장음표시 사용
261쪽
CR. svpp. EX CHRISTI MORTE ET OMNIUM&e. C. IX. 119
nam nostrum pro ι ινς yemtoribus morIuum, a quorum numero si aliquis hiab Vmventus est, non estpro omnibus mortuus semitas: sed pro omnibus mortuus est Chrinus. Nequis ergo Graecis Patribus indignetur aut eos iniuste carpat ratos pro reprobis etiam Christium mortuum fuisse : quam ob caussam Iuliano Parabatae sue Apostatae improperat S. Gregor. Theo- G g μη ox. 3 in logus - o is os ' - οηυ m; Tu manum armabisa luesus eam a pro tem propteriectivis tran fixa en' Et iam Iulianus in in ferno ardebat: scripta enim est illa oratio post eius mortem. Sic etiam B. Chrvsostomtis orat. in S. 8abylam codem luliano, spretum ab eo Saluatorem suumpro se mortuum obi1cit.
Auxilium Gratia sufficientis quomodo viatur puem sine baptiseno pereuntibus: quomodo etiam infidelibus opinione probabiliori, ex Graecis Patri ου tractatur. s V M M A CAPITIS.
ET ECΤo atque aperto fonte Gratiae sussicientis ex voluntate Dei qua vult omnes saluos fieri, deinde': ex Christi morte promanaptis, iam illius aquae Ue- lutidior)x, alueus tramesque multiplex conlactan- eius est ut quas in generis humani partes meat at que diffunditur, omnino non ignoremus. Quod quidem in huius sponte capitis pollicemur nos tantum ex opinione probabiliori tractaturos , quia neutra pars fidei auctoritate definita vulgo censetur Celeberrimi quippe Theologi isti mane infantes it c ta cis ET los prael ertim qui non scelere aut delicto alieno, sed peri, pe casu vel V Rura i p. disp. naturae selius vitio ante baptismum aut etiam baptismi facultatem, ut 'δ ' in alvo materna, extinguuntur . nullius auxilia Gratiae ad salutem sufficientis copiam habere, eoque tuitissime destitui propter peccati per originem a primis parentibus traducti labem ac reatum. Praelucere
262쪽
videtur iis B. Augustinus epistola ad Uitalem. Jem gratia multis pamulis
non detur, sime illa plerique moriantur: ct aliquando cupientibu sinantibusque parentibus , ministris quoque volentibus ac paratis, Deo nolente non detur, umrepente antequam dentur ex stiret . pro quodi acciperet, currebatur c c. cum tam
multi salui non fiant, non quia ipsi, sied quia Deus non vult, quod me cabonemamfisatur in paruult , dcc. Similia habet B. Augustinus libro de dono perseuerantiae & libro vi. contra tulianum exemplum stupore dignum proponit: Et quod multo admirabilius aliquando adoptat in fibum . quem Jommat in utero imputi=m.e seminae, m aliquando non vult esse μιum Atium , quem D)mai in uter ba Auae. Illi quippe ad baptisimum nescio quaprouisione peruenit: iste νepentina morte non pervenu. Ostque ita Deus in cuius potestate sunt omnia, facit esse in Christi consertio, que osmauit in diaboli domicilio m non lt esse in regno suo quem formauit in templo tuo. Eumdem in modum disserit de Llijs infidelium quibus praestatur haec gratia, dum occulta Dei prouidentia in manus piorum quomodocumque perueniant: aliquandofidelium fili, non eam consequuntur, aliquo impedimento existente nepos sepericlitantibus obueniri.li. Doctrina Schole obtinuit nihilominus in Scholis Theologicis opposita plane sen-
tentia: nempe inrantes licet in te Immediate & in propria ut aiut,d IlI-
gentia, non habeant auxilium ad salutem sussciens intrinsecum, cuius minime capaces sunt, habere tamen extrinsecum in praeparatione Dei qui generale baptistat te medium ad id instituit ac praecepit, cuius applicatio quin fiat non stat per Deum, sed per causarum naturalium 1eriem,dispositionem,curium, concursum & activorum cum passiius, Ut aiunt, coniunctionem, vel caussarum per accidens collisionem, qu ae omnia caussae primae immutare non incumbit, pericula omnia qua moriturorsi regenerationem prohibenepossunt, potestate ubmouendo. ait Prospe . de Vocat. c. x . aut per caussae cuiusdam moralis negligentiam , imprudentiam, aut etiam malitiam ; quam Deus vi caussa prima & uniuersalis debet permittere uon prohibere, ut multis ostendit S. Basilius ii bro quod Deus non sit malorum auctor & S. Augustinus libris contra Manichaeos, variis locis. Rationes huius sententiae legi possunt apud Doctores Scholasticos pene uniuersos: maxime apud magni nominis&insignis notae Andream Duvallium Professorem Regium tractarudeGratia quaest. U. Ysambertum de Gratia suffciente Art. 3. Scien
dum quoque est , auxilium illud quod ipsis pueris semper extrinsea
cum ac remotum est, esse persaepe proximum & intrinsecum ipsis parentibus,vel iis quorum curae&custodiae infantes vel amentes crediti sunt,quorum imprudentiae, negligentiae vel malitiae vincendae Deus illustrationes ac motiones Gratiae excitantis immittit, ubi bene signi-rco Pςαλ ς. Hliis verbis S. Prosper lib. a. de vocatione Gentium. si ad liti pertinent gratiae partem, quaesemperampensa est uniuersis nationibus, qua utiqMes bene uterentur 1 .rum parentes, m ipsi per eos iuuarentur. Omnium namque exordia paruulorum , totaque illa necdum nut orabs infantia sub arbitrio iacent voluntatιs aliena, nec dita modo eu moeralicii coμι potest σ consequens est illos ad. Diuili od by Goral
263쪽
GR ATIA SUFFIC. PUER IS , INFIDELIBUS Jec. CA. X. 23l
eorum pertinere cons rarum , quorum vel recto vel auo rexuntur aseis. Verum
praecipuus difficultatsi nodus est in paruulis qui nulla hominum culpa
soloque naturae vel casus discrimine moriuntur: quibus certe nullum aliud auxilium, praeterquam in diuina voluntate antecedente , & inta ratione sola reperire queas, non vero in possibili vilius remedi jeatione. Vnde B. Augustinus libro de natura& gratia. Ego adtem Aug. lenat. lcgr. duo paruulum natum in eo loco ubi ei non potuit per Christi bapti lim sciuue-xuri, morIepraeuentum idcirco talem fluvisse, iὰ est sine lauauro regenerationis extis ye, qui Esse aliud non potuit. Absoluat ergo eum Pelagius alit ab hus m aperiat Ise D I ei contrassententiam Domini regnum calorum , sed non eam absoluit Apollus, i
per unum hominem peccatum intxa:ιὲ t in mundum'per peccatum mor , ct ita in omnes homines yertransiit in quo omnes peccauerunt.
A bsit vero absit procul inhumana & impia i aluini sententia, Deum
creasse paruulos illos ad damnationem, Deus enim non buli animam pera re a. Reg. i .ex quo Prosiper ex sensu B. Augustini, Destis nem uem serit ut periret. Nec enim & expresse Deus gratiar auxiliti, & mortis Christi
fructum denegauit, sicut daemonibus, praevisa ipsorum ob peccatum proprium damnatione, qui nec daemones ipsos ad interitum & dam nationem creasse dici pio cuiquam pol cst,ut ostendit B. Basilius homilia quod eus non sit malorum auctor Id neque sentire necessceit in sententia B Augusti m qui paruulos etiam illos pro quibus baptizandis sollicite&instantissime curatum, non solutia damnari poena damni. sed etiam poena seni is saltem mitis lima credidit: quem sequuntur Fulgentius lib. de fide ad Petrum cap. 3.&17. S. Gregor lib. 9. mo e i 6.1.inlut 2.3. dcral cap ii. Ac alij apud Archiepiscopum Thuamensem peculiari ea de i 4 dς νςib. retrauatu. In quo frustra Gregorium Nazianzenum a contrarii sen- 'tentia dii trahere conatur.
Habet Gregorius Theologus in oratione de Baptismo, οἰ- Nota dispuEio
Id est. Qui Baptismum luscipiendi iacultate carent, Propter aetatem puerilem, existimo eos neque gloria donandos, neque poena multandos fore, ut qui baptismi quidem chara, terem non habeant, sed improbitate quoque non laborent, verum &ipsi damnum potius passi ruerint quam iniuriam fecerint. Neque enim quisquis dignus supplicio non est, protinus honorem quoque meretur: quemadmodum nec quisquis honore indignus est, statim etiam poenam promeretur.J Ha . ctenus Gregorius Theologus, qui licet mentem tuam de paruus ,rum a pinnis sensus immunitate patefaciat, non tamen eam satis quibusdam in diuersa abreptis perluadet. Sic igitur locum illum Gregorii rheologi exponit Florentius Con cap i I. tius tractatu de statu paruulorum sine baptismo dcceiensium. Ad aut horitatem illam Gregorij Naκianaeni dicendum nihil in ea reperiri posse quod theologis illis faueat,ut patebit cuicunque eam mediocri atten-Diuitiaco by GOoste
264쪽
1si THEOLOG. GRAECO R. PP. DE GRATlΑ UB. II. tione legenti. ibi enim quaestionem ex alterius persona sibi dissoluen dam proponit, an bapti l mi appetitio pro baptismo duccnda sit quatrivi distincte terminet, enumerat tria genera hominum, qui baptis .mum non consequuntur; quorum primi baptismum non L: sc piunt, quia eum aspernantur secundi eum disserunt, quamquam non contemnendo propter locordiam & ad explendas libidines; post emi qui in tertio genere positi sunt, baptismum non assequuntur,quia eum accipere non possi int vel propter infantiam vel propter inopinatum &violentum casum , quo essicitur, inquit, Vt ne cupientibus quidem baptismum consequi liceat: hanc inter supradictos digerentiam docet ille sanctus , qui primi non i dum aliorου in scelet una poenas pendet, sed baptismi contempti; secundi etiam poenas luciat quia baptilianum omiserunt, sed leuioris quia non ob contemptum. sed pruni eo caruerint post emi m quiba, sunt infantes, qui a baptismo propter ignorantiam ut ait excidunt, es adulti, qui cupientes baptismum accipere, eum luscipere non possunt, quia inopinato est erepta facultas eum
suscipiendi , nec celesti gloria nec suppliciis a iusto iudice assicientur, hoc eii, illi qui cupiunt baptismum accipere propter hoc sulam desiderium, cum baptismum effectu non susceperint ad coetu in siue ad
gloriam non admittentur, quia quemadmodum, inquit, qui animo tantum & voluntate non autem reipsa caedem perpetrauit, non caedis damnandus est,sic ille qui baptismum citra bapti inrisusceptionem en petiuit, non vim baptismi obtinet, nec infantibus imputabitur ad supplicium carentia baptismi, quia non improbitate sua illo caruerunt. 1acut primi & secundi. Hac ergo ratione affrmat illos post emi generis, qui cupientes bapti l mum, quem re ipsa non suscipiunt caelesti gloria non assiciendos & ex corundem post emorum i mero paruulos ignorantes baptismum supplicio non assiciendos. Nihil igitur iste sanctus octor hic tractat. Et hunc esse apertum sensum illius Doctoris constat ea ratione quam ibi subhcit, cur infantes & illi alia baptis. mum cupientes, non assicientur supplicio. quia hanc iacturam .inquit, passi potius fuerint, quam fecerint: ubi significare non potest per iacturam quam non fecerunt, sed patiuntur. peccatum originale quod sit secundum fidem in Adam commiserunt atque adeo fecerunt, sed tignificat per illam iacturam, carentia i euomissionem bapti simi quam patiuntur & non fecerunt, scutirimi N iecundi illam improbitatem contemptus & iustitue potius fecerunt quam passi sunt J Haec sunt pene totidem verba Florentis Congia ad explicationem illius auctoritatiS.
Verum haec explicatio, Reuerendissimi Auctoris pace dixerim, lo- .co B. Gregorij Theologi nulla ratione quadrat, eique nisi vim affert, tenebras potius offundit aut certe fucum inanem facit. Lectori siquidem cordato satis innotescit Gregorium Theologum non solum agere de poena contemptui vel omissioni Baptismi debita, sed de integro statu eorum qui ex hac vita sine baptismate decedunt, siue illud contempserint, siue ad explendas solum voluptates, eo nimirum dilato
265쪽
ca ruerint, siue tandem absque contemptu vel negligentia quae in infantes aut in eos qui ab illucenti j ratione usu perparuvixerunt, cadere non possunt, morte sunt abrepti. Hosce autem Theologus asserit medio quodam fore statu inter gloriam & poenam rim ν λ odi. neque glorificandos neque plectendos. Quid per se clarius quid enucleatius esse potest, agi non tantum de peccati contemptus punitione, sed de toto statu eorum qui tum a gloria excludendi tanquam άσφυίγοι signaculo carentes, tum a poena quavis eximendi sunt tanquam Σπινηυι malitia carentes in Atque ut id magis ac magis effulgeat: S. Gregorius ibi opponit statum illum in quo futuri lunt infantes, statui illius primi hominum generis qui ad contemptum Baptisini alia quoque scelera & vitam πον λως κτη δε- υωδη brutam omnino ac belluinam adiecerunt, ideoque inquit κνί, - ώι hoc cεξ ν e της πινη, - , ο ,-- ῶ-c
arbitror illos puniendos fore cum ob alia scelera , tum ob Baptisma despeetiit habitum. J Quemadmodum igitur agit. Vt perspicuum est, de integro statu illorum qui non solum ob baptismi cou- temptum , sed etiam uniuersim propter omnia peccata sua aeterna damnatione plectunturisic postea confert eorum statui, aliorum quoque ilatum qui sine despectu voluntarie tamen baptisma omiterunt.
hau Os ctiam puniendos docet&propter hoc peccatum omissionis ex desidia & mollitie non ex contemptu, & propter Voluptatum απλη-
quid tandem superest, nisi ut de ter iij ordinis hominum . puero-rorum praecipue qui ex ignorantia ac impotentia , baptisma caruerunt, toto in altera vita statu agens, dicat quod reuela dixit eos αετεδε αe me neo ησε, neque gloria neque supplicio assiciendos a iusto iudice . ratione habita etiam peccati originalis, quod in illo statu praecipue continetur baptismo non deletum propter quod tamen puniri non debent poena sensus , quia nec cum ulla delectatione illicita , cui apud omnes rheologos poena sensus respo1 det, nec cum propria voluntate , sed necessario naturae vitiatae morabo traduce illud contraxerunt: ideo ut ait Gregorius Theologus, - ινγυι --τ uia αν οῦ-, malitia Carentes de damnum potius passi quam operati. damnum scilicet non regenera tionis tantum, sed&iustitiae originalis. Summi quique Theologi de hoc loco ita senserunt quamuis eum non tam accurate expenderint, ut uidere est apud Card. Bellarminum lib.vi. de amissione iustitiae. b. retAυΠu Nactanemus. inquit, vir sine controuersia GH mus, oe in fidei dodimatibus conseruandu diligentisimus orationem lauacrum, ante medium, magmnem hominumme baptymo decedentium esse dicit, quorum a baptimum con- Iemnerint: aby ex negligentia propria omisierant: abν aborum nex emiά ido tam
rint ut infantes. .uos fateturpi b poena damni, negat autem plect alia pana quae dicitur sensus, quoniam illa propria improbitati debetur qua ιsis carent In eadem sententia sunt Magni illi Theologorum Principes, S. Thomas in sec.
iant. dist. 33. qu. i. art. l. & S. Bonaventura cuius argumenta summa
266쪽
,3. THEOL. GRAEC. PP. DE GRATIA. LIB. II.
S.Tbo.qu. inst. de fide & industria proponit Philippus Ganrachaeus in i. x. ad quaest. 8 .
m. O capUt autem Scholasticae huic opinioni necnon germanae loci eiusdem Gregorij Theologi subsidium ex vetustiori scriptorum familia comparemus, non erit abs re Nicetae Heracleensis Episcopi commenta rium ad eadem verba proferre , quae sic latine a Billio reddita vulgo
habemus. sim ob aetatis puerilis ignoransiam aut necessitatem ac vim aliquam maiorem baptissmi expertes manserunt, ut quidem signaculo carentes, coelesti Horiano mentur, γ autem minime mab stupplicys non afficientur quoniam detrime tum potius passi siunt quam fecerunt. Tres enim di opinione assequor , CRADus existunt, nus eorum quisupernis deblsperfruuntur: alter eorum quι ate Uv-pbcjs cruciantur: medius eorum qui nec caelestu rexni voluptates s tiunt, nec ρanu si s torquentur, in quo pueruli qui baptiseno perfusi non siunt. Ad huius loci selem nemo lucernam habet opus accendere. Si quis Graeca exposcat, ecce ea ex antiquo Illustrissimi Cancellatij Seguerit optimarum artium Patroni Codice repraesentamus. οἰίξ αἰοίαι s ram. ἡμή εα,
Nec est profecto quod huic sententiae de medio puerorum άM. HL , statu tam au stere S. Augustinus aduersari dicatur quia etsi quamdam mitissimam poenam his infantibus infligi aliquando dicat,aliqua-s.Aug.tib i. de lib. 'ramen id Cm agnoscit mediam quamdam Dei sententiam in eos
bit r.e.is. prolatam libro 3. de libero arbitrio quam vocat. Sententiam Iudicis mediam inter μνbcium in praemium. Denique dubium hac in re suum fi-s.Aug. ep.i . tetur, imo & anxietatem. Cum )enium est adpanas paruulorum magnis angustus coarctor, nec inuenio prosus quid restondeam. Haec obiter attigimus
nequis immunitatem illam a poena sensus in pueris diceret cflessem tentiam Pelagi j&Celest ij, qui non hoc sed aliud dicebant, nempe pueros illos esse tam felices quam erat Adam ante peccatum,ut habet S. Aug. l L. de peccato originali init. At haec de peregrina quaestionaleuiter attigisse sufficiat. Infid.lea negati ut Vrighur e diuerticulo in viam; altera quaestio est de infidelibus, quomodo auxilia virum Gratiae ad salutem sufficientis auxilia quaedam a Deo conse- di P quantur. Necessaria primum est Scholasticorum distinistio, qua duplex infidelium genus constituunt, unum negativum, eorum videt cet qui nul lam unquam Euangelij praedicationem audierunt, ut enim
Ad Ro.io. .. ait Apostolus, Quomodo inuocabunt in quem non crediderunt f aut quo modo credent ei quem non audierunt ' quomodo autem audiensi ne praedicante es exauditu; auditu. autem per Verbum Dei. Alterum genus eorum est qui positive dicuntur infideles qui annuntiatum aut etiam explicatum sibi Euangelium , vel audire noluerunt, vel auditum repudiarunt. Prioribus quidem praeter lumen rationis quod falutis viam aperire,nec salutem
267쪽
CR ATI A sVFFIC. PUERIS , INFIDELIRUS Z c. CA. X. 13soperari vel promereri potest, auxilia non quidem simul & semel om nia , sed quaedam saltem remota Gratiae suffcientis habere, quibus si .
bene utantur proxima tandem habituri sint, hoc modo tuetur S. t ho 'mas. Hocpertinet ad diuinam Prouidentiam ut cuilibet prouideat de necessariis adlalutem, ilummodo exparte eius non impediatur: undesi aliquis nutritus in SMuis inier lupos ductum rationis naturalis siequeretur in appetitu boni oefuga mali, certissime tenendum est quod ei Deus vel per internam instinationem reuelaret, quae sunt ad credendum necessaria dualiquem fidei praedicatorem dirigeret osculmis P immiad Cometam M. io. Doctrina Scholae Sorbonisae hας ς si cim, ου ἡ.i . apud Ph. Gamachaeum Pagani in seumma rerum diuinarum ignorantia in ad qu.3.eap.3. caligine vesanies, nec ullam Euangelis lucem talentes 8raeter lumen naturae, habent adhuc varias instinationes supernaturales quibuspromuntur m excitantur,
quibuis assensumpraebeant, hiurum est ri Deus caetera ad salutem necessaria lilii suppeditet. illisque erudiat vel per se immediate, vel per Getis vel per ho-mιnes , sicut de centurione te Eunucho m aliis leximus. De mente Patrum circa infidelium huiusimodi paulatim orientem illustrationem, videnda sunt ea quae libro superiori iam ex S. Augusti no , Chrysostomo , Cyrillo attulimus, ne actum agamus: quibus &Chrysostomus iterum addi potest η sei. εἰ Minc
mειὼ Ἀη - HS m. ἴσως καγιδεα quiaης. Id est. Gratia in omnes dissuta est, non l udaeum, non Gentilem, non Barbarum, non Scytham, non libe
rum,non scruum,non virum,non mulierem non lenem non inuenem auellatur, omnibus autem facilem se praebet, omnes pari honore vocat, &c. Haec habet S. Chrysostomus in expositione verborum Euangelii, Eraι lux dera qua illuminat omnem hominem dementem in hunc mundum,
quae quidem&s. Augustinus eodem explicat modo de S. Prosper lib. ii
sec. de vocatione Gentium, de S. Cyrillus lib. r. in Ioannem ut postea docebimuS.
Infidelibus autem positivis qui oblatum Euangelium repulerunt, De infidelibus D illiusque Docti inam praesertim intellectam ablcgarunt, non est du , 'R Ito 'Dbitandum Gratiae sufficientis auxilia a Deo immissa esse, quibus perti Duui lium . es. nacia sua de impia caecitate restiterunt. Legendus S. Augustinus lib. Iu. 3 ar. s. xv m. de Ciu. ubi praedicationem Euangelicam non bolaosenta, prodigia, i EIS
virtutes, sed etiam Spintus banctι munera comitanscribit, quibus Dominus contestaturvipopuli Gentium credentes in eum qui pro eorum redemptione crucifixus es,Christiano amore venerentur inguinem martyrum quem diabolico sui ore fuderunt. id optime.cum alias frustra praedicatio, frustra etiam sena, miracula&aliae huiusmodi Gratiae extrinsecus sonantes, adisque Gratia intrinsecus mouente sint, ut saepe ait idem Augustinus , imma Mugister extensis docens nisi sit Magister intus illuminaus: at posita Gratia intrinseca sussiciente. vere Deus ad ostium stat & pulsat, & aperire vel non aperire tunc per Gratiam in hominum potestate est, ita ut postea sis
268쪽
γηm inexcusabiles,ut ait Apostolus ad Rom. α. Seruator noster Matthaei cap. lo. Quicumque non receperit vos neque auia derit stremones vestires, exeuntes foras de domo vel ciuitate illa excutite puluerem de pia, bus destris, e men dico ubis, tolerabilius erit terrae Sodomorum cir Gomo rhaeorum in Ae iudiciν quam ciuitati illi. Αct Apostol. cap xvii. Athenienses poli praedicationem Pauli, Cum audistent refunestionem mortuorum quidam quirim irridebant, quidam vero dixerunt audiemus te de hoc iterum . quidam vero miri cmessiderunt. Et postea qui Corinthi erant ludaei cum in Synagoga eorum Paulus praedicasset. Conri uincentibus eis . blayphemantibus excutiens τ6hmentasiua dixit ad eos, sanguis vestersi per caput vestrum , mundus eraseum ex hoc nunc ad Gentes vadam : nam &eo Gentilibus praedicante multi Corinthiorum credebant m baptizabantur. Dixit autem Dominus per visi nemin nori e Paulo: noli timere, sted loquere m ne taceas, &c. Ad quid, amabo, hosce labores omnes Apostolis Deus imponeret, si gratiar illae
omnes inutiles forent, ut reuera forent inutiles,s nulla gratia interiori humanas voluntates excitante , ipsarum scopus & effectus, nimirum conuerso & fides remoueretur 3 Quid autem aptius ac expressius eo quod dixit Paulus, Credis Rex e erippa Prophetis. Scio quia creis. rippa autem ad Paulum: In modicosiuades me Christanu rei. R CD ulus, opto apud
T tum m in modico e r in magno non tantum te, sed etiam omnes qui audiunt,
di eri tales qualis'ego sium, exceptis vinculis his. Quis quaeso in animum inducat, nullum omnino Gratiae motum interioris Agrippam sensisse, dum haec loqueretur 3 Adeo ut non dubitet S. Cyrillus Hieroselymita nus ita de hac historia loqui- βαπιλεέως ΑγHetris τοσαυτί- μπιώ-
Preuotisi: Coram Agrippa Rege tantam ex Spiritu sancto motricem gratiam habebat, ut ipse iam rex ludaeorum diceret. Parum abest quin me feceris Christianum, vel quin mihi persuaseris ut fierem Chriitianus. Postea eamdem virtutem vocat meta Sut γε κως e o οπιιοῦν ἀ oos πν μαmo διάααιν. Operativam de anctificantem Spiritus sancti virtutem. J S. Chrysostomus encomto in S. Babylam loquens de praeconibus fidei plurimos Gentilium ad Christum conuertentibus E ἀωM Ge
IU I. Non illorum verba neque miracula hoc essiciebant, sed Chri .sti virtus in illos essicaciam suam infundens : addit tamen plurimos non credere, plurimos refragari, duplici de caussa valde notanda: primo quia multi audire &cognoscere non curant seque gerunt άδα-ν ως, ο ξεώ ς rem ipsem considerare non dignantur: secundo quia multi reipsa munia, id est in Scholis, positive gratiae ad fidem excitanti repugnant, &sicut postea de Iuliano Imperatore conqueritur, Christum qui pro ipsis mortuus est, auersantur & repellunt. Legendus,dem hom.xvi.ad Pop. Antiochenum,ubi exponit verba illa Pauli Act.
26. Opto apud Deum in modico oe in magno. Plura cap. sequentiquae ad hoc etiam maxime pertineant.
269쪽
Gratia sulficiens an obduratu ac ob cacatis a Deo detur. sv MMA CAPITIS.
ORMi DoLos A plane sapientis verba quampr.
mum ea de re cogitanti in mentem occurrunt. Conii risu opera Dei, quod nemo posse corrigere quem ille si pe 'μ' xerit. Graeca Paulo aliter habent 2δε N inti; iarietti: is πού ἔἡ χι et ησε mu υσώ- οῦν αο ἰ-i αυ- άν. Vide opera Dei: quoniam quis poterit adorna re quem Deus peruerperit 3 Hebraica vero et ideopus Dei, quia quis potem dirigere quem ipjecuruatineri, Symmachus apud S. Hieronymum, disice opera Des quia nemopoterit congere, quod ille imminuit
Quia verbum illud quod in Hebraicis est, hoc tantum libro occurrit,nni idcirco a variis varier redditur. A t doctissimus Hieronymus versio-nCm nostram probat, dejexent, in eo quod cx illo desipoctu Dei ut exd serui luminis, caligo in animo densistima oboriatur Haec&similli ma Scripturae loca, plerisque Theologis in animum olim induxerunt, Deum nulla vel sufficientis auxilia gratiae concedere ijs qui in sacris literis despecli, indurati, ac caecati, rebelles, derelieti dicuntur. Ita sentiunt Gregorius Ariminensis in I. d. C. D. r. Ruardus Taperus Decanus Lovaniensisadari. . Louan. Alli cx recentioribus idem arbitrantur& S. Augustini doctrinae consentaneum praedicant, quod una cum sacrae Scripturae locis iam am exploraturi sumus. II. Primus peccatorum, cuius caecitas & obfirmata malitia in despera
to habita est, fratricida Cain exstitit; hic postquam maledictus fuit c.,
a Deo, Dixit ad Dominum: maior est ιniquitas mea, quam ut ventam merear.
Ecce mycis me hodie a sucie terrae oe a facie tua abscondar. Ab eo tempore Cain tanta caecitate & obduratione laborauit, Vt nullam videatur percepisse gratiam, a Deo intantum derelictus & abiectus ut populi Iudaici a
270쪽
lues THEOL. GRAEC. PP. DE GRATIA. LIB. II Deo derelinquendi dc Gnatia priuandi figuram gesserit ut mulcis disse
rit S. Augustinus libro x H. contra Faustum Manicharum. S. Gregorius lib. x i. Moral. c. v. fain doc Lus Dei ad moneri potuit, moueri non potuit, quia exigente culpae malitia tam inlus Deus cor reliquerat, cui foras ad resimomum temia faciebat. Alterum est celebratissimum Pharaonis AEgypti Regis exemplum
Exodi cap. iv. & via. Videm omnia ostenta quae posui in manu tua, facias coram Pharaone: Eeo in Arabo cor eius. Hebraice aggravabo sicut redditur & cap. 8. & s. ingrauit est cor suum. S. Augustinus libro sec. in Exodum. Assidue Devis dicit: indurabo cor Pharaoni, c vetat causam infert cur hoc faciat,m implebo signa mea mponenta mea in AEgypto, tanquam necessaria fuerit obda- ratio cordis Pharaonis visigna Dei multipticarentur vel implerentur in AESOpto. Viiture o Detis bene cordibus malis, ad id quodvuli Osredere bonis , vel quid factum, est bonis. Et quamuis umustui tue cordis in malitia qualitas, id quale cor habeat ad malum, seu at ditιo, quod moleuit ex arbitrio doluntatis: tamen qualitas mula et i htie et et illuc moueatur,cum sive sue illuc male moueatur,causis sit quibus animus propellitur : quae caussae nrt existant A non existant, non est in homini spotestate, sed veniunt ex occulta prouidentia iusti ma plane G μ-yenissema, zmuersum quod creauit distonentis oe administrantis Dei: it ego
tale cor haberet Pharao, quodparientia Dei non moueretur adpierat m,stdpotius
ad impietalcm,vit' propnj fuit: quod vero facta siunt ea quibus cor suo vitio tam malignum res erra iusisnibus Dei: hoc est enim quod dicitur induratum quia non flexibiliter consentiebat,sed inflexibibter resistebat: hoc di tensationisfuit diuinae.
qua tali cordi euidenter iusta pana parabatur. Sane ex his verbis consequi videtur Deum &induranὸ o& indurato Pharaoni nullam plane gratiam
qua obdurationem illam vitaret aut exueret, dedisse. Tert Psalmo Lxxx. D m pt eos siecundum desideria cordis eorum, ibunt in ad nuem ιμιbus suis. Heb. dimisi seu permisi eos fortitudini siue duritiae cordis eorum. Augustinus legit, Dimis resfecundum a seliones cordis e rum. Plus Graeca vox sonat aeem ιλα. Quarto i salar verba quae afferuntur & Ioannis xii. Propterea non poteranι credere qura iterum dixit E ias et Excaecauit oculos eorum m indurauit coreorum. S. Augustinus, hed dicit Propheta caussam aliam non doluntatis eorum : quam caussam dicit Propheta 3 Quia dedit illis Deus spiritum compunctonis
oculos ut non pudeant m aures ut non audiant, CT excaecauιt oculos eorum cs imdurauit cor eota: etiam hoc eorum voluntatem meruisse respondeo: sic enim obcaecat,
sic indurat Deus deserendo oe non adiuuando, quod occulto iudicio facere potes Iniquo non potest. Quinto, teremiae cap. vi. Erudire Ierusalem, ne forte recedat a Ie anima mea corponam te defertam cap. xui. si mutare potest AEthiops pellem Hum aut pardus rietates uas, oedospoteritis benefacere, cum didicentis malum. & cap. D. Curavimus Bahlonem cir non emanata: rebnquamus eam, quoniam peruenitusque ad caelos iudicium eius. Ad mentem vitiis deditam haec correptionis Verba pertinere docet S. Gregor. par. 3. de cura Pastorali. Sexto. Diuinus Apostolus ad Roman. cap. I. Tiradidit illos Deus in deasderia cordis eorum: E cui nonprobauerunt Deum habere in notitia: tradidit isto/