Habertus de Gratia ex PP. Graecis

331쪽

188 THEOL. GRAEC. PP. DE GRATIA. LIB. IBCAPUT XV. In quo decυratur gratiam subsicientem esse Gratiam pia dispositionu ad efficacem.

O V tum saluti comparatam a Chri

sto gratiam esse ex Aposolo docetur adsensim PP. II. Gnatia su cientis de iptio, Gratiad otionis F. pernaturaru adfriacem, quae duanu modia confertur a Deo , ex Script. o PP. III. Gratia hie 'ciens quo modo in Schola Sorbonico defietneor. Gratia petendi, GraIlia oriatunu , Gratia 'AE ἀθυι ιμ-

Iursus Apollotus uniuersalem Christi venientis, laborantis S morientis erga homines prouialentiam, & beneficentiam quam superius ex multis itilius locis testatam fecimus, iterum hunc in modum

commendat:jiculper unius delictum in omnes bomines imcondemnasionem, sic est per unius iustitiam in omnes homunes, in iust cattovem ditae. Hic autem locus cum de iustificatione essi- caci , quam Omnes homines non consequuntur vitio autem non

consequuntur suo qui sunt ipsius expertes) intelligi non possit, sane de suffcienti per gratiam similem iustificatione intelligatur penitus necesse est: cuius origo a Christi meritis uniuersum in orbem promanantibus derivatur. Quamobrem apposite verba illa sic Paraphi asi donauit Theodoritus Cyrensis Episcopus εἰ ὰὐα ωσὼ α, άλη

- , ζωων. Id est. Si haec vera sunt , ut vera lane sunt; quemadmodum illo Adam p amaricante uniuersium genus mortis sentcntiam passii meli: ita certum est iustitiam 3 aluatoris omnibus hominibus salutem negotiari. Plurima autem emphasis est in illo verbo us πιυευ , quod ex parte Chri lii Omnem operam ad id insumi & adhiberi ab eo sgnificat, ut in nullo dest quod ad procurandam hominum omnium salutem conducat, ut ait B. t aulinus Augustini studiosissimus, omnem hominem , inquit, quantum inje es, fulvum facit fhrstus, ostendit Dissili eo by Cooste

332쪽

sWFIC. GRATIA PIAE DISPOSITIO N. CA. XV. 189

ostenidit in raris, quod omnibus si elint, prosit. Quo quidem ex capite gratiae suffcientis a Chiilto ubertim manantis atque salientis copiam ut ex fonte quodam gratiarum inexhausto deduximus, cui quidem soli inimici Ioseph iacula habentes inuiderunt: nos benedicimus Domino de fontibus Urael, ibi Beniamim adolestentibus in mentis excelsiu, Principes Iuda, duces eo

nim: summi quique Theologi & omnes orthodoxi Doctores, quibuscum in templo Dei canimus Manda, Deus,virtuti tua'. confirma hoc Deus, quod operatus es in nobιs a templo senecto tuo.

II. Quando vero ad Gratiae iussicientis notionem apertius explican- Deseriptio gratiadum, verumque ab ossiciente discrimen aperiendum huc disceptati suficienti . nisusque prouecti sumus: Censemus primo cum aliis Theologis non i essedit crimen illud naturae vel entitatis diuersiae: utraque enim est actio Dei lupernaturalis intellectum & voluntatem assiciens & moraliter tantum differens . propter habitudinem & modum coniunctionis certae & immediatae cum effectu quam vel ipso nomine essicax so- Μ.nat ; quamquidem relationem certo ac intallibiliter, Vt inquiunt,ac etiam immediate cum ipso effectu supernaturalis & liberi consensus compleri suffciens non habet, sed, vel contingenter vel mediate. Arbitramur proinde&dicimus secundo gratiam lassicientem esse gratiam dispositionis supernaturalis ad gratiam effcacem, utpote ex cuius bono usu & effectu incompleto Deus postea gratiam completi effectus certo productivam seu effectivam, creatae voluntati

concedat.

Quo fit ut accurate sit animaduertendum Gratiam escacem duobus modis a Deo conferri: primo quidem solitarie & immediate abs. que ciratia dispossitionis seu gratia si issicien te praecedenti: secundo ve- 'ro & ut plurimum & mediate & praecedenti gratiae suffcientis vel se-rnet, vel pluries oblatae , paulatimque auctae acceptatione bonoque vis tanquam praeuia dispositione Uterque modus tuis apud scripturam sanctosque Patres argumentis non caret. Primo siquidem modo excitatus repente videtur ad Poenitentiam David, qui quamprimum a Ret.isensit se a Deo per Prophetam perstringi, dixit Peccam Domno. Eleganter & concise , Basilius εἶδε ε me. με. -υἀου, . -ia'; Δγά, ἶ- hφ' η' iαηι. Vidit vulnus: confugit ad medicum: Peccaui,inQquit, &statim sanatio. ita videtur semel vocatus semel ac simul conquersus S Matthaeus, escacissima quidem gratia , nullius iussiciemis

p uio molimine: uti ple dele ingenue narrat: auum transeret lepus inde ' dit hominem sidentem in telomo, Matthaeum nomine in au illi, siquene me; in purgens pecμ μsseum. B. Hieronymus, Maiestas diuinitatis occuliammo ad Hi tib iR MV. se dentes in ere poterat a lecta. Si enim in Magnete lapide e fluccinu haec essem, dicitur, ut annulos oeshpulam Ir festuca bi copulent: quanto magis Domι-nus omnium cieaturarum ad se trahere poterat, quos volebat s B Chrysostomus chi, cho. , ,

333쪽

α ψ1 2st 64 ηι - σακοης. Id est. Uirtus vocantis, obedientia vocati; non

repugnauit, nihil ambigens dixit . confestim obediuit, testimonium perhibuit opportunitati vocantis , perfecta vocati obedientia J Sie

etiam Petrus ad nutum oculi conuersus, apud S. Lucani. Et conuersus Dominus res exἰt Petrum,m recordatus est Perno . S. Ambrol. lib. comita. in Luc. Quos hsius respicit, plorant deliritum. Neta ut primo Petrus in non struit quia non respexerat Dominus. Negauitfecundo, non leuit, quia nondam rege-xerat Dominuo Nexauit tertio in reJex:t Iesus, ille amari e fleui . Qaidam priscorum interpretum volunt Petrum a Iesu absente intus in corde respectum fuisse, & subito illo gratiae at pectu conuersum. S. Augustinus non est corpo uti ista respecto Auinitus facta , dimistericordi re Domι-no rejicientepaeniteret eum c salubruersere sicut quotidie dicimus, Re pice crexavd m , m conuertese Domine m libera anImam meam. Paulus tandem spirans minarum & caedis viqi cinusitam suasisne quam intrinsecus Dei gratia comitatur .ut docet S. August. lib. de spiritu & liti. tepentino &Gratiae efficacissimae motu quam tuli:ὸ circumfulsit lux de calo, vocem --δuit d, centem ib.: unde Saule, me. Ego siumffusc c. Conuersus, dixit, omine qu:d me vix saceret B. Augustinus quo non fere libro gratiae efficaciam praedicat Quam nabida voluntas, qμamfuriosa, quam caca, hic tamen una dis per Poce prostratus, occurrens disque tab τιμ, quo mens illa γ v luntas refracta sevitia retorqueretur m corrigeretur ad fidem, nepente ex Euanrelis minabit pescumne, mirabιlior pr.ed. catores eius est. Mira, mira lege apud

Chrysostomum hol nil. ad illa verba Paulus spirans minarum&caedis. Α tor. ix Ex quibus liquidum erit, Gratiam illam qua subito hami iniectu magnus ille piscis captus est, fuisse inopinatistimam simul &potentissitnam,nullamque aliam immediate praecedentem habuisse, cuius dil positione introduceretur. Alter autem est modus Gratiae specialis impetrandae de obtinendae, per gratiam piae dispositionis, siue sufficientem, ex cuius acceptatione&bono usu mouetur Deus ut efficacis Gratiae lucem & motum humanae menti ac voluntati immittat. Utrumque modum assequendae Gratiae effieacis etiam apud S. Augustinum reperire est: Is enim libro de spiritu de litera sic habet. Ideo lex iubet, i admoneat qui aciat fides: ut cui iubeturA NON DvM POTEn , sciat quid petat : Si autem CONTINvo p test oe obedienter facit, debet etiam sicire quo donantepotest. Primus modus gratie effieaeis a Deo sine suffieiente datae, designatur illis verbis, si CONTINvo P Esr: alter vero cum sufficiente illis verbis si NON MPOTE T, PETAT. Nam petitur efficax per sufficientem. Iterum S Augustinus lib. de natura & gratia, Deus iubendo monet c facere quod ρυμ

per efficacem J m petere spei sufficientem in quod non possis: quibus

verbis recte bynodus Tridentina addidit ad utriusque gratiae complementum , . aiu-ι ut posti. Haec autem ex sequentibus elucescent. III. Gratiam itaque sufficientem optime describit Schola Sorbonica Diuiliroo by Gorali

334쪽

supplCIENS EsT GRATIA DISPOSITIONIS. CA. XV. i=r

apud Philippum Gamachaeum Regium Theologiae Profectrem: Au- Gratia sufficiem xilium Gratiae ex cuius ope & bono usu homo a Deo excitatus Gratiam a P Hi SorbonicoseMeacem confeci ut potest. Quod praeclare ostendit ex doctrina Tri ei ui 'i cimisit. dentinae Synodi lassui. ubi declarat homines prasse bona opera perfi- q degrcere,dummodo gratiae diuinae non defuerint:additque hanc rationem X qqm i quia sicut Deu, caestu bonum opus , stasepe sic: et quasi diceret aliqua auxilia primum dari hominibus ad salutem, quibus dum bene utunturcae era deinceps acquirant: explicatur id clarius ex cap. vi. eiu idem sessionis. ubi Conci hum ex professo varia auxilia enumerat, quibus peccatores disponit ad iustificationem: primum elicum gratia excitati fidem ex auditu concipiunt, credentes vera esse quae dicuntur: alterum ubi anima duertui se peccauisse: Tertium cum utiliter concutiuntur timore diuinae iustitiae ; Quartum ubi per timorem conuertunt se ad misericordiam. Quintum, cum ex consideratione misericordiae in in i pem veniae & peccatorum remissionis eriguntur Sexto tande ita ac pol remo Deum super omnia diligere incipiunt: ita enim lex tus Con-ciiij intelligi debet, vivarijssint gradus actualis gratiae, alii aliis pilo res a primae vocationis exordio usque ad perfectam iustificationem. Nos igitur ex iis aliquos ut plurimum hac veluti via dari asserimus , &plures vel pauciores sicut Deo placuerit. Summa enim rerum penes

Deum est. B. Augustinus. bur autem ilium adiuuet, iliam non ad Ruei, i s Auis see de peei iam tantum , illum aAιem non tantum: istum R, illum isto modo, penes tyμm est, cator. mer c. . tam secreta ratio m excellentia potessatis. Exploratum enim est varios esse

gradus sessicientis gratiae, vel ex uno Chri lii apud Matthaeum dicto: Vae tibi Cometaim, vae tibi Bethfrida , quia se in Tym m Sidone factae

Pssent virtutes , quae factae sunt in vos is , olim in cilicio in cinene poenitentiam egissent. Meruntamen d co vob/s, pomis ni remissio erat in d e iuilicinquam vobis. Idem colligi potest ex cap x 1. Regina Austri cim mimiasium gent iniud cro aduersiccgenerationem stam eam Pe condemnabunt. Simile quid Erich.e.16.1t.

ex Propheta Ezechiele decerpi potest. Sed ad rem. Auxilia igitur Gratiae susicientis sunt dispositiva ad essicacem, &ipsa quoque iecundum se spe lata possunt dici essicacia non simpliciter effectus completi ad iustificationem vel ad meritum, sed essicacia secundum quid effectus videlicet incompleti, inchoati, dispositivi & praeparantis impeti antis primo remote, propius ic tandem proxime; qualis est actus fidei, actus spei, actus timoris, seruilis primum deinde filialis'. imperfecti primum dein paulatim persectioris, atque inter haec omnia , orationis. Unde heologiae celeberrimus Professor Alphonsius Lemoinus Doctor Sorbonicus, Gratiam illam ussicientem gocuit esse Gratiam petendi,seu Gratiam orationis de qua toties B Augultinus: & verum id quidem lententiaeque nostrae prorsus consentaneum , hoc sensu quod apud B. Augustinum fides & spes etiam orant & Omnia bona. 'Opera , quae in complexum gratiae sussicientis veniunt, suo quisque modo pecul iari, apud Deum pro impetranda ab eo gratia eficaci intercedunt. Nos autem, ut prioribus insistamus ve igiis, ut gratiam ad illa bona opera gratiae essicacis auxilium attrahentia actum fidei,

335쪽

THEOLOG. GRECOR . PP. DE GRATIA LII. I l.

spei, timoris, patientiae, cinus cumque virtutis simul cum statu diationis pcrseuerantis uno verbo complectamur, vocamus gratiam illam susscientem, gratiam piae Dis PostTio Nis: cuius sibi succedentibus variis motibus respondendo , iisque bene utendo, quod a nostra voluntate pol eam concessam pendet, gratiam effcacem comparatum iri Deo fauente siperamus & credimus. Sic autem se rem habere praesertim ex praecipuo & frequentiori ipsius effectu ad quem maxime inclinat, nimirum ex oratione & precatione, tam secundum B. Augustini quam Graecorum Patrum hactenus inexploratam mentem tradituri ac explanaturi sumus. IV. Gratia piae dispois Gratiam UVae d. postionis ex triplici praesertim capite apud B. Au-siuum Aug gustinum elicere & omnium oculis exponere perfacile est. Primo q ui de vi ex humilitatis sensu , qui ex propriae infirmitatis dc indignitatis s. g.c. s. agnitione nascitur; ita B. Augustinus libro de peccatorum meritis νbi docet verum illum & natiuum humilitatis lenium esse a Gratia ta

tum . mtium siverbiae nisi ad uuani gratia supera Ar, ad ι usti Dam ne sconuertι-

tur. Haec verba manifeste ostendunt, humilitatis sensu in esse a Gratia ad iustitiam disponent .' Secundo ex actu fidei, quo credimus in Deo solo nostrae infirmitatis remedium esse constitutum: hic actus fidei nondum iustificat, sed ad iustificationem valde disponit, &proinde est a Gratia susticiente, L. 3.q q. oc non ver efficaci, sed ad efficacem impetrandam disponente. B. Au-ddec. i diabit . gustinus fidei primordia vocat quasdam fides inchoatu mec conceptionibus

φI, 4 iς - - sectiori ait, Spiritus gratia facit γι habramis fidem , di per dem ι ei orando vipsimus fame iub mur. Tertio igitur eadem gratia piae dispositionis ex orationis necessitate conitati quia sicut oratio eli necessaria ad impetrandam gratiam efficacem, ita gratia est temper necessiria ad orationem ad quam adt

S. Aug. ζP d sex' tibimus etiam nondum inhabitans. Curissime B. Augustinus si dixerimus mentem praecedere orationis, ut donum Atratia i ethcacis consequatur. IN trando quidem oratio quicquid impet Ait, donum D i esse ostendit, ne homo ex.=mei . Aelflo sibi es, quod si in potestate haberetur, non utique poscereturi

rumtamen ne saltem orat lonis putarentur pracedere menta, qu. bus nυn gratuita

daretur gratia, sed tam nec gratia esset, quia debita redderetur: etiam ipsa oblatio inter g auae munera reperitur. Quid enim oremus . ait Datior Gentium ,sicut oportet ne sicimus, sted iste lyritus interpellat pro nobis gemitibus anenarrabitibus. Quia est interpellat pro nobis, nisi interpellare nos farit Z ctrc. dix rat eum Im spiritus ipse adiuuat infirmitatem nostram me. Vide locum prolixum re de

cretorium.

Quarto tandem gratia piae dispositionis probatur ex quorumvis bo-

norum operum quae a l impetrandam Gratiam efficacem praecedunt ociuuant, quae cum nondum a Gratia efficaci fiant certe a Gratia su D ficiente quam nos dii ponentem appellamus, fieri ea necesse est.

336쪽

sVps IC. GRATIA PLE DISPOSITIO N. CA. XU.

B. Augustinus extremis lineis libri de Catechizandis rudibus. Opera Augeas. nrisiencordiae cum pra humilitare impetrant a Domino ut non permittat teritos seuos sentiri plus quam posint si Inere. Illas autem donas actiones tum super naturaleS esse, tum a 'irituaratia nondum tamen ιnhabitan e fieri docet B Au S Aug ςp- 0

gustinus epiliola ad Sextum. Haec omnia etiam a gratia disponente in anima produci humilitatis senium aetiim fidei, orationem, pia quaeque Virtutum opera,effca- Horii studcem tandem gratiam , Deo impetrare Graeci Patres praeclare docent. Potes Graecos. De Actu fidei di de virtutum op ribus iam diximus. Permulta libro i. De oratione quae ab eadem gratia dis ponente proficiscitur & gratiamessicacem impetrare solet, hic amplius loquendum est B Cyrillu e. ii iHierosolymitanus de draconis tentatione superanda differens , haec O 'T ' praecepta tradit, fidei actum consulit, orationis astatuitatem , s mi , mr

NO I. 3 τ λ Mentem Draepara, ora frequentius, meum hoc dicimte est. tuum agere, Dei perficere: haec omnia autem a Dei potentia &misericordia expectinda ibidem inculcat. B. BAsi Livs in Alceticis do S.Basil.reg. bre-cet primit orationis vim totam a Spiritus sancit inspiratione pendere es dona ubisistex loco Apostoli ad Rom. viii. Nam quid OremuS sicut oportet nesci- e. r. mus : deinde quanta sit vis orationis ad impetrandam gratiam qua peccata remittuntur: qua qui pie precatur. Z π ἐπι stu, οἰ brui in m Ossicium suum non deseren , cibg NV rinpiat a gratiae diuinae auxilio non de Ilituitur. B. GREGORIvs Nyssenus πιλ- mos Nar. etiam

Id est Magno ad Deum ascensu nobis opus est, Vt cognoscamus, quorum infligi sumus contentio vero orationis vivida esscitur, augetur,atque exanimi sententia profertur, cum agno cimus quorum indigi simus: atque sic oratio nostra potius per oculos lachrymantes J quam verba effunditur. idem vero talem orationem a Deo inspirante pen O si or dere docet hom. i. de oratione , s ne qua exemplo prodigi ne Patrem To.a. nominare tantum abest ut bene precari possit. Id vero dilucide habet

etiam Dominus ipse petentibus, quomodo precandum sit, iuxta id quod dictum est Qui dat precem precanti. J inter alia verootationis

decurtu stadii Christiam de peccatorum conuersione termonem habens, docet primo Deum esse .m-ν-τί- μω Λιιω Deum ad auxilium p bendum paratum esse: deinde vero, ο θεοῖς ως-- με os

337쪽

THEOL. GRAEC. PP DE GRATIA. LIB. H.

, - ῆι umin. id est. Deus bonus solus medicus spiritalis, Animal laboranti morbo malitiae, infidelitatis, temeritatis & reliquis peccati affectionibus, ad Dominum accedenti, S auxilium ipsius quaerenti,& in misericordiam ipsius intuenti ac spiritus gratiam flagitanti, liberationem de medicinam concedet J Ac ne quis istam diuini auxilii postulationem a propriis viribus esse fingat, ς -οτη ψυχη τηι

di anima auxilium consequitum cum per fidem coeleste donum sumit constituta,& desiderium suum per gratiam in spe certissima collocarit,

Aliquando gratia diuina deprecanti tantum & petenti datur Quia bo nus est dc clemens Deus, & petentibus po ulata largitur J Contulit

tamen reliqua bonorum opera Orationi adiungi tum ad conliquen -dam,tum ad conseruandam augendamque gratiam. V S.Chtys in P 6. B CHRYsosToMus in Psalm. Ix Exponens illud, dimor in oppon

α - , κ, α riga' L HI α δ m. Id est. Duplex auxilium dicit, & quod adiuuet, & quod in opportunitate adiuuet. Hic etiam aliquid aliud si gnificauit, nempe quod nos operari oporteat. Qui enim adiuuat, uti. que operantem adiuuat. Non igitur oportet nos animo dcficere, s d& preces afferre, & Eleemosynas, & omnia quae a nobis afferri ponsent. J De omnibus simul bonis operibus ibi loquitur,ad gratiam comparandam per gratiam faciendis : Quorum numero prece, quoque comprehendit : de precibus vero solis alibi mul toties. Idem in Psalm. M 'μεῖ' eYYix. de redemptione iniquitatum verba faciens , AGωμὶμ

ἰαι, V εima:ρω- Id est. Perseueremus rogantes & orantes , & nunquam desistamus siue acceperimus, siue non acceperimus. Si enim dare situm est in eius potestate, in eius etiam poti state situm est,quan-s3p do velit dare. Tempus autem optime nouit. Perl ueremus ergo sup plicantes,rogantes, confidentes misericordiae ipsus & clementiae,quae Chr. to. t hci. g .m nostra sunt afferamus &c. J Uerum & S attana ad bene orandum redi h - .dςdς, 9 ς quiri non obscure sentit ac docet homis i. de precatione , ter ita lo

338쪽

supplC. GRATIA PIAE DISPOSIM CAP. XU. in

, εἰς ε των του -υμυ-ς ἀιέ γ - αγε. .. Id est. Impossibi Ieest homini ut diuinae allocutioni sussiciat, absque operati ne spiritus: oportet ut gratia spiritus ad nos veniens nos sortes & fidentes reddar, ut spiritus essicaciam assequamur. Legenda ad calcem usque homilia eth. De gratia quoque disponente necessaria ad Actus fidei, ad Eleemosynas& pia opera quae gratiam effcacem iustificationis praeced ut chi, hom ,..inae veluti prouocant: facunde disserit hom. in Acta. ι τὶν seu riυν εἴ acta.

Id est. Nihil nostrum esse putemus, ubi ne ipsa fides nostra est. Quod ch; autem nolira non si fides, audi Paulum dicentem: & hoc non ex nobis, Dei donum est. Eleemosynas dedisti, quid hoc Sc. Orationem vero non solum propriam , sed & alienam multum ad conuersionis gratiam e Scacem conciliandam prodesse docet hom via. in Epist. ad

Timoth. & orat. l. de peccat. Orationem propriam certum esse illius medium. modo conditiones habeat orationis quas ibi & orat. scc. se describit&tractat, quas B. Augustinus paucis his verbis complexus s. Aug. l. denax.&- est. Itique his omnibus quι' petunt, oe tantum petum, quomis' Ο η - εὶ delibatb.&ν. res tanta petenati est. R. Ioannes CLIMA s in scala paradisi de homine eis .i6. r. loquens saepe orante οὐ προσχά , εἰ -μμοῦ, οὐ- A mras. me σL-χη γυ in λοιs me, .u εἰ c ι non offendet, quod si offendere contingat,non cadet in finem oratio enim est pia quaedam Dei tyrannis.JUerum&addit postea orationem doceri a Deo: ψωσι γ δ δειμαλ ν ν λον P δὲ.ασυν--υνο ν, e Liamdi εὐχω ris Idest. Oratio Deum Doctorem habet, qui docet hominem scientiam de qui suggerit orationem oranti. Ex his & aliis profecto simillimis apud Graecos Patres quotidie &confertim occurrentibus, ut nihil clarius esse possit, sic clarum est gratiam aliquam esse pia di siilonu ad gratiam efficacem assequendam; scut de utraque docens B. Augustinus contra Pelagium seripsit: πι ἶAug, 3, 4ςW

PEMENIAT' AD ADivTORIUM DEI, AD DEUM NON CURRITH sINEADIvTORIO DEI. diutonum Dea ad quod currunroe peruenitur, est gratia efficax: Adiutorium Dei quo curritur est gratia sussiciens disponens, quae omnibus ut concedatur, superius explicatum ac demonstratum est.

339쪽

DE GRATIA NON EFFICACI EX PP. CA. XVI.

esscacis, vis, operatio, ac effectus eiusd em disertioribus& potentioribus verbis non adumbrari solum, sed etiam exprimi. AsTERivs Episcopus Amasenus hanc gratiam , misericordiae vim trahentem vocat. B. Chrysostomus iterum alibi appellat, i qenu. Ast rius et uabile auxilium ad eum plane sensum cum Augustino , sed haee infe yhq m

l I. Methodus autem, quam hactenus studiose obseruauimus id ano Depecc. Otig e 13 bis iam exposcit, ut Theologoru, qui Scholam Chrissianam inllar palaestrae cuiuidam assidua exercitatione terunt, multiplices de gratiae Dficaci sententias audiamus Circa varietatem autem illam id in prim smonendum existimo, nemini piorum eam aut odiolam aut ingratam

hactenus visam esse, ut qui probe nouerint in rebus diurnis semper luperesse quod quaeratur; & a Christianis Philosophis, eatenus nec otiosὸ nec temere disputari, dum Scripturae diuinitusque traditae fidei ca. non inuiolatus custodiatur. B. Augultinus lib. r. contra Pelagium de Celestium: linge alii r be habent quamones istae quas si praeter fidem e larga tur Cesep μ , qaam simi illa in quibus salua fide, qua Orsiani siimus, aut igno- nutur quid verumsit m sintentia d nil si pred: t r, aut absee qnam est Nams-na m infirma passicione coniicitur Exempla duplicis illius quaestionum generis &disicrimina subhcit Tertullianus antea dixerat, Quaerimus e Din Pς P se nostro , ma nostis . de nostro: id ue duntaxat quod salua regula fidei potem

quassionem deuenire.

De G ratia igitur essicaci Theologi primo quidam sic censent: eam prout a sussiciente condit inguitur, consistere in vehementiori quadam vocatione, alij in qualitate quadam per modum habitus animae infusa, alij in actu quodam demotione transeunte, Physice tamen Voluntatem praedeterminante ad conssentiendum vocationi: Alij in sola connotatione denominatiuat: relatione selum extrinseca ad esse Etum, Dei praescientia hanc gratiam solum susscientem, hanc effocacem futuram praeuidentis, utramque velut discernente. Omnes istas opiniones quas ad amussim perpendere dediscutere, ab instituto nostro discedere est, probe displosas videbis apud Andream Duuallium trach. de Grai. qu. via. Et Scholastice admodum apud subtilissimum Nicolaum Ysiambertum, cuius opera modo excuduntur , tractatu de Gratia. Superest igitur ut receptissimam omnium in Schola uti . . si Sorbonica sententiam proponamus, quam Philippi Gamachaei Regij eaci. Theologiae Professoris verbis conceptam damus : Elficax grava comp. -u . ea ιta consistis in congruuate, opportunitate mattemperatione diuina vocat tona cum libero arbitrio, cum ingenio tarsiensibus nostris accommodata : ex quί Iocationes meipstastequatvrcerius m insessibilis homini constensius, nec possit non sequi,

Sic expressa, sic exposita de Gratia essicaci Theologorum Sorboni-

340쪽

198 THEOL. GRAEC. . EP. DE GRATIA. LI I Ss. Aumibi, id cti corum sententia, eximiis & p chrissimis quibusque S. Augustini Ps.

ea oria digitisi- Thomae. Graecorum deinde latrum. auos D sertim Versamu Sac tue

mur, de eadem gratia dic his 5 placitis, quana bene &apstosite consciatiat. paucis indagandum de aperiendum est. B Augustinus de gratia essicaci sic loquituri Epistola ad Uitalem Carthaginensemini 'elagij dogma a propendentem : DEus vo CATIONEAlTA AC sECRETA A ag t hominu sεNsv M ut legi atque doctrinae ACCOMMODET ASSENsv M. Praeclare id etiam & diserte in A ssertione Sorbonica comprehenditur.

Idem libro quae ilionum ad Simplicianum Archiepiscopum Medio

lanensem. . fAhi et ocit , ara vero et B; an sorte illi qui non lentiunt, possent abo modo vocati, ACCOMMODARE fidei voluntatem, quι Icet multi uno modo ocati sinM. tamen non omnes uno modoseunt affeciε : unde in illi Iob sequuntur vocationem, qui ei caprendae reperiuntur idonei : non testur molentis, sed misterentis est Dei . qui nempe HOC MODO vOCAVIT , QUOMODO APTvΜeηui ijs, qui sic D sium vocationem. duitos auIemettica1ωη./t temperuenit:. sed quia talis fuit, qua moven non poJent, ut eam capere apti essent, vocati quidem recte dici potuerunt .sed non et ii, quod si vellei etiam psorum mistren, posset quoq; secaciter ita eos vocare . quomodo illis A vΜ est ut in mouerentur, mi Meligerent . siquerentur. Postea. I reum est eg muti ocat, pauci elech. Illi enim elisi qui CONCRvENTER vocati. Illi autem qui non CONGRUEBANT NEc CONTEMPERABANTvR ' coroni, non elech, quia nou secuti, Pamws

oactι. Legenda elt intcgra quaestio ex cuius sensu & verbis Assertio Sorbonica integra coaluisse videbitur. Tertio B. Augustinus de Gratia efficaci loquens vocat eam MΑ-

e. a

nseamnipotentis masta tale hom ηm is stipsum conuerrendo ac volentes ex no

frauitas faciendo, ut ait s pistola ad Uitalem Mirabili moLoe in D;di aps D praed.s s.cao. rarum uobis re velle. Lib. de praedet inat. Ss. Deo d nante i lassime quod bonum est velle cr hoc desereremia i e nolle, ut habet de correpti de grati

C. XII.

Quarto non solum velle, sed etiam operari, a gratia emeaci esse predicat lib. de Gratia Christi. Non solum Dein posse nobhnum dorat atqM

adiuuat, sied etiam 'ν sie m operari operatur in nobis. I dem habet innumeris locis ex quibus Arausicana Synodus. Quoties M ax mu . Deus m nobis a que nobycum ut operemur,n'IM. Elicitur autem id a diuisione Gratiae S. Aus . de eotrept. in Adiutor/- me quo non fit, in Aiatm- quo sit in fine quo non sit. Tale gx ς quine adiutoriam quod delerem cum vester, in quo permanem si velles, novν erra ut vellet. hac prima 'st gratia quae data es primo EAdvim: sted haec poemtiorestin θωπι dam. Prima est enim P. fit 4t habeat homo nuptiam si velim sicunda ergo plus potest, qua etiam fit ut velit, . tantum veli, ramoque arrire

dilixat, di carnis voluntatem conInaria concupi centem, voluntate ρ ritus vincat.

Etsi loquatur eo loci non de omni gratia emcaci, sed de efficaci ad perseuerantiam minime interruptam usq; ad vitae finem id tamen aptari gratiae effines in genere, ut se AEdutonum quint . non adeo repugna

mus.