장음표시 사용
801쪽
Magistros optimos , nomioatim vero D.Thomani, ad exstirpandas morum corruptelas divinitus provisam audiamus, Nam 'ut stylo Liri- .nensis utar, quis ille tam demens est, qui te, Doctor Angelice , etsi assequi non valeat, noneta optet sequi , quom a defensione incorruptae Theologiae moralis nulla Aristotelicarum ar- s gutiarum vis depulit, quem Deus elegit, ut exitialem morum depravationem, qua hodie laborat mundus, divina tua sapientiae praefoca res , ne bene fundata antiquitas scelesta novita- , te subrueretur , ne, superiorum instituta viola-
rentur, ne rescinderentur scita Patrum, ne con
vellerentur definita Majorum , sed sese intra sa- Icratae, atque incorruptae vetustatis castissimos limites prophanae ac novellae curiositatis libido
contineret. Pecuinam servitutem appelIent cum Petro M: .
Valleclausa inimici tui doctrinae tuae adhaesionem ; sed veri Theologi quomodo doctrinam
tuam repudiabimus, cujus sanctitatem,& de haeresibus omnibus victoriam praedicamus Praedi- camus, inquam, o venerande Thoma , praedicamus plane , laudantesque miramur, quem pro v. divinae legis defensione, proque religi Osar Vetu- , statis tenacitate tanto te munere Dominus dig- .inim judicavit, ut per te praepararet prostrata S aimodernis regis sanciones ; extinctas , inquam, plurimas Evangelii maximas vivificaret,dejectas , decreto ram coronas reponeret, & nefarias illas . novellae impietatis non litteras sed litura S,insu- .s, cortitus fidelibus discipulis tuis lacrymmim' i fonte deleret. Vidit olim Innocentius Ecclesiam
nutantem. M Domini crim saccollantem. Co-
802쪽
t usus erat Ecclesiae Atlantem , non fabulorui , sed verum. Dignus profecto es, quem sequamur Misistrum , qui Patrum omnium religiosus sectator,& discipulus extitisti. Dignus cui deseratur bonor, quem tu sanctis omnibus detulisti. Tu docuisti nos servare psaecepta Majorum: aTu librum signatum illum propheticum, non moὀerniorum prolubiis, sed seniorum, idest Pa rrum deccetis resignare jumsti. Tu declinare, Scsugete praecepisti eos, qui dissensiones & offendicula praeter doctrinam quam acceperunt, fa-eiunt ; quive du cti variis desideriis semper dis
cunt, & ad scientiam veritatis nunquam pem niunt ; quia docentes quae non oportet, sed languentes circa quaestiones & pugnas verborum veritate p. ivati sunt.
Coacervent sibi qui voluerint Magistros prurientes auribus. Progucant, si velint, in aciem non decem aut viginti Probabilistas , sed cena tum, sed millia, sed decem millia in millibus suis: Illi omni catervae, multitudini & nationite opponimus , Doctor sancte , qui unus es , α
parem non habes, quia Tu unus pro decem millibus computaris. 2. Reg. I 8. Oppono veterum dincipulorum tuorum coetum aliter sentientium:
oppono parochorum, Episcoporum, & Summi Pontificis consensionem , qui tuam de moribus doctrinam specialius commendarunt: oppono doctrinae tuae oracula ab Academiis, ab Episcopiis, a Conciliis,a Summis Pontificibus, ab ipso denique. Christo ita probata , ut si te saquendo 'P.
error contingeret, essemus quod absit ab ipse
veritate decepti. Omnibus ergo novis Doctoribus , quorum fundamenta non sunt in montibus sanctis , te ab Ecclesia consecratum jure i.
803쪽
praeferimus ; quia juxta auream Lirinensis maximam : Magna pro ε dio res est , is ad discendum utilis, , ad recolendum necessaria , quam
etiam atque etiam exemplorum molibus illu- strare , 'atque inculcare debemus 3 ut omnes fere
Catholici nova int se Ecclesia Doctor s recipere , non cum Docm s. Ecclesia fidem δε- serere debere.
S PE C v L A T 1 o II. omni rationum genere , tum a priori,
tum a posteriori probabiIismus
PLures confirmandae nostrae sententiae ratio nes opportunas hactenus insinuavimus, qu Trim praecipua petitur ex illa maxima S. Thomae inconcussa : Quidquid fit ontra legem naturalem & aeternam semper est malum , nullaque ignorantia excusatur; quia omnis juris naturalis ignoratio vincibilis & culpabilis est, unde nulla bona est actio , nisi sitire me , ac verae Tegulae conformis ; nec ulla opinio probabilis secura, nisi vera sit. Ergo multo minus minori probabilitate opus contranegem admissum peccato eximetur affulgente, & reclamante probabilioris & tutioris opinionis luce ; quia tunc nulla obtendi potest ignorantiae causa, ad quam directe excludendam sufficit minima suspicio, dubitationis vellicatio , 5 mussio magis probabilioris sentensae plenum , & circumfusum luis
Inen. Consequentia est necessaris , & ipsis Pro -
804쪽
b: bilistis ultio fatentibus evidens. Antecedet vero est illis quidem execrandum, sed tota anti-q itatis veneranda canitie, & variis rationum momentis superiori. capite, speculatione prima, tanquam hujus controunsiae basis & fundamentum firmatum est. Sed Mi paulo superius moanuimus, non illo solo Aio jugulari Probabili sinum, placet alias rationes exhibere magis ad ubertatem quam ad necessitatem,praetacta enim sufficeret. Prima ergo ratio a priori sc formatur.Unu quisque in controverulis Sc difficultatibus moralibus quotidie emergentibus verum in Omnibus pro virili quaerere dum latet, & sequi dum
patet tenetur, alias Christianismus non effetychola veritatis , sed spelunca erroris, si ad veritatem de corde puro & optimo inquirendam, α quam proxime positamus ad eam accedendum non teneremur. Certe cum asserat Evangelium, sola nos demum veritate liberos effici posse, asserat nos non ex hominum mendacibus stateris, sed ex Dei verbo vero judicandos; afferat Servator se e M viam , veritatem , & Vitam, se in hoc natum, se ad hoc venisse in mundum, ut testimonium perhibeat veritati ε, talemque se velle instituere Religionem,in qua veri adoratores adorentPatrem in spiritu Sc veritate; cum,inquam, haec ita sint nemo nisi illius qui fuit mendax ab initio interpres negare potest Christianos
debere pro virili veritatem quaerere , Veritatem amare , & viam veritatis cognitae eligere. Atqui ille non sincere veritatem quaerit nec pure Ver talem amat, qni illud ultrὁaiegligit quod verius esse probabilius censet, & aliunde tutum
vile supponitur i cum faveat legi & honesto;
805쪽
& illud amplectitur quod msgis putat esse falsum,quam verum, & ideo illud minus probabile esse judicat: Ergo qui minus probabili, minucque tutae sententiae in concursu probabilioris 3ctutioris adhaeret , ultro a veritate , quam sequi tenetur, recedit; ultro ad falsietem libi notam, quam fugere debet, tendit amore utilis, aut de
lectabilis. seu in favorem libertatis : Ergo pec- .cat in illa tam praepostera comparatione & electione, qua tutum minus tuto, probabilius minus probabili , verius minus vero,non duce veritate,sed improbante; non movente charitate, sed repudiante ε, non suadente ratione, sed cupi
ditate postponit. Omnes pio positiones sunt evidentes. Major est dogma Catholicum aperistius , ut phrasi Senecae utar , quam ut interpretandum , disertius quam ut sit adjuvandum. Minor est status quaestionis. Consequentia sponte fluit ex praemissis. Secunda demonstratio : Ille peccat qui contra conscientiam reclamantem agit , seu qui facit id quod conscientia judicat non eue L ciendum ; tunc enim non possunt afferri effugia ignorantiae ad excusandas excusationes in peccatis : Sed ille qui spreta probabiliore,& tutiore
sententia , ex minus probabili, minusve tuta, operatur; ille, inquam, agit contra conscien
clam, seu facit id quod conscientia judicat non eue faciendum illud enim judicat conscientia quod probabilius censet, alias inepte judicaret: in conflictu aueem praedicto opinionum , conscientia censet probabit lius opus quod permittit opinio minus probabilis esse illicitum,& subin- de non esse faciendum sed fugiendum: Ergo qui in illo concursu ex minus probabili opera ur.
806쪽
facit contra conscientiam ; siquidem judici uinconscientiae suae improbantis opus , quia videt illud in malum propensius, spernit, & volens illud eligit, quod rotius falsum quam verum,potius illicitum quam licitum putat, proindeque renitente judicio voluntatem habet astuato dc
. Tertia demonstratio petitur ex celebri juris regula superiori capite a corruptelis & cavillis modernorum vindicata: sed quia ex illa tota Probabilistarum doctrina a fundamentis subruitur, placet sic iterum ex ea argumentari. In dubiis tutior pars est eligenda , nec quidquam agere possumus quod dubitamus aequum sit, an iniquum ; id enim non solum Canonicum Jus, sed Philosophia , sed naturalis ratio communiusmis boni, malique notionibus informata verum esse fatetur. Atqui in conflictu & distractione opinionum, de quarum veritate non constati
sed una rectior & probabilior , alia minus tuta, minusve probabilis est, animum de minus probabilis sententiae veritate dubitare & fluctuare necesse est: Ergo in opinion ηm conflictu probabilior, tutiorve eligenda est. MaJorem non audent inficiari Probabilistae, & quamvis alii coasilium continere duntaxat illam regulam velint, alii usu abolitam ὀicant; id tamen. alii explodunt, & nos supra evidenter confutavimus a pag. 66s. Unde negant minorem propolitionem ; quia, inquium , hoc axioma valet quidem
in dubiis, sed non in probabilibus ; quia in dubiis neutri parti assentimBr : at in opinionibus animus non est pendulus & fluctu uis, sed utrique probabili sententiae ctiam cωntra di ctoriae
'robabiliter assensitur : ubi autem est assensu
807쪽
non est dubium ; quit ubium assensum omnem continet δc suspendit, opinio vero veb utrique, vel alterutri sententiae aventitur. Sed contra probatur minor, &. haec Adversa
riorum doctrina, quae est tota probabilis mi medulla, multipliciter impugnatur. Tum quia Velopin ones contradictoriae sunt ambae aeque probabiles, vel una apparet minus probabili S, altera probabilior. Si primum , animus neutri partiassentitur, quia nihil habet quo uni parti potiris quam alteri se addicat ; cum enim intellectus a sola veritate,vel verisimilitudine moveatur, si in partibus contradictor ἡ oppositis non relucet aliquis masor veritatis radius , sed aequalem undique percipiat, ad unam inclinari potiusquam ad aliam non potest , sed aequalibus rationibus disti actus in aequilibrio dubius remanebit ; & sicut remanent lances in libra, quibus
aequale onus imponitur,sicut non movetur corpus quod in oppositas partes aequali duorum agentium virtute impellitur : ita similiter intellectus a dubii aequilibrio non recedit, nec in alterutram partem assensu inflectitur , quari diu aequalibus hinc inde premitur rationum ponderibus Sc momentis. Nec obest quod videat per reflexione siprationes esse hinc inde probabiles, quia ea ipsa rationum probabilium utriusque partis perceptio animum haerere, & pendere cogit, quia ob paria aequalis probabilitatis pondera in neutram inclinatur, neutri assentitur, neutram praeponere jure potest,sed aequali probabilitatis fuco fulgente diducitur. Unde judicium
reflexivum non aufert, sed supponit, imo augerdubitationem,quia videt nihil apparere, quo ma-
in unam,quam in aliam partem siecti debeat
808쪽
intollectus , unde judicium de probabilitate aequali opinionum compellit suspendere judicium de re ipsa; quia cui parti contradictoriae
insit veritas, tanto magis neseit,tantoque dubitat, quanto clarius cernit oppositas sententias aeque firmis fundamentis inniti. Si vero intellectus videat unam opinionem esse minus probabilem , minusque tutam, & alteram contradictoriam probabiliorem & tutiorem , tunc intelledium de minus probabilis veritate dubitare, eique non assentiri,sic manifeste suadetur. Intellectus non movetur ad assensum
nisi a veritate, vel verisimilitudine ; quia veritas est objectum formale adaequatum intellectus, sicut bonitas est o jectum formale, & motivum adaequatum voluntatis : Ergo in conflictu opinionum contradictoriarum illi necessario assen titur intellectus, in qua major veritas , majorve luerisimilitudo apparet, ne a suo formali motivo recedat. Atqui major veritas , majorque verisi militudo in sententia probabiliore , & tutiore apparet; ideo namque dicitur probabilior,ut patet ex penetratione terminorum : Ergo in hujusmodi conflictu intellectus necessario dubitat de veritate opinionis minus probabilis, nec illi
ullatenus assentitur,cum potius assentiatur probabiliori, quam utpote sibi veriorem, praeponit minus probabili, a qua diisentit; quia falsam
eam assensu opinativo reputat. Pluribus aliis argumentis illum Adversariorum cavillum loro citato impetivimus , ostendimusque illo funditus deseri, & ad nihilum redigi sacram illam regulam ab Ecclesia tota
consecratam , & lumine naturali notam ; dceste meram ideam , meram fabulam, merum ludibrium
809쪽
Probabilitatis commentum. dibrium , quia dubitanti nunquam deest opinio probabilis , si enim illi operis malitia pateret, utique non dubitaret: unde eo ipso quod dubi
tat , non tenetur tutiora sequi, quod est regu lavi illam conculcare. Monstravimus etiam ex
sensu Pontificum manifeste illam in diis culta tibus ex opinionibus probabilibus emergentibus esse usurparedam , sed haec iterare non decet, quae eo loci fuse ponderata sunt. Sed illud non est praetermittendum , quo omnis evasio aperte simul,& efficaciter praecluditur : Si in dubiis te ianeor sequi probabilia, certe multo magis in mi nus probabilibus 1, quia dum rationabiliter dubito de operis honestate , minimc assentior tale opus esse pravum : unde ab opinione illu3 per inittente non distentio , quia illam nec probo, nec improbo , ob bonas ' si bus munitur rationes. At vero dum opinor aliquam opinionem esse minus probabilem , tunc ab illa sententia distentio , tunc fere persuasus tum de ejus falsitate, & hic, & nunc eam non censeo veram , sed
ejus oppositam : Ergo ii stante dubio nefas sic operari , quia milii incertum est an opus sita: tuum , vel iniquum ; multo magis nefas est ex
minus probabili operari, quia tunc magis judi co opus esse iniquum , quam a quam , soc ipso quod oppositam probabiliorem existimo. Syhaec ratio non sit convincens , nescio quo po- terit humanus animus convinci .
Quarta demonstratio sumitur eX ipso Princi
pio adversari una contendentium, omnem opi Gionem probabilem esse tritam , quia volunt
eam esse dictamini prudentiae consentaneam. contra affirmo, probabilitarim omni verae e dentiae spiritus repugnare,& sic argumentor s
810쪽
Qui sequitur opinionem minus probab lenoninuive tutam in confluctu probabilioris & tutioris, ille prudenter non agit: Ergo peccat. Conseque iatiam fatentur Adversarii, qui non aliter argumentantur. Prudenter agit qui probabilcm opinionem sequitur : Ergo non peccat. Non enim aliud fere proferunt sui dogmatis argumentum, cujus consequentia si bona sit, nostra mala eise non potest. Antecedens vero suadetur , quia in conflictu illo opinionum , vel operans ex minus probabili dubitat, vel non dubiatat de rectitudine operationis : si dubitat, im- rudenter opus aggreditur, non deposito prius ubio : si non dubitet, multo magis imprudens est, qui in nullam dubitationem inducitur, quando tanta est dubitandi ratio. Nonne ima prudens , stupidus, & insanus diceretur, qui in conflictu probabilium sententiarum, an esca apposita sit veneno infecta, non dubitaret utrum esset comedenda , sed eam securus quasi puram,
incorruptam, & sinceram comederet 3 At imprudentior longe est qui non dubitat illud aggredi opus quod in malum propensius est quam
in bonum , quodve probabilius est mortiferum: Ergo vel nihil datur in rebus humanis prudentiae adversum , si prudentiae probabilismus tion adversetur. Respondete , 5 inconsulti, & ma Iesuadi Probabili stae. Estne piudens Imperator aut Dux, qui eo tempore praelium com- Tinittit S hostes aggreditur , quo probabilius . putat suum exercitum victum iri , Ic hostium irruptione diis pandum, profligandumque 3 Habetur ne prudens ille negotiator , qui cum illis societatem contrahit, quos probabilius censet aere alien9 gravatos , & pecunias acceptas per