장음표시 사용
851쪽
non enim agitur de illo celebri propositionum quinario asserto ab illis, q*os Jansenistas appellant,si tamen modo aliqui sunt tu rerum natura: nullum enim novi, nullum invenire potui librum, in quo damnatae propositiones,a temporC damnationis typis dato propugnatae legantur. Et quanuis aliqui illis tenerentur erroribus, quid inde pro, vel contra probabilitatem Quid propterea moliri potest P. Rhodius adiaversum nos aperta fidei professione omnes suscpiciones amolientes , 3 quinque illa capita detestantes 3 Quid absurdius quam omnes adversarios tanquam unum hominem spectare, &unius errores omnibus indiscriminatim asserere3 Ergo imbellis , vel ridiculus apud omnes audiet qui nostram de probabilitate sententiam Jansentanam vocat , nisi efficiat omnes vagae probabilitatis impugnatores Innocentii constituit onem repudiare. Quod quam sit chimaericum, quam absurdum,nemo non videt .Porro quid ab aequitate magis alienum, quid tyrannide illa crudelius, quae Theologos Catholicos constringere vult, ut omnes alicNjus authoris sententias.
propter hoc solum proscribant, quia inveniuntur nonnullae justo Ecclesiae judicio proscriptae,
ita ut alterutrum vitare non possimus, quin vel bona cum malis confundenteS contra aequitatem peccemus, vel apud homines famam & notamen horretici , etiam dum Catholica do nata propugnamus, suscipiamus ὶ Nam ut alias pondera v mus . quinque propositiones Ecclesia Romana H manavit, Apologiam Casuistarum eadem Ecclesia condemnavit. Ergo Apologiae impugn tores Iansenim os appellare, est eadem
infamia, si quae sit, Romanam Ecesesiam asper-
852쪽
s it Lib. VI. Dissere. III. Cap I.
gere. Quis non rideat Vanas , pueriles, & ir lulsas accusationes Jan senismi, quibus Probabilistae meticulosos deterrent , simplices de
Verum ab Adversario divite, & nullius egenis te scire averem, cur ex promptuariis plenis eructantibus ex hoc in illud, nullam Traditionis
Patrum, & Conciliorum micam eruere potuerit, qui ovans, triumphans,& quasi minitabundus se plura posse eruere ait ex Pontificibus,Cardinalsebus, Scripturis, Conciliis, Patribuι, Theologis, Canem stu, hictoria Eeclesiastica,quibus probatur Harissimὸ quam si improbabilis doctrima hae novoram
Dogmatistarum. Atqui hoc unum quaerimus, de hoc solo quaestio vertitur, hoc uno tota causa continetur, & hoc unum omittit Adversarius sibi conscitis,planeque intelligens haec quae unuce de si fleramus, sibi ex ipsa causae, quam tuetur,
conditione deesse. Sed quod interim, cum sit inermis , nudus, spoliatus omni Patrum praesita dio , omni traditionis in hac co roversia luce destitutus , nihilo inde factus humilior , plenis buccis dicat se Patribus & Conciliis in nomina- ti abundare , hoc est quod me admiratione de stupore defisit. Et quod auget admirationem est , quod cum nostra sententia sit antiquorum
omnium calculo probata , tamen nOS noυorum' Dogma Atari m lutulento convitio lacessit,mortalium omnium scilicet mitissimus, cum certumst Casuisticam de minus probabilis ac minus tutae opinionis securitate sententiam ab omni bus antiquis nedum Patribus, sed etiam Scholamis expresse suille damnatam , & oppositam per 'trecentos & amplius annos edoctam & re-
piam : quod ad dejiciendos Adversarii nihil
853쪽
: Probabilitatis commentum. 813
probantis,nihil ex antiquitate afferentis plausus abunde suffiest. Respondet iterum P. Rhodius , se variis aliis limitibus probabilitatis licentiam cum Suare &aliis coercere : nam non licet sequi minus probabilem , quando proximo grave aliquod damnum imminet. Sic medicus peccat gravissime, si certum relinquens medicamentum , adhibet duntaxat probabile : quod repugnat non solum charitati, sed etiam justitiae, cum Daudet aegrotum committentem se illi bona fide,ut adhibeat optima remedia. Sic Judex non potest damnare eum qui habet potiores tum juris, tum facti rationes. Sic etiam Minister Sacramentorum non
potest assumere materiam probabilem deserta certa, si proximus exponatur periculo. Sed contra : Nulla est de rebus terrenis consultatio isti,in qua de salute agitur,consere Quid
enim prodest homini universum mundum lucrari,animae vero suae detrimentum pati: aut quam' Commutationem dabit homo pro anima sua 3 Et voce Veritatis jubemur no timere illos qui occidunt corpus, nec possunt amplius quicquam facere ; sed magis timere eum,qui corpus & animam in gehennam mittere potest. Atqui in rebus humanis levissimis,in rerum periturarum discrimine probabiliora & tutiora sequi ex Adversario te- nemur : Ergo a fortiori in momentosissimis animae negotiis, in quibus tota agitur & periclitatur aeternitas , non minori cautela sequi tutiora
debemus. Ex Adversario si horrendus est meditacus,qui medicamentum aliquod probabilius lethi ferum putans, illud tamen aegroto , ut se illi
accommodet, propinat, quia retorrido cuidam
medico probabile visum est ; si detestandus est
854쪽
8 4 4 Lib.VI. Dissert. III. cap. II.
ininister , qui consilium a Rege rogatus , non quod salutare magis suadet, sed quod sibi perniciosum probabilius judicatur , praetexens id iconsilii genus suo judicio exitiale , alicui alteri
bene visum fuisse ; quam multo magis abominandus est Calaista , qui salutem consulentis poenitentis suspendit, & exponit ob unam ne-icio cujus opinionem tam infirmis nixam rationibus, ut eam falsam putet Disparitas est, inquies , quia medicamentum revera mortiferum non potest medicus opinione probabili efficere salutare,nec exitiosum desinet esset Principi datum consilium , si reipsa tale sit, quanuis sit probabilitatis fuco illitum.
O absurdam , & claudicantem responsionem l Odisparem & irrationabilem disparitatis rationemi Errore medici non fit sanum remedium insanum: & errore Casuistae licitum fiet, quod 3c suapte natura illicitum est, & tale esse probabilius judicatur 3 Quis hoc credat, has exceptiones aliquo solido fundamento niti quis intelligat 3 Nunquid enim salus aeque chara est mercatori,militi, confessario,ac medico,vel judici suaὶ Nunquid paris periculi est peccatum in nundi- :nis ac in pharmacopoliis patratum Z Nonne eadem est immobilis veritatis regula, ad quam omnes conscientiae exigendae sunt 3 Cur aliqui communi fraudabuntur probabilitatis jure , si per se licitum est ; vel cur omnium libertati, &tranquillitati non est peraeque consulendum3 Ergo vel in totum damnanda probabilitatis ii centia, vel perinde omnibus permittenda. Imo hujusmodi exceptiones plus re ipsa noeent, & absolute fictitiae sunt. Nocent quidem, laxantque potias, quam restringunz; quia curesi
855쪽
exceptio firmet regulam in contrarium , si quibusdam duntaxat metae ac limites apponuntur, eisque cavetur, ne minus probabilem , minusve tutam sequantur, caeteris omnibus aperitur licentiae aditus , fractisque repagulis infinita flagitiorum probabilitate aliqua involutorum colluvies fluet. Fictitiae vero sunt, quia cum juXta communia infimae probabilitatis principia liceat opinioni minus probabili adhaerere, modo tandem induta sit probabilitate intrinseca, vel extrinseca , id est a ratione, vel ab alicujus Casuistae probabilitate petita, cum ejusmodi exceptiones non admittantur' ab omnibus Cassii-fiis , nihil revera cocrcent. Quia dispar Cassiustarum in varios sensus abeuntium judicium probabilitatem utriusque non tollit , seil fovet: unde quod sint concordes , vel discordes, nihil ad rem, cum singulorum autholitate singulis opinionibus probabilitas, subindeque par securitas vindicetur. Quin ipsa discordia commoda est , cum ejus beneficio conscientiae libertatem nanciscamur. Atqui circa praefatas exceptiones variae, & disecrepantes sunt Casuistarum sententiae t nam Professorem scholarum minus sibi 'robabilia docentem peccare mortaliter tradit Sua res, quia
tunc non fungitur Magistri officio , ad quod Respubli a deputavit, interique discipulis inju-xiam , quibus sen:entiam sibi falsam existima tam instillat. At Salas id non esse peccatum nisi veniale censet. Imo , ait ipse P. Rhodius, veri Mindico,quod ille ne venialiter quidem peceat , licet enim cuilibet sequi sententiam probabilem , ct fa-
ne imponerestur alioqui nimis grave onus Praeceptoribus. Haec ille ad principia probabilitatis om-
856쪽
nino consequenter. Sed quid prodest limitatio Suaris frustra probabilitatis usum temperare satagentis3 In materia justitiae cum agitur de restit Mione,Doctorem non posse minus probabilem sequi,docet Valentia. Hanc exceptionem despiciunt Sanches & Castro, & dissidium ex Vasque componit P.Rhodius ea distin Mone,qui interroganti nihil commodius: Si eum, inquit, a quo
interrogaris obligas ad restitutionem, non potes respouiere juxtasententiam minus probabilem,racen - do tuam: quando autem illum deobllam, potes respondere fecundum sententiam minus probabilem-Valde profecto opportunξ : sed amabo , Pater Georgi, estne hoe juxta Apostoli mandathm esse sapiens in bono , simplex in malo r Dum agitur de restitutionis onere Imponendo , non possum obligare ex aliena sententia contra meam ; dum agitur de exonerando,seu ut tu loqueris desiligando, possum sequi minus probabilem, & falso respondeo,ssolam sententiam obligantem explico. Pericvlym illi times qui pecuniam ex aliqua sententia minus probabili,sed tuta restitueret, &illi non times qui probabiliori obligante ad restitutionem deleria, ex minus probabi in an r stituit. Quam belli Probabilistarum scrupulit ibi timent, ubi nihil opus est ; ubi opus est , nihil timent. Sic coercet Adversarius Vagam probabilitatis licentiam. Quin illis ipfis exceptionibus probabilitatem dum corrigere videtur, . magis inficit; quia cum probabilitas vaga Meffraenis tot quae secum importat malis, sui horrorem incutiat, qui retentum probabilitatis principium temperare videntur, horrorem mali minuunt, non perniciem; venenum melle oblinunt , ut immedicabilius efficiatur.
857쪽
Probabit lath commentum. 8 i πR ursunt ministri Sacramentorum eX Suare semper tenentur uti materia & forma certis.
ablegatis dubiis aut probabilibusini illum urs
habilii Di correctionein corrigens cx 'ascine re. Sanche GeorgiuS de Rhodes, docet I. I. corollario 6 quod etiam quando de valore agitur, v quando est probabile aliquam materiam , aut fis mam malidam esse, , eg probabilius iliam me iuvati mutine perse loquendo luet sequi sementiam probabilem , per accidens autem non licet, quando praceptum Ecclesia obstat,mel prohibet proximi chorum Si ergo de sola Sacramenti agatur re vepentia. 'potes quilibet sequisententi probabium,aque iis hac materia scut in aliis. Sic fortibus claustris coercet opinandi licentiam Ad ver ius se Sacramentorum reverentiae consulit. Sed ce non moror, sed ad propositum infero chini ricas tale quorundam Probabilistarum exceptioneς quae ab aliis Cpmprobabili imis flocci fiunt. Quoalii atris exceptionibus circa Medicos & Iudice δ' ter 'digladiantibus inter se.Casuistis , set pugna sua nihil officientibus, quia
diversorum Casuistiram utraque Opinio probabilis, utraque est secura : illa ni odest quam se- qtIe I is, nec illa nocet quam rejicis. Hinc saepe mihi inquirenti, unde tanta . tam prodigiosa opinionum probabilium in qnaliboefere controversia varietas suis authoribus mutantia orta sit, occurrit haec iesponsio eas io, in
babilistarum dissentientium multitudinem, pluralitatem Deorum in mundum invexeriti 'Ooservavimus M. i dissereri. magnam illam 2 idololatriam propensionem olim tam pervulinia tam eXortam este ex desiderio asciscendi ibi u
858쪽
troni, ad quem a Deo irato confugerent, juxta illud Ovidii: Dρἰter in Troiam , pro Troia stabar
oro: Sape premente Deo fert Bem alter opem. Tum etiam, ut eo magis concupiscentiae laxa-xent habenas, quo sceleribus patrocinari Deos arbitrabantur. Ita similiter dum homines normas morum exquirunt suis utilitatibus con gruentes , opportuna est illis discrepans Calaiactarum multitudo ; quia dum unus est ab utili vel delectabili alienior, ad alium benigniorem coniugium patet, quem in tanta diversitate cito invenire promptum est, quo patrono & sponsore quieti, & nullo conscientiae morsu perturbati peccatores ,I post suas concupiscentias eo alacrius eunt, quo vident eas ab aliquo Doctore quadantenus consecratas .Hinc tanta probabilitatum copia inundavit, quia quae timide ει subdubitanter primum prodierunt opiniones, accelente numerosa Casuistarum nova semper cudentium turba, postea vulgares,& deinde ce tae factae sunt, quarum omnium sententiarum - delectum nequaquam ancipitem ac periculosum pronuntiarunt, sed ejus quae magis arriserit, deligendae optionem permiserunt. Sicut autem in magno omnigenarum vestium apparatu vix est ut non sibi quisque aptam inveniat ; & in oppi- paro instructissimae mensae convivio nullus est tam fastidiosus , qui non incurrat ri cibum ali, quem gustui suo congruentem ; & ut in myriade illa falsorum Deorum aliquis tandem inveniebatur propensionibus consentaneus: sic raro admodum fit, & vix unquam conting t, ut in tanta probobilitatum multitudine non aliquam reperiant homines cupiditatum igne succensi
votis suis favorabilem. Unde sicut Casuistis
859쪽
partim utuntur , qui Deum & veritatem per 1elucentem quaerunt, sic illos summe colant Massidue lectitant , qui Evangelii asperitatem amore saeculi allecti ferre nolunt.
Solvuntur objectiones P. Rhodic
Argumenta quae ad suam stabilendam sententiam producit Rhodius, jam fere occupata siniat. Qqia tamen Adversarius non desinit gloriari, ocita se de demonstrationum evidentia jactare, ut dicat fotam terminorum sua sententia explicationem esse evidentissimam demonstrationem: iuvat ad tantam ejus fiduciam & fastum paululum compescendum , pauca levissimae armaturae ejus argumenta proponere, & refellere. Sic arguo , inquit: Nemo male potest operari , quandiu prudenter & cum ratibne operatur ; nam malum illud est, quod repugi adirationi & prudentiae; quis enim dixerit, nisi sit stultissimus , postor aliquem prudenter peccare Sed qui sequitur opinionem probabilem , prudenter , & cum ratione operatur I nam probabilis opinio illa est , quam bona ratio fulcit, alioqui non est probabilis Ergo qui sequitur
opinionem probabilem , prudenter , & cum ra tione operatur, non temere , Vel imprudenter.
ma certe demonstratis addit solita sua urbani tale sertam esse declarat Adversariorum vel
ignorantiam, vel malitiam. 2. Deinde argumentatur optime S. Antoni
Dus. Si teneretur quilibet eligere id quod est i vius & certius , tenerentur omnes Religionem ingredi, quae via est longe tutior ad salutem; immo nullum esset discrimen tuter consilia dc
860쪽
81o Lib. I. Dissert. III. CV. V.
R. praecepta ; nana consiliorum via. tutior est:
ergo eam sequi tenemur. Luod . inquit, Ad- mersarios pudebit Urmare. 3. Tutius est sine dubio contentum ess e debe re quemlibet unico beneficio Ecclesiastico , cu-3us reditus satis sint ad sustentationem; nunquid tamen audebunt Adversarii omnes illos damnare, qui plura servant beneficia34. Cum si difficillimum in omnibus reperire
certo veritat m , non voluit Deus obligare homines, nisi ut operarentur cum certitudine morali ; nunquid enim certitudo phvsica exigitur3 Sed qui sequitur sententiam probabilem. Operatur cum morali certitudine; nam certitudo mo
ratu illa est, qua nititur ratione alicua. Ergo licet sequi sententiam probabilem, quae videtur minus tuta, & minus probabilis , relinquendo propriiun opinionem probabiliorem, & tutio-xem. Ecce praeclara illa, & evidentia adversarii demonstrationes ubique crepantis argumenta. En magnificas illas demonstrationes , quas tanta liberalitate pollicetur, ut solam terminorum explicationem velit apertissimas i etae convictio neua . Verumtamen ex dictis omnes illae argutiae sponte dissiluint, pal mque fiet his voce ferat o
nibus, clamoribus, injuriis , sylvogismis, quibus
plenis buccis sese nos obtriturum minatur , nequidem nos adoriri ; ipsum contra nulla fidentius affirmare , quam quae aperte falsa i nulla asseverantius negare, quam quae aperte v a est: responsione ad singula clarebit. Ad primum dico , patere respousionem ex quarta ratione supra polita , ubi monstravimus prudentiae 'i desit c inis consevitaneam esse