장음표시 사용
251쪽
& Deum ut nonddm libeth determinatum respiciens ; aliud respiciens praedicata libera , & Deum de facto libere volentem et quia ut superius ex D. Thoma observatum est, libere velle convenit Deo , quasi ex alio ; necessario autem velle convenit ei ex se rquod autem alicui convenit ex se s ,
prius natura ei convenit, quam id , quod convenit ei quasi ex alio.
indisserenti qua tali nihil determinate sequitur, quod locum habere etiam in causis liberis sit perius ostendimus agentes de scientia media , & in serius , dum de decretis divinis agemus , OLtendemus ; ergo si Deus in illo priori signo concipitur, ut indifferens , non poterit in secundo concipi, ut deter
XIV. Responsio communis Nostratum est, quod licet ex causa indifferenti indisserentia passiva , et litativa, & subiectiva non polsit sequi aliquid deierminatum , nisi ab alio extra seis determinetur ; ex indifferenti tamen, indifferentia pure activa, & opera liva sequi potest aliquid determinatum . Ratio est , quia prior indifferentia expo entialitate provenit , posterior vero ex summa acti talitate e & talis est indifferentia divinae libertatis, ut di
XV. Verum secundd respondeo, dist. ant. Εκ causa , quae ex se indifferentiam habet , nihil determinate sequitur, cor c. antec. causa, quae ex se
necessitatem habet , & solum dicitur indifferens ex volito , ad quod dicit
habitudinem non necessariam , nego antec. Ita simili argumento respondet D. Thomas hac qu. I9. ori. 3. ad s. his verbis: Dicendum , quὸd cauis . , qua ex se est eout ingens , oportet, ut deis terminetur ab al/quo exteriori ad us m. m e sed voluntas disina , qua ex fenerestatem babet , determit at se ipsam ad volitum , ad quod babet babitudia
XVI. Obiicies terti6. Si divina d creta semper suissent , nunquam sui L
sent libera sed seinper necessiri . Ex suo positione enim quod sorinala sint . necessi rab sunt: sed illa lup sitio semper suit; ergo semper necessario suerunt. XVII. Si respondeatur, divina deiseret a suisse semper necessaria necessi- tale , non absoluta , quia absolute eo- tuerunt non esse , sed ex suppositi ne, quod Deus voluerit ea formare ,
seu nece ista te hypothetica , idest si sunt ; cium Deus sit immutabilis, necessari 6 sunt. Licet autem illam p sitio semper suerit, quia tamen libe-rd fuit , & pro instanti virtualiter priori, potuit non esse. i md nec sui ias et, si Deus illam non voluisset; idebnihil ossicit libertati. XVIII. Dices. In quo ergo instanisti habuit Deus exercitium suae liber tatis Non in priori; quia pro eo signo non consideratur Deus, ut liber in actu secundo , sed solum in actu primo. Non in signo posteriori; quia cum pro i sto decreta ejus jam sint , necessario sunt. XIX. Respondeo, exercitium divinae libertatis concipi in signo posteriori , quia pro eo divina decreta sunt ut libere quasi emanantia a Deo r& ita sunt, quia Deus vult, illa ense , ut . si alia decreta sormare volu i sisset, decreta , quae sunt , non fuissent. Cam enim ait D. Thomas in i . dist.
30. quae . I. an. r. aerus divina v luntatis semper sis in actu . Er non per
transiens in futurum , semper est quasi
in egrediendo a voluntate: ω ideo manet Iιbertas divina voluntatis respectu
252쪽
DUBIUM III. Cirea quae Divina Voluntas libera
, δ' Non est Iibera respectu divinorum. I. Ico pri md . Voluntas Dei er-
talem arbitrii. Quare Deus amat se necessarid necessitate tum specificationis , tum exercitii. Recolendum ex dictis est, quid sit necessitas ,
quoad specificationem, & quid quoad
exercitium. Hanc veritatem docet D. Thom. Tum hac quast. I9. art. 3. Τum
M. 13. de Verit. art. 4. Tum I. contrag.
g. go. & alibi. Probo ergo pri md si e . Haec est natura summi boni elard visi , ut necesistet ad sui amorem utraque necessita te, de quoad specificationem , & quoad exercitium , id est . ut nec possit odio traberi , nee possit ab exercitio amoris circa ipsum desisti ; hae enim ratione Beatos utroque modo necessitari ad amandum Deum clard visum , ostenditur in Tractatu de Beatitudine :sed Deus seipsum , ut silmmum bonum clari sit mi, & persecti isime cognoscit; ergo oportet, ut selicissima necessitate ad se amandum , & semper
dem S. Thomae hac qu. x'. artici, &qu. 23. de Verit. a N. 4. Quaelibet potentia necessario, & naturaliter sertur 'in suum objectum principale ; sicut Θqualiber alia potentia necessariam babia sudinem habet ad proprium , cis prinei- pale obiectum , ut visus ad colorem , uia de sui ratione es, ut in illiad ten dat ; ergo , cum voluntas divina habeat pro obiecto proprio , & princiali suam bonitatem , ita ad illam se abebit, ut necessitetur naturali quodam pondere ad eam sic amandam, ut
non pollit eam odisse : quod est neo celsiari quoad specificationem. Rursus: quia obiectum proprium . debile appIicatum & intime prssens , ne celsitat potentiam etiam quoad exercitium ad sui prosecutionem ἡ & divina boaitas sit debite applicata , di prae
set S divinae voluntati , i equitur , quod eam nece siler , etiam quoad exercitium ad sui amorem.
dicat D. Thom. r. Contrag. cap. SP. Da
to, quod absolute loquendo voluntas non possit non necessitari quoad exercitium a suo obiecto etiam clarE c gnito; voluntas tamen, quae dicit habitudinem ad suum objectum per modum puri actus nullo modo in potentia , necessitari debet ab eo , nedum quoad specificationem , sed quoad e-Xercitium quoque: cum ergo divina Voluntas velit, suum esse . D suam bonitatem ut principale o ectum , quo/ est sibi ratio volendi alia , or in omni votito suum esse , ω fuam bonitatem velit, δε-
cur ursus in omni colore λυι tumenta et
cumque insuper impotabile sit, Deum
non veIle aliquid actu , est enim v Ient in potentia tantum , & non actus
purus; necesse est , ut velit suum eia se , & suain bonitatem utraque neces state specificationis , & exercitii. Cur autem potuerit Deus , absque suae summae actualitatis laesione , cessare ab exercitio volitionis creaturarum , & non potuerit ces Iare ab exercitio volitionis sui ipsius , ratio est et quia ad creaturas dicit habitudinem non necessar iam ; nec, ex quo Deus illas voluerit , aliquid actualitatis ei accrevit , quae in eo non suisset, si illas nolui Isset . At ad suam bonitalcm dicit habitudinem necessariam ; unde si potuisset exercitium eam volendi Omittere , potuisset aliquod praedicatum necessarium , ac intrinsecum, & proinde actualitas , Deo deficere . quod es
set contra rationem puri actu S.
fieri solita; nempe, quod , cum Obli: ctum moveat potentiam solum ad speciem
253쪽
elem actus, non verδ ad exercitium; male colligatur, ex quo bonitas divina siti obiectum voluntatis divinae , necessitas etiam quoad exercitium ἀNam licet necessita, , quae colligi tu rex obiecto , formaliter non sit, nisi quoad speciem , illativE tamen potest esse etiam quoad exercitium : nam si obiectum sit summum bonum & clare cognitum , & voluntas sit actuali iasimi, qualis est divina , utraque nocessas per consequentiam , esto non formalem, materialem, colligitur. U. Dices tamen contra asseri uim .
Deo attribui debet modus operandi persectior: hic autem est operari libere , quia est operari cum pleno dominio supra proprium actum . ergo dccis VI. Respondetur , prςnium discursum verum eise , quando materia est capax libertatis, secus ver, , si capax libertatis non sit : cum autem divina bonitas siit materia incapax libertatis ;ideri non debet Deus illam amare cum dominio, & iacultate illam non amandi . Quaedam enim objecta sunt, quae
non ad .equant totam uoluntatis vim :& ergae is a certh voluntas se exercet cum libertate. & dominio. Alia vero sunt, quae plene adaeqitant, & satiant voluntatem: & circa haec no potest se exercere cum dominio. Cum ergo divina bonitas, quae est omne bonum , irexta illud Exodi c. 33. xς. &totius per ectionis immensuna pelagus , ita voluntatem adaequet, de totam ad se rapiat, ut nihi, extra illam volendum supersit; ideo voluntatem ad sui.
amorem prorsus necessitat. I ria tantas Divina eirea res ereatarii hera est. VII. T. Ico secundΛ. Divina vollin-l tas non necessirici amat creaturas, sed libere. Ita D. Thomas hac M. I Q. Art. 3. & locis moeriori Φ. laudatis. Illud enim soluin absolute neceIsai id amatur , quoa , vel uit finis, ve I medium, sine quo finis hiberi non Ootest : sicut votum ut ei um , vo
Ient f eonservatronem Uita . ω navem , volentes transfretare et non sie autem ex
Meessitate volumus ea . sine quihus finis esse potest , sicut equum a L ambulandum ;quia sine hoe possumus ire , ω eadem ratio es in aliis. It 1 S. Thom. citatoart. 3. qui sic concludit: unde eum bonitas Dei M perfecta , 6' ese post sine
aliis , e m nihil ei perfection r ec aliis arerueat , sequitur , quod alia a se Doum velle, non sit necusarium absolut8 . Addit tamen, Deum amare Creaturas ,
necessarium esse ex suppositione ορ-
posito enim . quod velit, non potes non velle , quia non potes voluntas eius mutari is
VIII. Si autem dicas . Deus amat creaturas , in quantum amat bonitatem suam sed hanc amat necessario , ergo de illas IX. Respondet D. Thomas arti c. 3.
citato ad x. quoi Iieet Deus ex Mees tate velit bonitatem suam, non tamen ex necessitate vult ea, qua vult propter bonitatem suam quia bonitar Gur potes esse sine aliis. Videri potest etiam
qu. 1y. de Verito art. 4. ubi ait et Novi ea necessitar divina votantatis ex amo re , quem babet ad suam εonitatem , quod veIit bor , vel illuae eirea ereaturam ὐ nee ines ei aliqua necessitas respectu totius ereatura : eb quod divina ho-nitas in se p rfecta es , etiamsi nulla
creatura. exseret . quia bonorum inro
rum non eget , ut in Psalmo dieitur :Non enim divina bonitar est talis sinit , qui estiatur ex hir , que sunt a i lianem , sed magis , quo es iuntur , 9 perficiuntur ea , qua ad ipsunx ordinantur
X. Si iterum dicas. Quod est liberum ad utrumlibet , est contingens , quia non est necessari uim : Omne autem contingens est imper semiam, quia est potens non esse XI. Respondeo ex Π. Τh m. art. 3.r Iato ad 4. libertatem inserre conlin-se i ii ri in causa ex se , de inimns Eindicti renii , non vero in causa Ox se
254쪽
necessaria , & solum indifferente ratione ei sectus. Cum vero dicitur: quod est liberum non est necelsarium : quod aut cin non est necessarium est contingens, distinsuo , quod non est necessarium intrinsece, & desectu sui, est
conlingens, conta quod non est necessarium desectu rei volitae, seu effectus&c. nego antec. Aliquando linquit S. Thom. art. 3. ad 4. in aliqua causa ne-aessaria habet non necessariam habitudianem ad aliquem effectum , quod es propter defctum essectus , non propter
defectum ea a. Sicut virtus Solis habet non nee ariam habitudinem ad alia quid eorum , qua eontingenter hὶe eveniunt , non propter defectum virtutis f Iaris , sed propter defectum effectus , non neeessariis eκ ea a provenientis . Et sia
militer , quod Deus non ex neeessitate velit aliquid eorum , qua vult, non ae-oidiι eκ defectu voluntatis divina , sed ex defectu , qui competit volito fecundiam suam rationem ; quia fritie et es tale, kt sine eo esse possit perfecta bonitas Dei.
Qui quidem defectus consequitur omno bonum creatum. Haec D. Thom.
DUBIUM IV. Per quid actus liber Dei constituatur formaliter in ratione liberi.
I. Eum esse liberum omnes Ca- tholici Doctores latentur. Sed - - in explicando , in quo forma liter consistat divina libertas, seu quo constituatur actus liber in ratione liberi , ut distincti ab actu necessario , quidque supra actum necessarium addat , an aliquid reale . an rationis , an aliquid reale intrinsecum Deo defectibile, an vero prorsus in desectibile, inter sese divisos invenio. Huius autem divisonis tota causa est, quod vix capi pcssit, quomodo Deus postitc. e intrinsece libur, libertate arbitrii,
& indifferentiae, & tamen esse omnino immutabilis. II. Aliqui propterei asserunt, actum Iiberum in Deo formaliter constitui ,& addere supra actum necessarium purum respectum rationis. Pro hac opinione reserri solet Capreolus in I. dict.
I. u. I. ad L. Ferrari en. I. Contrag. e.
XL. & ex recentioribus Vasqueet, Α- Iarcon Sc. Alii actum liberum Dei conastituunt adaequat E, vel in adaequa te per aliquid extrinsecum. Ita Aureolus in
1. dist. 4. artie. r. propos. I. Basil. legi Oisnens. Granados , Amicus , Torres . Α- versa &c. Alii eundem adaequath con
stituunt in aliquo intrinseco distinctoa persectione necessaria , quod Deo p tuit deficere ; quod dicunt esse ouandam persectionem liberam , et sit minutam : qui dicendi modus tribuitur Caietano , propterea a multis
extra scholam D. Thomae censura n lato , quamvis eum benigne interpretentur multi: imo eam opinionem eκ- pressE teneant aliqui, ut Fonseca, Salas, aliique Recentiores . Alii dicunt, actum liberum Dei addere supra actum necessarium quandam terminati nem intrinsecam virtualiter distinctam a necessaria , quae esto nequeat deficere quoad enluatem , potest deficereis quod terminationem. Ita sentii Godo ν ,
cui suffragatur Gonet , & alii. Alii demum asserum , quhdactus liber Dei si ipse actus necessarius absque ad diistione alicuius , sive sormalitatis , sive terminationis intrinsece Deo desectibilis , sed ut summa eminentia respiciens creaturas non necessario . Hoc sentiunt Io. a S. Thoma de Volunt. disp. 4. art. 4. Salmant. disp. 7. dub. I. Ferre quas. s. v. o. aliique Recentiores . Porro cui in hoc opinionum confiictu adhaerendum existimemus , sequentibus
255쪽
. II. RUOIulio Dubii. III. T. Ico primb. Actus liber Dei I nihil aliud est, quam actus
necessiarius voluntatis divinae , ut die ens habitudinem non necessariain ad obiectum volitum . Ita colligitur aperte ex D. Τhom. hac qu. I p. art. 3. ad 4. cla s. ut superius obiervavimus. Nec de hoc puto esse controversiam.
IU. Dico secundo. IIaee habitudo non necessaria, quam dicit divina voluntas ut libera , non addit ex parte recti, seu Dei , aliquid intrinsecum virtualiter distinctum ab actu necessis-rio , quod sit desectibile , seu quod modo lit in Deo, & potuerit in Deo non esse ; sed dicit aliquid desectibile ex parre rei volitae , seu aliquid quod sit in re volita , quod potuerit in illa
non esse . Eruitur ex doctrina D. Th mς loco nuper relato ad quartum, quam superitis in fine praecedentis Dubii expendimus , nempe , quod Deus non ex neeessitate velit aliquid eorum , qua vult , non areidit ei eκ defectu υoliantatis divi-nς , fe i ex defectu , qui eo erit volita fecun km suam ration/m ; quia scilieetes tale , ut sine illo esse possit perfectata
bonitas Dei . Qui quiddim defectur eonsequitur omne bonum ereatum. Et hoc
explicaverat exemplo Solis , qui in se causa necessaria , dicit tamen habitudinem non necessariam ad aliquid eo
rum , qtiae contingenter evestiunt , non
propteν deficium Dirtutis solaris , sed propter defectum essectus non necessari σπ causa provenientis . Ex quibus sic
discurro. Magis immutabilis , & necessaria est in se divina volunta, , quamst virtus Solis r sed virtus Solis absique eo, qudd aliquid intrinsecum ei adveniat, quod possit ei deficere, dicit habitudinem non necessariam ad aliquos effectus contingenter evenien tes , ex eo quod tales effectus desectibiles sunt; ergo multo magis voluntas divina poterit dicere habitudinem
non necessariam ad aliqua volita , quin ponatur in ea aliquid intrinsecum d sectibile , Se ob desectum volitorum , non sui . Consequ. probatur. Id eis eis nim habitudo non necessaria ad effectus contingentes , nihil ponit desectibile in virtute Solis , quia sine illis subsistit virtus Solis : sed absque Omiant bonitate creata , persecta est bonitas divina , & divina voluntas absque omni volito creato esset summE infinita , sicut modo est ; ergo &c. V. Probatur ratione a priori. Ueule divinum respicit pro suo objecto specifieo , & primario solam bonitatem divinam . creaturas vero ut objectum pure materiale , fle secundarium ἔergo Se has ita respicit , ut illis non indiseat , & si nou essent , nihil intrinsecum Deum deesset; Ergo actualis earum attingentia, Se habitudo nihil Deo intrinsecum, sive entitaris , sive etiam terminationis ponit. Alias creaturae non ratione solius bonitatis divinae a Deo amarentur, sed ratione propriae ; eratque in Deo aliquid intrinsecum suam speciem , &suum eta creaturis desumens. Sicut ergo objectum , quia nullam dicit dependentiam , potentia , it, tesminat actualein attingentiam pote tiae , ut nulla in eo ex hoc consurgat intrinseca formalitas , aut terminatio virtualiter ab eo distincta; & objectummodo dicitur cognitum , modo non cognitum ex variatione non sui , sed potentiae: Ita potentia , & actus, qui nullam ab oblecto dependentiam n bet , sic ad objectum terminatur, ut ex tali terminatione nihil illi intrinsecum de novo accrescat : sed ita se habet v luntas , & velle divinum ad creatuis ras, & generaliter omnis actus in oris dine ad objectum secundarium ; ergo velle divinum , ut actu terminetur ad creaturas , non debet addere aliquid intrinsecum , sive per modum formalitatis , sive terminationis virtualiter distinctum ab actu nec effario in Deo. Hic doctrina probatur a D. Th.
qu. 13. de ι erit. art. I. ad 3. his verbis et
256쪽
Volunt σι non babet habitudinem ad volitum , quod es secuniarium , sicut ad
eis usam , sed tantiammodo ad volitum
principale . quod in sinis. VI. Dices. Esto ex summa divinar libertatis eminentia , independentia , immutabilitate , & actualitate sequatur, eam non posse constitui per aliquam enti talem . aut persectionem , quae Deo potuisset deficere ; non tamen , non posse eam constitui per aliquid reale quidem , sed persectionem
non exprimens et nimirum intrinsecam con notationem , & terminationem ad creaturas, quae in Deo volente modosa , potuisset tamen non esse , si Deus illas noluisset: & hoe indicavit D. Th.
hac qu. I p. art. 3. ad s. dicens et M. Iuni as divina , qua ex se necessitatem habet , determinat se ipsam ad voIitum , ad quod habet habitudinem non neeessariam . Haec autem habitudo realis est , non per rationem excogitata , intrinseca Deo , non extrinseca r quod si est non necessaria , sic est in Deo , ut potuerit in eo non esse. Ita respondent eum Godoy ex Nostris non pauci. VII. Sed contra . Ponere aliquid reale intrinsecum Deo , & ponere , quod potuisset a Deo deficere , est ponere duo contradictoria . Probo. P nere positivum reale imi in secum Deo,
est ponere aliquid divinum Deo identificatum, & quod sit ipse Deus; ergo est ponere aliquid summe necessarium, & immutabile, sicut est ipse
VIII. Si dicas, quod illud praedicatum esset divinum, sed liberum et realiter quidem identificatum cum actu divino necessario, sed virtualiter ab eo distinctum : ideoque sub ratione liberi potui illa deficere absque laesione summat itidesectibilitatis divinae entitatis. IX. Contra est . I inb hoc est implicatorium. Qithd nempe sit praedicatum intrinsece divinum , & non sit necessarium, sed liberum, potens esse , & non esse . Quod enim tale est non habet a se caui .im sui esse, neque est ens a se , & proinde nec divinum. X. Τum etiam : quia si taliter intri sece est in Deo , ut potuerit in Deo non esse absque Dei laesione, iam erit accidens respectu Dei , faciens compositionem accidentalem cum Deo , Sequidem realem . Videtur enim ine
plicabile , quomodo identificetur intrinsece cum actu necessario , & qu bd potuerit illi non convenire. Nihil Oni in esse potest sine eo, quod sibi identificatur , alias esse posset sine seipso.
Nullum enim est signiim clarius arguens realem distinctionem , quam realis separabilitas. XI. Confirmatur . Illa terminatio nunc existens puta volitio libera Antichristi , ita est Deus , ut potuerit
non esse Deus; & terminati O , quae pOtuit' esse, & non est , puta volitio libera alterius mundi, ita non est m db Deus. ut potuerit esse Deus ergo quod est Deus potuit non elle Deus , & quod non est Deus potuit esse Deus .
XII. Contra secundo. Omne divinum praedicatum debet sor maliter transcendi transcendentia rationis ab ente divino . tanquam in serius illo , vel modus eius ; Ergo illud praedicatum liberum , quod dicunt esse in Deo , transcenditur transcendentia rationis abente divino, lanquam praedicatum inserius , vel modus eius ; ergo ii hoc posset deficere, posset quoque deficere entitas divina in eo imbibila: non enim stat, posse deficere rationem inis seriorem , o et modum entis. quin deficiat ratio superior entis in illa inclusa. XIlI. Nec refert si dicas, termina
tionem illam liberam posse deficere , quin possit deficere entitas divina ; quia
illa terminatio viri ualiter distinguitur ab entitate divina , neque entitas divina in illa terminatione libera mulistiplicatur .X IV. Nam pri md . Estodistinctio viris tualis sufficiat ad salvanda contradictoria respectiva , qualia sunt con notare , & non con notare creaturas ,
formare , & non formare decreta circa
257쪽
in illast non suscit tamen ad salvan- posse deficere, si haee deficere possit. da contradictoria absoluta , qualia sunt XVI. Ex hoc sequitur, qudd licet
exulere , & non existere e quapropter, praelata terminatio perfectionem non esto , quia animal , & rationale vir- exprimeret , eam tamen utpote divinatu aliter distinguum ur salvari possit , sormaliter includeret, & secum trahe- quod animal sit principium convenien- rei ; aded ut, si posset deficere , posset di in homine, & rationale sit princi- quoque deficere aliquid entis divini rpium non conveniendi : salvari tamen ad eum moduin, quo esto divinae re- non potest, qudd homini possit defice- lationes non exprimant persectionem, re rationalitas , quin etiam anima- si tamen istae possent in Deo deficere .litas deficiat. argueretur, posse quoque deficere in . XU. Secundd. Esto eum transcen- eo aliquid persectionis & entitatis . dentia rei stare possit distinctio vir- XVII. Neque ad hasce angustias reis tualis, quare erantia divina licet tran- digitur nostra sententia . Nam cum discendat transcendentia rei attributata, cimus, actum liberum Dei esse actum& relationes , adhuc tamen virtuali- necessiarium , ut dicentem habitudinem ter distinguitur ab illis; non tamenta non necessariam ad volitum ; nomine eum transcendentia rationis stare po- hujus habitudinis non necessariae non
test distinctio virtualis inter id, quod intelligimus aliquid intrinsecum, quod
transcendit ,& quod transcenditur : un- ita in Deo sit , ut intrinsece, & inde conceptus universalis entis divini , parte recti potuerit non esse, sed quod quod transcendentia rationis imbibitur solum potuerit non esse ex parte conis in omni praedicato divino, non distin- notati , seu voliti r quod cum sit pu-guitur virtualiter ab ullo divino prς- re secundarium , nec ad eius positiois dicato. Et ratio est : quia conceptus nem poni debet aliquid intrinsecum in
transcendens transcendentia rationis sa- volente; nec ad eius non positionem,
cit unum simplicem conceptum cum deesse debet in volente aliquid in trinis eo , quod transcendit. Rursus: Ello id , secum. quod transcendit transcendentia rei , XUIII. Porrd non rard eontingit, possit non multiplicari multiplicatis quod forma aliqua prorsus in se inva- Iis, quae transcendit ι Qui re essentiata. riata, ad positionem alicuius con notati , divina, multiplicatis relationibus non prςstet aliquam denominationem, quam, multiplicatur et hoc tamen verificari illo non posito , non praestaret . Sic non potest de eo , quod transcendit relatio paternitatis ad secundum filium, transcendentia rationis, & logica ; hse hae existente invariata in se, denomi- enim petit, ut multiplicetur praedica- nat Patrem relatum ad ipsum , quem tum transcendens ad multiplicationem secundo filio non existente . non geno. Ormali talum per quas transcendit: & minaret. Si e species Angelica invaria- ideo fi per impossibile non deficien in ta sui reprςsentatione , actu repraeseno essentia divina deficeret, vel posset de- tat individua ut existentia, eorum eis scere misericordia aut relatio divina ; xistentia posita , quae eorum existen- proculdubio deficeret, vel posset defi- tia nondum posita , non repraesenta incere in Deo aliqua port o entis divi- bat: Cur ergo velle divinum necessa ni. Sed illa terminatio Deo intrinse- rium non habebit quantum ex se est ca , quam ponuni Adversarii constitu- quidquid requiritur ex parte sui adtivam divinae libertatis, esset modus, dandam denominationem liberdvolen- aut differentia entis , quod dividitur iis , quam tamen non praestet nisi eo
in liberum, & necessarium I ergo de- notato lare , vel non fore creaturaberet transcendi transcendentia ratio- rum 3 Est tamen inter exempla allata ,
nis ab ente , & consequenter multiis & velle divinum hoc discrimen et quod plicari terminatione multiplicata , & connotata in illis exemplis , ut dem
258쪽
144 Qua s. III. De Volant. Divin. immut. O libere.
in 1 tu secundo suas denominationes, necessarii ; quae dum primarit termis
praecedunt formas , eas enim respiciunt natur ad bonitalem divinam ipsa ea- ut formas speculativas: at velle divi- dem invariabilis, & immutabilis senum respicit creatura , ut forma pra- culidario progreditur ad volendas racti ea dans i Ilis ore : ideoque eas non tione divinς bonitatis etiam aliquas
supponit fore, seu sui uras, sed facit. creaturas: quae cum ad illam comparentur , non ut causa , sed ut volitum . III. puri: sectindarium , sive volitae sint. siue non volita . illa terminatio quoad Contraeria sententia fundamenta. intrinseca eadem semper est : soluti que potest ei deficere aliquid con nota-XIX. D Rimd obiicitur. Imperceptu tum. Cuius exemplum aliquale afferis
I bile est , quod libertas si ri potest in actione gener.itiva , quae intrinseca Deo. & quod nihil intrin- terminata primatio ad substantiam , secum sit in voluntate divina , quod eadem in ei insibili terminatione termi- deficere possit; ergo vel libertas divi- natur ad proprietates; ita ut nihil enna est solum extrinseca , vel aliquid titatis , aut intrinsecae terminationis intrinsecum defectibile Deo debet a D deficiat, esto deficeret ei terminari adferre. Ant. prob. Αctus liber est ille, proprietates. Idem dici potest de re- qui ita est , ut potuerit non esse . in latione palernitatis, ut terminata ad hoc enim distinguitur ab actu necessa- secundum filium , quod superius ostentio : Ergo actus Dei ita est liber, ut dimus . Item indifferentiam intrins
in Deo potuerit intrinsece non esse. eam fatemur, sed dominativam , op XX. Respondeo , negando antec. ad rativam; non entitativam, sit biectivam , prob. dist. ant. actus liber , fi sit li- & passivam; u' superius cum D. Th. Der per indifferentiam entitativam, ut ar. 3. hujus quaest. ad 4. notavimus : alia in nobis , conc. ant. Si sit liber per quando enim aliqua ea a noessaria ha- solam indifferentiam operativam , & b t non neces artam habitudinem ad aIiadoini nativam , subdist. ita est , ut e quem effectum, quod est propter defectum tuerit non esse quoad rectum , & im effectui. non propier tum ea a. Ηςctrinsecum acius , nego antec. quoad D. Thom. & explicat exemplo Solis. extrinsecuin , & conninatum , concis Becolantur, quae supra diximus. ant. & neso consequ. Non enim de- XXI. Sed dices. Posita hac solutione mus concipere libertatem divinam ad sequitur primo , qu ad voluntas divina exemplar creatae. Haec enim , cum sit potuerit manere suspensa ab omni a- indisserens indisserentia entisativa. & ctu libero circa creaturas , quia ex hoc
subiectiva nequit salvari , quin sta- nihil actualitatis voluntati divinae de-tuatur aliquid , quod modo sit in sub- fecisset : sed hoc est contra ea , quae jecto , & potuerit intrinsece in eo non dicemus dubio seo uenti; ergo&c. esse At libertas divina actualissima , Sequitur secundo. Deum posse inci- non debet per hoc constitui , quod in pere velle aliquid in tempore , absque divina voluntate aliquid intrinsecum eo , quod in se intrinsech mutetur ,st, quod potuerit in ea non esse; sed cum actus liber Dei nihil intrinsecum per hoc quod in volito aliquid sit , Deo addit e licui in tempore incipit quod potuerit non esse. Fatemur ita- absque sui mutatione esse Dominus , que, quod Deus per aliquid intrinse- & Creator. cum terminetur liberE ad creaturas, XXII. Sed huic duplici instantiae& quod amare eas liberit sit Deo ali- tenentur satis sacere etiam Adversarii, quia intrinsecum : sed hoc intrinse- qui esto velint , divinam libertatem . cum non dicimus esse aliqiud desecti- actualem addere aliquid intrinsecum .hile, imo potius ipsa terminatio actus Deo desectibile; volunt tamen ex hujusm
259쪽
iusmodi intrinseci desectu , nullam sequi potuisse mutationem intrinsecam
XXIII. Respondeo ergo pro nobis,& pro illis , negando utramque s. quem 1am. Primam quidem et quia esto non deficeret adlualitatis divi me aliquid , si voluntas divina mansisset suspensa ab omni exercitio libero; argueretur tamen ex parte illius imperfectio: sicut esto intellectui divino nihil deficeret , si non terminaretur ad futura, quia terminatio ad sutura nihil perfectionis ratione sui addit supra intellectionem Dei ; i in perseetio tamen p stiva argueretur in eo, ouod esset aliquid e noscibile, quod a Deo non cognosceretur . Et sicut esto actioni generativae nihil intrinsecum deficeret, si solum terminaretur ad substantiain ,& non ad proprietates; adhuc tamen positive lin persecta elset, quia non attingeret quidquid per eam debet attingi , & maneret proinde incompleta . Ita dicimus de velle divino , si nullo modo terminaretur ad creaturas .
Sed de hoc dubio sequenti. Neque secundi illatio sequitur , cuius rati nem dedimus fusterius Dubio primo pra-fentii qusiouir s. secundo, numer. IS. Ubi etiam assignavimus eκ D. Thcim.
inter relationes Domini , aut Creatoris, & scientis, ac volentis. Quod
Dominus , ω Creator important relarioves , qua consequuntur astus , qui imtelligunt in terminari ad ipsas creaturas,
secura tum quod in se ipsis funt; cideb
ideo invar abiliser m editantur de Deo.
denominatio aliqua esse desectibilis , quin aliquid intrinsecum ex parte subiecti desectibile sit: sed de nominitio Dei volentis hune mundum desectibilis est : potuit enim Deus nolia velle hunc mundum; ergo aliquid ex
parte Dei volentis desectibile est. XXV. Si respondeas ex dictis . mainiorem esse veram de denominatione absoluta, secus vero de denominatione pure connotativa. qualis est denominatio Dei liberὰ volentis: ut enim haec desectibilis dicatur, satis est . ut desectibile sit con noratum, sive in ratione effectus , sive in ratione voliti. Qitare ex hoc, quod denominatio Dei libere volentis hune mundum desectibilis sit , satis est . ut con nota io passiva huius mundi si absolui E desectibilis, quod exemplis supra illust a tum est : con notχtio autem huius mundi , licet ex suppositione . Quod fuerit, indefectibilis sit , absolute tamen d fectibilis est, quia potuit in Deo a solute non esse s etenim mundus abs lute potuit a Deo non esse volitus . XXVI. Contra est primo . Desectus con notati nequit esse ratio, quare deis nominatio Dei volentis sit desectibilis rnon enim ideo Deus denominatur volens, quia mundus est volitus, sed ideo mundus denominatur volitus, quia Deus est volens illum . Quare mundum esse ab aeterno suturum , est quidem signum , Deum illum ab aeterno voluisse , non tamen est causa , cur Deus illum voluerit : nam su: tiritio rei non est causa , sed effectus divinae voluntatis, quam superius diximus esse causam Muritionis. XX UII. Contra secundo . Ex doctrina superius tradita futurilio non consilit m aliquo esse obiectivo distinctoli Decreto, sed in ipso decreto , ut extrinsech denominante creaturam possibilem ; ergo suturitionein osse desectibilem nil aliud est . qu in divinum decretum ex se desectibile eme. XXVIII. Contra tertio. Ab aeterno datur denominitio Dei libere volentis , quae denominatio est contingens ; Ergo ab aeterno dari debet aliquid contingenter existens e sed hoc nequit ecse mundus , quia hic ab aeterno contingenter non est ; ergo aliquid ex parte Dei volentis: & hoc defectibile. XXIX. Ad prinum, nego ant. ad
260쪽
probat. ibi implicitam , concedo, ideo mundum denominari volitum , qui Deus est volens illum . Nego tamen ideo mundum esse volitum desectibiliter , seu ideli esse volitum, ut poluerit non esse volitum , quia Deus illum vult. Ut enim jam vidimus ex D. Th.
hac quas. art. 3. ad 4. quod Deus non ex nee Ustate velit ali Mid eorum , qua vult, non aecidit ex defectu voluntatis diviana et sed ex defectu , qui eo et it volito , feetin κm suam rationem ; quia scilieetos late , ut sine eo post esse perfecta bonitas Dei . Qui quidem defectus conseia
XXX. Ad secundam , nego consequ. Aliud enim est , suturitionem esse , Dei decreto , quod concedimus: aliud
est , suturitionem esse desectibilem a
Dei decreto , quod negamus . Quod enim mundus habuerit determinatum ordinem ad esse, a divina voluntate sest i sed quod sic habuerit, ut potuerit non habere, hoc non ex divinata voluntate , sed ex sui conditione habet; quia nempe s apth natura contingens est esse , & non esse, & sine eo potest esse persecta bonitas divina. XXXI. Ad tertiam instantiam , dist. consequ. contingenter existens per modum obiere voliti, conc. consequ. per modum effectus producti, nego conseq. Ut enim habeatur denominatio libere volentis ab aeterno , requiritur quidem , quod ab aeterno aliquid sit contingenter Volitum ; non tamen quod ab aeterno aliquid contingens de facto existat. Sic ergo mundus, quamvis ab ς- terno contingenter non extiterit, ideoque non fuerit ab aeterno in Deo denominatio liberE producentis ; fuit tamen ab aeterno a Deo contingenter volitus, quia se suit volitus, ut potuerit non esse volitus et unde fundat ab aeterno denominationem libere vole
XXXII. Ex hactenus dictis optimEconcipies, cur non posset Deo deficere denominatio potentis mundum producere , quin illi deficeret aliquid in- irinsecum; possit tamen absolutet desi.
cere denominatio liberE volentis abs que desectu alicujus intrinsece ex pariste Dei. Laium enim discrimen est: quia , cum omnipotentia dicat ad possibilia habitudinem necessariam , s ne quibus Omnipotentia non esset perfecta ; s Deo deficeret denominatio potentis ea pro ducere , deficeret Deo aliquid intrinsecum , nedum per modum terminationis , sed enti talis, nempe virtuS conlenistiva eorum. At ad mundum futurum
dicit divina voluntas habitudinem non necessariam , quia sine mundo futuro potest esse persecta bonitas divinata ;ideoque deficiente denominatione libe-rh volentis, nullus in divina volunt te desectus arguitur. XXXIII. Colligitur etiam, unde desumi debeat diversitas volitionis , &nolitionis divinae . Cum enim nullus
actus Dei speciem sumat ab alio , quam a se ipso , & omne aliud ab ipso
comparetur ad divinum actum , ut quid secundarium ; diversitas in denominatione volitionis, & nolitionis , non debet de sumi ex diversitate ex parte actus. Idem ergo divinus actus quatenus se ipsum , ac divinam bonitatem necessario amans, si hanc respicit , ut creaturis communicandam , dicitur actus volitionis creaturarum ; si vero hanc respicit, ut non communicandam, dicitur actus nolitionis. QIod idem est ac dicere, quod velle Dei absque ulla variatione intrinseca ex parte sui, ut con notans suturitionem huius Mu di, est volitio; & ut connotans non suturitionem alterius Mundi est nolitio . iniae pro praesenti Dubio suff