장음표시 사용
581쪽
liis ab Arrianis habitis,pua luit.
hatione fuerat sancte & utiliter ordinatum. Ita naria que operaeprectum est, non annorum modo interual lain conciliis spectemus,sed etiam causarum &reli ,quarum circunstantiarum habeamus rationem.
pacto eius quoque regulae assequeris intelligentiam, quae a Gratiano recitatur Diff. so. Domino sancto. tiescunque, inquit, in gestis conciliorum discors inuenitur sententia, illius concilij sententia magis teneatur, cuius antiquior & potior extat autoritas. Recte quidem id dictum est, non tamen simpliciter de absque cautione intelligetur: quandoquidem potiorci antiquior autoritas non ex numero annorum: sed ex causis, locis, terisque circunstant ijs excerpi debet.
mobrem libet hic ad ijcere, quod quotiescunque
conciliorum diuersae de eodem negotio sentetiae proponuntur aestimandae, merito etiam distinctio ad hi bebitur,atque inquitetur: utrum diuersitas siue m ratio facta iit in dogmate aliquo, an in institutione
atque ευ ταξια . d si dissensio in diuersis conci liis fuerit de dogmate, non perinde facilὸ est concilia
tionem vel interpretationem, qua consistere diuersi dogmata simul possunt, inuenire. Veritatis sententia non potest: nisi in unam partern propendere. Q dq; dogma semel verum est, necessario sena per Verum est, neque mutationem admittit. Quare ex duobus con cilijs habitis, Carthagini, in quoru priore definitum fuit, haereticos venientes ad ecclesiam Orthodoxam, esse rebaptizandos: in posteriore vero definitum fuit contrarium: tantum alteium, videlicet posterius r tum h. abetur, quippe veritate verbi Dei subnixum nullo autem modo possunt simul consistcrri aut conciliari. Celebratum eii similiter concilium Nicaenum, in quo exscripturis demonstratum est, filium cile patri per omnia aequalem &consubstantialem. Postea verbi iura quam decem alia sunt celebrata ab Ari ianis, ad asserendam sententiam contrariam, scd si ustra. Non
enim valuerunt ista, quamuis posteriora, illud prius
582쪽
Nicaenum euertere: imb verb haec iterum per alia posteriora sunt saepius damnata, &solum primum Ni-
caenum stabilitum. Neque est,qubd de his tam multis conciliis,quoniam de dogniate pugnant,conciliandisquisquam cogitet. Q d si autem in concilijs, quoruunum der6gat alteri, dissensio fuerit propter institu intionem seu αξίαν, neutiquam praeclusa est concilia
tionis via. Si nanique ex una parte attentE conside tibs, quo-rentur causae ac circunstantia ob quas aliquid consti xu unu al-
tutum fueritiin concilio priore, rursusque ex altera x idero Parte considerentur causu de circunstatiar, ob quas de eode negotio facta est mutatio vel abrogatio in con cilio posteriore: omnibus his, inquam, rite examinati conciliatio ipsa sese prodit: atque aequum esse, quodi reviloque concilio est sancitum,procliue erit demo strare. Ego qubd initio ordinabantur, ne in eςclesiis diaconisiae, quae euangelii praeconibus Ec aegrotis aequibusvis pauperibus ministrarenti si cautati circumstantia expendantur, multa laude dignissimum in stitutum tuis e deprεhendetur. Vicissim autem,si cauta&circunstantiae ponderentur, qiuae excitarunt epi scopos ad tollendani de medio totam diaconissarunt functionem, liquebit etiam recte eos ac sapienter se cisse. Valent igitur & consistunt conciliorum quam uis disiiilentium sententiae. Ad eudem verb modum serpens aeneus diuino iussu olirii fuit propter utiles Mnecessarias causaA fabrefactus: ndidem postea tu sus de causis sadolebant namque & diuinis notiori ii olebant eum Iudaei iussu regis Ezechiae, nec dubium quin approbante Deo,est attritus. a. Regum is. Et in ecclesia Corinthiaca Apostolus conuiuium longo te
pore in sacro coeti cum perageretuhccena Dominica xsurpatum , vetuit deinceps celebrari. i. Corinthioru 'i i. Deque hac authbritate ecclesiae, dc mutationis causis, pretertini in rebus med ijs;&ad institutionem per 'tinentibus; nonnihil obiter Gratianus distinctione texagesima tertia lutim post Carioneni. aiancta
Romana. Ergo disquisitione de prudentia quadam Kk opus
583쪽
opus est, quo apth decernas, quomodo unus Canotu vel unum concilium alteri deroget, & quomodo vel quousque unum concilium intelligatur alteri con
Si causas indicendorum conciliorum spectamus: Concili*, vetusta concilia indicta ut definiretur de coti usi, in trouersis enatis indoctrina fidei, deque praecipuis c dicta. pitibus religionis Christianor, postremis concilius ple
a. rasque initia dederunt factiones eorum, qui de occi panda sede Romana ambitiose contenderunt:quemadmodum legimus interdum in uno concilio duos tresue, qui pontificatum sibi vendicabant , deiecto; atq; unum aliquem declaratum legitimum pontificem. Vt non dicam, qubd quo tompore hi inter se , , dissentiebant, unus concilium ausus est cogere aduer sus alium, atque circiter idem tempus plura concilia rhisbhE diuersi. locis reseruntur habita. Si personas atq; qui ini5 animos Ainrum, qui ad concilia undequaque conssu eiiij spsen xerunt, libet explorare: in priscis conciliis vidissestes quo- plurimos sanctos consessores propter religionem modo e*- grauia perpesses plurimos incredibili Zelo&seruo. νς' 4ςn ampliandae gloriae Dei,sedificand que ecclesiqinsignes: neque ullus, qui modo cuperet aliquid ad publi cam utilitatem proponere, excludebatur. Si ad male riam conciliorum iuspiciendam progredimur, in De eones- nimbus inuenimus discussa ncgotia de Trinitate, deliora ma- utraque Fili j Deus Iesu Christi natura,aliisque primat i riis dogmatibus fidei:sunt item editi Canones ad co . . scru ationem ecclesiarum utilissimi, de cum primia necessarij. Postreinb,side exitu conciliorum fiat iii De fine&quisitio, prisca plurimum dissenii onibus, te doctria exitu con ita laetum finem imposuerunt remedia idonea sopien illo m--litibus demonstrarunt, partes pacatas quoad fieri potuit dimiserunt, quae pro ecclcsiarum gubematione suerant evulgata,exequi ea praesulcs studuei untiae tanta quidem fide & vigilantia, ut ad haeς usque teni pora magnas commoditalca ccclesiae multae perci
584쪽
Vt tandem dicetidi de conciliorum lect ione suem
Aciamus, per singula concilia qu. u legis, diligenter In conci aduerte: num usquam permixti sint canones vlli liorum carraesenti ecclesiarum statui conuenientes: & virum nonib nunc adhuc in usu sint, aut si ison sunt: an transferri ad res nostras conduceret: tui aestuomodo id aeri abstrue pi runt offensione posset. Id denique caput es , pienti quid ad intelligendos veterum scriptoruni coni. elevarunimentariqs, cuiusmodis ne permulta in volumini uatai conbus concilio adspersa esse, nemo sanus inficias ibit) uι tesii quia utile ad docendum in ecclesia, vel in schola: hquid aptum consilitationibus de variis negotiis eccile fasticis. Postremo, si quid ad danda consilia his, qui Concitanos adeunt, petuntq; institui, accommodatum inter seri legendum inciderit: tui erit muneris applicare ad sa li-i craescripturae lineam, ac deinde negotiis oblatis, qua 'φθ' tenus licet atq; expedit sapienter adhibere. Qiusau ρε -- ψ - cisiti moliuisse satis esto. . in Libet porro obseruatitanibus hisce ad lection8 con cilio in comparatis , suggerere nonnulia de respoli- sybuli ' sis Pontiacum. madcitodum vero olim 'uxu; tiprincipes, praetbre dc magni nona inis Iuristo uiri ibia b 'bantur. vide controuersiis& quaesti ibus obsiti ris ac dii Acilibus in foro exortis, certam serrent scrip- pontuleatis sententiam: ex qualibus rescriptis videmus via ruci origo. sum prope ius ciuile compactuna: ita secuti multis re tro reo atum fuit, ut pastores,collegia clericorum, episcopi, si quand ' non babebant quod tanquam 'olu: Liati diuinae consentaneuin de rebus in ccclesia propositis prominciarent: consultissimum, ad Romanuia hontificem, 'ti stiperiorem, ad quem etialia ultima deiebus fidei ex diuina ordinatione spe tat sentetitia referre. QDi itur pontifices Romalii, tali occasione . de fide vel de diuersis negotiis respondei ur, ea dilis iteras teruata ac diuulgata,qub ijs de uti possium iis, quotiescunque causarum dc quaestioni ii simil. iudores nutauerit.
585쪽
fiesponsa In omnibus autem huiusmodi scriptis,qui exta ti
pontificii notari in primis decet, quomodo alia parata siti a 2 b. ἡό in liquam synodum: alia ad collegium alicuius
siletandi ecclesia Vel ad certos ordines ciuitatis: alia ad episco pum Vnum Vel pluresi alia ad principem, vel virum, quempiam celebre, Praeterea aliis disseritur der bus ad ecclesiam uniuersam pertinentibus . aliis de his q ad certa loca, persona tempora, causas spectant. I te
in aliis explicantur dogmata, in aliis institutiones si
ue ordinationes eccleuasticae Multa alia a nobis dicta sunt in praecedentibus, quae hic usui esse queant : sed quia non possent sine taedio repeti, nos ea praetermittimus. Q aecunq; autem illa iunt, par est vi studiosi rerum ecrisiasticarum prudenter in responsis Pontia'. sicum annotent,distinguantq;.
s, h5ilfi x numero autem in his praeseruntur aliqua decu inter Canonibus qui ante fuerant conditi, sed nondum sordum vete te per omnes ecclesias diuulgati,multisque ecclesiarum res cano- praesulibus adhuc ignoti. Aliquoties vero noua qum nes in vi- dam traduntur, quae progressu temporis Canonu Ob-nεt nine a consessu ecclesiaduhbui stici concili prosccta,usurpari passim coepta sunt Vim tradu tur. de factum, Ut Gratianus pleraque ui opus suum trasti Resposa terit, animaduertens nimirum recepta, di pondus no Pontifica exiguum tunc in ecclesjs habuisse. '
tui. Vndε - Π40q; Gratianus permulta hinc inde recitat, si Vt no Veluti de pontificum responsis sumpta,quae iamen in nulla qua scriptis, quae illorum Pontificum nomine adhuc fu doque a peran haud leguntur. Quare necesse est concedam uti responsa pontificum nonnulla intercidisse. Ita Cimeatui p0ntifici acceptum seri Gratianus, distincti5ethhbhi Canonem sacerdotum Anacleto. a. . 7. laici,&dLicu motiu stinctione 93. Iuxta sanctorum. Nigino Papae. 36. 6. metis no Io. Si qua mulier. De consecrat. diuinctione prima. inuentu, Omnes basilicae. Rursiis eadem distin. Si motum ibi
586쪽
vos ent hoc pacto longa serie diuerserum Pontic
cuna placita ex Gratiani decreto digeri,non descripta in eorundem pontificum responsis siue epistolis de ςretalibus,quae modo adhuc teruntur hominum manibus. CertE duos illos Canones, Omnes basilicae, α, Si motum: qui loquuntur de consecrandis eccle si js es altaribus, abs re tribui Iligino, vel id argu mento est, quod ratio consecrandarum ecclesiaruna a Felice primo: usus vero altarium ad peragendam rem diuinam, a Xysto secundo primum introductus testibus Volaterano , Guernero , qui emisit fasciaculum temporum,alijsque) legatur , qui Higinum secuti sunt a nos centum & viginti. Si quae praeterea notatu digna existunt,paulb ante sunt satis in culcata. I
Iectione iuris Canonici, in primis decretis Gratiani, quomodo utilitatem queas capere: tu an Theologus in decretales,sextum decretalium, Clemen- tina conferre operam debeat.' . Cap. III.
TR stamus nunc ad ius Canonicum appella
tum,in quo fateri oportet, non pauca de eccle- siastica gubernatione salutariter esse exposita: omnia autem solerter & magna sagacitate consideranda. i
Obseruatio I Prodest initio scire, Canones diuersis temporibus Canones esse congestos dc evulgatos: quis nimirum quisquis diuersis de ossiciis ecclesiasticis, aut ullis omnino negotijs, & teporibus euentis ad ecclesiarum moderatores referri iolitis, cer ς00gςsti Hor fieri cupiebasilios libros adiret, atque iuxta Cata honum praescriptum, consilia, factaque omnia ordi naret Inuenio igitur in quorundam, in primis Anio Qubdo &iiij Sabellici monumentis, Canones quadam iuris for quo carma dc appellatione in publicum emissi,s, primum ab nones c Hilario Sardo, qui anno, 63. ad Roman ς . ii, conscendit fastigium. Postea ver' anno 6os. Isidorus Episcopus Hispalensis, in eodem opere labores non isdoxii, Kk a poeni- Hispalesio
587쪽
poenit ndos insumpsit. Dehinc circiter aἡnum. lio rho Cata- suo Episcopus Catalanensis. Iuonem proxime subie 'ia neniis. cutus est eius, ni fallor, contemporaneus, Hugo. P stremus in e mi em axena sudauit Gratianus, sub Eug Giatiaui 30ilso, atque primam illam par tem iuris Canonici,inscriptam decreti nomin ad ec- . clesiarum utilitatem exprompsit. Q d op s ita estniox cum applausu exceptum, ut antecessorum lucu frationes de nianibus paulatim excusserit. Exactis P a Vinsid, deinde annis septuaginta,hoces ad annui zzo. Ray-vaxchin' mundus Iarchinonensis, mandato Gregorii non al-rςη si teram partem coace uauit, qui titulus deci etales Hinc noni facius o*auus, inconcilio Lugdunensi nonines, anno a 20 .nouum 'hium en, si xtum videsicet decre octau, se talm mundo obtrusiti Clemens quintus superaddi xiii decre dit anno 13 os .constitutiones de suo nomine, nuncim patas, cic lentinas Quibuscmnibus n'uis me, q si appcndicula attexitur, cum a diuersis pontiscibus.
atos lo ita ex ircccsi riorum dc ytilium Canonum exigua 'ς λοῦ- catuligine, in vastum quendam ocearium Videturi s Canonicum accessione temporis exundasse. Mul tum au cm lucis adscit haec temp.rum, quibus toties
editi sunt Canon et digestio, ad recte iudicandum de vario ecclesiarum statu, pei petuaque declinatione in deterius. Quo progxcdiu ux longius, e offendimus hc mi Acs magis ac magis a pietate dc Dei vero cultu& reccatis sese commaculare graui risus ' siti, pa- Quos patres in ossicio continerent,dc ad pictatis a diras ad O morcii , ycra que religionis cultum accenderent, di- nonu con Cationes ocininino necessarios coacti sunt
Qua ratio Quod pia dccretii iii attine omnibus persuasissima De Graiia cne debet. Graii num pos: alios in digerendis Can 'nibus studi errocurasse eos digerere iuxta inci rem
588쪽
uata eorum usum conatus est ecclesiam sui teporis docere. Quam ob rem de veteribus institutis, quae pom quantum ruit silmmo studio refricauit, & ut temporibus qui Gratia hos ipse viriti& ecclesiae inseruirent, aptavit. Vnde ex nus de e hisyaudatissimis laboribus sibi tantam parauit tam de , Vt nemo sua aetate maiorem assequutus fuerit, νης xv 'nec melius magis de religione Catholica fuerit meritus.' anta enim erat illius seculi caligo, de omnium
veruri corruptela, cum caeteris in rebus, tum etia inimi selii doctriaa, ut raro vel nusquam inuenirentur vir qui ad sacrirum literarum ornamenta comparanda sese siae status. omponerent, tam erat seculum exulceratum, acres ac
diuturnae lites hominum inter se disceptantium,atq; ad solum quotidie prouocantium in causa fuerunt. t iuris prudentia,aliquato magis quam antea excoli in scholis,quamuis incondita & barbara adhuc ratione,Vbinis inciperet. V t autem barbaries illa quae illud fixulum inuaserat, maiora incrementa indies acciperet,suerunt in causa schismata & funestissima bella, . aliaque priuata dissidia,quae tunc temporis inter Pontifice , Reges, S plerosq; alios principes maxime se uebant, quae omnia tumultibus implerunt, dc conta.
minarunt. Q d facit. talem fuisse illius seculi statu
cognoscet qui vitas principsi, Regum,& illius aetatis annales, diligeter percurrerit. Qui etiam vitas Pataralis secudi Gelasii. a. Calist. 2. Innoceti j. a. Celest. 2.Luc. Quomo- a. Eugenii 3. Adriani. . Alexandri. 3. studiosE versave p irit. Emerserunt tamen viri quam plurimi tam sanctitate quam zelo vero Dei cultus accensi, qui ecclesix uitute tam afflictae, tamque exulceratae condoletes, de ea iu- rint uanda erio cogitarunt. hinc legimus enim illa aeta- Oidineste octoginta annorum stacto plus minusue) institu Mon stitos ordines qua plurimos suisse,scilicet, Cistercienses, q* vertiadi nos, Ioannitas,orispita jarios, d cpurio'Te tonicos, Praemonstratenses, Guillelinitas, GladiatoqHuin iliato , Crucis eros. Fuerant etia ad tantam rem confusione aliquo modo tollendam, dc teterrima per la arcenda vel nite minued a diuersis Potificii,
589쪽
diuersa concilia indicta, Vnu scilicet Florentiae p
ter praesulem Fluentinum: Duo Romae, sub Pascha pi Ii. Aliud iterum sub Calist.Tria item sub Innocentio :primum ad Clarum montem, Secundum Pisis, Te tium Romae ad Lateranum. In Galliis etiam uni contra Baliardii De hinc sub Alexandro rursus unani, in Claro monte, Aliud in Turonibus, Tertium λο- . mae habitum est. Ubi Patres strenuam nauarunt ape- ram pro religione Catholica repurganda a sortibus haeresium, quibus haeretici, qui illo etiam secul emer serant, eam conspurcauerat. Fuerunt enim nonnulli, Qui bdi qui nimium audaciter dc quasi frenis laxatis incursio tem nem in Theologiae campos sacientes atque subtiliter ', Fore sua altercando suam ostentantes qua sola valebant So . phisticem,fabricariint salsa dogmata, ut Taniemus Antucrpianus in Germania,Petrus Baliardus M ual
denses quidam in Gallia, Arnoldus Brixianus, Abbas Ioac mus , dc praesul quidam Fluen; nus in Italia. Qui non minus studiis Theologicis & rebus ecclesiae incommisdarunt,quam bella & dissidia illa teterri ina,quae superius inter Principes Christiaribs dc xo . . Ufices diximus suis te suborta. Nocuissetque sortius Mi ei beneficio aliquot dati suic . '' sent ecclesiae viri, qui suis illustrissimis doctrinis, dc falsa dogdiuinam dignitatem grauiter afflictam
mata era ab illis iniurijs dc haeresibus vindicatam amplificare vicarint . procurauerint. Floruit ea aetate sancti simus & erudi tissim' ille Bernardus, Hugo a sancto Victore dii' eta Hugo de iam viri cupientes renascentibus & caput paululum s victore. Attollentibus stud ijs sacris, quasi suppetias ierxe,alter freti L, videlicet Petrus Lombardus, qui tractauit quae spe . te Girii. ., dogmata,& locos comunes uni itersae Theo
logiae: Alter Gratianus, qui delegit laborem collige di quae tradunt subernationem ecclesiasticam. Et terque proculdubio attulit uberrimos fructus ex suis vigilijs ad ecclesiam Dei, in qua aequissimum est lia. rum duarum rerum id est, locorum communium, ocgubernationis ecclesiastico studium Quum pxo
590쪽
si & urgeri.)Talis igitur cum tunc esset rerum facies, praesertim in ecclesia, dc quidem attestantibus id multis historiographis, lexistimare sane quilibet per se potest, eum qui illa aetate de disciplina ac gubernatione ecclesiastica reparanda cogitabat, necet tale coactum
omnes libros veterum, tum patrum, tum etiam omnium ecclesiarum & conciliorum undequaque corarasisse,summoque euoluisse studio, ut omnia quae ad . . dogmata nostrae fidei,& ecclesiae gubernationem, sacramentorumque dispensationem, & Christianorudisciplinam pertinebant, quaeque in primitiua ecclesia fuerant instituta & usitata,& tunc temporis ini xia antiquata, aut busibus obscurata, vel obliuioni tradita, restricar iit,& ecclesiae obseruanda exercend que proponerent. Vt scirent episcopi pastores, uniuersique alii eccle- Gratian. sae ministri,quae fuisset illius primitiuae ecclesiae oeco nihil falsi nomica ratio gubernandi ecclesiam dc eius sacras fuit Ecς ςsiae hones' undi modus. Nec est crededum,Gratianii, qui religionis Catholicae verus dc religiosissimus fuit culto quique ecclesiae optime consultum in omniabus cupiebatillumano aliquo respectu deflexum, vel homines,cuiuscunque essent dignitatis aut pretii a- deo fuissse reueritum,ut aliqua ecclesie obtruderet se uada,quasi ecclesis illius priscae antiquitatis statuta, quae nec so iptura doceret, nec diuina transmissi tiraditi nec vetustissima retinuisset praxis Ecclesiae. Proinde iniqueagit Hyperius, dum ex verisimilitu. Hyperius dine tantum,falsaque coniectura Gratianum virum fraudulε- eruditissimum& integerrimum, adulationis quod itium omnium stedissimum est turpiter insimulat: Quandό ait ipsum in multis propter iniquitatem temporum & propter tot noua nuperrimorum tan- insiluit, ciliorum decreta,a veteri Ecclesi. i in suis decretisco lat. ligendis & digerendis discessisse: cum reuera anti quae Ecclesiae t in fuerit amans, ut ipsam, quam sui ina religione ipse venerabatur, in suo opere nobis :