장음표시 사용
241쪽
probus adeo perditus, ad cu3us salutem Angelus Custos, vel Proximh, vel
saltem remoth non agat, ipsum ad deponendam obdurationem adhortando et Angelica namque custodia consorina 4tur divinae providentiae , & hac regu Iatur . Sicut ergo Deus sua generali providentia omnibus, nullo excepto, conseri auxilia sussicientia , si non proxima , saltem remota , si non semper , saltem interdum ad conversionem ,& salutem ; ita & Angeli eorum Custodes. Colligo ex D. Thoin. I. p. qu. 23. artie. s. ad I. ubi ait: dieendum quod augeli mittuntur in miniserium , eseaeiter quidem propter eos solor , qui hareditatem eapiunt saliaris , si eo deretur ultimus es rut eustodia , qui orpereeptio hareditatis et nihilominus , se aliis miniserium angelorum nonsubtrahitur et quamvis enim in eis hane e caelam non habeat , quod perdueantur ad salutem ; e ax tamen est circa eos Augelorum ministerium , in quantam is a malis multis retrabuntur. Quam enficaciam habituros circa omnes prae
stilos , infideles , & etiam Antichristum docuerat art. q. praecedente cita
fuscientia ad salutem . XCVIII. o Ico. Auxilia sufficientia ad salutem omnibus peccatoribus obduratis , infidelibus debentur , non absoluth , sed ex supρolitione Redemtionis. Explico assertum . Qitamvis enim absolute loquendo posist Deus in pς iram originalis peccati denegare toti humano Generi Dinnia divinae suae gratiae auxilia , nedum enficacia , sed & lassicientia ; i md etiam
totum Genus humanum anni hilare , ut ex D. Thom. 4.sent. dist. 46. qu. 1. ar. 2. quaesitine. r. ad 4. attamen ex suppositionc , qudit Deus non obstante tali peccato originali, voluerit ex sua infinita bonitate, & misericordia concedere nobis Christum , ut esset Rede intor noIter , & repararet omne damnum , & satisfaciens pleiad Iuri Divino laeso per peccarum, pro omnibus sese obtulerit , ut vidimus ; tenetur Omnibus concedere auxilia aliqua ad salutem , tanquam eis debita. Probatur. Christus titulo Redemti nis , ac meritis suis acquisivit jus , ut quantum ex ipso est , omnes possint salvari; ergo ut intuitu meritorum eius Deus omnibus det , unde possint salvari, & proinde, ut omnibus coninserat auxilia sussicientia ad salutem . Consequ. haec probatur. Qui enim acquirit jus alteri ad finem , illi quoque
acquirit ius ad media, sine quibus finis ille haberi non potest; ergo sicut Christus acquisivit ius, ut per ipsum, quantum ex parte sui est, omnes sal ventur ; ita jus habet, ut cuique intuitu meritorum ejus auxilia saltem suis cientia ad salutem tanquam debita omnibus conserantur .
XCIX. Si autem quaeras , quo titulo eiusmodi auxili et saltem suffcientia ad salutem omnibus debeantur. Respondeo, ea deberi duplici titulo, nimirum justitiae, & fidelitatis. Titulo quidem justitiae : Christus namquς ex iustitia satisfecit pro toto Genere humano , & pro eius salute erogavit AE terno Patri pretium , nedum sussiciens, sed superabundans , ut docent
Nothrates in tra a. de Iusta natione I eringo debitum iustitiae sundavit , ut omnibus media, & auxilia, quibus sal tem sussicienter ad salutem possint pervenire.
Hoc bene explicatur exemplo . Si quis insignis medicus suis meritis a Principe obtinuerit, ut erigatur hospitale , in quo omnes infirmi sub ejus cura corporis sanitatem consequi posis int: cer id medicus ille acquisivit jus, ad exigenda omnia remedia , quae iudicat necessaria , ut infirmi illi sali
ten corporis obtinere valeant, & ne- d. in ut pr. x parentur , & offerantur , sed ut de facto conserantur; quae remedia debentur, non ex propriis in-
242쪽
firmorum meritis , sed ex meritis ipsus medici, qui ea a Principe comparavit: ita ut qui in vis infirmi sint indigni , & rebelles , adhuc ex dignitate Medici, illis de antur . Ita cum Christus magnus Medicus invenienti ς-grotuin totum Genus humanum apud Patreur suum promeritus ut , ut si uicurandum, sanandamque , cie ad salutem .eternam perducendum tradatur ;sequitur, quod jus acquisierit, ut Omnibus , Ee singulis, nudam Oiferantur,& praeparentur, sed re ipsa conserantur remedia ad omnium salutem faltem sufficientia , sine quibus nec ipsi possent ad salutein perduci, nec Christus officium suum Medici, oc Redemtoris poliet exercere z neque aliquOrum indignitas , de rebellio obiis ture potest ; quia pro omni ous Cariatus quoad sufficientiam ex an uno fati Ste-cit. & omnium salutem promeruit. C. Aliter tamen justis debemur au- Nilia, aliter peccatorious . Nam susquod habent Iaiti ad a ilia 1 Hieinfulficientia gratiae , fundatur prii noquidem in mei itis Chrilli , 1ed deinde etiam in meritis Iuliorum, qui hus c- Ilain ex parte ipsorum ex luit ilia ali qualiter debentur. At ius, quod habent peccatores sandatur ia loris ine-xitis Christi . Unde a luctus Ausuit in. in Psalm. r. Ita e s inquit ibi mue
sum auxilium es , quod jam scio tria
CI. Q ita autem huiusnodi auxilia suffcientia ad salutem luit deuita etiam fidelitate divina , prodatur ex
Apost. r. Cor. r. v. v. Eideira Deus z perque in voeati estis in Deiriatem M i ejus Iesu Cbricti Dbi ni no seri : quae EXPO-nens D. Thom. ibi lech. I. Non aiae sinquit viderὰtur esse Meus Deus , si nos vocaret ad societatem plii , iis nobis deneg aret, quantam in ipso es , ea , per qua perdimire ad euis possemus . H.ςc
satis. Ignoscat quaeso Lector, si prolixitati nimium indulli. Re, gravis eit, ει quae hisce temporibus Theoluorum mentes ad se convertit, nee promerito paucis poterat absolvi. Q AESTIO III. De immutabilitate, 9 Iibertate
INier Divinitatis Arcana , quς The
logi s crutari consueverunt , inexplicibile semper fuit in ud , concordia scilicEt immutabilitaris divinae voluuialis cum eius liuertate. Deum enim esia immutabilem , omnibus es exploratum; esse quoque liberum , Omnes norunt: quomodo autem stent sinul , immutabilitas, quae secum aia fert omnimodam necessitatem , Si libertas quae indifferentiam secum trahit, omnes scrutamur , sed nemo promerito cognovit . onmes exponere conantur : nemo tamen ita eii consecutus , ut ingentes evadere potuerit difficultates. Pro viribus ergo hanc pro inciam aggredientes, primo de divianae voluntatis immutabilitate , deinde de ejusdein libertate tractabimus. DUBIUM T. An voluntas Dei sit immutabilis.
praesenti affine ne di- cam idem ) est aliud , quo qns-ri solet an Deus pol si incipe-e velle in tempore, quod prius ab aeterno noluit, vel nolle , quod ab aeterno voluit: an vero quod tanel ab aeterno voluit, aut noluit, ita velle, aut nolle omni tempore debeat , ut mutari ejus voluntas non pol sit. Immutabilitas Dei duplex est. Alia phylica , alia moralis. Physica est , qua mulari non potest quoad entitatem, Se de hac in praesenti non. agimus , supponentes eam ex dictῖs supe-
243쪽
Lub. r. Moralis eonvenit Deo per voluntatem suam, quae moraliter agit ,
dum agit liberE . De hac in praesens
imvis Doctores Catholici pro immutabilitate divinae voluntatis pugnent ; quidam tamen ex Scottitis , reterente Mailrio qu. 4. de immutab. Dei murali, non desuere , qui probabile existimarint, posse Deu nun tempore tua divina decreta mutare et quorum lamen opinio, eodem Miltrio tetie, non bene olet. His e reo relictis . II. Dico. Divina voluntas est omnino immutabilis, nec fieri po zeli, ut Deus in tempore reformet, aut retra ctet decreta , qaa: ab aeterno formavit , vel quod formet alia opposita. Probo r. ex Apostolo ad Hebr. 6. ubi loquens de benedi tionibus, quas Deus cuin iuramento promisit Abraliae , ait,
. IT. I 8. In quo abundant rus volens Deus
Uensere patIι citationis baredibus immo-bι litatem Consilio fui , interposuit iussu- raudum r in per duas res immobiles ,
quibus impossibile es menι iri Deti, fortissimum solatium habeamur , qui confugimus a i tendo Iam propositam spem. Ubi aeque impoisibile iudicat Paulus, quos Deus non saciat id , quod pr ini sit , & iuravit te iacturum , ac quod mentiatur: sed Deum ine. tiri oinnitibi mi, solle est; ergγ A l .upo. si silet , Deum non facere, quod promi ut, Sciuravit, se iacturum, de consequenter mutare decretum, ii semel statuit. Rursus ex hoc , quod Deus retractare non possi' . quod promtiit , i fert Paulus sortiisi. nam consolationem,& solatiun spei nolicae . sed hoc solatium rueret , si Deus ex plentisimo suo Dominio retractare , dc mutare possiet, quod voluit, & promisit; ergo &c. III. Secundδ . Probo ex Psalm. Ios.
v. 4. Iuravit Domiuus , 9 non penitebis eum e Tu es Sacerdos ore. Hic revelat D tus, nunquam sore , ut pincliteat eum
sui juramenti: atqui si pol l aothlute mutare voluntatem . poset sui juramenti Deum poemteie ergo quis
unquam certus esset, nunquam fore, ut i pium pςnt te it , vel nun qna in sore,
nos creIit in testimoniura , quoi testi eat iιs est Deus de Filio suo. Uoi Joar nes intendit probire . quod qui non crederet teltimonio Dei de Filio suo, saceret Deum mendacem: sed lixaec ratio nulla ei set , si Deus absque mendacio misci mutare voluntatem; ponset enim dicere aliquis: Eilo non credo te itum n o Dei ; non quod ei in mendacem exitii inem , sed quia ex illimo , cum Inutalse voluntatem I ergo
go , D non facies 3 locutus es . ω nos implebit ' Si autem nostquam dixit , sciniisurum Antichritium , illum non mitteret; vel in entitiis esset, si revera non habuit set voluntatem illum. mi tendi ; vel ut filius hominis mutaret ar , si revera decrevisset , de poste, decretum retracti: t : quod est con
VI. Hanc veritatem satemur Patres. Unicum Aulust inuin , & Gre ortu in proseremus. Primum quidem e nam l. Coos . e. i . ubi de Deo loquens: de inquit non eum modo velle hoc ,
cy' semper velle omuia , qua vult , non iteram , Θ iterum , neque nuue ii laia , nune illa, nee wIle post, a , quod nolebat , aut uolle , quod praas volebat : quia
talis volutatas mutabilis ea, Ur omne mutabile aternunt non es : Deus autem uoster aternus es. D. autem Greg. lib. 6. morat. c. I T. nunc vero 37. exponens
illud Iob 13. Et mmo avertere potoreogitatisnem eius. Sic habet: Sicut enim im tabilis natura es , ita immutabilis voluntate . Cogitationem quin eius nullus araeclis : quia D mo resi uereo cultis ebus sudieiis praevalet. Nam si fuerunt quidam, qui deprecationibus suis ejus
244쪽
ejus ruitationem avertisse v/deantiar , ita fuiι etiam interna cogitatio, ut semientiam eius a Pertere deprecando potuises ut , ω ab eo aeriperent, quod aperent apud ipsum . Dicat ergo z oc nemo averistere poterit cogitationem Esus , quια fem I fixa iudiera muιari nequaquam posuist : unde seriptum ess o Piaeceptum posuit; & non praeteribit. Et rur7um rCoelum, & Terra transibunt , vero autem mea non tra nubunt: Θ ru Ium :Non enim cogitationes meae , sicut co-guationes vestrae, neque viae meae, iliae ut viae vestrae: Cum ergo exsertus mutari videtur sentenιιa , interius con Ilum non mutatur , quia de u AEquaque re immutabiliter intus consι turtur , qu1dquid foris mutabiliter agitur . Qui ous apparet, quod , dum Deus deprecationibus noliris flectitur , non mutat sententiam; statuerat enim , per Irostras preces se velle ad miserendum. flecti. Quia quod soris mutabit iter agitur, immutabiliter intus fuerat co stitutum VII. Τandem probatur ratione D. Thomae hac qu. I9. art. 7. sub hac sor
ina . Quhii voluntas divina aliquid mo do velit , quod prius nolebat, live econtra , ab una eae his causis provenire debet: vel scilicet, quia incipit illi esse bonum , quod prius illI non .erat bonum , aut e contra s vel quia incipit cognoscere, ei se bonum, quod prius esse honum non cognoscebat, auth contra: sed primum argueret pnyii- eam mutationem in subii antia Dei, secunduin veth muta It Onem, vel ignorantiam in eius cognitione I ergo occ. Minor explicatur a D. Thoma hoc exemplo . In tantum homini incipit esse bonum in hyeme sedere ad ignem, cui non erat bonum in aestate , quia homo ille mutatus eli de calido in trigidum et in tantum intellectus incipit judicare , bonam elle inimici vindictam , quam privis bonam non judicabat , quia de paccato in iratum conia
versus est: in tantum autem incipit amare Petrum . quem priuS non amabat, quia in eo bonitatem nunc crinoscit,
quam in eo non cognoscebat . Maior
Iuntatis sit bonum cognitum , mutatio
'Olmotus oriri debet , Vel ta Ih:
Hone boni respectu volentis , vel e nrutatione cognitionis circa bonum. . . Dicunt, Deum posse mutare
1aruin , sed solo, exercendae sus libertatis motivo. Quare in Onant sua vo Iuntate subintelligitur semper in .i coninditio: nisi aliundὰ pro sua libertale,
amore boni causa exercendi libertatem, hoc iacit, quia melius judicat, R i μυb0 m nunc exercere Iiberistatem cessando ab amore , quam continuare in amore ; ergo vera semper
est pyopositio D. Thomae , qudd non potest quis desistere a volitione boni
In variato bono, aut cognitione boni. Secundo. Qui nulla stante variatione boni, aut cognitionis boni , ex sola sui arbitrii libertate incipit nolle, quod prius volebat, vel E contra . non se gerit prudenter , sed ex animi incomtantia , Ee levitate agit ; ergo si hoc modo Deus mutaret voluntatem , Imprudenter, Inconstanter , & ex levi
Tertio. Si in omni decreto divinae voluntatis deberet intelligi tacita conditio, nisi Deo aliter pro sua libertate placuerit , periret tota fides , Mcertitudo divinarum revelationum . M promi ilionum , rueret solatium spei nolirae I semper enim timere possemus , ne Deus pro sua libertate aliter postea utatuerit: & fides divina ad summuna est et certa morali ter . non vero metapli ysice , si concipere possemus Deum pro sua, libertate aliter statue re posse, ac prius statuerat, & revelavit, se statuisse . δ . II.
245쪽
IX. D Rimh obiici potest . Deus plu-
L ra dixit, quae non implevit,
nempe , quod puniturus esset peccatores . & tamen eis pepercit; ergo mu-iavit voluntatem sua in .
De hoc superius actu in est, tum qu .
3. de Immutabilis ate Dei dub. I. n. . Tum de scientia futurorum eondit oua torum 'M. s. dub. I. . 4. nu. 11. 9 23.
quae videri possunt. Modo X. Respondeo primo. distingu .ant.
plura dixit, attento sito aeterno consilio , quae non implevit, nego ante cedens . Plura dixit, attento Ordine n ,& processu causarum secundarum , quae non implevit, conc. ant Sciendum est ait D. Tho. in prae laudatum caput c.
Pauli ad Hebrςos lect. 3. 3 quod in bis,
qua a Deo proceiunt , duo funt conside-νanda , scilicet ipse processibi rerum , Θ eonsilium Dei , a quo talis prorsus eausatur. Consilium Dei ea omnino immobile r Isaia 46. Consilium meum stabit,& omnis voluntas mea siet. Sed dist sitio es bene mutabilis. Nam Dominus aliquando pronuntiat aliquid , feciandum quod exigit ordo , ω prorsus rerum , siaeut patet Isaia 31. dispone domui tuae, quia morieris tu, & non vives. Habebat enim eursus infirmitatis , quod ex illa moreretur. Et similiter Iona 3. Adhuc
quadraginta dies , & Ninive subvertetur 2 quia ipsa meruerat subversionem sui ipsius. Ieremiae r 8. repente loquar
adversus gentem ,& adversus regnum ,
ut eradicem, & destruam , & disperdam illud. Si poenitentiam egerit gens illa , malo, quod locutus sum adversus eam, agam & ego poenitentiam super malo , quod cogitavi, ut sacerem et . Et tune propbetia est eumminarion it. Quandoque verὸ pronune latur a-
Iiquid , fecundum quod respicit consilium
Dei aternum , cpr Dyor ἶoe Deus nunquam paeniter , nee illud retrabit r. R g.
1s. Triumphator in Israel non parcet,& pinitudine non flectetur . Tame L.
fetendum es , quod quandorumque Dona nus promittit aliquid sub iuramento , es prophetia praelemnatiouis . qua en osistensi a Divini Consilii . Et i sta promisessu ptuitur immutabilis or. Quare XI. Respondeo secundo. aliter distingv. ant. plura dixit absolute, & prophetia praedestinationis, quae non imis plevit , nego ant. plura dixit conditionale , & prophetia comminationis ,
quae non implevit. conc. anted. Haec
enim semper intelligitur pronuncia reis sub conditione, quae si ponatur, impletur, si non ponatur non impletur. Sic dum Deus minatus est Ninivitis subversionem , hoc suit sub conditione , quod paenitentiam non egissent ;sed quia poenitentiam egerunt , non suit impleta. Hoc autem non est , Deum mutare decretum suum : hoc enim semper fixum manet, tanquam habiturum effeetum suum si conditio volita , ut effectus ponatur, non deficiat; sed solum mutari homines, & ex peccatoribus fieri poenitentes . Videndus
XII. Instabis tamen. Haec duo decreta , puniendi , & parcendi sunt incompatibilia , sicut incompatibile est simul punire , & simul parcere , simul odio habere, & diligere ; ergo oportet , Deum prius habere voluntatem puniendi, deinde videns poenitentiam , eam mulare in voluntatem parcendi . XIII. Respondeo pi imo , negando an lec. Nam etiam in humanis potest unus homo simul, ac semel sine ulla
voluntatis mutatione velle aliquem
unire, & ei parcere, ipsum odio haere , & diligere sub diversa consideratione . Sic pater videns in filio uasdam inclinationes bonas, & q tinia ana malas, ipsum propter bonas diligit , & praemia re est paratus ; propter malas ver5 odio habet, & punire dispositus est . Multo mayis Deus poterit hominem velle punire, si non
poeniteat, eique parcere, si pςniteat . Claritatis tamen gratia XIV. Respondeo secundo, dist n. rat. Sunt
246쪽
Sunt incompatibilia per connotationem ad idem tempus, transeat. Per- connotationem ad diversum tempus , nego antec. Sic enim Deus vult punire , & parcere peccatori: punire pro tempore , quo prς vidit eum peccatorem ; parcere Verό pro tempore, quo praevidit . eum sore psnitentem. Sicut
eundem hominem semper odio habuit per respectum ad illud tempus , quo eum consideravit in statu peccati; dilexit at Dein per respectu in ad tempus, quo illum consideravit in statu gra-liae . Hoc autem est mutari , non aeternitatem . sed tempora; non Deum, sed homines. XV. Secundo obiici potest. Deus non ex necessitate vult, quod vult , quando vult alia a se , ut dicetur ;ergo pol est velle, & non velle idem: sed omne , quod habet potentiam ad oppositum est mutabile secundum operationem ; sicut quod potest esse . Senon esse est mutabile secundum substantiam a & quod potest esse hae , &non esse hic , est mutabile secundum Iocum ; ergo &c. XVI. Respondetur ex D. Thoma hac
v Ile aliquid non si necessarium absolu- te tamen necessarium est ex suppositione , propter immutabilitatem diυina υο-Iuntatis . Id est , esto potuerit velle. &non velle, supposito tamen . quod Ue Iit , non potest non velle e sed haec necessitas libertatem non tollit, quia oritur ex ejus libera volitione unius ,
qua postia se obligavit ad illud semia per volendum, quia immutabilis est. XUII. Terti δ obiicies. Ex eo, quod Deus aliquid inciperet velle, intrinsece non mutaretur et non ex ipsa nova volitione ,. quia hςc non nominat nis liberam terminationem ad creatu
haec pariter utpote secundaria , & libera terminatio divini intellectus, non affert in Deo aliquam actualitatem . Quare si neutra iii Deo s ut potuit jextitisset, nihil actualitatis in Deo de fuisset ; ergo scut , quia relatio In-
carnati, Creatoris, & Domini noriad cunt nisi relationem ad creaturas , possunt Deo advenire in tempore absque Dei mutatione I cur non etiam relatio volentis yXVIII. Respondeo: quidquid sit, an
ex eo quod Deus aliquid inciperet velle in tempore, formaliter. & immediate mutaretur , mutaretur tamen
arguitive . Uel enim inei per et aliquid velle, quia aliquid inciperet esse bonum Deo, quod prius bonum non e rat, & sic argueretur mutatio in sit flantia Dei , ut vidimus cum D. Tho. Uel quia cognosceret ut bonum, quod antea ut bonum non cognoscebat , &se variaretur scientia in Deo: &cum res sint in sciente secundum modum scientis, non secundum modum rei sciistae, variatio non se teneret eκ parteo
rei scitae , aut volitae , sed ex parte Dei volentis. Quod non est simile in adductis exemplis. Ut enim docet D.
portant relationes , qua consequuntur a
ctus, qui inteIliguntur terminari ad 0- fas ereaturas , secun .m quod in se ip-sii sunt : Θ ideis hujusmodi relationes
varie de Deo dicuntur fecundam variationem ereaturarum. Sed scientia , cramor , huiusmodi important relationes , qua consequuntur a stits, qui intenIuuntur in Deo esse . Et ideὸ invaria biliter praedicantur de Deo .
XIX. Quarto obiicies. Immutabilitas divinae voluntatis non cohaeret eum libertate nostra: semel enim, ac Deus voluit, necesse est , ut fiat, quoavoluit; nam si posset non fieri , posset
mutari divina voluntas , & alia poni. Hoc autem supposito, liberi non sumus , sed necesse est , ut faciamus , ita ut non possimus illud non sacere ;Ergo non sumus liberi.
XX. Respondeo, necessitatem in rebus volitis a Deo non esse absolutam , sed conditionalem : necesse est enim, hanc conditionalem esse velam : Si Deus hoc vult, necesse ea boe esse. Ita D. Thom. hac quas. I9. art. s. ad T. Iussi-
247쪽
Insuperr ea qua fiunt ὀ voluntate diavi na , taIem neeessitatem babent , qua- Iem Deus vult ea habere , stitie/t, vel absolutam , vel eonditionalem tantum.
Ita D. Tho. ibi ad 3. Cum ergo Deus velit. causas liberas liber E agere , necesse est quidem ut agant, sed eo modo , quo Deus vult , illas agere, scilicet liberE . Sed de his infra. XXI. in limo obiicies. Ponere divina decreta posse mutari valde quietaret anxietates humanas in negotio Prς-
destinationis . Dicere enim posset homo et et si ego reprobatus sim , inceristum est , quid eveniet; & a me adhue hoc negotium dependet. Si enim , ut possum . bend egero , & in bono continua vero , mutabo decretum meae a internae Reprobationis in decretum Praedestinationis ; & saltem per modum obiecti esid non per modum causti faciam , ut me praedestinet . Und qudusque aliquis esset de facto , vel
salvatus , vel damnatus , totum negotium eius Praedestinationis, vel Repr bationis remaneret in integro, iii ut ex ipso dependeret , ut salvus esset ,
vel damnatus . Hoc autem non contingit , si ponatur divina voluntas immutabilis m eo, quod semel voluit ;sui enim ab aeterno suit reprobatus, immutabiliter erit reprobatus, & damnabitur. XXII. Respondeo primδ, qudd dato, Opinionem contrariam . quoad dicta , hominem quietum reddere ; quoad
alia tamen eum anxium relinqueret,
nemph quoad omnia sutura a Deo in
Scriptura revelata : semper enim suspicaretur , an , non Obstantibus revelationibus, Deus sua libertate esset decreturus opposita ; & sic tolleretur omnis certitudo a divina fide , & divinis promissioniblis . Sequeretur etiam hoc absurdum , nempe , quod Deus non praescivisset ab aeterno , quid ego e IIem facturus .
Quando en in ab aeterno me reprobavit quod absit vel praescivit , me
facturum bona opera usque in finem , vel non. Dici nequit , quod praesci-
verit: ali s me non reprobasset; ergo ea non praescivit, & sic tollitur a Deo prςscientia . XXIII. Respondeo secundd, in illa
opinione, quae facit divinam voluntatem mutabilem , non minus nos sore anxios circa negotium Praedestinati nis , quam in nostra sententia . Tam ex parte Dei: quia ni si Pelagianh sentiamus, ad bona Opera , ut conducentia ad talutem , necessaria est gratia , quae in Dei manu est. Quis autem nos certos facit, eam Deum pro volo, ut oportet, daturum Rursus , cum mutare voluntatem Deo liberum sit , qui certi esse possumus, eum mutaturum
decretum , & non potius in decreto facto perstiturum Quod si de Deo dubitare possumus, quanth sortius de nobis si anxii sumus, quia nescimus , quid Deus d nobis decreverit, quanto magis anxii essemus de nobis , quid nimirum nos acturi essemus, utrum daturi essemus Deo occasonem nos praedestinandi ,
an potius reprobandi Cogitariones enim mortalium timida , ω interia providentia nostra. s Sap. v. v. 14. J Hoc ratiocinio urgebat Pelagianos Sanctus Augustitius Iib. de Prade fination. SS. cap. gr. dicens: Sane cum Apostolus dicat et
Ideo ex fide , ut secundum gratiam firma sit promi ssio: Rom. 4. 1 I. misror , bomines insirmitati sua se malle eommittere , quam firmitati promissionis
Dei. Sed incerta est ini hi inquit in deme ipso voluntas Dei. Quid ergo Τ tuan Θtibi υοluntas de te ipso eerta es , nee times: Qui videtur hare , videat n cadat 3 Cum igitur utraque inereta sit scur non homo firmiori , quam insemiori Dem suam , spem , caritatemque com m/ιtis
248쪽
DUBIUM II. An Deus sit liber .
. ΙἀResolutio a maliva ἀI Mnes , qui san1 mente de , Deo locuti sunt, ipsum sum- mi praeditum libertate consessi sunt . Uerum quia libertas est duplex, nempe voluntatis , seu spontaneitatis , Marbitrii, seu ind i serentiae : prima est , quae solam excludit coactionem , &violentiam . qui ratione libere agere
dicimur, quae agimus, non coicie , aut violente, sed voluntarie , sponte aut lubenter , quamvis ea necessari, agamus, id est ita agamus, ut absoluth non possunus non agere et secundavem est, quae excludit etiam necessitatem , & requirit indifferentiam arbitrii ; qua ratione liberE agere dicimur et , quς agimus cum indifferentia, & potetia te non agendi , seu it, agimus , ut polrunus absolute non agere : ideb de libertate volunt alis , seu spontanei talis hic non agimus , quam in Deo esse sapponimus a cui enim in mentcm venire potest . Deum ab aliquo cosi, aut violentari polle ,
ut agat ' Dei Voluntatem , ut ait Plato , nulla vis vineit S. Auetustin. lib et 3. de Civit. Dei c. t ὶ De sola ergo libertate arbitrii seritio erit.
Pet νυ - abaetardum . seu Abelarduntis , refert Salictus Bernudus et de erroribus Petri Ab .elardi eap. 3. dicebat enim primo r in omnibus , qua: Deus facit , quod bonum est attendit . ut ipso boni pretio , potius , quam voluntatis sua Iiabito , a L Ita ula facienda inclinari dicatur. Secundo : mala , quae sunt disturbare non posse , alias peccatis c sentiens esset . Quir eniis eo emir malo dicen ius est , nisi is, per quem etiam opportuuὸ duturbari posset Tertio ἐν
mittere , vel eo modo tantum , vel eo
tr ore quo faciι , non alio. Quem e rorein , sicut Sccmeros Abae lardi Magiitri sui , Ainaldus Biixiensis adopta me credendus est III. Dico ergo. In Dere est summa libertas indifferentiet, & arbitrii. Hanc veritatem praedicant Scripturae . Pau
lus I. Cor. I A. v. II. Haec autem omnia
t inquit operatur unus , atque idem spiaritur , di D sens Detulis , pro ut vult. Quae D. Ambros. Iibia x. de side ecl. 3.
sic exponit: prout Duit , idest , pro I
bero voluntatis arbitrio, non pro neces
sitatis obsequio. Et Rom. v. v. IS. idcm Paulus . Cubur inquit vult miseretur,ar quem vult indurat . Quod explicat
exemplo figali, qui pro suo arbitrio
potest ex eadem in assa facere aliud vas in honorem, & aliud in contumeliam . Et Christi ipse Melib. II. v. s.
bus , ar prudentibus , eis revelasti ea parvulis is Da Pater: Muoniam sic fuit
IV. Hinc Homo, qu a debebat d minari , 5c praeelse, dicitur factus cum libero arbitrio, & propterea ad imaginem , & simi lit udi nem Dei. Faciamus t inquit Deus Gen. r. V. 26. bomiuem ad imaginem , coer similitudinem no r .m : ω prasit piscibus maris irrisum versaque terra. Si ergo homo dum
libero donatur arbitrio factus dicitur ad imaginem, & similitudinem Dei , ni ulto magis in Deo, qui huius imaginis archetypus est, liberum erit arbitrium. Sr homo, qui debebat praeesse bestiis decuit , ut opera letur cum libertate , dominio , & facultate di
ponendi , & pro libito providendi et multo magis tali dominici & libertate gaudebit Deus , qui praeest, d
minatur , & providet omnibus , cuique omnia, etiam homo ipse, subiecta sunt . Uno verbo. In Deo, utpote omnium
persectionum abyiso , omnis persectioso araliter ponenda est , si nullam eκ sua formali ratione dicat imperfecti non : at hujusinodi est liberias arbitrii ,
249쪽
Hi , dicit enim dominium , & indeia
pendentiam in operando is erκo&c. U. Sed dices. Liberum arbitrium .essentialiter dicit indifferentiam , indifferentia dicit potentialitatem , p tentialitas dicit impersectionem . Rursus: libertas dicit indifferentiam ad bonum, & ad malum; haec autem Deo summE bono , ac summe sancto
UI. Respondetur ad primum , libertatem dicere quidem ex sua ratione sormali indifferentiam activam , &dominativam , ut infra dicemus , quae maximam actualitatem importat, non tamen indifferentiam subiectivam , &enlitativam , quae cert E potentialitatem dicit ; hane enim habet ex conditione subiecti, nimirum posita in creatura, quae non est suum era , & actus purus. Cum ergo primo modo adsit libertas in Deo , in eo est cum persectione, sine imperfecti me.
Ad secundum dico , qu M libertas
est duplex. Alia eontradictionis, alia contrarie talis. Haec secunda est quidem ad bonum, & ad malum; notia autem prima, quae solum dicit indinferentiam ad agendum hoc , vel illud
bonum , ad agendum , vel non agendum. Indifferentia ergo contrarie atis
non est de essentia libertatis, sed potius Iibertatis desectus e nam in Chi isto fuit persecti libertas, in quo tamen , quia .impeccabili , non suit ind1 fferen
tia contrarier aris . Cum ergo in Deo
sit excellent i ssima libertas absque omni vitio, & de lectu . solum in eo erit Iiberias contradictionis. Ila D. Th. q.
suum esse , ω sua bonitar et unde in eo non potes esse defectur aliquis, nee qua u-rum ad esse , nee quantum ad bonitatem . Natura autem humana , Θ AN
IDa ereata es , eκ nihilo prine pium sumem : unde quantam est dest , possibilis es ad defectum. Et propter hoe ιι bertim arbitrium Dei nullo mο2ο flexibile est ad
malum , libertim ver, arbitrium homini, , Θ angeli in suis naturalibus conis sideratum in malum 'κ bae s . Idem docet ibi ad 3. ubi dicit r quod voluntat divina se habet ad oppi sita , non ut p. sit velle bonum , or malum , quia de fectibilitatem in Deo poneret: Ied quia potes hoc velle, non velle.
Coneordia Dio na Libertatis eum eius immutabilitate , O aternitate.
VII. Uod hae lacessit negotium N est. Prim6 : quomodo haec
libertas indifferentiae conciis liari possit tum omnimoda eius immutabilitate. Secundo : quomodo possit esse indifferentia in Deo, qui ab aetemno v luit omnia , quae voluit, nec posisit assignari instans, in quo fuerit verum: nunc Deus est indifferens ad volendum, & non volendum.
VIII. Caeterum prima difficultas eis vanescit, si concipiatur divinae libertatis indifferentia, ut concipi debet en empε indifferentia, non subiectiva , aut passiva ad aliquid recipiendum in se; sed indifferentia activa , dominatiisua , & Dperativa , ut in se, dicemus. Haec enim non infert mutationem ilia agente libero , sed solum in effectu , seu in re volita . Quare indifferentia divinae libertatis tomponi quidem nequit cum immutabilitare effectus libe-rd voliti; componi tamen potest eum immutabilitate Dei volentis.
IX. Secunda etiam dissicultas eva- tu abitur , si supponamus , quod nune aeternitatis licet fuerit semper unicum instans realiter , in hoc tamen unico
reali instanti distin qui debent duo inis
si intia, seu signa virtualiter . seu aeis qui valenter . In priori consideratur Deus secundum se capax formandi, &potens formare qaaecumque decreta voluerit: in instanti autem virtualiter posteriori consideratur actu, & determinate formans decreta, quae voluit.
In priori signo habuit Deus libertatem indifferentiae: erat enim proxime expeditus ad ponendum utrumque ,
250쪽
1 et 6 Quot. III. De Volunt. Divin. immut. Iibere.
nedum potentia possibilitatis , sed etiam politionis; quia sicui de facto posuit decretum de produotione unius mundi, ita de iacto, ii voluisset, posui Isset decretum de pluribus mundis, vel de nullo, condendis: cum relate ad illud prius instans, seu signiri , a qud indiliarenter se habuerit ad volendum unum , vel plures mundos , vel nullum: quia pro eo signo ad neutrum supponitur determinatus , utpote , qui ad suum essic nec uno , nec pluribus , nec ullo mundo indiget. In instanti tamen, seu signo virtualiter posteriori, in quo supponitur si in decreta de facto forman , non habet amplius indifferentiam positionis, nemispe ad ea sor manda, vel non formanis
da; sed supposito, quod fecerit decretum de uno tantum mundo condendo, non potest amplius alios mundos velia Ie r supposito enim , quod velis, non po-ges , non velle, quia non potea volum sas eius mutari lait D. Thom. hac qu.
X. QuM autem haec duo aeqiiivais lenter , & virtualiter instantia , debeant considerari in Deo, patet ex docilina
D. Thomae qu. 3. de potentia arti . 24.
ad 7. ubi explicans , quomodo dicis ossiet, adhuc creaturas esse ex nihi-o , etiamsi creatae suissent ab aeterno,
ait : potes diei. . . quod non esse prae edat esse rei , non duratione , sed natura .
Quia videlieet creatura a si tua sibi
νelinqueretur, nihil esset et esse vero , s Iam ab alio babet . Quod enim es nasum alicui inesse ex se ipse , natura iter prim eompetit ei, quam quod non
os ei natum inesse , mre ab alio . Secundum ergo hanc doctrinam in aeternitate mundi concipi deberent duo instantia naturς, in quorum priori creatura , seu mundus conciperetur sub non esse , quod sibi ex natura sua convenit ; & in posteriori conciperetur sub eme , quod ei conveniret ab alio , nempd a Deo. Cum ergo Deus pilus natura sit in se, quam connotet creaturas ; cuin ex sua natura non sit necessitatus ad volendum , vel non volendum creaturas . sed hoc ei quast adveniat ex sua libera eleelione et posisumus cum fundamento in aeternitate Dei concipere duo virtualiter inflantia , unum natura prius altero , in quorum pilori concipiatur Deus Oinis ni uri indifferens , S ad neutrum d terminatus ; in posteriori veto , ut iam determina ius per suam volitionem uismus potius, quam alterius. . III.
Solvuntur aliqua in contrarium obstantia .
XI. Biiciunt primo. Uel praedicta
instantia sunt instantia realia , seu rei , vel pura signa intelligentiae , & rationis . Primum esse non eo tui quia aeternitas est unicum, ac indivisibile instans. Si vero sunt pura sqna intelligentiae, & rationis , nihil serviunt ad constituendam in Deo libertatem : Deus euim ab aeterno liberrimus suit, antequam ullus esset intellectus creatus , qui haec duo signa rationis concipere posset. XII. Respondetur , esse instantia realia, & simul signa rationis, & intelligentiae. Realia quidem , non sor maliter . sed virtualiter solium distincta : quia instans aeternitatis, esto unicum , ac indivisibile realiter sorma liter sit ; realiter tamen virtualiter , seu aequivalenter duplex est . Cim enim illo eodem aeternitatis instanti durent , dc praedicata nece Taria Dei delibera; Stilla natura priora sint istis , quia illa afficiunt Deum in se , & necessat id , i ita Deum ut dicentem ad creaturas habitudinem non necessariam ἱ pro ut aequivalet , & rei picit illa , respicit Deum, ut nondum determinatum ad libere quidquam volendum I ut autem aequivalei istis , respicit Deum , ut iam libere volentem . Quae aequivalentia dat rundamentum intellectui , ut illud unicum instans consideret , ac si essent duo , unum scilicet assiciens praedicata necessaria,& Deum