장음표시 사용
211쪽
rum ; ut qui seeundam eursum nataera Iem morituri erant sine Baptisma , sive
intra uterum matrum , exeant in Iueem ,
P supervivam , quousque gratiam B ptimi participem. D in hunc sinem reis Iigiosis, mum esset admouere parenter , ut pro filiis adhue in isteris maternis imeliasis jugiter orent f ω Sanctis, ae piis Viris , amicisque spiritualibias idipsum
LX UII. Scio, innumeros esse parentes infideles, qui de suis parvulis Baptismo tingendis neque cogitent , imb eos Baptismo arcere parati sint. Sed hoc eoru in , vel ignorantiae , vel obstinationi in culpam vertendum est . Si enim ex gratia, quae illis non deest , facientes quod in se est , salva-varemur, sic facientes quod in se est , salutis suorum parvulorum sussicientiam praeberent. Quod praestitit Id Iolatra ille apud Indos occidentales in loco dicto Tubara , qui coram S.
Ludovico Bertrando ibi cones ante se sistens, partumque iam moriturum cum clamore praesentans, Baptismum pro eo a S. Viro postulabat , asserensi ut interpres retulit se a bono genio supra montem suisse admonitum, Patrem ad ea loca suisse mi ilum pro salute hominum , qui si effunderet quam super caput pirvuli, talvaretur,& in quodam Paradiso beatus esset . Quod cum Sanctus Ludovicus statimeκecutus esset, momento immediat E s quenti insans expiravit. Hoc modo , vel aliis sibi cognitis pium est credere, Deum omnibus parvulis provisurum, si parentes auxiliis ad eorum saluteiudatis bene uterentur.
LXXVIII. Hoc idem prius docuerat Auctor librorum De Vocatione Geniatium t sive is fuerit S. Prosper , sive S. Ambrosius , sive S. Leo, sive alius quicumque ignotus; lib. 1. e. 13. his Ueriabis: C in quarimus , quomodo omnes b miues salvos fieri velit, qui non omnibus illud tempus impertio , ira quo per voluntariam fidem percipienda Patia sunt
nee irrationabiliter intelligi , quod lat
paveorum dierum homine' ad illam pem tinent gratia partem , quae semper universis impensa est nationibus : qu ι utiqua si benὸ eoru n uterentuν parentes , ei iam ipsi per eosdem iuvarentur . Et paulo post subdit. Sicut autem ei est
maiores prater illam generalem gνatiam parrias , atque oreuhius omnium bominum corda pulsantem , excellentiore opere , ιargiore munere , polen iure virtute meatio speetalis exoritur : ita etiam eir ea innum fros parvuIos eadem msuifestatuν electio . Qua quidem nee illis , qui renati non μοι , in parentibus defuit ,
sed iis , qui renati sunt pra parentibus adfuit ; ita ut multis fπὸ . quos fureum
impietas destruit , alienorum rura seroierit : ω ad regenerationem venerint per extraneos , qua eis non erat proviadenda per proximor . agibus patet , quam antiquum sit , Deum velle omnium salutem , etiam par ut Orum squi non bapti Eantur, & ad hoc tribui auxilia sufficientia eorum parentibus,& aliquando etiam extraneis , si isti desides sint , ut caram salutis eorum
LXXIX. Neque in hac parte m. Augustinus, & Prosper contrarii sunt. Duinquenda est enim duplex possia
litas. Una quς cum effectu conjungitur,& provenit a gratia ecteaci, quae dat potentiam positionis. Altera quae cum effectu non coniungitur , & p venitri gratia sufficiente , quae dat potentiam possibilitatis . Utriusque meminit Sanctus Augustinus adversus Pelagianos , scribens . Prioris in lib. R. de natura , ω gratia e. 41. ubi ait: Neque de ipsa possibilitate contendo , cum sanata , ω adiuta homiisis voluntate, posibilitas ipsa simuI eum efectu in Sanctis proveniat; quibus adiutorium gratiae essicacis, seu potentiam positionis insinuat. Alterius vero lib. a. de pereat. merit. Θ rem Ur. eap. II. his ver bis: Cum voluntatem bumanam gratia
adiuvante divina , sine peecato in hae vita possit homo esse , cur non si p
sem facillime , ae veraeis me respoud rec quia bominet nolunt. Enim vero .
212쪽
198 Quaest. II. An Chrisius mortuus si ste.
Quod nam est hoc ad: utorium gratiς, quo homo potest agere, de non agit, quia non vult, nisi adjutorium gratis mere sust cientis Igitur quindo Sanctus Augustinus,& Prosper dicunt, huiusmodi parvulos non potuisse salvari, loquuntur de potentia cum effectu coniuncta , seu de potentia positionis; non de Potentia, quae cum effectu non con Iungitur, seu merae possibilitatis. Aderat enim in parentibus , & aliis potentia eos baptizandi , & salvandi; sed ideo bapti-hati , & salvati non sunt, quia debitam diligentiam adhibere noluerunt . Quare lib. de Dono Perseverantiae c. I . Aut inquit Parentum negligentia fie ribuendum es , quod parvuIi sine Baptismo moriuntis , Mι nihil ibi agant 'perna iudicia r dantia nimirum gratiam ericacem, qua baptizarentur: & hoc ideo , quia propriis viribus confisi , eam a Deo petere neglexerunt . Et propterea Sanct. Prosper dicit, quandoque parvulos non posse salvari studio suorum parentum, quamvis Sanctorum , quia Ioquitur de studio ex li bero arbitrio procedente , ut putabant Pelagiani , quo solo sine gratia , certum est , parentes non posse salutem
suorum parvulorum mereri, aut procurare et unde dixerat c. 3o. de ingrati SoSed qui isdicium arbitrii, meritumis
Quique Bominum stidiis adsere ibis
An ex voluntate antecedente se Iutis omnium omnibus aduliis conseiarantur auxilia suffcientia. . I.
tractatu de gratia agitari s M leat, ad exactam tamen n litiam voluntatis antecedentis si Iutis omnium , quam in Deo statuimus , &ex qua Christum pro omnibus moris tuum esse diximus ; postquam de parvulis locuti sui mus , etiam de adultis hoc idem quaerere operae pretium duis ximus , an scilicet adsint omnibus auxilia sussicientia, quibus salutem conis sequi possint . II. Ian senius, ut supra observavi
mus, lib. 3. de gratia Christ Samat ris eap. 23. negat omnibus adesse gratiam , 'ua praeceptorum observanti vi
possibilis fiat a imo hanc non tantum infidelibus, excaecatis, induratis , sed fidelibus quoque, & iustis deesse: ex quibus infert suam primam inter damnatas propositionem et Aliqua Dei pracepta hominibus insis volentibus , eonantibus secundism prasentes, quas habent vires sunt imp sibilia , deest quo que illis gratia , qua passibilia fiant. III. Hunc errorem prius evulgaveis rant Lutherus , & Calvinus , quem Gmnes eorum gregales amplexi sunt , asserentes , praecepta Dei hominibus eistiam iustis egit impossibilia , praesertim duo , nempe praeceptum de diligendo Deo ex toto corde , & praeceptum de non concupiscendo . Dicunt tamen, horum transgressione non o
flante, homines salvari , quia non imis putatur, sed Christi iustitia tegitur. Qui error in tractatu de Iustificatione refellitur, suitque damnatus 1 Tridentino sessi s. can. x8. Si quie dixerit . Dei praeepta bomini etiam iustificato , cr fu,
grana eonfisuto , esse ad observandum
impcdsibilia , anathema fit. Quare Catholici Doctores, loquendo maximὸ de hominibus iustis, concordes docent , nulla praecepta essit eis impossibilia , sed omnibus adesse gra tiam , qua eorundem observatio possibi istis sit, & hoc post damnationem Ia senii omnes fatentur ,
st, non ita consentiunt . Quanquam enim consentiant omnes , quod , si instante oblivatione praecepi l non daretur sulficiens gratia , transgi essio noni inpu
213쪽
Imputaretur ad eulpam , nec effet i se peccatum , nisi torie in causa; attamen , an Omnibus dentur, vel proxime, vel remole auxilia, vel emcacia, vel lassicientia ad omnium praecepiorum Observantiam , & ad aeternam salutem , divisi sunt.
an Deus det ommbus auxilia sufficientia , dicunt, verbum dare , possie accipi, vel ut est correlativum ad reiscipere , 6c quatenus connotat actualem eorundem intrinsecam receptionem τω et ut signi sicat idem , ac erre Iacommuni, seu paratum esse , ea quantum ex se est conferre. Hoc secundo modo dicunt, Deum omnibus illa dare, quia omnibus illa vult , pro Omnibus praeparat, omnibus quantum est ex se offert, ac exhibet . At primo modo negant et non enim in omnibus auxilia etiam sufficientia de saeto conseruntur , aut in omnibus recipiuntur; sed multi eorundem actuali receptione privantur in poenam peccati sive personalis , sive originalis saltem iam od maxime conlingere autumant in infidelibus , & peccatoribus excςcatis ,
di obduratis . It 1 inter caeteros GO-netus, Dam in hoc tractis disp. . art. s. tum de Prades. disp. I. art. s.
deri veritati proximius, afferunt, Omnibus omnino hominibus , etiam infidelibus , peccatoribus excaecatis , &obduratis de facto , nedum offerri, sed conserri , de in omnibus, ac singulis reipsa iecipi auxilia ad salutem sunscientia , sive proκime, & immediate , sive saltem remote , Se mediate.
Hanc Patres Salmanti censes ιraa. I 4. qu. 3. disput. 6. de gratia viteari dub. 3. proponunt, & tuentur, ut inter Tli Omisias, aliosque magis receptam , multorumque auctoritate eam confirmat
Banccl. de Doluntate salutis omnlum M. 4. .rt. I. l. I. cum quibus .
. II. ResIulio Dubii eontra quosdam
nedum offerre . sed etiam eonferre omnibus . & lingulis homin3bus & infidelibus. obcaecatis, indi ratisque, auxilia sufficientia , vel proxima, vel saltem remota ad observanda praecepta , ac ad salutem necessa ria ; ita ut nemo se excusare pOist, quod non servat , aut non salvatur ,
quia hoc est ei impossibile. VIII. Colligitur ex die is supra: si
enim Deus. quamvis antecedente, &generali, sincera tamen voluntate a ,
vult omnes , & singulos salvos fieri, omnesque ad salutem ordinavit , &vult ad agnitionem veritatis venire ;
ut ex Paulo I. ad Timotb. 1. v. 4. u
inquam sincera voluntas est, debet in omnes , Sc singulos derivare aliquid , uo fiant habiles, & potentes ad eumnem, ad quem sunt ordinati, Ae ad quem natura nullas habet vires; sicut non esset sincera voluntas, qua generaliter vellet omnes, de singulos homines volare, si omnibus , de siti ut is non daret alas , aut vires quibus advolatum singuli conari possent. IX. Colligitur ulterius ex illo Ioa.
I. V. 9. Erat lux vera , qua illuminat omnem hominem venientem in hune Munis
dum . Sicut ergo, ut verisicetur , quod Sol totum Mundum illuminet requiritur , ut lux Solis in omnibus , &singulis partibus mundi inveniatur ;ita ut verisicetur , Uerbum eme lucem, quae illuminat omnem hominem venientem in hanc mundum, necessie est, ut Omnis , & quilibet homo hae lucere ipsa persundatur : hoc enim significat Uerbum illumina t. mare D. Th.
in Dam e. r. l. a. s. ait: Sed ne cre-ἐaι defectum ipsum ese eκ remutions , σπ sentia vera Iueis , ω hoc exeluden
214쪽
roo Quas. II. An Christus mortuus si ste.
luce rationis naturalis , qua omnishoino veniens in hunc mundum , id est perveniens ad usum rationis, . illuminatur, & ita intelligit ei iam S. Thomas loco laudato.
Sed idem Sanct. Thomas ibi exponit etiam de lumine gratiae , talis essensui . Illuminat scilicet Herbum quan ιum de se est , quia ex parte sua nulli
dees , imo vult omnes homines Divos feri .... quod si aliquit non illumina. ur , ex parte hominis es avertentis μὰ lumine alluminante . Ita D. Τhom.
Iaudato loco. Et de illuminatione qua persuli homines possunt credere ,& ad Deum converti intellexit Sanctus Augustinus lib. r. de Genesi contra Mania ebeos cap. 3. dicens et Illud autem lumennm irrationabilium avium oculor pascit, sed pura corda eorum , qui Deo credunt, ω ab amore visibilium rerum , Er tem piratium se ad Gur praeepta implenda eonvertunt . Quod omnes bomines possunt , se velint , quia illud Iumen omisnem hominem illuminat venientem in Lune mundum . Quae exponens lib. r. et rati. cap. IO. num. 2. ait : Quod veris
dixi. . . . omnes hominer possunt, si velint et non existiment novi baretui Pelaiariani feeundum eos esse dictum. Verum es enim . omnino , omnes homines hoe posse , si velinι. Sed praparatur voIuntas is Domino, Θ tantum augetur mu nere raritatis , ut possint.
XI. Quod si adhue velis , praestata Verba ad solam illuminationem naturalem ad sequendum ductum naturalis rationis esse restringenda, sic dicam .
Ex quo Deus hominem se disposuit,& obligavit , ut ductum rationis naturalis sequatur , & ad eius finem perveniat , sequitur, nulli hominum deesse lumen rationis , sed omnes aliqualiter persundi tali lumine, ut possint
secundum rationem vivere; Ergo cum pariter omnes homines ad finem supernaturalem , vitam scilicet aeternam extulerit, ac ordinaverit, debuit omnibus , & singulis aliquod lumen supernaturale largiri , quo sue proxime sve remo te possent ad talem finem conari et non enim minus agit Deus , ut generalis Provisor in ordi ne supernaturali , quam ut generalis Provisor in ordine naturae. Ex his consurgit ratio ex doctrinauam D. Τhomas ejusque Discipuli sument I. R. qu. 89. art.6. sub hac forisma . Omnis homo ad usum rationis perveniens, tenetur sub mortali se comvertere ad Deum, tali conversioneis, ad quam sequatur culpae Originalis reis
missio , & proinde iustificatio: Sed sine
auxilio supernatu tali intrinsece recepto nequit homo taliter se ad Deum conis vertere; ergo homini ad usum rationis pervenienti aliquod auxilium supernaturale consertur. M a. est D. Th. loco et t. & alibi passim min. vero pr batur. Sola externa oblatio, & pr gyaratio auxilii non sufficit , ut homo fiat potens ad conversionem , ex qua sequatur eius iustificatio. XII. Respondent huic rationi , h
minem pervenientem ad usum. rati nis teneri quidem se convertere ad Deum conversione naturali, non vero
supernaturali, ad quam per se sequatur iustificatio. Sed contra . Nam supposita gratuita hominis electione ad finem supernatu
ratem , pertinet ad suavem Dei providentiam , ut omnibus antequam in peccatum labantur, conserat eam potentiam , quae si istic lens si ad illum finem consectitendum, hac autem debet esse auxilium supernaturale ; nedum oblatum , ac praeparatum , sed re ipsa collatum. Rursus D. Thom. d
cet , homini pervenienti ad usum rationis incumbere ad Deum converti conversone illa , quam sequatur justificatio ; ergo ad Deum pertinet tale auxilium conferre , quo possit ad Deutra
converti, nedum conversione naturali
adimetendo praeceptum , sed insuper conari ad iustificationem , &saluteiri.
XIII. Dicunt, voluntatem , qua DeiaRomnem hominem ad salutein ordinat , utpote solum antecedentem , Offerreis
quidem , & prςparare media generalia ,
215쪽
sed eontra. Esto voluntatis antecedentis non sit conferre media ad salutem efficacia , est tamen conseriare media sufficientia ; nempe , ut homo perveniens ad usum rationis misit, si velit , se disponere ad fidem ,& ad iustificationem : nam ad huiusmodi conversionem requiritur aliqua cognitio finis supernaturalis , ad quem debet se convertere , quam certe intellectus hominis nec potentia antece dente potest concipere; nisi aliquo lumine supernaturali intrinsecE consoristetur. Addo. Cum Deus lincere velit euiusque salutem , debet , nedum OL ferre, sed re ipsa dare lumen cuique, ut eam cognoscere possit , vel saltem media conducentia ad ipsam : qualis
enim esset voluntas , quae tantum onfert auxilium sufficiens ad salutem illi , qui penitus ignorat id , quod offertur sed homo omni prorsus auxilio supernaturali intrinseco destitutus, omisni earet potestate eliam antecedente scognoscendi media, sive extrinsece, sive intrinsech conducentia ad salutem ;ergo &c. Demuin o ita Deus omnem hominem venientem ad usum rationis illuminat , ut per ipsum stet, si non se convertat, & iustificetur; Ergo hoc ideo , quia non se convertit , cum possit. At sine gratia illi interius collata eum posse, nemo , nisi Pelagianus , dixerit.
. III. Contra Iansenium de Iustis. XIV. OEd specialiter contra Ian seni instas probanda est haec veritas. Primo enim, quod praecepta Dei non sint homini iusto observa tu impos-sbilia, statutum est tanauam articulus fidei in Concilio Arauticano II. anno
19. celebrator ubi can. x s. dicitur: Hoe etiam secundam Fidem Catholicam credimus,quod aerepta perBaptismum gratia , Omnes baptizati , Chroto auxilrauis 3e, ω cooperante , qua ad salutem ania Tom. III.
ma pertinent, po t, er debeant, si findeliter Iaborare voluerint , adimplere
Hic canon contradictorie opponitur primat propositioni , quam, ut supra, in Ian senio damnavit Innocentius, & prius
Tridentini Patres fess. s. eap. II. dete stati fuerant, dicentes: Nemo temera-νia illa , Θ . Patribus , sub anathem te prohibita voee utatur , Dei praeept
homini iusi fato ad observandum esse impinbilia e nam Deus impossibilia non iubet , sed iubenaeo monet , ω facertis , quod possit, Θ petere , quoή που poss , ω adjuvat ut pins . Hanc doctrinam sumsere Tridentini Patres ex Augustino. partim lib. de navitura, ct gratia cap. 43. ubi ait: Non uitiar Deus imp bilia iubet et sed imbendo admonet , Ur facere quod pinr , ω perere quod non pins . Partim ιib. 4.
contra duas epist. Pelagianorum , quer a se concludit: quotidianam remi nem .
t Deus ὶ , ct petentes elementer exaudit. Quare Pelagianos inclamantes, ex eo,
quod Deus impossibilia non jubet, non requiri gratiam adimplenda mandata, sic arguit lib. de gratia, Θ Iib. arbia
trio cap. I 6. Magnum aliquid Pelagiani se scire putant , quando dicunt I nor
iuberet Deus, quod sciret, non posse ab homine fieri. Quis hoe nesciat sed
ideis liabet a Iiqua , que non possumu3 ,uι noverimus , quid ab illo petere debeamus. Ex quibus patet , ex hoc eodem
rincipio, nempe quod Deus impossi- ilia non jubeat , tanquam certo a gumentatos fuisse , & Pelagianos , &Lugustinum e at Pelagianos intulisses.conesulionem salsam , nimirum , posse hominem ea implere sine gratia ; sed Augustinum intulisse Conclusionem Catholica in , nempe Deum iubere aliqua , quae proxime non possumus implere , ut sciamus, ab eo petendam esse graistiam , qua proxime possim iis . Hoc idem confirmat Tridentinum.
fus. 14. de matrimonio ean. 9. quo dam nat anathemate eos, qui dicunt nempe moderni haeretici , Castitatem s lemniter prosuos, aut Sacris Ordini-
216쪽
lox Quas. II. An Christus mortuus sit σα
bus initiatos , non obstante Lege Eceletastica , vel voto , posse omnes conerabere matrimonium , qua non sentiunt , se ea ita tir, etiamsi eam voverint, babere donum .ia . . csem Deus id rectὸ pritentibus nais deneget, nec patiatur , nos
supra id , quod possumus tentari. Quam doctrinam hauserat ex Augustino lib.
6. eonfisi cap. I x. Iib. to. c. 1 . ω ep.rs . in m. 89. ad restarium e. a. ubi ait a Iubet ergo. Deus eo-ιnentiam , ardat eontinentiam . subet per legem , dat
per gratiam et subet per litteram , dat per spiritum .
XU. Quid ad haec Protestantes , quid Ian senistae respondent Vel enim Proseisores eastitatis in hac natura coris rupta de qua loquuntur, est Concilium , de Augustinus i sive aliunde sint justi . sive peccatorex pol sunt superare tentationes caernis, si a Deo petant i vel non possit ni . Si possunt οῦ ergo posisunt evitare incontinentiam , de servare volum, ac praeceptum. Si non
possunt , etsi petant , non obtinent ergo Deus paelitur , eas tentari supra
id quod pollunt. Qui discursiix fieri potest de quolibet alio prςcepto. XVI. Sed si stamus in Augustino, &robemus, hoc posse nedum fuisse inomine innocente , sed modo a de iis setiam homini lapso. Primo enim, loco saperius allato , ex lib. de nasura , O gratia cap. 43. loquens de illo homine , quom femiDivum latrones retia querunt , qui gravibui faucrus , eon μfiasque et Ineribus non ita potest ad iu-flitia etiImen ascendere , sicut indρ defeendere , subdit et quι etiamsi in sabulo est , adhue curatur. Inde infert: Non
igitum Deus impiasibilia jubet , sed jubendo admouet , ω facere quod possis , crpetere quod non pusis. Secundo. Eodem Iib. de naria Θ g ria e . 16. Sicut ergo inquit vulnere . verbi gratia , claudicans ideo euratur , ut sanaso malo praterito , futu us dirigatur ineelsus et sie mala nosra non ad
εοe solum supemus Meuisus sanat , ut illa jam non sint, sed ut de eraero re-a ambulare possimus , quod quidem etiam fani non os illa ad vante pol νimus . Deinde inter medicum hominem , dc Deum adsignans differentiam dicit, quod medicus homo, cum hinaverit hominem , eum Deo dimittit ,
nec amplius circa eum agit οῦ Ipse auiatem Deus, cum per Mediatori m Dei , crbominum I um Chr/sium spiristialite
non deserιt, si non deseratur , ut pia fem
sinctificante distincia . quibus india et homo sustus, ut possit recte vivere . , sicut oculus sanus e et luce , ut pos sit cernere ἔ qu DduS non denegat , nisi homo obicem ponat ἀΤertio. Hoc idem docet lib. 3. de Itabero arbitrio cap. I9. ubi respondens homini conquerenti de poenis , quas in praesenti statu corruptionis patitur , siceu in alloquitur L Non labi deputatur ad eia am , qta ad inritus ignoras ignorantia scilicet invincibili a sed quΘd n
gligis quarere, quo et oras r neqtie illud , quod visnerata membra non collisis , Dd quod volentem sanare contemnis . I-sa tua propria pecc ta sunt. Nulli enim hominum s nota I ablatum es utiliter ferre , utri ter qu rere , quod inutiliter ignorat : cr bum liter ea tendam ess imbecillitasem οῦ ut quarenta , ω eonmieriti ille subνeniat, qui nee errat, damsubυenit, nee laborat. Nulli ergo hominum ablatum est auxilium, quo petere , dc impetrare possia , ut ab eo tollatur ignorantia, de dentur neceTaria ad praecepti impletionem.
monio respondere potuerunt Ia enistae , niti quod libri illi de Iibero arbitrio contra Manichaos conscripti fuerint minito ante exortam liae resina Pelagianam , nimirum , priusquam Augusti
217쪽
nus de gratia Dei haberet exactam n
litiam . Sed non negabunt, Augustinum n litia gratiae plene suisse imbutum cum libros de retractatione conscripsit. Videant ergo lib. I. retras. eap. o. ubi
percensitis iis, quae in tribus libris delibero arbitrio dixerat, tantum abest, ut retractet, quς in illis docuerat; quin
potius ea probans nu. 6. dicat: Ee am Iovὸ antequam Pelagiana haresistextitisset sie di putavimus, velut contrat Ilos disputaremus . Sed halluci nantur
Ian senistae : etenim inter Augustinum ,& Pelaaianos non disputabatur, an homo Iapsus posset servare mandata, sed unde posset. Pelagiani dicebant , posse
ex viribus naturae et Augustinus verb, ex viribus gratiae . Ita se explicat Iaudato eap. 43. de natura , cr gratia eontra Pelagium e ubi postquam dixit :Non igit in Deus impossibilia iubet , sed jubendo admonet, Θ Deere quod pQM , ω petere , quod non possit; subiungit rIam nune videamus unde possit ἰ unde non possis. Ne dicit: Uoluntate non est, quod natura potest. Ego dico voluntate quidem
non est bomo iustus , si natura potes ;sed medietna poterit, quod vitio non p=tea . XUIII. Finienda est hςc controverissa stabiliendo illud axioma : ad impossibile nemo tenetur . Hoc principio D. Thom. in 1. dict. 18. qu. I. art. 3. inarg. sed contra: Deus tinquit non in magis erudelit , quam homo e Sed bomiani imputatur ad erudelitatem , si Ohliaret aliquem per praemium ad id . quod implere non post; ergo boe de Deo nulis latenus en assima odiam. Et qu. 24. de veritate art. I 4. ad x. salvat, hominem
iustὶ corripi, si praecepta non implet,
quia ex eiur negligentia est , quod gratiam non babet , per quam potes serva
Propterea Sanctus Augustinus , eκ superius relatis, perpetuus est in ac serendo , quod Deos impossibilia non iubet ι & in Wal. 36. v. I. loquens de praecepto dilectionis: Nerue linquit imperareι hoc Deus , ut faceremus , si
imp sibila ludisaret , ut bοe αδ hom ne fieret. Sed, posito errore Iansenii, Deus homini praeciperet, quod homini esset , & impossibile iudicaret, ut ab homine fieret : quomodo enim ponset implere praeceptum dilectionis 3 viribus naturae at hoc esset cum Pelagio sentire. Viribus gratiae' at quoia
modΛ , si omni gratia tam essicaci , ruam lassicienti eum destitutum Ian.
enius supponit esset ergo Deus magis crudelis, quam homo. dum obligaret hominem per praeceptum ad id , quod .implere non posset. Sicut e deis lis reputaretur Dominus, qui sciens, servum a se missum Romam sibi in itinere fregisse erura, ei nullo exhibito medio , quo progredi posset , adhue praeciperet, ut tςptum iter proseque. retur. Cum igitur homo, qui eκ statu innocentiae ad salutis patriam progrediebatur , lapsus, s bimet spiritua. Ies vires aded Degerit, ut ultra proingredi non possi t; nonne esset erudelis Deus . si ei se lapso praeciperet, ut iter suum absque omni auxilio prosequeretur, eumque puniret, si non sa
XIX. Aptissimh igitur Auctor lib.
de fide eontra Manithaos sive S. Auguis stinus, sive Evodius , seu quisquis a
lius si c. ro. quis non elamet, nuntum ense praeepta dare ei, eui Iibertinea non est , quod praeipitur farere , ε' inia Mum esse eum damnare , eui non fuit potestas iussa eomplere ' Et has injustiarias , ω iniquitates miseri non intelliarunt Deo se adseribere . Et Vega ev sit. Cone. . Trid. lib. II. eap. 3. Ipsum s inquit J lumen naturale nobis a Deo indisum . ipsa seintilla rationis mentiabus nostris impressa , ipsa natura nos vis , cr eonscientia , fatis nobis potes P as oxpugnandum hune emorem . Quanamque fuit unquam gens tam barbara , quis hominum tam nolidur , Ο Ηο dus , ut putaret , se in eulpa esse, aut
in erimine, propter ea, qua vitare non posset λ Ω uir etiam tam diapus fuit Mnis quam , tam erudelis , ram immanis , ω ab omni humanitate alienus Uram C c 1 nus,
218쪽
nus , in ea surr subditis imporaverit ,
vel ab eis exegerit, qua νυari ab idim non poterant ρXX. Respondet Ian senius , & cum eo Ian seniliae , quod , quamvis homo in praesenti statu naturae corruptae sit impotens ad observanda praecepta Dei, non desinit propterea e sse culpabilis ;quia haec impotentia est poena peccati Orginalis , de homini lapso voluntaria ,
saltem voluntate capitis , nemo e Adami: Cum ergo sua culpa impotentem se reddiderit ad observanda praecepta,
culpabilis est, ac iustE punitur, si ea
non observat. It1 lib. 3. de gratia Chriassi Salvat. cap. r . ubi hoc variis D. Augustini testi inoniis confirmare conatur .
XXI. Sed contra. Sicut impotentia ad observanda mandata poena peccati originalis eii , & voluntaria voluntate capitis; ita de caecitas , surditas , claudicatio , senectus, sic mors e homo eis nim , qui in statu innocentiae ab omisnibus his erat exemtus , peccando voluntarie voluntate capitis , his omnibus , & aliis miseriis se subjecit. ς- ro igitur a Iansenio: Potestne Deus absque eo, qu bd potentiam restituat,
imperare caeco, ut videat, surdo , ut audiat, claudo, ut recte ambulet, viro, ne senescat, & seni ne moriatur rsi dicat, quod potest : Facit Deum
crudeliorem omnibus tyrannis, quibus hoc nunquam in mentem venit , hscse pol se prςcipere. Si dicat, quod non potet . Dicat etiam, quod, ut homini imputetur, si non faciat, quod ei praecipitur , non sulficiat, quod ejusa inpotentia sit poena, de ei voluntaria
voluntate capitis : sed quod propria
voluntate in talem impotentiam se se conjecerit, & cum possit, se talem impotentiam excutere, nolit; alias posset etiam homini praecipere , ut vivat s ne passionibus , ωconcupiscentiς m tibus ; & si non vivat, aeternis ipsum poenis plectere. XXII. Fortius hoc instauro. Si servus aliquo milius, propria voluntate se conjecisset in foveam ct proinde se simpotentem reddidisset ad piolequendum iter; posset quidem Dominus eum punire propter eiusmodi culpam , qua sua voluntate se impotentem reddi ai Gset ad iter ipsi demandalum prosequendum : & posset etiam ipsum pii ni reo , si volens ipsum extrahere, media sibi
data, vel oblata, ut inde exiret, negligeret, aut etiam contemneret: sedlapyosito, quod Dominus nollet ipsum a fovea extrahere , nec illi scala in ,sunem , aut brachium offerre , quo ponset exire , im 5 vellet ipsum in sua impotentia relinquere ; certe nonnisi
tyrannice posset illi praecipere , ut itercςptum prosequeretur. Cum ergo homo peccando in foveam lapsus , impotens aliena , non propria voluntate . laetus sit prosequendi iter ad aeternam salitiem observantia praeceptorum i e
sto ipsum possit ob talem culpam punire , sicut de saeto punit; de similiter si gratiam, qua fiat potens observare praecepta sibi oblatam respuat ,
aut contemnate sed si Deus nolit gratiam ei, qua fiat potens, conferreo ssed ipsum in sua impotentia relinque re velit, non poterit nisi crudeliter , te iniuste obligare ipsum , ut viam mandatorum percurrat , & nisi percurrat Punire et quod enim iactum est impossibile ex suppositione auserente
polentiam , non potest jus id praecipi , quamdiu suppolitio illa subsistit. XXIII. Respondet Ian senius lib. 3.
plicem esse impotentiam praecepti implendi , unam ex desectu alicujus , quod non potest quantumlibet magna ,& sorti vosuntate suppleri, ut imp tentia illius , qui caret Breviario ad
horas recitandas, quas ignorat: Alteram esse, quae ex desectu voluntatis, seu volitionis oritur, quae si adellat , quanta esse debet , facillime praeceptum impleretur . Et haec impotentia nullo modo excusat eum , qui nou implet, quod praecipitur.
adimplendum praeceptum tam nece italia eis gratia actualis , qtiam ad vo landum necessariae fuit alae ; ad reci
219쪽
tandas horas , quae ignorantur , Breviarium ἔ & ad exeundum a profunda fovea , scala , aut lanis, aut brachii porrectio 3 Quis hoc negabit, nisi Pelagianus ergo si qui caret alis , vel Breviario , vel scala non potest ; &ideo excusatur, si non volat; si ossi- eium non recitat ; si a fovea non exit ; quare qui caret gratia etiam suficieii te non excusabitur, si praecepta non implet , cum haec illi atque Impo. Ibilia snt 3 Nee valet cum Iansenio dicere: ve- Iit , & sortiter velit, de praeceptum impletum est. Nam si tam velle, quam perficerea gritia est, imo & cogitare, ut Fides Catholica docet contra Pelagianos, ει ita necessaria, sicut alae ad volandum &c. quomodo de illo, qui caret gratia dici potest velit , ae fortiter vel ιι , nisi irrisorie ; sicut nisi irrisor id diei potest de non habente Breviarium , νeeitet inscium , ω fortiter reeitet ; de non habente alas , volet , ω fortitervolet; de existente in puteo, & non habente scalam, exeat , ω fortiιer
. IV. De peceatoribus obereatis, Θ obduratis. X XU. Γ Ico. Nullus est peccator it io obcetcaius , & Obduratus, ut non recipiat aliquod auxilium sunciens , vel proximum , vel remotum , ad hoc ut ps nitere possit, & salvari. Antequam Loc probem.
No o prim4 ex D. Thom. I. R. q. 9.art. s. quod ex seatio, cr obduratio duo important; Quorum untim ea motus a nimi humani inb sentis malo , ω averins a diDino lumine : ω quantum ad boe Deus non es eausa ex rationis, Θ o durationis , sicut non es causa peccati. Aliud autem est subtractio gratia , ex qua sequitur , quod mene divinitas non illuminetur ad recte videndum . ω eorhomi uis non emolliatur ad res vive
D exeaeationis , ω obduratianis . Et pauis Ib post : Et quia ad eognitionem inte Iesus maximὸ deserviunt duo fenor , se itieet υisus, ω auditus , ideo quan tum ad visum ponitur excaecatio ; quan
tum ad ausitum aurium poraliuν aggra
vatio ἰ quantum ad affectum , obduratio . Eodem modo explicat D. Augustin.
tum ep. I s. modo I94. ad Sixtum e. 3.
dicens : Nee obdurat Deus impeνι lenio malitiam . sed non impertiendo miseria eordiam. Τύm traf1. 33. inDan. nu. 6. Sie enim exeaeat , sie obdurat Deus , deinferendo , ω non adjuvando e quod oreulinto judicis facere potes , in quo non po-ids : Et pauid insta: sive quando a uinvat , misericorditer facit , e quando non adiuvat, jus18 Deit. Quibus Cal-Vini blasphemia damnatur, qui obcς-
eationis , & obdurationis unicum auctorem iaciens Deum lib. 3. Instit. cap. 14. β. xx. impie dixit: styos ergo i vasa eontumelιa , ω mortis exitium ereavit , ut ira sua orgasa for ni , ω everitatis exempIa , eos ut in finem suum perveniant, nune audiendi verbi sui facultate privat , nune eius pradieatione magis exeaeat, or obstupefacit.
Adverto insuper, dissicultatem pr cedere de peccatoribus excaecatis , &obduratis , quandiu vivunt, non tantum vita physita, sed etiam morali, sive quandiu usum rationis retinent etsi enim cadant in amentiam perpetuam , non sunt, ea durante , capaces auxili rum divinae gratiae, & censentur moraliter mortui. Quare dissicultas dei istis erit, an in initanti antecedente amentiam recipiant auxilium sussiciens, quo pςnitere possint, & salvari: sicut an illud recipiant in instanti immediat E praecedente mortem. His supposi
XXVI. Probo nullum esse, nec unis quam suisse hominem , nec suturum ei se adeb excaecatum , & obduratum , qui, quandiu vivit, non recipiat misericorditer a Deo aliquod auxilium lassiciens, ut pςniteat, & salvetur. Primo ex testimoniis S. Scripturae . supe-
220쪽
superius allatis, S expens s , quς huc
referri possunt . Ad rem praesentem . tamen clarum est testimoni uin D. Petri epis. 2. eap. 3. v. s. ubi de Deo: nolens , inquit, aliquor perire, sed omnes ad poenitentiam reverti. Atqui si
aliquibus excaecatis , & obduratis omnia auxilia etiam lassicientia subtraheret, vellet illos perire, & nollet eos ad poenitentiam reverti, cum sine auis
xilio gratiae id praestare non possint;
ergo &c. Secundum est Pauli ad Rom. e. I. v. . s. Ignoras , quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit feeundiam autem duritiam tuam , ω impaenitem cor , the saurizas tibi iram in die ira , Θ rev
lationis justi Iudicii Dei r ubi Paulus totam impoenitentiae causam ad cor peccatoris obstinati reducit, cum Deus sua benignitate illum ad poenitentiam adducat , utique auxilia suae gratiae praestando , quibus possit ad poenitentiam conari. mis enim inter peccatores Pharaone induratior Ego sinquit
Deus Exo . . v. 3. indurabo cor ejus. & v. I 3. induratumque est eor Pharaonis: & tamen divinae gratiar ad poenitentiam eum adducentis lumina identidem ei adsuere . Quid enim indicant Voces illae Pharaonis Exod. S. v. 18. Ego dimittam vos . Cap. v. v. 17. Peecavi
etiam nune; Dominus Iustus : ego , ω ρο- pulus meus , impii, aliaeque similes, nisi gratiam Dei , nedum exterius per signa, sed interius cor induratum tangentem , ut emolliri posset, s voluis set ρ sed ille abusus suit, ut magis cor suum induraret. Sic & Iudas Domi no illuminante pςnitentiae motum conia cepit ; sed dum currere debebat ad Christum , sperans ab ipso misericordiam, cucurrit desperatus ad laqueum,
ut S. August. enarrat. in Dalm. I 46. n. O. Observat.
XXVII. Scripturae accedunt Conia ei lia. Lateranense I U. sub Innoc. III. eap. Firmiter de Fide Carboliea statuens , ηuc calum hominis prolapsi post Baptisamum, per scentientiam semper posse, reparari. Et Tridentinum sessi 4. can. T. damnans, qui negarent Poenitentiae Sacramentum esse Christo institutumro Fidelibus , quotie/ in peccata la-untur Deo reconciliandis. Et Conciislium Senonense in Decretist Fidei e. t s. anno x 18. statuerat , gratiam semper esse in promtu , nee momentum quidem praeterire , in quo Dean non set ad dissium , ω pulset cre. quae certe de gratia lassicienti, non de essi caci sumenda sunt cum loquantur de illa gratia , cui homo potest resistere, & de acto multi resistunt.
XXVIII. Succedunt Patres . D. Gre portus Iib. I . morat. e. 6. in illud Iob . Dedit ei Deus lotum poenitentia , ω illa abutitur in superbiam , dicit ; quod misericordia li Deo peccatori impensa ,& ab eo neglecta, ei vertitur in sinis
xit , qudd Deum quasi aquis obruimus , cum post inspirationem elut graistia euitationes iItieitas in rorde versamus , subdit : Nee tamen nos vel opinpressos deserit : nam illico ad mentem redit, tentationum nebulas discutit, imis brem eompunes onis infundit , ω subrialis intelligentia Solem reducit et atqu sis ostendit , quantum nos diligit , quinοι , nec eum respuitur, relinquit : ut saltem sis erudita humana eonfrientia ad se tentationes erubescat admittere , quam Redemtor Dur , ω vagantem non
cessat amare . Deinde ad Infideles digrediens, nec istos ostendit Dei curam subterfugere. XXIX. Specialiter Sancti Augustini exploranda mens est. Huie enim cest Patrono maxime: fidunt Ian seni stat. Is ergo in psalm. 6. num. 8. ad illa Pauli
Verba Rom. r. v. 18. Dedit illos Deus in reprobum fensum , ait et Nam ea es ea-ritas mentis . In eam qui vis datur fuerit, ab intretore Dei mee secluditur rsed nondum penitus , e m in hae vit stes . Siant enim tenebνa exteriores , quae magii ad diem iudieii periisere intell/guntur , ut penitus extra Deum sit , quisequis , dum tempus est , eorrigi noluerit . . . . Huius igituν ira inchoatio est. quam in hae vita patitur quisque ρος-