장음표시 사용
811쪽
fraudem ae diui uni , mala fide creditoribus de nunciata mensariae rationis inopia 3 Censeturne prudens ille nauta, vel non potius in exemplum stultitiae & imprudentiae ab omnibus affertur, qui explicatis velis mari se permittit, quando probabilius impendet a tempestate naufragium , ut non ita pridem nonnullis triremibus Gallicis, duce Equite Paulo, submerus contigit 3 Ergo totius prudentiae lumen eX-
tingunt Probabili e , dum docent minus probabilia probabilioribus , minus tuta tui oribus posse prudenter praeponi. Nihil esset prudentia imprudentius , u tam imprudens consilium a prudentia posset oriri. Quinta demonstratio : Qui amat periculum. peribit in illo , ut docet Spiritus Sanctus Eccl.3.27. Quod maxime verum est in moralibus, quia qui non declinat periculum peccati , peccati amorem retinet, nec illud fugit sicut a facie colubri, sed peccatum est illi qua lantentis indifferens. Atqui ille qui in conspectu probabiistioris , & tutioris minus probabilem , m nuisa
tutam sententiam sectatur , amat , non Vitat periculum : Ergo peecat, & peccando peribit. Major est non lotum axioma Spiritus sancti , sed est lumini naturali manifesta. Minor probaturi I iud dicitur periculosum , seu non securum , ex quo an oriri possit aliquod grave damnum , incertum est ; sicut dicitur morbus periculosus, de quo increti sunt sapientes medici bonis rationibus pernares , an mortem sit illaturus ; periculosa dicitur via, quando jaxta eam latitare furea multa probab Utex persuadent; periculosus cibus, periculosus contractus appellatur,fi ex illo corpori, ex isto rebus nocumentum imminere
812쪽
71 Lib. VI. Differt. III. CV. I .
optimis rationibus judicetur. Nullam enim, quotquot sunt homines aliam veri periculi ideam ac notionem habent. Adeantur parvuli, viri, mulieres, indocti, litterati, nobiles, ignobiles, Catholici, Calvinistae, rogenturque quid nomine periculosi intelligant Θ nemo eorum aliter respondebit, nili tunc esse periculum , quando damnum ex aliquo impendere bonis rationibus judicatur. Atqui sequens opinionem minus probabilem, minusve tutam,illud agit quod
omnino incertum est , num ex eo sequatur peccatum mortale , animae spiritalis mors, & aeterni supplicii damnum irreparabile ; quia id facit quod est probabilius illicitum. At quomodo
a peccati periculo immune , quomodo tutum &securum est , quod probabilius illicitum est)Quomodo cibus periculo inferendae mortis ca- tret, qui probabilius est eam illaturus 3 Quomodo via periculo vacua, quae probabilius est circumsepta latronibus insidiantibus Quomodo contractus periculo eximitur, ex quo rerum omnium jactura probabilius peritorum judicio consequetur 3 Qui sic se gererent in humanis, forentne tuti & securi 3 An minor quaerenda
securitas, ubi tota periclitatur aeternitaSὶ An
filii hujus saeculi prudentiores & eautiores filiis
lucis in generatione sua esse debent 3 Vae nobis perversis rerum aestimatoribus t Vae nobis , sanam manis bene administrandis omnia tuta vi e- mus , in negotiis animae omni nos probabilitati committimus. Vae nobis , quibus in compara- tione aliorum Deus vilis est, aeterua salus non est unum necessarium, pro quo obtinendo dimittenda incerta, certa leuenda esse Sancti omnes docuerunt.
813쪽
Sexta demonstrario : Ut ille qui ex minus probabili, minusve tuta lententia operatur, a. peccato liberetur , necesse est ut quaevis probabilitas , etiam falsa, etiam minor, etiam minus tuta sit certa agendorum regula , ita ut in praxi
istud judicium formare pol sim : Illud hic &nunc mihi certo licitum cst, eo ipso quod probabiliter licitum est, quia prudenter , & tuto quisque opinionem probabilem sequi potest.
Ita enim explicant Adversarii, ita se defendunt, ita miro artificio speculativam dubitationem cum practica securitate componunt. Atqui probabilitas non est certa agendorum regula , sed dubia, fluxa, & incerta. Tum quia regula illa est ad summum probabilis, subindeque derivari ex illa certitudo rectae operationis nequaquam potest si ex probabili enim principio certa nequit deduci conclusio, & incerto innixa fundamento aedificatio non potest certa consistere; quia generaliter nemo dat quod non habet, subindeque opinabile & incertum principium certam infundere securitatem tam non potest, quam calidum frigefacere, vel frigus naturalitercalefacere. Tum quia probabililmus sua vaga licentia seipsum interimit, & ex Probabilista xum principiis ipsa probabilitas est regula improbabilis , sic enim argumentor . Probabilitatem opinionum authoritate& ratione metimur: Atqui multi Authores gravibus rationibus permoti existimant probabilitatem esse periculo- sam agendorum regulam, imo prorsus impro- habilem , prorsus falsam, & quidam erroneam vocant : Ergo ex P. obabilistarum principiis
probabilitas non est certa agendorum regula.
Ei go juxta Probabilistas probabilismus non est
814쪽
securus , non est a peccato immunis , scd periculo plenus. Ergo illi credere conscientiam tuam non possitnt, n si qui seipsos, nisi qui alios sponte decipiunt. Haec ratio magis urget in casibus particularibus, in quibus licet interdum litigent Probabilistae, & inter se digladienturn tamen reipsa sibi non contradicunt dum alii negant aliquid licere , alii affirmant ; . quia cum probabilitatem ut sic fecuram agendi regulam unanimi consensione pronuntient, frustra dicunt id non licere , quod ex sua cardinali regula in praxi licitum, lectarum , &-innoxium est. Ergo probabilitas est regula non solum veritatis amantibus , sed ipsis etiam probabili Cui aufertoribus exitiosa, & plane falsa.
Deminue a posteriori sic arguo : Ex probabilitate continuo derivantur infinitae laxitates Christianae disciplinae eversivae. Ad cujus evidentiam considerato, quod licet probabilitas in
se spectata , & nescio quo verborum apparatu, vanisque conditionibus de exceptionibus hujus doctrinae venenum sumplicioribus occultantibus fucata , non videatur prima fronte admodum exitiosa; quia quandiu vitium in remoto iliis quo principio veluti in semine later minus percellit animam , & pietatis sensum minus Aeterret. Verum cum probabilitatis radix ramos suos longe lateque protendit, cum ad praxim usumque reducitur, cum singularia minutat m eXPendit, cum metholo compositionis a fine ad
media , a generibus singulorum ad singula ge u rum , a principiis per varios conclusionum
815쪽
gradus descendit ad opus ; cum denique foras erumpenS venenum in varias sese induit species,& in conspectu omnium venit, tunc in universorum indignationem incurrit. Quia cum arbor bona non possit malos fructus facere, tunc incipiunt homines cordati de probabilitatis nedum veritate, sed etiam probabilitate dubitare , cum ex ea illas videant spurcitias sine modo diffluere , ad quas infernus horrescat. Si ex vero non sequitur falsum, longe a veritate aberrat illud principium,ex quo tam crebra deducuntur consectaria, vel potius portenta, quae haeretici S ludibrio , Catholicis horrori sunt & indignationi. Qctis non abhorreat a praetensa probabilitatisse curi talae , qua admissa innumeras nefandorum scelerum immanitates , infinitae spurcitiaram turpitudines honestantur. Atqui sic est : etenim ex probabilitatis licentia ita dissipata est lex Domini, ut tam horrendas maximas & referre pudeat, & dolere magis expediat quam refellere. Illas tamen oculis tuis objicere amor veritatis impellit, & coercendae
illorum Scriptorum licentiar, qui una probabili late freti , sanctissima quaeque Evangelii dogmata perverterunt, eamque morum disciplinam in Ecclesiam invehere conati sunt, quae Turcis 8c Ethnicis non omnino corruptis. offensioni forent : at illas Cliristianis oculis expandere
Vetat pudor , Vereor enim ne repriae sentata tam
prodigiosa legis divinae disti otio Lectorem
meum horrore percellat, cogatque sibi aures obtrirare , ut Nicaenos Patres, ne Arrii blasybe-araias audirent , feci sie Ecclesiiae Annales refe-xunt. Sed verecundiam vincet necessitas & pia utilitas sequutura ; quia etiamsi caetera deessent
816쪽
argumenta , non dubito quin tota tot malorum. exhibitione , tanquam aliqua mole reprimi
posset probabili sint torrens, qui ni fons exhauriatur, totam Christianorinia morum disciplinam perditum ibit. Nec sine singulari Dei providentiae judicio Probabilistae in tam horrenda
inciderunt opinionum portenta, in quibus tam mani festa rationis depravatio apparet, ut om-ncs non omnino stupidi moncrentur, quantum in pestifero fonte veneni lateat, cujus Hes tam aperte , tam sensibiliter corrupti sunt ; quam abominandum fit illud principium , unde conclusiones communi sentui, comi nibus vulgaris honestatis notionibus repugnante S inferuntur i, quam demum periculose se turbidis Protababilitini committunt ficientis , quamve temere se horum Rechorum permittunt ducatui, quibus. rustici & mulierculae judicii incomiptione proe stant. Sed euge calame , quid haeres ὶ cur trepidas 3 An times ne atramentum pudore rubeat,
de suffundatur 3 Ne propala occulta dedecoris, sed publica flagitia publice argue ; & ut ordinem serves iii recensendis lapsibus , in quibus nullus ordo, sed sempitea nus horror inhabitat, Decalogum paucis decurre. Primo praecepto praecipitur nobis fides in Deum, amor , & cultas religiosus illius. At Juxta aliquos insta reserenJos , Infidelis cui sua tecta est probabilis , non tenetur Catholicae Fi- dei etiam sibi probabiliori adhaerere. Secundum alios absolutionis est capax homo negligent a diculpabili ignorans Mysteria Tr nitatis δί Incarnationis. Et juxta Caramuelem Theol. Morat . '. Deorum pluralitas blando puris principiis notaralibus do di 'Vugnari potest
817쪽
Probabilitat7s commentum. 777Secundo praecepto prohibe ur vanum,Vel fata sum juramentum. At juXla Tamburinum lib. 3. .
in D cal. cap. I. g. 6. n. T. Licitum e s in docere testem ad jurandum falsum , quod jurans quidem putat esse verum, ipse vero inducens scit esse falsi,m. Libenter hic cum Augultino egclamaverim : Vbi estis fontes Iare marum I Et quiἀ facimus , . quo ibim s , ubi nos occultabimu, ab ira Veritatu, si non solum negligimus cavere menda-eia , sed audemus insti er docere periuria i Tertio. praecepto iiij ungitur observantia diei festi. At, vero juxta eundem Tamburinam, in die se per duaι horaι vaeare servilibus nou est peccatum mortale, quia modisum temptis judicator duarum horarum statium comparatione via tutiquatuo horarum. Vnde si herus quisfiam habens desodecim servos,injungat eis laborem integri diei, assignanέo singulis dicri horas successiυe Ac ἀivis:e,
non peccat mortaliter. Qaarto praecepto imperatur cultus parentum: At juxta Tambari tum lib. I. cap. I. F. . Licii fili. , absoluto desiderio ci ρε re mortem patris, nan quidem ut malum patris, s d ut bonum cu- sientis , quia nimirum ei obventura est pinguis hareditas. Quinto praecepto prohibetur homicidium, & totum id quod contra proximum per illationem damni committitur. Velum secundum Cara nauelem Theologiae fandam. n. II 2. Doctrinam Amici asseVentem licere Clerico vel Religioso ea Iumniaterem gravia crimina de se, vel desila Religione δε rr ere minantem occidere , ctoi tm esse αε--ram , is oppositam improbabilim cens m&s omnea. teste Tamburino lib. 2. cap. 2. s. T. Aiax omenta graviaque damna vitanἀa ρο est Dii ιια Κ. E s
818쪽
sequutura. Sexto praecepto probibetur omnis actus Iu axuriae, omnisque usus rerum venerorum extra actum matrimonii comm flus. Et tamen juxta Caramuelem Theolog. Moral. lib. 2. num. IJ'3. Fornieatio secundum se nullam involvit malitiam ct molities jure natura prohibita non ' es. Juxta Tamburinum lib. s. cap. I. 3. 4. Famulus non peccat
mortaliter , qui si musis humeris adjuvat herum suum ascendentem per fenestram ad stuprandam
mirginem-Ju a Joannem Sanctum, a Diana s. p. act. I9. resol. . IOS. memoratum: Concubinarius non tenetur pellere doma coucubinam , sed posiiceri solum se deinceps cum ea non peccaturum, quando ea relicta minus agre ageret vitam. Et juxta Baunium in Summa : Non neganda absolutio est iii qui in proxima peccandi occasione remanent , seam deserere aliter non possunt, quin vel ferm9nemrint populo, Cel aliquid ius inde incommodi im-Iortetur. inae vero in favorem gulae, aliorumve sensuum docent Probabilistae, vide supra , dum de actuum indifferentia Septimo praecepto inhibetur iniusta rei alie nae ablatio , aut detentio, qua proXimus in bonis suis laeditur. At juxta Baunium in Summa,pa 3γ7. & 3o8. Lui alium movet aut inducit ad inserendum grave damnum tertio, v. g. ad domum H ι, aut segetem incendendam , non tenetur ad re siturionem istius damni illatia Et pag. 22 O. Non tenetur qsis sub poena peccati mortalis restituere quod ablatum est per parva furta, quaviumcun3Mest magna su nma totalis. Quin juxta Probabilistas, viae jam est usura , vel simonia , & omneS divites eleemost nae erogandae Onere eXsolam
819쪽
Probabilitatis commentum'. 779xur , ' ia juxta Vaiquem vix in divitibus su
perilaum invenitur. in avo praecepto prohibetur falsum testimonium , mendacium, & omne id quo honor proximi laeditur. At juxta Caramuelem n. IIII. suae Tlaeologiae : Probabile est non peccare morsaliter,
qui imponit falsum ta limonium alicui , ut fuam1ustitiam ct honorem defendat ; quia isiud est probabile quod a si ritur a viris doctis , p obi ve so
hac doctrina habet pro se viginti , aut plures virosmvnos is dortos, qui si di eantur uora sufficere, vix ulla erit opinio probabilis in Theologia. Hi a GaIy. Huri. Dicastili. Dianam. Idem apparet in praeceptis Ecclesiae. Primo Rsecundo praecepto Ecclesiae prprcipitur statutos Ecclesiae dies festos celebrare , D S cruin Minis reverenter audire. At Catam iaci theolog. fundam. num. 4. SI alibi docet, ui audiendo Missam do praecepto , recitandis horis ex obligati one , spti, esse attentionem exterom, posse quemlibet tuis
voluntarie di trahi , ct ps mille disractiones voluntarias certo scire s ne veniat ter quidem se casse, is ita certo utpossit jurare. Addit uum.T6O. Cum satisfacere praecepto recitandi inicium, illud recitat animo non satis in endissit num .s Oo. O sox. una Matutinarum lectione posse quem duorum dierum obligationi fitificere. Mitto alia non minus nova de stupenda, quam Hdicula , ud cum saepe ait, horologia habere opini num pro a
Tertio jubemur indicta certis diebus jeju.nia , & a quibusdam cibi s abstinentiam servire Illi su sfacere credit Fili ucius tom. p. tracto T. pquemvis defossum ex quottim rue tabuere licito velisii cito x υ g. citin foeminis com sex jone. Acqae ex
820쪽
Mon teneri jejunare qui dormire nequit nisis Unipta coena , etianis jejunium tolerati possit . collatiuncula sab mesiolem sumpta. 6 uia, in
Psit,nems leuetar perversere ordinem resection&m.
Quin iuxta Tamburinum lib. . cap. s.f. i. 2. probabile est , fulmen in cr lauiciva numerari, tque adeo pube r cipi tu pejunio , Lisere: eriam in tra diim j unii libι re et inum, innu',im,eervi m, squis ex he 's . vel ex eodem vino desiliatas, etiam de maue , et am ob solam delectarioncm,
AEtiam multoties in d e ., eriam in fraudem jejunii. Alia circa prae ccpta tam divina quam humana, longe horribilli lima fligit a doctrinae psudens omitto , eligens indiligetntiae notari, quam tot spurcitiis has chartas commaculare. Videri poterunt excerpta Parochorum Pariliensium, de alia innumera scripta , in quibas sumnaa accura
Per singula etiam Sacramenta Accurrendum, foret, singulae quoque censurae mem Pandae, ut Gppareat quanti in & illis injurii, & istis inobedientes fuerint Probabri istae. Ex ungue lConem, & ex frusto pannum coniicim. Praecipuam diligentiam & curam in parando ad susceptio-xcin Sacramentorum animo eiugebant Patres: at Juxta Baunium & Sanctium noti sunt arcen-ὀi ab Altaribus, qui eodem die copulam carnalem σum foemina habuertint, vel se voluntarie pollue
reccatum contra na uram, seu quecumque alio mo- . . Quantum vero sacris Pontificum,Concilio- mque legibus & censuris obtemperent, pax et eri eo quod idem Mastarentias, letes Promin Has Vel uia zersalis in contrarium Disu , . toxid