장음표시 사용
781쪽
civius non su probationibus sole meridiano clarioribus convictus. His exemplis, tuquit, demon stratum ea , nihil repugnare opinionem probabili smam Lyeculative , prorsus improbabilem esse ad praxim. Unda toto g. sequenti infert, & saepius inculcat, toto genere & coelo differre opinionem probabilem & tutam , postponendamque esse semper opinionem quae stat pro utili contra honestum, nisi evidenti ae certa ratione scias,
addit pag. 28. nihil tibi ab illisposse 'erieuli accersere : & quoties de salute, de sectanda honestate, de peccato mortali fugiendo agitur , illi adharendum sententia, cui nutu peccati aut periculi salutis Dbsit dubitatis , qualis est quacumque opi nio favet religioni ; aquitati , legi naturali , seu certo ct evidenter, seu probabiliter , illi vero obnoxia , quaecumque adversatur leti sententia, is favet commodo, ac libertati. Et concludit, nihil luis
regulis impossib le , nihil dissic te praecipere.
Luid ergo, inquit eleganter, nec minus piὰ, -- possibilia ea intur Adversarii nos praescribere
Christianis, quos suorum laborum aeterna mercessautpeccatorum aterna damnatio manet i Luibus
Asse unius, is metu alterius etiam impossibilia tenean d essent omnino , cum ipse Epicurus nulla discipulis prascribat longe se Veriora, quam Theologi probabilitatum patroni is cusores r Quibus i m macula ris documentis , aliisque pietate plenissimis nihil suam a nostra, nisi forte verbo .lenus , discrepare sententiam clarissime sigre ficavit. Aliud etiam ejusdem P. Goneti argumentum, quo inferre vult, ex nostra sententia sequi perplexitatem, imo & peccandi inevitabilem necessitatem , imo plerumque esse fortunae & non
voluntatis, quod homines peccent, quod supe-
782쪽
7 α Lib. VI. D sert.' III. Cap. II.
rio .i capite ex D.Thoma sibi pluries illud pes
ponente dilu mus , fortiter etiam refellit Pater Baronius , quia illud sophisma haberet aliquam v risimilitudinem , si tunc non esset ad manum opinio tuta pro lege & officio stans : at semperiri conflictu opinionum unam pro lege & salute, altera pro commodo & libertate : Et Loedisse rimEn,inquit, norunt stupidissimi , pueri,qui
ἀauitas per se lucet , nec pueros etiam ιatet , quos pudet obscoena loqui, aut turpia agere ; ideo dum haec me dilantur, tenebra, qtrarunt,hominAm- qui gratatum fugiunt conjectum. Ergo nec ad casu in , nec aΛ angustias redigimus operantes,
cum praesci ibimus tuta semper, & probabiliora sectanda. Non est etiam perplexitas , vel casus, quando utraque bententia pro officio pugnat; quia tunc majus minori, probabilius minus probabili , moderante christiana prudentia circun- stantias appendente anteponendum est. Quod si ossicia sint hinc inde paria , quod raro , Vel nunquam contingere patiuntur circunstantiae ρ individuae, tunc facilE permittitur arbitrarius delectiis, si non amore utilitatis aut voluptati S, sed studio honestatis fiat optio. Sed Dices: Iulius Mercorus,& Baptista Gonet supra infra meritum laudati, in luis astversus Probabilistas dissertationibus supponunt dari posse ignorantiam invincibilem iuris natui alis,
eandemque a peccato excusare non solum impe-4 xitos, sed etiam doctos circa conclusioncs, quae non nisi discursu deducuntur, quando praecepta naturalia considerantur ut vestita aliqua circun- standi a & conditione, vel quando inter Theologos dubitatur, non aliquid iure naturali, vel
xantam positivo prohibeatur 7 Ergo isti Autho-
783쪽
P robabilita δε commenti m. IJ Ires recidunt in P obabilis naum, quem condem nant ; nam de sententia minus pnobabili dubitatant Theologi moderni, an sit contra ius naturale, clim id habita terminorum notitia non constet contendunt etiam Probabilistae , suam deminus probabili tuto seqhienda sententia, sibi elle proba olliorem : Ergo quod una manu aedificant isti Thom stae, altera destria uiat, nec sunt a castigatae Moralis laude celebrandi. Ret pondeo quod licet hi Authores virulentum illum Probabilis ae faecis sontem dissimula-rmi, vel etiam permiserint tamen quia in aliis Piobabilistarum corruptelis insequendis eximii sunt, non sunt debita laude fraudandi. Quantum vero ab ingenio Probabilistarum ipsi ab horreant, facile conjicies , si quae supra ostendimus summatim recolamus.
Licet daremus posse admitti in vincibilem. jucis naturalis ignorantiam, non propterea causam obtinebunt suam Probabilistae , quia non caret cognitione , nec laborat ignorantia , qui
minus probabili adhaerescit. sEsto enim quod ubi nulla subit peccati suspicio , admista in legem opera ascribi possint ignorantiae in vincibi ii i tamen quicumque varias de ali lito capite
Doctorum sententias cognoverit, profect i coσ-nitione non caret, nec ignorant' a invincibili
laborare dicendus est; cum illi affulgeat senten tia que sibi ob rationum momenta probabilior,& ob periculi remotionem tutior est , atquesecu ior. . Verum quidem est, quod si ex sententia quae mihi cecta est, nulla possit d'ri jur; naturalis in vincibilis ignorantia, apei ta & necessoria consequutione deducitur in controversiis,in dubiis,
784쪽
in probabilibusque sententiis nunquam licere et lege discedere , tutiori ac probabiliori parte praeterimissa, minus tutae, minusve probabili ata haerere , subindeque probabilisinum usque ad finternecionem ea assertione profligari. Sed tamen ut recte observavit Vincentius Baronius unum e praecipuis Probabilistarum flagellis sententia de opinione probabiliore , tutioreque eligenda , non illi soli principio innititur, prae- .serti m in concursu, & ut ita dicam, conflictii iutriusque sententiae operanti notae; tunc enim
nulla obtendi potest ignorantia, siquidem spre- ita tutiore, & sibi probabiliore, minus probabilem , minusve tutam operans de industria sequitur , etiamsi stet pro libertate contra legem,
pro voluptate contra officium, pro commodo contra honestum verisimilioribus argumentis
Esto quod puer duodennis excusetur a labe mendacii, quod sibi licitum ad servandam op
pugnati patris vitam arbitratur: demus actum fornicationis a Maho metano majorum authoiitate & exemplo, proprioque errore perpetratum condonari. Hoc vero quis divinae legis amantium,nisi aegerrime ferre potest,opera quae fieri contra legem naturalem non solum suip
cio conjectat, uon sollim dubitatio timet, sed etiam probabilior opinio fert, tenui ilimae probabilitatis etiam errantis allito colore velati ja-stitia imputativa tegi, justificari, imo & meritoria esse, si probabili delamine bona esse videantur λς iis credat ignorantiam , quae com- .
patitur dubium & opinionem probabiliorem partis adfersae stantis pro lege & aequitate , vim overitatis , loco esse baptismatis , fidei, chastae is
785쪽
chastatis , & innocentiae, ut ejus non minus quani istorum beneficio salvus fias , & recta ad
' coelum tendas Z Permittamus recentiorum terun erit uiuini& vociferationibus aliqnam conflatidam nostrae sententiae de probabilioribus semia per sectandis invidiam, si inde solum argumenta allu merent ad confirmandam de tutiori opinione eligenda allertionem , quod ignorantia juris naturalis invincibilis nulla detur 3 sed inde gloriandi , vel ut vulgo dicitur , cristam extollendi ansam nullam arripiant Probabilistae, quibus
impugnandis innumera argumenta ex aliis locis repetenda suppetunt, quia ignorantiam praetexere nequeunt, qui mores suos ad cujusvis opinionis , etiam minus probabilis resulam lesbyam exigunt, ut eam sententiae non 1olutusequitate causae & honesti defensione tutiori, sed etiam probabilitatis majoris viribus & argumentis superiori anteponant.
Fateor quidem , non mediocri ad penitus exstirpandas probabilitatum laxitates se orbare praesidio, qui operibus ex ignorantia juris natu ratis contra legem Dei patratis veniam dant
Fateor quod si illa ignorantia invincibilis esse
dicatur, excusationeS non paucae peccantibus multis suppeditantur, quorum tamen opera ad versus jus naturae commissa nullus Patrum excusavit, nonnullus hactenus unanimi consensu sine excςptione accusavit. Fateor quod si error minime volitus, quanuis propriis sceleribus ac cersitus facit insontem , nullum erit vitium tam tetrum, quod non sit etiam ultro, & lit re ams plectentibus illud innoxium; quia nullum est, quod non alicubi gentium vel pium , vel certElicitum existimetur. Laudandus ergo erit Caris Tom. LL, Ii
786쪽
thaginensium homines immolantium mos barbarus, quia illum pro religῬso habebant: condonanda erunt Caleculanorum adulteria , Veterum Germanorum latrocinia , quia ea expertia vitii opinabantur. Excusanda erit Platonis audiatorum uxorum communitas , a tanto Magistro,
quem prae sapientiae excultissimae ornamentis Divinum censebant, permissa. Fateor etiam hoc uno ignorantiam juris naturalis excusantis principio non quidem penitus convelli, sed revera non mediocre incommc dum & detrimentum creari delectili tutioris op
rionis, atque illi Christianae Ethicae emendationi a viris optimis,& ab Alexandro VII. Christia nae sanctimoniae amore & in Evangelicae doctrinae corruptores zelo non minus quam orbis
Episcopatu Sanctissimo, votis omnibuS exoptatae. Etenim qui Magistro Probabilistae credens , receptam apud omnes esse sententiam nihil esse periculi, si minus tuta, minusque probabilis, re- Iuctante probabiliori & tutiori, tuto &secure usurpetur opinio ; si hac, inquam , doctrina imbutus & persuasus alicujus Doctoris gravis seu . Classici, id est Casuisticorum apicum callentis authoritate passim usuras sub colore interesse,veΙchimaericorum trium contractuum fictione palliatas, simonias, vindictas, plurium Sacerdotiorum possessiones , aliaque id genus quae Sandri
abominati sunt, securus & gaudens reducat ad praxim ; qRomodo eum peccati coarguemus, si error & ignorantia juris naturalis excuset a culpa. Debiserat ille,inquies, opinioni tutiori,sibia .
que probabiliori obtemperare: sed quare debe-sae, ii iiu se debere ignorabat λ Ignorabat autem, qui vix trum docentem minus tutam certissi-
787쪽
ne securatia esse audierat,& audienti creἡId erat. & credens, nec subinde de operis malitia practice, ut dicunt, dubitans, licet fortassis speculative formidans, operatus fuerat: Ergo non peccavit, cui involuntaria fuit malitia operis : neo fuit voluntaria malitia, quae fuit hic & nunc ignorata : fuit autem hic & nunc ignorata ab eo.
qui simpliciter , & pene bona Magῖstri fide credidit minus probabilem in praxi licite & secure
adhiberi posse, putavitque reclamantes opinio isitis probabilioris rationes , non secus ac sera pulos a formidolosis injectos esse removendos. Ergo qui ignorantiam juris naturalis, vel ex ex acta excusant , male agentibus azylum praebent, & civitatem refugii aperiunt minus tuta sequentibus , ac sere vallum aedificant , unde vix ac ne vix qui4em poterunt laxioribus opinionibus indulgentes dimoveri; quia quibusvis
argumentis revincantur nefariae corruptelae.
quibusvis coerceatur vinculis dissolutio , semia per praesto erit perfugium erroris , quo se facile quisque recipiet, cum nihil promptius sit. quam illis Doctoribus obedire, qui favorabilia& placentia loquuntur. Praesertim quia, ut dixi, Probabilistae licet sibi sepe in quaestionibus
singularibus contradicant, in hoc tamen omnes conveniunt , ut minus probabilis opinio
tuta sit rectae operationis regula , qua qui plendpersuasus , vel potius deceptus fuerit, ignoranti se summo beneficio, sed cfnscientia virginta ut unus e Probabilistarum coryphaeis loquitur. varia poterit pertransire prata lux utile, ut phrasi
Haec , inquam , fateor , & lubens amplector. uia ignorantiavi juris naturalis invincibilo ii R
788쪽
nullam agnosco , omnem Vincibilem , dc vo luntariam in sua saltem causa assirmo , & Patrum , ac nominatim S. Thomae Sole clariore authoritate persuasus certissime credo , peccare omnes qui contra jus naturale agunt; quia ut antea dixi, nulla tam profunda caligo aequitatis principia & boni honesti semina in totum tollit, nulla ita occupat mentem , quin residua
sempςr sit aliqua boni honesti scintilla interdum
ad meliorem prugem monens & pungens, quam si evacuatis praejudiciis rite consuleret, uti debet , peccator , & pravitatem p exspiceret ob eoncupiscentiae & passionuni voluntarias nebulas ignoratam. Sed licet hoc principio afirmante omnem juris naturalis ignorantiam esse inexcusabilem, penitus causa probabilitatum juguletur ; tamen non eo uno vaga probabilismi licentia coerceis tur nec eo solo praesidio munitur tutioris Aprobabilioris delectus. Unde tametsi Probabulistis non quidem concedamus, sed permittamus dari ignorantiam juris naturalis invincibilem;
non tamen continuo ad ignorantiae latebras
confugere possunt, ut suam laxissimam de mi nori probabilitate secure eligenda sententiam ab. Omni peccato purgent, Frustra enim, & juxta inique se ignorantiae invincibilis umbone tegita validissimis quibus impetitur argumentiS , qui adversae sententiae pro honestate stantis rationes probabiliores non ignorat, sed perspectas minoris probabilitatis opinationi postponit. Hac de causa P. Julius Mercorus, & P. Baptista Gonet in divinae legis de sensionem, & ordinis Dominicam gloriam armati laxissimarum piobabilitatum usiim intra certas metas cohibi-
789쪽
turi , ut turbae recentiorum invidiam declinaxent , abstinuerunt ab illae quaestione de Juris naturalis ignorantia , rati sin tortius, certe plausibilius se acturos, si praetermisso principio modernis tam exose & suspecto , ex communibus,& ab utraque parte receptis principiis controversiam definirent.Licet enim decipiantur recenistiores ignorantiam Juris naturalis excusabilem& innoxiam affirmantes , & fucum faciant inanissimum , dum illi sententiae totius traditionis clypeo communitae lanianismi notam pueriliter inurunt ; tamen hoc eis permisse, quod ignorantia Juris naturalis opera in illud commiisa, eXcuset, non propterea opinio minus probabilis laborare ignorantia invincibili censenda est, cum non totum opinionis probabilioris fulgor , sed etiam dubitatio vel conjectatio periculi in concursu tutioris & probabilioris derelictae imminentis ignorantiam satis superque in culpabilem resolvat. Evidenter ergo se discernunt praelaudati Thoamistae a modernis Probabilistis , qui latissimam flagitiorum portam ignorantiae invincibilis sal so colore referarunt. Praesertim vero ab illis se sejungit P. Baronius,qui licet fateatur,vel potius in gratiam Mercori toleret,posse aliquando juris
naturalis ignorantiam tum inculpatam esse, cum de obscurioribus juris naturalis consectariis agi-' tur , tamen tot opponit obice S tot obiicit claustra quibus peccatorum colluuies & iniquitatis torrens si statur , tot conditioneS restringentes, . quibus praetermissis accusantur quaevi S perpe- t. raria in jus naturale patrata, ut licet forte ex aliqua veluti rimula nonnihil effluere possit, quod inimis sit aeternae legi consentaneum, non . :
790쪽
amen qur data porta , & effractis obicibusum sumne flagitiorum genus homines efferantur pNam illos omnes praevarieationis inexcusabilis ἡamnat, qui vel legem conscientiae doctricem,onesti spreverunt audire , nec quas ingerit contationes morati sunt ; vel e Jure naturali ad- ldiscere neglexerunt, quod sua refert scire ; ves 3 qui primigenii peccati poenalibus tenebris libe- IE apposuerunt iniquitatem super iniquitatem, qaa voluntariam cordis duritiem , mentisque
caliginem sibi asciverunt ; vel qui fidem semet
acceptam pravis moribus corruperunt mali Catholici ; vel qui Ecclesia sibi nota, Evangelii
praedicatione , bonorum hominum & librorum, leo pia neglectis in haeresi immortui sunt: quos omnes legis aeternae sub specie opinionis cujusvis probabilis ignorantiam invincibilem praete-πere non posse affirmat, & validissime in .suis
speribus omni genere argumentorum demo strat. Quibus quatuor exceptionibus tantum distat a modernis laxonibus, quantum Ortus ab occidente. Haec indefensionem scholae nostrae cum mo-
aeramine inculpatae tutelae, nullius vellicandi ianimo dicta velim. Sed illud prae oculis omnino habendum est , quod licet haec nobis deessent. praesidia , nihil tamen negotii Religioni Praedicatoriae facessere possunt Adversarii ; quia non sngulorum Thomistarum , sed unius D. Thomae patrocinium suscipit, pro solo Angelico Docto Te Vadem se offect familia nostra: unde toti corpori afferendi non sunt singulorum membro rum, si qui sunt,ntvi ; nec toti scholae quorumdam a communis Magistri sensu exerrationes iUnus S.Doctor est nobis instar oninium M su