Habertus de Gratia ex PP. Graecis

301쪽

rue Gratiae, tunc dicimus cum B. Augustino in expositione quarumam propositionum Epistolae ad Romanos. obduratum est cor Pharaonis

eti tam nudentibussignis non moveretur. Guod erutunc Pharao non obtempera

bat praeceptis Dei, iam de Applicio deniebat. Non autem qui quam potest dicere obdorationem illam cordis immerito accidi se pharaoni, sted iudicio Dei retribueniis incredui tali eius debitam poenam. Non ergo hoc ith imputatur quod tunc non obtempe aret quandoquidem obdurato corde obtemperare non poterat, sted quia d gnum ste praebuit cui cor obduraretur priori insidet late. Sed liac de re postea ubi

de necessitate gratiae ad possibilitatem praeceptorum.

III.

Tertia Classis obiectionum imminet aduersus gratiae suffcientis obiectiones eoira adultorum fidelium assertionem quam elle de fide diximus. Prima haec e D inest. Gratia illa sussiciens qua posita homo ea uti poteli vel non uti est 'adiutorium. Illud P sibi hiatis Pelagianorum quost quidem tanta animi

contentione atque etiam detestacione exagitauit,ac tandem ut haereseos damnaretur , effecit B Augustinus. Sic enim adiutorium illud Postibilitatis describebant& commendabant Auctores ipsi i 'elagius&Celestius, auxilium adiuuans potentiam lives omnino posscs, Vel 2 si i sine e i. facilius posset velle & agere : indeterminatum ad velle & non velle.

agere vel non agere: Si ne quo tamen non ageretur: ac denique, quae capitalis differentia est, arbitrio voluntatis humanae ita in agendo S non agendo subiectum&attemperatum, ut ab eius nutu pendeat, dc quodammodo expectet voluntatis imperium quo ad agendum Vna cum adiutorio illo propellatur vel ab agendo refraenetur. Haec omnia constant , inquiunt, ex S. Augustino lib. de grat. Chr. cap. s. & 8. lib. de peccator. merit. cap. s. de corrept. & grat. cap. a 2 & alibi non

Resipondemus falsam calumniosam, dc longe absurdissimam sen' solutio eon fatentiae uniuersalis Theologorum de iussicientis gratiae auxilio, cum ad - Caluinum i l .in tutorio pos ibi uiatis , quale Pelagiani inducebant, comparationem: ,.. b. :' 'S' quum tot discrimina inter utrumque reperiantur, quorum vel Vnum phistas de Pelagia- ad istius odiosissimi mendacii consutationem cumulate sussiceret. Di Ω Π crimen primum est, quod adiutorium illud disbilitati, ex meris Si soli naturae vitibus admittebant Pelagia nil ita ut Deo tantum ut Creatori& ut naturae eiusque facultatum ut intellectus, voluntatis eorumque omnium quae ab ipsis emanant, aut ad iplas consequuntur, auctori adiutorium illud ascriberent: quod quidem postea ementito gratiae nomine induerunt. Quis autem siexcentorum de amplius cum S. Thoma, Theologiae scriptorum dixit adiutorium gratiae tussicientis a natura vel a Deo Vt authorem solum naturae expectandum este Nugae, gerrae,sed caeterae calumniae. Sed quia Pclagiani adiutorium illud Possibili Mi/i s. hue a. ci che turalis ad credendum & amandum iu per omnia Deum sussicere di e. is. voeat natura-Cebant, Vt nulla praeterea gratia comitante seu adiuuante ad id agen ς' dum opus esse tuerentur.Theologi vero gratia tussicientem asserentes,

302쪽

L68 THEOL. GRAEC. PP. DE GRATIA LIB. II.

gratiam adiuirantem ad credendum actu pernecessariam assirmant. F. vg dςGx.Chx, Quinita sit iudicet lector ex eo quod pollicetur Pelagi OB. Augustinus.' suantum attinet aά istam de divinagnatia . adiutono quaestionem , tria ista qua, apertissime d shnxit, attendue: posse, melle, esse: id estpossibilitatem, voluntat Ga Aionem. Si ERGO CONfENfERiT NoBis nonsolam possibilitatem in hom:ne. etiamsi nec delit, nec agat bene, sed ipsam quoque doluntatem c actonem dest, ri bene et simus . bene agamui, quae non Iunt in homine nisi quando bene υsi c.,

bene agit:si ut dixi consenserit etiam doluntatem c actionem diuinitus ad iuuari, visine illo ad ulmo nihil bene velimus m agamus,eamque esse Paleam

usi per Iesum 6 istum Dominum nostrum n qua nosphia non nosea rus a iustos fumi, ut ea sit e uno baiustitia quae nobis ab ιllo est, Ni HIL DE ADIvroRIO

GRATIAE DEI , quantum arbitror, jnter nos controuersitae relinqher . Atqui

Tneologi omnes Gratiar sussicientis assertores nisfotim possit; litatem in hom ne, sia et diluvialem ipsam & actionem diuinitus adiuuar: profitentur, ergo falso, male, temere, calumniose cum Pelaetio aduersus Augui iniim sentire ab heterodoxis di cutur. Tertium discrimen est quod

quillilib. pEL: Pelagiani adiutorium gratiae, si modo illud aliquando supernaturale

apud Aug. de gr. esse fate si coacti sunt, extrinsecum tantum & praeterea, non simplici- 'ν ς I dc xΑ- ter ad agendum, sed ad Laci ius tantummodo agendum requiri dixerunt Ca holici vero Doctores intrinsecum, S: simpliciter & absolute necctarium dixerunt, ut esset unum de praene sitis ad agendum sicut scholae loquuntur & quotidie personant. Caetera discrimina ex aliis obiectionibus patebunt. obiect. i.E, Ano UBIECTIO ALTER . Diuersum est penitus arxil um gratiae quodny no Gxllieo. homini concedi debet poli lapium, ab auxilio quod ante lapsum ei dem concessum e f: atqui ante lapsum erat auxilium tussiciens.ergo post lapium diuersum ab eo esse debet, nimirum valia us de potentius& l l me medicinale, hoc est nonnisi essicax innititur haec obiectio, Ad li4 'M 'β verbis B Augustini. uis nocιι Mιm hominem antim σ inculpabilem factum , . bbero arbitrio, atque ad bene vivendum potestate libera constitutum Zbed nunc de illo agitur quem s miuiuum latrones reliquerunt m . Sed med es pol ratL.1.de Gl.Che.e.1. Pod vitio nonpotest. QuT cum ita sint, inquit Auctor recens. iam differentia sanae&aegrotae voluntatis,quantum ad bene vivendum, incipit sublucescere: nempe voluntas lana ita robusta erat per initituti nem primaevae suae libertatis, qui primus horno creatus est rectus . ut seipsa nutu suo perinde ad bonum volendum atque ad malum sponte flecteret. non a gratia vel cupiditate flecteretur. Sistamus hic quaeso de bona illa verba postrema. primo contemplemur Respondemus igitur primis errorem ess e dubio procul intoleran dum, Gratiam Dei in statu innocent α& iustitiae originalis non 'xi se olunts m humanam ad senum volendum. Exhorreicunt aures Christianae ad ilha non paradoxa, sed para dogmata. Ouod enim ossicium esse poterat gratiae tunc excitanti S&praeuenientis si non flectebat non mouebat: si non mouebat,non excitabat, si non excitabat, gratia operans& praeueniens non erat. Verum ad superiora reuehamur. Diuerium elipnquiunt, auxilium gratiae in flatu naturae L psae quam integrae &

Soluti .

303쪽

OBIECT HAERET. IN GRAT. SVFF. SOLV. Ex PP. C Xu I. 16'& iustitia originali indu tae. Diuersitatem penes substatiam non agnosco, penes gradum & modum agnosco: Eadem autem Gratia etiam sussiciens diuerses habet gradus, intensior in illis, remissior in istis es.se potest Quid multa, nihil aliud exigit S. August. nis ut haec validior,

robustior, POTENTIOR si Τ, ad hoc ut sanare possit, dein alleuare,postmodum excitare. Haec omnia & tussiciens potest, & aliquando Citam s Aue- b, es facit eo quo postea dicturi sumus modo. B. AvGvSTIΝVS libro decor- grat. e.i. ubi multa

rixa a se pse aduersuisti um tentatus atque turbatus in illo beatitudin s loco sua secum pace fruebatur. Proinde etsi non interim laetiore , verumtamen POTENTIORE Vatia indigent ii. Potentior vero Gratia vi essicax una, altera es ficaci esse potest, ita sussicienti sussiciens: ac proinde nihil essicit argu mentum de sola essi caci concludens. At neutra sufficiens attingit eme- stum, Aisὶ nego: semper enim effectum aliquem producit proximum, nempe motionem dc excitationem voluntatis, Deo enim tangente cor hominις, homo illam in 'unutionem abi cerepotest, ait Concit Trid. sessivi. consenium voto aliquando elicit, licet non infallibiliter, ut capite xv. explicabimus. Quod autem in Obiectione dicitur omnem gratiam Me dicinalem siem her efficacem esse . id fallum putat&S. Augustinus lib. de nat. degrat. lub finem, imputatur tibi ad culpam , quod ' 'le i ta his contemnis. Eodem saepe modo B. Chrysostom. v. orat. in S Iulianum nymo Gillieo. O καἈM.ν Iύλως τ aeger non flatim admonitionem

admittit & in homilia quadam de Poenitentia explicans illud Piaim.

-κ in ; id est. Medicus contumelia ab eo quem curat,affectus, non negligit remedia adhibere, non ulciscitur in aegrotum . quanto magis animarum medicus nostrarum, &c Innumera passim apud Chrysostomum S: caeteros Patres

BiE io 3. in hoc Proprie Massiliensum , alias semipelagianorum error situs erat, quod aliquid reliquum primaevae libertatis putauerint in homine lapso, quo sicut Adam, possit gratia uti& non uti. Ergo idem sentire cum gratia sufficienti error est. Respondemus in eo non esse situm Semipelagianorum errorem, βψlvxiς sed in eo quod existimarant esse in homine aliquod fidei initium sine gratia, & affectum credendi ex solis naturae viribus coorientem , quo ii vellet ad gratiae auxilium peruenire posset. Disertissime testatur id prima contra Massilienses querela ab Hilario & Prospero ad B. Augustinum delata, necnon ipse B. Augustinus lib de praedestinatione sanct orum Prosper ep. ad Augustin. uno verbo , Multi peruorum Christi

qui in Massiliesi urbe consistunt, oec. cum duuini qua humanam operentur salutem, Dei bobceigratia o hominis obedientia, priorem volunt obedιentiam esse quam gratiam: ut initium salutis ex eo νι baluatur, non ex eo credendum sit flare, qui futuat. En tota Massiliensium haeresis, de initio salutis a libero arsi nossine resti gratia praeuenienti. At omnes Theologi , motus ad salutem

304쪽

Caluin tibi .instit.

Exeod Apologet I Galli. o.

L-o THEOLOG. GR E COR. PP. DE GRATl A LIB. I l. initium a Galia arcessint, & progressiam & sinem, in quo igitur, ae aqubus pelastianismi vel Semipelagianismi insimulati sunt 3 C l- uino tantum de ipsis licuit, deinde reliquis ab eo sectariis qui nihil

quam importune & ad usque conuitia vocitare , amplius possitnt. Dices: iuuandi sunt enim, sed ad veritatem inuestigandam, non vero opprimen iam aduertarij. dices inquam, S. Augustinum initio libride praedestinat orae ,s. vi ieri referre illos Massilienses, admittere gratiam praeuenientem: ait enim. Peruenecum sistat res nostri Upraeueniri voluntates hominum D gratia aleantur, atquedi ad uullum opus bonum vel incipiere l/m vel peficiend wsibi quem p amsi Ufere se consent ant quod plurimum eos a Petit in num Vrin e d. cernit. Resipondemus B. Augustinum referre eos id sensile fle 'in onere non quaecumq; etiam fidei, sed de eo quod

prim mside: ansm consequeretur: si iri enim siue creduhiatu ut vocat, siue cred π δ m Dum volebant a nobis esse ante gratiam Dei, unde Augusti

nus addit quod libri sui futurum eli argumentum ι Prius itaque Arim qia host ani sumis A num Dei ese debemorosend ne. sed nunc reston eti

dum eis se di deo tu: d urnat Ubmonia quae de hac re adhibuimus, ad hoc ae cunt valere, )t nouenm s ex uobis quidem nos habere ipsam fidem , ρά incrementum

mus ex Deso: san tu ι Ἱ-s η- ab pDd, uetar nobis, sed ab ipso tam n augeatur et nobicra metito ινιο es t a uob . Contra hunc errorem non vero contra

nostram veritatem armatur de dimicat B Augustinus aduersus Malli-liens es toto libro de Praedesti natione Ss. OB iEcrio . . in doctrina B. Augustini duplex est adiutorium voluntatis: nam aliud ei alm. li est sine quo voluntas velle non potest, sic tamen ut velle vel nolle, uti vel non uti adiutorio in eius libero relin quitur arbitrio aliud tuo et determinate ut voluntas velit Hoc ergo verum & genuinum discrimen est inter utriusque statas adiutorium, quod adiatorium lanitatis seu integrae libertatis inqueret aut non influeret cum ψoluntate, prout Voluntas vellet aut nollet plenistimetque ipsius arbitQoiubderetur: Medicinale vero , iplum bene velle fati i-dienti aegroteque voluntati tribuat. Hoc in primis probat ille diuersus Operandi modus quem adiutoriis cuiusque status tribuit S Augustinus libro de correptione 55 gratia. , di moria is aes Pendι sunt. Ahud est A DiooRivM si NE Quo aliquid non sit: γ aliud e E A D IV T o R I υ MQuo aliquid fit. Nim sine at ment f nonpossumus vivere, nectamniciιma f.erint alimenta , eis fit ut vivat quι mors dolMerit. Ergo adἰuloriam alimensorum est, sine quo non fit, non quosit ut divam s. eis Te o beatitudo quam non habet homo, cum dara buerit, continuos ι beatus. Aia. Morium est enim non solum me quo verum etiam quos propter quod datur. Erat autem adiutorium primi ho

minis, non quo fieret, sed sine quo non posset opus bonum fieri. Tale

quippe erat, inquIt, adiutorium quod desereret cum vellet . in quo permaneret si mellei, non quo fieret ut vellet. Adiutorium vero infirmae captiuaeque voluntatis vult esse tale quo fiat ut velit. Primo namque ho m datum est adiu- tonum perseuerantia non tuo fieret ut perseueraret, sta me, quo per hbenum arbia trium perseuerare non posset: Nunc vero sanctis in regnum Dei per gratiam praede-Dnatis, non tantum tale aLutoriumperseuerantia datur .sed tale γι eisperseueran-

305쪽

ta iba donetur. Item. Hoprima est gratia gine data est primo dam: sed haec Cap. a. potentior est insecundo e filam. Prima est enim qua sit di homo iustitiam haleat s melit: pecunda ego plus potest, qua etiamsi ut velit, oe tanIum velit tantoque

ardore dii qui , , cantis 'poluntatem contraria concupiscentem, voluntatesumusvIncat. Plura ibidem Respondemus ex duobus illis capitibus libri de praedestinatione Ss. bene quidem colligi discrimen inter Gratiam perseuerantiae quae Adamo in primaeuo innocentiae statu concessa est, a gratia perseuerantiae quae nunc praedestinatis a Deo conceditur: ex eo quod illa pri mo parenti concessa sussiciens tantum exstitit quia in statu innocenatiae minime perieuerauit, cum tamen perseuerare posset: haec vero efiicax est qua praedestinati ipsi iniustitia finali perseuerant Verum ex eo discrimine, quod vel ex ipis euentu facillime colligitur obliquissime infertur Adam, imo etiam Angelos, non habuisse ullam gratiam est cacem, sicut etiam prauissime infertur homines lapsos post Christum Sta Christo nullam gratiam sussicientem aut inem cacem, nec ullam aliam praeteressicacem percipere, quod tot locis , tot testimoniis S s. Patrum , tot perspicuis demonstrationibus antea falsi conuicimus. Quod primum enim i pectat erroris istius caput, certo certius est Gratiam illam qui Adam credidit in Cluillum veturum i bi a Deo in mystica illa Ecitasti reuelatum de qua Genes L. in Evangelio Chri-lius. 5 in epistola ad Ephesios loquitur Apostolus; certissimum .inquam, gratiam illam fuisse , hoc est effectus supernaturalis praelianatistimi ρνηοκοῖ essemuam, fidei enim adius nonnisi a Gratia eiu

caci esse potest ut multis probat B. Augustinus lib. de praedestin. IS. Nec ullus status excipiendus est, etiam perfectissimus ngelorum, ut ostendimus lib. 1 Nulla siquidum natura est ram nobilis, valida, quibusvis numeris absoluta, quae ab lolute non indigeat gratia essicaci ad producendum effectum vere lupernaturalem vel minimum, quanto magis excellentissimums Deinde vero. 'ngeli nunc beati habuerunt gratiam qua actu perseuerarunt similem gratiae pi imi hominis, ut in. quiunt aduersarii lii pra : nullo unquam loco dixit aut cogitauit B. Augustinus , illam Angelorum gratiam fuisse solum tortum 'ne quo non, non Vero ad utorium quo cum reuera fuerit illud adiutorium Mevi per illud de facto perseuerarint, hoc est adiutorium efficax. Quod recte confirmari potest ex eo quod aduersarij afferunt omnem gratiam de nullam aliam praeter emcacem eme gratiam per Christum, at Angeli lanctificati fuere ex Gratia per Chri itum, ut docet B Cyrillus s Cyrill . . d. lib 1x. de Adoratione αροDί m --- υ εχ tam, ἐπιχώνα ε Q . ..

, ia. Id est. Angeli de Archangeli, iisque excelsiora , ipsa denique δCherubim, non aliter quam PER L HRis6M sc Lx M in lancto Spiri. tu sancta sunt. Quod iisdem pene verbis B. GREGORIvs MagnuS nuti Greg.im Reg. ς. a. Iur neque hominum neque eAngelorum sanctus eri myi per forastum. Ergo Gratiam essicacem qua sancti fierent, Angeli habuerunt: Similem Vide lib. .hui Adam habuit, ut fatentur, igitur habuit etiam essicacem illam, qua 'ξ P i

306쪽

est essicacem a libero arbitrio nusquam secludit, ut videre eli apud eumdem de Angelis loquentem libro xxi. de ciuitate Dei nonnis operante Deo, operante adiutorio Creatoris, Deo debent quod iuste vivunt. Ango

los autem beatos habuisse aliam Gratiam praeter susscientem aperte testatur B. Augustinus ex collatione malorum , qui suffcientem eae 'gς p h'

confessio aduersariorum habuerant, eodem cap. ix. lib xia. de civ. AvaesI Mi NOREM ACCEPERUNT AMORis DivINI GRATIAM , quam i qui meadem perliae; uni: aut si utrique boni aequaliter crea i fiunt, isti mala Poluntate cadentibus, ILLI AMPLIvs ADIVM aὰ illam beatuuinis plenitudinem pem nerunt. Abhaec vero ostendimus codem loco B. Augustinum aliquam Gratiam sussicientem homini post lapsium concedere. Percontor enim quid intelligat per adiutorium, an polir mis hisce verbis: uunc autem quibus deest tale adiutorium, tam pana peccati est quibus autem datur, secundum Uzitam datur. Aut intelligit Gratiam sufficientem, aut intelligit Gratiam efficacem per illud, late adiutorium; si Gratiam efficacem, id volumus, dicimus enim eam non omnibus dari, sed quibusdam , ut ibi diserte habet: Si autem Gratiam sufficicntem, ut fert obiectio: consequitur Gratiam sufficientem quibusdam dari, habet enim, quibus autem datur, per gratiam datur, Li ςst gratis datur. Perspicuum vero est B. Augustinum ultimis illis verbis loqui de auxilio efficaci, quod quidem licet

cum sufficiente collatum vocet, tale adiutor ram non oportet interpretati quasi sufficiens sit; sed quod sussicienti simile sit in ratione generica auxilii,5 quia eadem est ontitas&substantia utriusque gratiae, licet S. Aug ibid. lib. do gradus, modi & relationes diuersia sint: toto enim capite cofert adiu- 'xorium quod nunc datur sanctis perseuerantinus, S per illudpermanen

tibus circum ardore Hlgenιibu ,m comis doluntate 'unius )oluntate vincentia

bus , cum eo quod datum est Adae non perseueranti, tametsi cum eo perseuerare potuerit. Caetera Gratiam sufficientem abdicantium ar gumenta ad Gratiam efficacem propius spectant, ideoque in capita quaedam sequentia disserenda. Execrandam praeterea neoterici vernaculi blasphemiam qui Gra. Appi I pr Gall. tiam sufficientem dicit esse eam quae a diabolo dareturili diabolus gratiam δε--i : eo quod culpabiliores reddat peccatores: At ipse idem vernaculus antea cum auctore sivo dixerat Adamum habuisse a Deo gratiam

sufficientem; qua igitur fionte talem esse dicit qualem diabolus da ret Ratio vero quam affert, nullius ponderis est: gratia enim illa culpa biliores reddit peccatores non per se, sed per accidens,quia illam auer santur : sicut Euangelium & sermo Christi Iudaeos etiam culpabiliores effecit: d ipsius miracula Capernaitas Cometaim& Bethsaida, Sc longanimitas Dei quoscumque in peccatis iram sibi thesaurizantes in die ' irae, magis obnoxios reddit: de Iudaeis ait Christus: si locutus eis non fuissem, peccatum non haberent: & Christus ipse dicitur lapi, ofensio-ms, petra scandali ,-signum cui contradicetμr, postus in furniam multorum:

307쪽

i V. ob;Ecl. i. Obiectionum, quae aduersus praeceptorum possibilitatem cui Gra Calum et iuste. s. tia sussiciens necessario coniuncta est, Prima eli apud Caluinum lib. N . f AR βψ' see. institutionum: Augustini sententia est Deum impossibilia aliquan

Lib. de eoit. & gi. do praecipere, ait enim ad Valentinum iubes Deus qua non postumus.Vnde& pluribus aliis ex locis persimilibus sequitur in doctrina B. A ugustini nihil esse certius ac fundatius, quam esse praecepta quaedam quae ho minibus non tantum infidelibus, obcaecatis, obduratis, sed fidelibus quoque & iustis volentibus, conantibus secundum praesentes quas habent vires, sunt impostibilia: deesse quoque gratiam qua fiant possibilia. Solutio. Respondemus, nos huic B. Augustini propositioni quam dilucide pollea exponemus , opponere verissimum & simplissimum eius.

Lib de te 3elibet. Quomodo igitur J. Augustinus alibi dixit, iubet Deus ab qua qua non arb.c.16. possumus Solutio facilis, quae non possumus ex viribus naturae conce-S ustust ter. i. dedo, Qx Viribus gratiae, Nzgo. Sic enim soluit S. Augustinus ex Apostoli verb.Apost. i. Cor vel potius Dei ad Apostolum verbis. Suficit tιbi gratia mea, non fluscit tibi '' γ mi u tua. Verum obiectio aliud subsuinii: Deest Gratia, inquit. Imbnon deest: sessiciens enim immediate adest, ad petendam & impetrandam esecacem, siue actu fidei, siue spei, siue precibus, siue bonis operibus quae suo modo orant,ut postea dicemus: effrax vero me S. Aug.degrat.& diate per lassicientem. Germana B Augustini sinceraque mens haec φ φ ' Magnum aliqui Pelagiani ci reputant, quando dicunt non iuberet DeWquod ciret non pose ab homines exi. Quis HOC NEsCIAT Sed ideo iubet aliqua quae non possumus, di nouerimus quid ab illo petere debeamus: ipse est enim Mes; quae orando impetrat, quod lex imperui. Ecclesis si volueris, conseruata mand ta cire. Certum est enim nos mandata seruares dolumus, sed quia aeparatur u luntas a Domino, ab illo petendum eri di tantum velimus quantum susscis ut το-lendo faciamus. Sic etiam cum superius dixit, Deus impossibita non iubet,

sed iubendo monet m facere quod mos, ct petere quod non possis. Atqui petere non possumus absque gratia sufficiente ad petendum, ut enim ait dii uinus Apostolus. d Re 2 κατῶ ξώθα - ' ἰ I si Cm οἴδει, a. ' -Λ

mus sicut oponeι ne mus: sequitur Solutio: Sed ipsis inius postuti ro nobis gemitibus inenarrauellibus postulat, id est postulare nos facit, ut exponit S. Augustinus, dixerat enim immediate antea Apostolus ὼ πυ-ς ά.

f itatem nostram. Num quid oremus, &c. Quomodo igitur adiuuat postulans siverintercedens, id est, per Gratiam vehementer nos intercedere faciens;quemadmodum exponit S. Chrysostomus ad eum locum, &S. Augustinus lib. i.& a. contra Maximinum & nos de eo loco inferius. Vt autem ostenderet Dei Gratiam hanc nunquam homini deesse quoties praeceptum naturae vitibus impar occurri Diuitiam by Coos

308쪽

Conei lium Tridentinum huic S. Angustini dicho adiecit, duo haec ver- Concitatid lis . ba mire quadrantia, & adiuuat ut posti totam sententiam ita comple- ο ς.pa ctens, Nemo temeruirria illa Gra CPatrabussa anathemate prohibita doce et tidebet, Dei praecepta homini iusti cato ad obseruandam ese impos Aiba: nam Deus imp/ssibilia non iubet. sted inbendo monet cir sacere quodpossis c petere quod non poἶis. ω' uomat ut pessi. Ne quis scilicet diceret, at petere gratiam sine priori gratia a liuuante non possiim. quae mihi deeit: idcirco Synodus iure suo addidit; ET ADIUVAT UT POSi - obiecti obiectio L. vide iustis interim taceamus, certe Gratia quae ad prae .ceptum exsequendum necessaria es . potest merito ac iuste peccatoribus a l eo denegari, in poenam scilicet peccati siue actualis . quod numero ac frequentia ab adultis committitur, siue etiam ori , etsi actualia desint, quod quidem etiam gratia Deoque inuisos reddit. Quod illud S. Augustiquamia, selyι ea cubare videantur, non admittit hanc exculationem qui scit stfecisse hominem reclam , eique obedientia dedisse praecetum, nec nisi eius, quo male et us est libero volunta is arbitrio, etnam quod transerit in posteros, manasse indignos ho-

rii spectat. Ei de eotre p.&Ut.c magno

ginalis

peccatum.

Respondemus Gratiam ex se quatenus gratia est tam iuste posse denegari , quam verum est homini cum datur, gratis dari de ut ait S. Augustinis nullis praecedentibus meritis bonis imo multis malis: Dcnegari vero sufficientem non posse, stante praecepto. & praecepti obligatione ad cuius era secutionem Gratia absolute necessariae iri Vt enim s rhosii 4bpiss

ps ibie iudica re mi ab homine Iliret, si considerans infirmitatem tuam, des Ospub praecepto, confortare in exemplo. Sed etiam exemplum mul/- est ad te: adest iste qui praebuit exemplum ut praebeat mauxit um. S. loannes Chrysostomus

cum operibus laboranti fert opem: Deum enim CooPERANTEM ET AD IvvANTEM habemus; quod etiam protendit vel ad eos qui . - τί ε, α των μα Ου inciderunt In Vltimam amentiam, obcaecatos & indura tos, Paraenesi ad Theodorum. ed absiurdum, inquis, Gratiam debeari : cum Deus nulli debeat, multo minus debitoriptura vocitat. Hoc litigare es, non disputare ut ait S. Axit se vineae suae omnia quae debuit, fecise apud Elatam

populo Isiraelitico nihil debebat, debebat sibi, bonitati suae, veritati tuae, pacto tuo, veracitati suae; addo hic & quodammodo militiae suae debere: ex hypothesi enim quod uraecipiat, eo quod iustus est nihil impossibile ut praecipiat, militiae suae debet id possibile efficere, quod praecipit, si alias nisi efficiat, impossibile sit. Idcirco B. Augustinus dixit , ni sime creditur DEvM ivsΤvM ET BONvM possibiba non potuisse praecipere. Quo referri potest illud Gregorij Nyssent K οἰ- οι - Greg.Nyssorae.

ut peccatorem scri ugustinus Deus dia. Deus vineae. id est

Esai capis.

309쪽

solutio. Pati l. s. Aug.L3.de lib.

1 c THEOLOG. GRAECO R. PP. DE GRATIA LIB. II

Id et t. Bonitatis,capientiae, iustitiae demonstratio. Voluisse enim salu tem dare, bonitatis testimonium est. Guod autem tanquam ex pacto siue contractu fecit redemptionem eius qui tenebatur, iustitiamo tendit.

Obiectio 3. In doctrina B. Augustini necessitas non impedit quominus peccetur: praesertim cum peccatum cli poena peccati. Vnde cum B. Augustino obiectum a Pelagianis fuisset quod ita definiisset

aliquando Peccatum est voluntas retinendi dei comequendi quod ιuli a dei ut Lib 1 opii mpers unde .ibenum est astinere. Ita sespondet B. Augustinus, H cdsuitum st Rivi 37 μ i1- quod tantummodo peccatum est non quod etιam poena peccati. Deinde Vero, ad Iulianum. Multum emas qui vel necelsitatem nultim putas esse peccanin, vel illam non intulos sit in peccati esse poenam . quod nulla necessitate commistis est. Responsione optima ad laoc argumentum fraudare nolim auctorem celeberrimum Theologiae Professorem R. l' Petrum a S. Iosepho Fuliensem ascetam, libro defensionis S. Augustini. Dissicultatis huius praeclaram solu tionem repetit ex S. A ugustino lib. 3. de libero arbitrio.

Hoc breuissimum tene. s cetumque illi causta est voluntatis , Sl'ON EI POTEST RESISTI, sINE PECCATO EI CEDITUR. Si autem potes , non ceuia tur, i non prccabituri e Iori albi incautum Z ergo meat ne fallatur.-ιra ta fallacia est, i caueri omnino non possit ' D ua est, nuga peccata sunt. Q 'sENIM PECCAT IN ho QUOD NULLO MODO caueri possi Ex his Augui it

ni verbis hoc primum constat, nullam esse proprie dictam Peccandi necessitat m. Si quam igitur necopalem peccand esse dixit alibi B. Augustia. nus,nunc viden dum eli quibus de peccatis loquebatur & de qua etiam

necessit te: ut cum eodem loco meminit peccatorii quae vel ex ignorantia i in cibili vel ex concupit centia oriuntur. quibus vitandis dicit non hab re liberam albitrium esse iusti imam paetam,ut amιttat unusquis It e rηο bene uti noluit. Quibus verbis non necessitatem, neque priuationem

proprie dictam liberi arbitrij, sed dissicultatendolam significari, pro

bant ea quae respondet iis qui conquerebantur eiu simodi vitia in prolem primi hominis esse transfusa, Recte fortasse quererentur, si renon, cirlibidinis nullas hominum victor exisseret. cum dero ubique sit .sens ' mulus

modis per Cneatura ibi Domino struientem, auersym docet. doceat credentem, consolithulerantem. diligentem exhortetur. conantem adiuuet, exaudiaι d precantem: non tibi deputatur ad culpam quod iniuras ignoras, sed qa6d nexigis qua rere quod ignoras: neque illud quod vulnerata m-όna non colligis, hed quod volentem sanare contemnis. Iga tua prepria peccata sunt. Eadem verba ne quis dicat B. Augustinum incaute profudisse ante Pelagium exortum tepetit de confirmat & aduersus Pelagium intorquet libro de natura & gratia: in quibus non ignorantiam inuincibilem, sed solam vincibilem esse proprie peccatum, concupiscentiae peccata non committi ex necessitate cum vitari possint aut lanari, luculenter olfendit. Quum igitur aliis locis ait esse peccata quaedam ignorant ae & infirmitatis quae necessitate fiunt: id intelligit, vel quia motus primo primi concuἰ il centiae necessari j, de ignorantiae inuincibilis tenebrae, aliquando pec- Duili od by Cooste

310쪽

cata a B. Augustino dicuntur : eo quod a peccato primi parentis, peccato s. Aug.de lib.atb. illo liberae voluntatis originem ducunt, Vt Ιplem et loquIcur, Iacut ιnguam v camus non Νlum membrum quod more movemus, dum loquimur, sted etiam quod hujuς membri motum conf quitur, id est, formam tenoremque . verborum. Vel

quia consensiis etiam in illos motus, qui vere peccatum est , secundum radicem illam necessariam a quibus initio concitatur necessarius dici potest, quemadmodum vere liber est quatenus a voluntate libera proficiscitur. Aut profect tandem peccata quae vere peccata sunt, ' .Rgi sis pq cum necessitate, id est magna cum dissicultate ea vitandi coniundia

sunt, praesertim peccata ex consuetudine, cui dum nim rep*tur. fit neces s Aug. . . consessi. st.ts ut iple ait. Quae tamen non est proprie dicta necessitas , sed ea tantum de qua idem d. Augustinus ait, Hanc vincere qficillimum est: Et S.Aug.l. i. deser. tamen hanc ipsam consuetudinem ι se quisque non deserat, . 6bnssianum mjb PQR riam non refo mi et, illo duce atque adimiore superabit. Atque ut aliquid ex nostris Patribus Graecis , quos S. Augustinus non aspernatur, adiungamus, unus saltem audiatur Gregorius Theologus is λαια. - ς μ. δαία, αι πιλήμων. 5 - λεγεαι U δωνά μεως ελλ dιν - πιτε - μαρι v. g Ii ως 'ari σαμ, ε δἰ ώι ori L M,. Gyςg N η.or t.ιε.

eto ς ... αῖά -ri ν- id est Impossibile multa significat. Dicitur enim ex defectu facultatis & aliquando &relative ad res varias. Aliud est veplurimum. Aliud ut a ratione alienum. Aliud ut a voluntate abhor- acns. Vt Matth. ix. Quomodo potestis bona loqui, cum sitis malit Quoeli impacto id impossibile , nisi quia voluntas repugnat s Addit aliud S curi ia, .en αnν π διαγαγεν δουλη, , naturae quidem impossibile . Deo autem volenti possibile. Quale certὰ est peccati per Gratiam fuga, &conuersio peccatoris. Reliqua aduersus possibilitatem praeceptorum argumenta , ex sequentis controuersiae discepta

tione mendent.