, quo3 ad versatilem probabilitatem de me8io tollendam sussiceret , S. Thomam, Scotum , aliaque Scholae lumina in quaest: onibus de rebus moralibus variis argumentis Verisimi sibus utraque parte munita, nunquam adhibuisse responsionem recentioribus familiarem, quae erat facillima , si eam tutam putassent; nimirum . liberum esse utriusque partis argR- mentis non destitutae delectum. Ergo opiniosorum Probabili arum licentia fuit antiquis orauibus suspecta, qui existimarunt utramque. ι
745쪽
eontradictionis partem non posse esse simul li citam, sed longa opus est disquisitione , ut cognoscamus quid tuto fieri possit, quid probabile pi denter iit , seu assensu, M usu probandum. Illud podio dolendum,purosque Scotistas
hac in controversia,sicut de in materia de essicacia divinae voluntatis,a tam pei spicuis Doctori; subtilis sensibus ultro recedere, in quibus ei magis indivulse flebebant aflhaerescere. Dces : Illis antiquis reccntiorum turba ex omni statu suffecta est , ut refert quidam recens author quaestionis facti, enumerans Authores
ex omnibus ordinibus & familiis, qui minori probabilitati tuto sectandae astipulati sunt : atqui Theologis hunis temporis pro controversiis hujus temporis fides adhibenda est, peritis enim in arte credendum est. Ergo nihil morari debeamus antiquorum Theolosorum sensum , sed
tuto nos modernis Casuistis committere , quia quaerunt casus temporum Doctores temporum,eX quorum proinde placitis Catholici orbis
mores conformare , emergentes nodos dissol- Vere , contractuS componere necesse est.
Responteo in hac gravissima quaestione sequendos esse antiquos Theologos, posthabitis modernis, ut sepe diximus, saepe in sequentibus
dicemus: quia concors veterum Theologorum sententia argumento est, dogma illud non esse recens natum , sed a majoribus traditione acceptum, communi limis, antiquissimisque regulis nixum , omnium Doctorum Catholicorum mentibus consignatum. Quia etiam amor no Vitatis , Sc nausea vetustatis ingentibus malis repericulis patent, atque suos affectas in errorum
abrupta & praecipiti, transversos agunt Et cerez
746쪽
73 6 Lib. VI. Dissert. III. Cay. II.
quo jure praetendunt recentiores te a nobis res verentius haberi, quam ipsi habeant antiquos λQuare aegre ferunt, nos ab ipsoriun placitis ditasc.itire , cum ipsi a D. Thoma , Scoto , to aqyle . Mantiquitate veneranda dissentiant 3 An ignorant
illas M'gni Gregorii maximas : Qui sua a sic, Am desideras mandata servati, decet seris fui satura eumdiat. Quia justum est , ut qui
seniores deseruntia junioribus reserantur r Sine injuria quidem recentes legendos docebat Lampridius , sed cum reverentia antiquos : nostrorum temporum ingenia non despiciebat Plinius , sed antiquorum animum, & placita mirabatur. Accedit antiquos antecellere recentibus inum aro , merito, concordia. Numero, quia an re So. annos, quotquot de re morali scripserunt , probabi PioribRς.& tutioribus adhaeren- dum sanxernnt: merito, quia S. Thomae & S -ito quis audeat recentiores comparare , quis a teponere 3 Concord I demum, quia una Voce, uno consensa omnes nostri ait erunt. sequendaeae probabiliora , tutiora ,&'viciniora saluti Probabilistarum vero non sunt convenientia .
testimonia , sed tot sunt sensus , tot dissidia, tot ire strictiones , quot capita. Q od vero additur , Probabilismo plures ex omni statu , ordine , & fmulo adhaesisse , & in illud nuperum inventum EpiscopoS,Sacerdotes, α Religiosos omnino plures pedibus manibus que iville , id non obest , quia non nebamUs
hanc novitatem hac aetate late Risam i, feci contendimus eo eam esse antiquitatis sectis regulis fortius & dJligenritis compi i mendam, quo eam magis serpsisse videmus. Unde praecipitur EXO- M. Sesquaris tui tam ad facieadum malum G
747쪽
im in iudicio plurimorum acqMiesces Knt entia,tit Amero devies. Et cluisti an ei Philosophus Moralis lib. de vita beata , cap. I. & epist. T. 20n tam be= o.
. sum rebus humauta agitur , ut m lio, a pluribus 8 pia eant. Argumen um psimi turba est. I ramus
quid optimo factum Ist , non quid usitatissimum: quid nos in possessione Duricatis A terna constituat, non quid vulgo veritatis pessimo interpreti
probatum M. Sanabimur se modo sparemur a coetu . Ruid tibi pracipue vitandum esse exsimem, qua
ris I Turbam. Vtilaee quo major est ρvulus cui commiscemur, hoe periculi plus est. Sed quam opportune , quam divine Bernardus ad retundendam delicatam illam ex Episcopis, Sacerdotibus,& Religiosis objectionem hom. de Discip. euntiabus in Emalis, expendens illud , Et quomodo summi Sacerdotes o Principes erucifixerunt eAm,
ait: Ponere vereor os meum in coelum , ut non dicam in coenum , ct Salii ad purgationem ventris . inclinatum occidere. Sus iis oram chlamydis. Abscindam gladio Ieremiae , cum Domnus dicat per Malachiam e Vos me consigitis , gens filicte rota. Ostendit Ieremias quomodo summi Sacerήotes ct yrin Ues eum eruditius crucifigunt. Ibo, inquit , ad O i mates. Θ ιhqtiar eis ἱ i si enim cognoverant viam Domini ,'iudicium Dei sivi. Menee hi magis smul fregerunt ygum , ruperunt etIneula , o a Propheta usque ad Sacerdotem omnes faciunt dolum. ::: Hinc eg non minima causat sitia nobω ; quia itiam litterati , ct qtii mi- dentur Reιigios , comparantur iumentis , se immundiores facti sunt illis. Ipsi enim non f*m
'inis teccatorum suorum cruc; unt Deum , sed aliis facti sunt in provei bitim ct exem lum. Non ossi doloris materιa , ns; rea :am supenda, s
748쪽
plebs qua non novit legem , sta caderet in errorem quia revelari poset per litte, a torum ibi Religiosiorum prudentiam , si ipsi non fuissent primi
ad ruinam. ::: Sed de litteratis stupemus , o prefendunt habitum R I glanis, qui bonDm Diaverbum gustaverunt , ei' donum caeleste , virtuteseque s.citIi venturi: ct ecce vacca pingues Samsi ria facti sunt, arbores autumnales eradicata , b is mortua facti ho tes in capita , qui docere debκe
Sed statim contra expositam S. Thomae mentem , & veluti sponte se offert haec obiectio: Thomistae non pauci senserunt, litteri ue consignarunt in concursu opinionum posse quemvis tuto sequi miniis probabilem. cum ergo illi in verba D. Thomae, tensasque Juraverint', perperam contendimus obligationem eligendi sententiam tutiorem ac probabiliorem nobis esse a D. Thoma impositam. Estne, inquies, verisimile Thomistas contra Angelici Magistri mandata latissimam ad omne flagitiorum genus portam reserase Hoc argumentum toto opusculo Urget Amadeus Guimenius in Dominicanos Scriptores , quasi in primos authores omnium la- Nitatum invidiam derivans , quasi Schola Tho- mistica prima sit quae Ethicam Christianam corruperit, morumque licentiam in Ecclesiam invexerit; subindeque non esse a nobis tantopere increpan os modernos laxones , qui in Domini cana semilis nedum socios se fi etiam dum ces habent x Magistros. Hae sunt Guina emana calliditatis praestigiae,quas ut magis irae colopse,
749쪽
, Thomistas honorifice missurus verbis appellat, ut eos ad corruetissimarum suarum opinionum, consentum pertrahat. Curri tameti his factio- rum encomiorum artibus plus lacessat , quam si apertis sarcasmis Scholae Anaelicae gloriam n-
Arbitrarer me degenerem , nec solum Praerucatoriae familiae,sed etiam veritatis proditorem,
atque huj. de probabilitate quaestionis & cau
sae praevaricatorem, si non totus vocali S exu
gerem ad tam infamem propulsandam calumniam, quae dissimulata & nostro dedecori, & Ecclesiae offensioni verteretur. Cerre cum familiae Dominicanae, & Scholae Thomisticae concreditUm sit, sicut gratiae efficacis, & incorruptae di ciplinae moralis tutela,velut solenne depositum, omnes genuinos Thomi stas ad hie msta avertenda, ut Verbis Tertulliani utar, milites esse opere tet. Serio ergo nobis monstrandum est , S. Tho-i Hram doctrinae suae puritatem in veros suos dis ei pulos transfudisse & corrivasse. Et qua lavis non sit hic consilium nostrum texere responsionem singula quaeque objecta eVertentem, ne actum agam , & manus a Vincentio Baronio eximie occupatum , accuratiusque impletum quam a me tentari possit: nihilominus operae- pretium est generale parare anzidotum , quo &pestilentis operis veneno in his partibus Lugdunensibus spalso, & grassanti medeamur, & a tantis , quibns Angelica Schola abundat, viris tantam injuriam defendamus. Necessitas ergo
Thomistas nostros a nefandorum criminum consortio vindicanἐi has a me adversus fraudulentum adversarium vindicias extorsit, cujuβ
impetus eo periculosior est, quo blanditiis S
750쪽
en conatis apparet favorabilior. Qui it benε dixit Seneca : Pessimum calumniantium genus,l iudantium. Et Venerabilis Beda lib. . in Luc. cap. fv. Duo sunt genera persequutorum, unum palam favientiuin, alterum sitae, fraudulenter qua blandientium. In primis ad omnes adversarii calumnias falsitatis revindendas , hoc unum sufficeret argumentum , quod tanta laxitatum colluites nullo veterum Thomistarum testimonio fulta sit, sed ab omnibus antiquis S. Thomae discipulis expresse damnata. Siquidem minus probabilis, minusque tutae in conflictu probabilioris delectum rejicit expresse D. Antoninus I .part. tit. 3.ωρ. IO. g. Io. 9 3. pari. tract. s. eap.2.I. 9. unde luculenter docet, illum qui agit contra dubium, non peccare,dam adhaeret opivioni alicujus Doctoris, o habet rationes probabiles pro ipsa magis quam pro oppost opinione , unde clarὰ exigit ut probabiliorem existimet partem quam sequitur. Unde plane mirari subit quorundam incogitan- tiam vel fraudem , qui S. Antoninum sententiae
suae astipulatorem afferunt I .part. eitata, cum eo loci contrarium planissime doceat his, verbi se Potest assems tenere unam partem alicujus opinio-nu, is secundum eam operari , dummodo talis opinio non se contra nuthoritatem expressam Dcra Seriptura, nec contra determinationem Ecelesa Catholica ; re quanἀo etiam ex eoutraristate opinionum non inducatur ad dubitandum , sed bonam conscientiam ct eredulitatem formet de eo quod eredιt, tanquam Irobabiliori par:e. Quin immo partem probabit orem iis S. Antoninus cautionibus sepit, ut semper probabilior eadem sit vera. Eam quippe exigit in librandis opinioni-