장음표시 사용
571쪽
quamuis in prioribus recte definita fuerint,mutari possunt,& quo concilio illam mutationem aut correctionem posteriora tentent concilia. Nec fatigabitur in cognoscedo num ecclesia catholica mutare aliqua
possit, quae a Christo vel a suis Apostolis sancitas.
rint.. Longe aliter apud se statuet candidatus Theol ibi d.'s,' prouincialib. Synodis,atque docuimus statue nodi, pio dum de Oecumenicis. Haec enim in his quae ad fidem vincia lib. spestant, minime possunt errare: illa vero maximae ita tuendu Cuius disparitatis ea est causa: scilicet, quod promis atq; dein sto C H R ISTI de directione Spiritus iis praestanda,
cunseni- nomine essent conuenturi, non particulas i, eccles is, sed Vniuersali sit a C II RI ST O facta
tio an eo Est autem Ecclesia Vniuersalis ea,quae capiti sito sit pre ilium mo Romanorum Pontifici fide& obedientia cohae Minciale rei. Vnde quamuis Episi opus alicuius priuatae Eccle-ςrra epo si ae,conuentum indicat virorum qui eruditione, d lyx,' cu- ctrina & pictate sint excellentes, sitq*e & ipse eximiai,nctitate & diuinatu doctrinarii cognitione admirabilis, si liactatione de dogmate aliquo nostri fidei in stituerit,errare omnino poterit ipse, potet utq; errare cuncti alij, qui cum ipso fuerint. Si vero Romanus Pontifex conuentu indicto cum vixis non usque adeo in culpatae vitae, nec tantae eruditionis,atque ali j, de iusti pon liquo dogmate nostrae fidei ultimam sentetiam pro tisicis su- nunclaudiit, impium & arbitrari ipstim errare posse. yuς0gyς Cuius ea est ratio. Primul quia Petro dictum est, dc potest ei. non δὲ l. Petie, o pro te rogaui. Et iterum Petro di Iale. ctum est singulariter: Pasce oves meas. Deinde, quia r. Ecclesiae Veritarem non existimabit canditatus Theoa. logiae pendere ex finctitate aut doctrina eorum, qui illic conueniunt,si d ex diuina CHRISTI promis. sone. Cuius ea est firmitas, ut sicuti ipse Christus est Verjtas, ita verissima sit sua promissio,&adebui pes Uuni caelum ac terra sint ruitura, quam Vel minimus Gyatiant. apex eorum, quar. Christus promisit, sit aliter euentu
572쪽
te primo Concilia sunt inualida ad definiendum,c5. qua si esstituendum, non autem ad corrigendum .Quae senten adtia de prouincialibus, minime vero de Oecuinenacis , est intelligenda synodis. quomo. do intelli Εκ hac sententia Gratiani aduertet Theologiae can genda.didatus,quando priuatarum prouinciarum concilia Cocilia in contingat illum versare, nihil se illic inuenturum, ad uincialia,
cuius obseruationem uniuersa teneatur ecclesio: nisi
forsan prouincialcs illae Synodi authoritate Pontisi cis uniuersalis sitiat conuocat ,aut eiusdem authorix silibu, rete quae illic stabilita fuerint confirmentur. tunc enim ceeumeni eiusdem sunt momenti & veritatis quae illic definia eis habeat untur,atque si in uniuersali decreta essent concilio: nec possunt errare,nec falli, nec fallere.
Cocilia vero prouincialia erroribus sunt subiecta, ct .i . quod plane constat ex gestis illius Carthaginensis
concilij septuaginta episcoporum,ubi Cyprianus sta tuit cuius summam authoritatem caeteri reuerentes possunt. episcopi sunt sequuti, nemine reclamante rebaptizandos eos, qui ab haereticis essent sacro initiati sonte. Existimabant illi patres, praecipue Cyprianus baptia a non esse,qubda suo ministro, nempe sacerdote Catholico non esset collatum .Falsus ipse reliquos patres autoritate tantum suae personae, non scripturae aut traditionis,in erroneam dc haereticam induxit mpinionem. Nec volui candidatum Theologiae latere rationem, quare prouinciales synodi non possint de fide vel de eius dogmatibus quicquam constituere, eam esse,quia sicuti fides Christianorum, & sua dogmata sunt Catholica,& sint uniuersalia, non pat licui Iacia,& sunt totius mundi, non alicuius prouinciae: ita tractatio fidei, & eius sacrorum dogmatum non est suseipienda ab una prouincia , quando res postulat, sed ab uniueisa ecclesia . Est autem
ecclesia uniuersalis conuentus Patrum, quod abu
desitis,Vt arbitror, superius declaraui. iac possint ii 4 Pr
573쪽
. prouincialia concilia aliquid statuere, quod uniuerisum teneantur obseruare. Possunt enim Synodi pro-
'inciales quam plurima stabilire, quae ad cleri populi
que mores componendos eius prouinciae spcctent,alia etiam quae ad caeremonias, quibus pietas conseruaturdi nutritur, coalescitque,conducere videantur, prout
iudicio patrum visum fuerit, id expedire: minime Vmro aliqua quae uniuerses Christianos legare debeant: nisi, ut diximus, uniuersalis Potificis Romani illis ac cedat authoritas,quq prouincialis synodi conuentum indixcrit, aut quae illic decreta suerint, confirmauerit. Illa pontificia authoritas cum sit uniuersalis, universalem facit Synodum, quam prouincia fecerat les, dius ii cet etiam admonere Theologum suturaim, ne δῶ pi,hε si dum scholasticos doctores audit vel decurriti inci est autho derit in Durandui, qui in 3.distinc. et q. q. t articu r. Et malis cu Hieron. lib. de vita Pauli, assii mant illud Augustinisu i crederem, nisi ecclesia diceret,pore A primitiua ecclesia Apostolom,
yosibio a Diad . pi nil, Fali. cst haec sententia, & plane rei j cienda aut in Geisonem, qui assirmat ecclesiam no strae aetatis, non eme eius scira aut horitatis, perinde a que illa,quς Apostolorum tempore floruit, non commoueatur, nec illi opinioni, ullum locum in suo anx mo praestet: quin illam iei jciat,& certa fide apud se statuat, ecclesiam nostrant eiusdem authoritatis, di gnitatis, atque potestatis este, atque illa quae sub M postolis floruit. Quod duplici ratione confirmamus: Prima, quia nostra ecclesia eundem habet spiritum sancium,qui illam gubernat. docet, regit, ac moder tui Cmncnuq; docet veritatem. Habet item idem c put & fundamentum, lapidem vivum Christum Ie furn, qui cum ipsa cst 'sque ad consummationem se culi. Sccunda, quia veritas & authoritas ecclesiae, non nititur hominum sti: titati, sed fidei, secramentis, Mdiuinis promisionibus. Proinde dicimus quod sicuti hominum cinctitas nihil autoritatis, aut potestatis
574쪽
ccclesiae potest conferre, ita nec eorundem hominum prauitas nihil prorsus authuritatis, potestatis, aut di gnitatis eidem potest detrahere. Α Eque enim adest spiri tus sancius conciliis nostri seculi, res fidei defianientibus, atquς adfuit Apostolorum conuentibus. AEque enim praesens est Romano poti fici quamuis non usque adeo sancto, ultimam de rebus fidei pro nuncianti sententiam , atque adfuit sancto Petro. Fuit illa ecclesia Apostolorum maioris illuminatio nis Sc frequentioris, quia sanctiora habebat subiecta, non vero maioris dignitatis aut potestatis. De qui bus plura dicere ratio instituti laboris vetat. Si qui
dem non fui eius animi,locos communes hic tractam
dos suscipere: Sed cautiones quasda candidatis Theo
logiae praescribere, quarum subsidio doctrinas sy notadorum facilius dc fructuosius intelligere, ubi legerent, possent.
Pernecessarium vero est, conciliorum volentibus legere decreta, exemplaria ut acquirant, quoad eius fieri licet,quam emendatissima, inteSerrimaque. Cuius rei idco visum suit meminisse, quod pallim multiquerantur,concilia neque omnia. neque integra, laticque emendata extare. In quibusda voluminibus Concilio Lateranensi, quod cura Innocenti j terti j celcbratum est anno. III s. opusculum adiicitur, appellatum, tripartitum, incertum cuius autoris, sed relerium t men salubribus admonitionibus, cuius parte. 3.cap. Io. Haec verba inuet nio: Concilia antiqua, dccii. m p steriora,vix inueniuntur. Et est mirandum, quomodo hoc ita negl cxerit ecclesia Romana,& quomodo non
ordinauit ut in ecclesijs Cathedralibus, vel salieni
metropolitanis semper haberentur. Multa enim sunt in iis valde utilia, quae no .isant redast 1 in Ius Canonicum. Haec ibi iam Canones Apostolorum nomin ii non omnino abs re magnum iudicantur habere
pondus,& tamen in hunc usq; diem ignoratur quot& qui pro certo illi fuerint. Nam in decreto d; st io. ex sententia Isidori, capitula Apostolorum memorat
575쪽
tur fuisse sexaginta: paulbphst subijcitur, suisse octo
ginta quinque. Similiter de numero Canonum comcilii Nic ni,an tantum viginti sint, ut quibusdam placet: an septuaginta, ut malunt alij, qui pro se adducunt Athanasium: adhuc sub iudice lis est, teste e dem Gratiano, distinctio. Septuaginta. No minor spe Etatur negligentia in multis aliis concilijs, quae de recis in sirmonem Latinum sunt conuersa: qu rum Canones frequenter neque numero, neque ordiane, interdum neque sententia inuicem sibi respondent. Nec vero in Graecis tantum, sed etiam in Latianis conciliis in occidente habitis,aeque magna perspicitur exemplarium diuersitas.Etenim in conciliis ali quot Africanis, quae prope ad D. Augustini aetatem creduntur celebrata: tum in Coloniensi habito sub Carolo tertio Imperatore, cognomento Crast desi derari quaedam videntur. Exaduerso autem in comcilio Ilerdensi, quaeda addi: nam Gratianus. a. quaeae 4.presbyter. Ei. 33. quaest. . Non oportet. Item dist. sue. Si quis in infirmitate. Rursus, de consecratione. dist. . Omnis presbiter. Hos, inquam, Canones adscribit concilio Ilerdensi: qui tamen, quando intimis conciliorum ad idem concilium venitur, nequaquam reperiuntur. Non difficile es t plura exempla producere, quae palam docerent, in conciliorum ca-honibus, modis aliquid additum, modo aliquid detractu, modo aliquid tranpositum, vel immutatvi Tanta igitur partim diuersitas, partim corruptela in exemplatibus, ut taceam quod magnopere deronat conciliorum & Canonum autoritati: Omnes Vela menter impellit, quo libros integro bonae fidei,& minime vitiatos sibi studeant comparare, necnon cautEsingula expendant quae in conciliis V oponuntur. Firma iane argumenta ad probandum ii quis ex synodis ecclesiasticis velit petere, hunc oportet exemplaria imter se conferre accurath,ac sapienter disquirere,quibus maxime tutum sita Meo quidem iudicio ex re eccle
harum soretisi prudentibus ac doctis aliquot hominibus
576쪽
bus des aretur,conciliorum & Canonum recognoctendorum labor. Operaeprectu est,ut concilia uniuersalia, a prout etalibus, necnon quae in eis prodita sunt, distinguantatur. Meritis quidem pluris fiet,quod constitutum est inconcilio aliquo uniuersali, quam quod constit tum est in prouinciali: Nec videtur secundu aequita tem iudicare, qui quaslibet adigere obstringereque
vult ecclesias ad obseruandam constitutionem, quae in alia prouincia cui eaedem ecclesiae minime accen sentur,est edita,nisi forte autoritate Romani Ponti ficis sint roboratae. Certum est,non omnibus Omnia, di alij ritus ac caeremoniae alijs populis conueniunt.
QOd qui agrestiores iunt & moribus incondi
tioribus,eb pluribus caeremoniis atque seueriore disci plina egere, nullus dubitat. Intelligo de his, quae ad euiochian spectant,& non sunt ubique ab omnibus de semper recepta, Vsurpataque. C terum concilia uniuersalia,quibus omnes eccle sae plurimum deferunt, propter doctrinam fidei stre nue defensam, & fideliter dissi nitam dc explicatam iunt haec quatuor:Nicaenum primum,sub Constanti nς Augusto, adueisus Arrium. Coii stantipolitanum 'primum,contra Macedonium,sub Theodosio senio re. Ephesinum primum, lab Theodosio iuniore,in quo confutatus est Nestorius. Chalcedonense, colle oum contra Eutycen, principatu tenente Martiano. Adduntur de nominantur etia haec uniuersalia: qui tum videlicet,& sextum Constantinopolitanum: septimum Nicaenum: octauum aliud Constantinopolitanu .praeterea LateranesciLugduncia, Vienncse, Co- statiense,Basiliese, Floretinutaluq omnia enumeratur tanquam dignissima, in formula Iurisiurandi,quqin Cocilio Basitiensi concepta & praescripta est,cuicunq; Pontifici Romano recens electo proponenda, Vir ligioseiuret, atque praerit.. QOd deinde ad prouincialia concilia attinet,qui de ih volet recte iudicare, seorsiun considerabit, qμα
577쪽
celebrata sunt in Oriente,quaeque celebrata sunt in Oeacidente. ntopere autem referat hoc discrimen notari, est a nobis, ubi de historiis agebamus,exposla
Non minore cura conuenit in omnibus conciliis decreta de rebus ciuilibus, a decretis simpliciter ad ec clesias pertinentibus separare. Quod de lectione histo viarum etiam attigimus. Ac licet sine obseruare, in nonnullis concilijs quaedam proposita per episcopos, quae perspicue ad politiam, aut ad ciuilem magistra tum reserenda sunt. In quo genere sunt admonitiora de ossicio principum ac Iudicum: item Canones plerique deformis iudicioruin, de mancipijs siue seruis detestamentis &similibus. Inconcilio Toletano.3. Canone i7. praecipitur, ut episcopi &facerdotes cum iudicibus inquirant in eos, qui filios suos, perissi eos
educare,necabant, aut Vendebant. In concilio Tole
tano quinto, de his capi tib . quidam sancita legimus: de custodia salutis Regum, de defensione prolis pr sentium principum: de reprobatide per narum, quae regnum adipisci prohiben tur,de his qui sibi blandiuntur spe re i, rege adhuc superstite. Vt regni fidele a
successoribus regum, rerum iure non fraudentur, pro seruitutis mercede. Praeterea in Toletano sexto,de co-stimentibus ad hostes,&damnum inseretibus patris de honore,qui debetur primatibus Palatij:& qu damalia,repetita sere ex concilio praecedenti. Alia alibi oc
Iam ex his, quae plane agnoscuntur ecclesiasti pars versatur in definitione vel exelicatioe dogma tu, pars in ordinandis ijs,quae ad aedificationem dc dec rum, siue eu taxia in faciunt. Haec vero sic disiungi vo Iunt,ut separatim notari debeat, quae pr sci ipta sunt omrribus credentibus communiter: separatim item, quae conueniunt certo hominu generi. Et rursus,quae accommodata sunt ecclesijs dc populis Orientalibusi certii oportet ab his quae prsfixa sunt Occidentalib. quid multa:Bonam panem eorum, quae obseruanda admonui.
578쪽
admonuimus in lectione historiarum, opportune r petent memoria, quibus propositum est conciliorum sylvas perlustrare. Fcirca satis fuerit in prfnti,se mel hortari omnes, ut in examinandis conciliorum capitibus singulis,summa cura expendant Oes circun stantias atque pro circunstantiarum ratioe iudicium certum forment. Qua de re Gratianus dist. 26. ex Isi doro regulam adscriptit. Sciendum est, inquit, quod pleraq; capitula ex causa,ex persona,ex loco, ex tempore consideranda sunt: quorum modi quia medulliatus non indagantur, in erroris 1,abyrinthum nonnulli impingunt,qubd ante iudicent, quam intelligant: ante inculpant, quam iterando lecta perquirantur. Sed de his iterum & plenius, ubi ad decretii ipsius Gratiani peruentum fuerit Commodum admonet circunsfantiarum mentio ut hanc quoque obseruationem ad ijciam. Si quq con , cilia in manus veniunt, in quibus referuntur ex ordiane suffragia eorum,qui interfuerunt, atq; rogati sunt sententias dicere quemadmodum videre licet in concilio Carthaginensi, cui interfuit Beatus Cyprianus: in alio item Carthaginensii, quod celebratum est aeta
te Sylvestri pontificis,atq; a quBusdam primum nominatur, praeterea in sexto Carthaginens: ad haec, in Nicaeno secundo, ubi de imaginibus & picturis adium est: in Basiliensi, quemadmodum id descriptum est ab Aenea Sylvi mdcin quibusdam alijs concili minim Emirum, si, bi liberas decet esse linguas, comperiantur quidam admodum diuersa pronunciasse. ybi vero diuersitas ista auditur, praestabilius esse definitioem ex pectare, quam suffragia appendere ac librare: siquidespiritus sanctus adest ultime definientibus . non quia unicuique Videatur dicentibus quo pertinet si dia confessi oe fidei a Iustiniano Imperatore missa ad Romanum pontificem Ioannem secunduin legitur. Nemo autem attondit ea, quae per partem a quibusdam dicuntur: sed sola illa, quae aboninibus communi cν scri
579쪽
sensu definiuntur. Si enim aliquis voluerit attendere eiusmodi contrarietates, unaquaeq; synodus inueni tur semetipsam destruere. Haec ibi. Diximus superius, interdum concilium posterius
derogare priori:& per id,quod in posteriori sancitur; abrogari intelligitur, si quod diuersum in priori fue
xat traditum. Interdum quidem videas in posterioritas conciliis quaedam repeti ex conciliis antecedenti bus,quae ad mores spectant, non ad fidem: utrobique auic in retineri ac probari eandem sententiam. Fre quentia huius rei exempla fiunt obvia, praesertim in posterioribus synodis. Interdum verbita de eadenixe in diuersis conciliis agitur , Ut pugnantia pr hiberi aut mandari in illis existimentur. Istud igi tur ubi si t. sic accipies, ut corrigaturi, aut tollatur coiricilio posteriore, quod constitutum fuerat de eadenire in concilio priore, non qua si erratum fuerit in sti periori; sed quia temporibus insequutis non ita conuenit, quod superioribus maxime con3ruebat. Ex emplo id declaremus ex Apostoli Pauli instituto. r. Timoth. quinto eligebantur iduae pauperculae, &alebantur ab ecclesia ad ministerium sanctorum, qui ecclesijs verbo euangelii pascendis indesinenter Vac bant, dc quorumcunque tandem pauperum: quas viduas nolebant est e minores annis sexaginta: Fo lassis etiam paulatim introducta est consuetudo; easdem publice; adhibita caeremonia aliqua externa. initiandi. Caeterlim temporis progressu factae sunt in hac ordinatione quaedam mutationes , haud diu bie propter vitia,quae sensiim obreplerunt. In conci
lio igitiu Arausiensi; quod habitum est sub pontifice Leone primo. Canone vigesimo sexto ita legi
Diaconissae omnimodE non sunt ordinandae : si quae iam sunt,benedictioni,quae populo impenditur; capita submittat. In concilio aute Chalcedonensi uniuersali, Actioe decimaquinta, Canone decimoquinto raecipitur,Diacomst Mn non ordinandam ante anna
580쪽
quadragesimum & hanc cum summo libramine. Rursus in concilio Epaumens, tempore Gelasij primi,
notae vigesimo primo: Viduarum consecrationem, quas diaconisias vocant,ab omni religione nostra pe nitus abrogamus: selum eis poenitentiae benedictio nem, si conuerti ambiunt, imponendo. Item in Concilio Aurelianensi secundo, Romanam sedem occupante Vigilio, Canone i6. Foeminae, quae benedictio nem diaconatus hactenus cotra interdicta Canonum acceperint, si ad coniugium probantur, iterum deuoLυi, a communione pellantur. Tandem in concilio
Vormatiensi circiter statem Lodo uici pii, fili j Caroli
magni,repetitur Canon ille ex concilio Chalcedonensi. hisce verbis: diacon illam non ordinandam ante annum quadragesinatim, & hoc cum summo libramiane. Si vero suscipiens manus impositionein, dc aliquatum temporis in ministerio permanens, semetipsam tradat nupti j s. gratiae Dei contumeliam faciens, an thematigetur huiusmodi, cum eo, qui eidem copulaatur. Vides igitur, varias sanctiones diuersis temporiabus de eadem re publicatas. Quid autem in tanta v rietate potissimum obsi ruandum albi trabimur: Cerite,cum factam constet mutatione propter abusus,qui
post primam ordinationem sunt exorti: atque ij i
terea temporis, neque longa expectatione, neque crebris admonitionibus tolli poterant, vel emendari: adhaerebimus illis Canonibus,qui declarant, nullas pla
ne amplius diaconissas veteri more ornandas bene dictione. Sic autem nos statuemus, non solum quia plures Canones ad hanc inclinant sententiam, Verum etiam quia, licut dictum est, posterioris temporis ha bentes rationes illa mutant, quae temporis ini ria in abusum abierant. Iudicare vero aliter non pocsumus, quam posteriora haec concilia permota esse tu stis ac grauib' excausis, videlicet ob vitia vel incomo da, tum manifesta, tum occulta, in diaconissarum iii
stituto animaduersa,ad abrogandum, quod ab Api
stolorum inde scinio atque ipsiua Diui Pauli approia batiund