장음표시 사용
71쪽
ut proficuos instax tis in aulam quoque refundant inter praecipuos Consiliarios adsciscunt ; quinimo Provinciarum , & Regnorum illis gubernia committimi; praesertim in Indiis, Sc etiam apud nos in Trinacria , ubi Proregibus morte sublatis, & nullo ex substitutis ibi reperto , ad sacros Antistites regimen omne devoluitur , donec subinde a Regibus provisum . Etiam Pontifex, &impensius, Episcopos , quos fratres appellat , honorat, eosque, in partem sollicitudinis suae, a Spiritu Sancto vocatos, exaltat. Ipse, quos prudenter eligit, sapienter gubernat; & injuste vexatos, strenue defendit. Quanti eos aestimet, praesertim in gravissimis totius Ecclesiae necessitatibus, ac negotiis ; . Concilia Generalia, & in primis Tridentinum , fatentur . Id bene agnoserint Delatores Episcoporum , qui
eorum causas a Pontifice, ac etiam a sacris Purpuratorum Congregationibus ad alia tribtinalsa detorquent ;ut illos una privent, & favore supremorum Iudicium , honore . Vertim, quibus tanta potestas inest, &coercent malignantium ausus , & astus eludunt; nec sinunt insontes Episcopos , aut poenam , aut notam ferre peccantium . Et optime quidem , ne minoris aestimari videantur Sacri Antistites ab Ecclesia, quam Laici Proceres a Magistratu profano, qui eos impense tuetur , & eorum injurias , calumnias, & quascunque vel minimas offensas magno ulciscitur Zelo. Episcopalis dignitas id potiori jure meretur , cui a Deo potestas est in Principes, Duces, Reges, Imperatores, qui revereri debent in suis Episcopis, non dico Chrysostomos, & Ambrosios ; sed Judicem Christum , Deum
vivum Omnipotentem. Non convenit ergo, nec eXpe
72쪽
dit , ipsorum auctoritatem, aut famam ab eis laedi, quibus displicet eorum justitia, & Zelus, coercens ,& vindicans perniciosain libertatem , petulantiam, &caetera vitia: nequiores enim sunt, qui contra eos insurgunt, oblatrant, & malignantur.. De his ait S. Augustinus : Cum autem de quibusdam , qui sanctum Nomen profitentur , aliquid criminis sonuerit . insigant,
fatagunt, ambiunt ; ut de omnibus hoc credatur, quod de uno tantummodo dismatum eH. Oportet considerare Ecclesiarum regimen, ut ingens aedificium , quod diversimode apparet illud intuentibus in vario situ: aliter enim se repraesentat iis , qui sunt infra, & aliteriis, qui supra : quod Optica satis clare demonstrat. Inpuentur subditi hoc aedificium ab insta , & quae sunt optime posita, ea extra, vel contra ordinem putant. Superiores vero desuper idem aedificium contemplantur , cujus partes, ac symetriam facile agnoscunt, &quae damnant subjecti, ea Praesules approbant. Ita Vigilius Papa, dum Ecclesiae Apochrysarium ageret Constantinopoli, suspiciens ab infra Romanum Pontificatum , damnabat Sancti Silverit regimen apud Imperatores , quibus audebat polliceri multa , quae illis a Sit Verio negabantur , si quando ad eumdem Pontificatum ipse sublimaretur. At, ad illum evectus, tantum regimen de superiori loco apte contemplatus, promissa negavit. Ita etiam AEneas Sylvius, infrapositus , quaedam scripsit de auctoritate Concilii supra Pontificem , ' quae postea de alitisimo Petri solio, Pius Secundus esse-bus , idem ipse damnavit. Adeo diversa noscuntur , quae infra, & supra videntur. Idem fieri oportet in his, quae prope cernuntur, & procul. Itaque nil temere
73쪽
judicandum de Praelatorum regimine , cujus aspectius a loco , a distantia a personarum conditione alteratur. Qui ite perpendat quae narrat, & monet Baronius 'Ne mireris inquit Lector , Romanum Ponti em -- larium a ersus Mamertum adeo vehementer insurgere , mirum ut declararunt eventa sanctitate insignem . In his , qua contentio orifunt, perfacile en , quempiam decipi. Persimile etiam Sancto Leoni accidit, qui in San-. ctum Hilarium eadem ferme ex causa acerrimὰ invectus en . Quis nesciat aliquando accidere, ut falsis accusationibus , & subreptionibus aures Pontificum repleantur , & cum putant agere quod justum videtur, bona fide innocentem exerceant. Ita Deus aliquando permittit , ut Praelatorum fidem , & patientiam, dirius probatas, gloriosius in Coelo coronet ; doceatque Iudices cautius agere , cum Praesules judicant.
DIvus Carolus Borromarus aIiquando in suis aediabus sub custodia inclusus , cogit me vel pauca de Praesulum carceratione proferre . Raro inter Catholicos accidit, Episcopos domi, aut in turribus, seu castris vi detineri, si de corporali cohibitione loquamur e saepe vero id alia ratione fieri contingit, de quo mox agere instituo. Negociorum aggeres, epistolarum copia , multitudo adventantium, Episcopos egredi prohibent , de domi concludunt. Inopia quosdam, de desectus honesti apparatus in suis aedibus continent . Alios .
74쪽
Alios foras progredi non permittit publice pecca
tium temeritas 1 ne cogantur, aut immature corripe re, aut impune dimittere, quos forte per vias ossis derint impudentes . Nonnullos in publicnm exire ve-aat Potentum audacia, qua obuii superbe despiciuntur:
nec desunt, quos perduellium insidiae intra suos lares cohibeant In quadam Urbe Vicarius Generalis Episcopi occisus objerae sed auctor eriminis prorsus ignorabatur : cum autem Dominus loci, Ecclesiae intensus Episeo coerceretur , ille palam obse quium, & eximiana severentiam protes us, clam ad eum mittit, qui suo nomine dicat : Scito Praefut qui praemisit Vicarium , submittet etiam Episcopum, e uston ra , ut parum amplior, ita erit vulneribus aptior . His verbis, tanquam catenis, mansit ille domi longo tempore adstrictus . Aliae quoque rationes , nec paucae, nec leves, & plerumque occultissimae sacros
Antistites libertate spoliant, & quasi funibns ligant.
Eas longum esset referre, ac etiam supervacaneum ;cum ad atrociores poenas opus sit properare . Ita inclusus Episcopus, animum liberum servat, qui nullis repagulis cohiberi potest, quominus, & Dioecesim, orbem totum percurrat ; ad Inferna descendat, & super sydera scandat, contemplaturus,, quae velit', &capturus ex Dei bonitate de sua carceratione solatium. Exemplum habet Sanctorum Praesulum , Athanasii, Ambrosii, r& Chrysostomi, quorum primus in sicca cisterna seκ annis, de in paterno sepulchro mensibus quatuor delu:vit: alii vero in Ecclesia tanquam in carcerς manere coacti sunt . His addat praefatum ,
- eumque imperterritum Divum Caresumin militibus domi
75쪽
domi cIausum ; & ea aequatiimitate , atque constantia in suis aedibus oportuite se conti neat, qua tot optimi Praesules uno in loco diu consistere violenter compulsi, & mente libera perstiterunt.
De bonorum proscriptione, seu expoliatione .
Uaelibet Ecclesia sponso Episcopo dotem affert
de cujus fructu alere debeat se, sponsam ipsam , filios ςgentes . Non ergo exiguus sumcere , potest , cum in tot partes sit dividendus. Res familiaris , pro ratione dignitatis, non parum exigit: orn tus , mensa, servitium , stipendia, domus, praedia , cultura, reparatio, lites, vix quaerunt definita. E clesia, ubi speciales proventus non habet, incredibile est , qnantum velit : sacra Vasa, indumenta , ornamenta , linteamina, luminaria , odores , ministri, chorus , familia , solemnitates , apparatus , & caetera hujusmodi Deo digna , aerarium grande requirunt. Monasteria Xenodochia , seminaria, carceres, pauperes , religiosi, virgines, viduae, pueri, senes, mendici , peregrini, magnum censum expostulant, quo Episcopus eorum tanquam filiorum necessitatibus consulere possit. Quid ergo , si dotis fruetus his omnibus non suffciat subtrahat sibi Episcopus aliquid, Ecclesiae, atque filiis: nulli satisfaciet; murmur domi, intemplis, in Populo. Propterea qui Episcopatus dotarunt , praedivites instituerunt . Attamen longa aetas, mala tempora, numinum rabies , praediorum, aediumque
76쪽
que reparatio, lites, expensae quotidianae, multaque alia Ecclesias ita deglubunt, ut, jam egentes, non θnt amplius Iolvendo. Est ergo bonorum expoliatio in Episcopo i Quem ideo miserrimum fateri oportet, quia mendicare non potest, nec stipem dare mendicis. Non loquor hic de Praesulibus inter infideles degentibus, quorum aliquot vidi pauperrimos et sed utique de habentibus totam Dioecesim Catholicam , quorum plerique gravi egestate laborant: & alii, quanquam divites, agrorum fallacia, surripientium astu, litium impendiis, ita saepe consumuntur; ut magnam patiantur inopiam . Quid vero , si addantur inopiae debita Durum est egere, & debere durissimum. Hinc citationes, lites ,
monitoria, ,sequestra, exactiones, tanta cum Episcopalis dignitatis jactura, ut una quoque auctoritas Omnis depereat, aut saltem omnino vilescat. Quot curis torquetur Episcopus aere alieno gravatus, qui solvendo non sit Quoties cum Sancto Paulino Nolens Antistite
ad Deum clamat: Domine, non excrucior propter aurum,
O argentum : ubi enim sint omnia mea , tuscis . Solicitudines , animarum gubernio debitae, pecuniarum debitis applicantur, & mendicorum provisor fit ipse me dicus ; anxius, inquietus , abjectus. Quae hinc mala sequantur, quis exprimere possit ξ Unum dicam , &illud maximum: ipsa mors Praesulis ; exhausto enim secundo sanguine, dum plus exigitur, primus in anima,& cum anima datur. Scio, aliquot hac morte deiunctos; nec eis superfuisse pro funere censum . Duri exactores, & creditores increduli, omni pietate deposita, dum usque ad ultimum quadrantem expetunt, ultimum anhelitum extrahunt, & mori cogunt, ex im-
77쪽
potentia morosum . Quos Episcopi adve arios in sua Dioecesi resciunt, eis contra illum mandata commi tunt: & hi alienis armis eumdem duplici vulnere sauciant , & interimunt: propria vindicta , & suorum principalium avaritia .'Quid non timeat Episcopus inops,v.& debitor Θ Quem itidem non vereatur Θ Dignitate , &auctoritate superior, censu fit subditus ; ne possit ab ullo vexari , nullum vexare audet, vel nequissimum , quem praevidet, posse fieri cxactorem. Certo scio , quemdam Episcopum plura pluries erogasse ultra debitum , ne pro debito , vel etiam dubio, vel non liquido quidquam simile pateretur ; eligens potius misere vivere , quam ad mortem ita torqueri. Videt aliquando Episcopus egens, & debitor , suam Ecclesiam ,domum, praedia, reparatione indigere, pauperes, mendicos, debiles, infirmos, Virgines, viduas periclitari; Monasteria, Xenodochia, Seminaria, omni auxilio destitui: dumque, tam inops consilii, quam, aeris , meditatur his necessitatibus , utcumque succurrere ; occurrit creditor , & omnem , vel excogitatam facultatem eradit. Petunt Ecclesia, & mensa praesidium; -. stipem mendicus; virgo dotem ; medicinam aegrotus& ille , quod eis laborando collegit, gemens creditori largitur: huic nempe argentum , sibi confusionem , aliis inutiles lachrymas dividit . . Nulla re tam e scaciter potest Episcopus oves sibi concreditas ad optima pascua pertrahere, quam cleemosynarum profusione, quibus viscera charitatis palam ostendit; nam praeclusa, ut ignota, non prosunt. At pauper Episcopus illas petere, non dare potest : & utinam aliquando non cogatur, vel vi exigere, ut vivat. Syranus
78쪽
nus Populus in Mari AEgeo, charitate, ac liberalitate sui Praesulis, oliin defuncti, abjuratis Graecorum erroribus , ad Catholica dogmata fuit revocatus. Nusquam vero tot filios parit Ecclesiae Episcoporum largitio , quam in Indiis. Utinam in partibus Infidelium Episcopi opibus abundarent i Quot animas hoc pio Christi sanguine , donando, redimerent Θ Quot ab apostasia cohiberent Θ Quot a peccatis averterent λPuto, Divinam Sapientiam ita disponere, ut Apostolici viri, paupertatem Apostolicam experiantur , ad incrementum virtutis, & praemii ; & ne de auro in extremo die rationem reddere cogantur, qui de animarum thesauro sunt judicandi. Paupertatem Dei Filius concupiscens, descendit; ut aeam eligeret I bi, nobi ua aestimatione faceret pretio- , δεμ. m. Verae divitiae in animo sunt, quae amitti, vel au- ferri non possunt. Nihil aestimabilius bono Episcopo, Nisis.& paupere . Hic, impotens, nulli est debitor, & nudus, expoliari non potest .: Errat, qui Episcopatum a pompa , & divitiis metitur. Primi Ecclesiarum Episcopi, &hi sanctissimi, egentes fuere, angustiati, afflicti, labore quoque manuum victitabant ; neque in eis Tyranni quidquam invenerunt, quod raperent, prster vitam. In Syria novi Patriarcham Iacobitarum Antiochenum MarAndream, qui totam ferme suam gentem Romane fidei,& sedi subjecerat, ita pauperem in domo, in habitu, in nrensa; ut ea, non tanti Praesulis, sed extreme inopis esse videretur. Apparebat nihilominus ipse in animo opulentissimus: erat enim Deo plenus, quem qui habet, omnia possidet, & qui non habet, licet ditissimus, nihil habet. Ipsim et Turcae ; auro inhiadtes, ab eo nec pa-G a rum
79쪽
rum quid expetebant, cum noscerent pauperrimum i sed tamen ob pretiosissimam virtutem impense venera- , bantur. S..Τhomas de Villa nova, lactutum, in quo tan-dem occubuit, commodatum habere voluit: & D. Carolus Borro maeus laetabatur, aere alieno gravari; ut plus daret, quam possideret, solitus dicere : Indignum forὰ tam insigni Archiepiscopatu , qui saltem trium millium aureorum non esset debitor . O vere magnanimum Praesulem, cui parum fuit egenis thesauros largiri; nisi etiam pro eis propriam libertatem creditoribus oppignoraretio Verum, admirandum omnibus libesalitatis, pietatis exemplum; sed non imitandum, quando quis non Dretu solvendo.
FEre omnes Episcopi peregrinis praeficiuntur Eccle- istis . Aliquot mittuntur ad Indos , & in Americam alii ; quidam vero per Insulas dividuntur, & etiam val- , de remotas, ut per Luzonias , seu Philippinas. Quod majus exilium Θ Qine relegatio longinquiori Quilibet Episcopus residere tenetur, & sive in patria, sive procul se ab ea, Ecclesiam habeat, semper est exul: quinimo, magis in patria, quam extra . Poena est exilium, qua reus loco pellitur sibi grato, & ibi esse cogitur, ubi nollet, ob mala,quq patitur. Nullibi majora invenit Episcopus, quam in Patria , ubi praeter suas, suorum etiam sentit adversitates ; & plerumque suos quoque sibi adversari cognoscit . Ibi minorum obtrectatio, antiqua cognitione
80쪽
ne irritata; ibi aequalium aemulatio , invidiae percita restro ; ibi nobiliorum contemptus, auctus incremento contempti. Denique malorum cumulus ex propinquorum praesentia, quibus, ni placeat omnibus , displicet: ut placeat omnibus, Deo displicere cogunt. Praesulis, etiam inviti, esse volunt consiliarii, arbitri, S: directores ; ' ita ut in unos pite tota videatur Episcopata progenies. Vertim hoc absit in ingenuis, probisque propin-ἴζ': quis : aderit nihilominus eorum vexatio, & periculum diaeta 'in improbis, pessiimisque nocentibus , qui vel transver-p Isali volunt ultione placari; vel iudicis animum indi re
a comminatione perverter s. dula.
Ideo Summus Pontifex raro praeficit alicui Ecclesiae oriundum; & qui praeficitur, durioris exilii mala patietur in patria. Qui vero e X tra Patriam deportantur Episcopi, se ibi relegatos agnoscunt, ubi usque ad mortem bresidere stricto jure tenentur. Hoc exilium a Praesule χ Regulari sentitur acrius, cui patria erat Religio,'solitudo Civitas, cella Theatrum. Assuetus quietissimae contemplationi , tumultuanti exponitur turbae; sacroque otio. privatus, jugibus , & sarcularibus implicatur negociis; audiendis causidicis, dirimendis litibus, pacandis odiis,