Habertus de Gratia ex PP. Graecis

361쪽

Essicaciam in UiCTRiCI SUAVITATE , DULCEDINE , VOLUPTATE, DELECTAT io ΝΕ constitutam esse : quae quidem uniuersa semel confiaciunt activitatem gratiae praeusnientis essicacis suasoriam & moralem esse. Unde ait B Augustinus , eti autem innotes at quod titubat, O suaue si .it quod non delectibai . GRATIAE Dei est qu.e hominum adiuuat δε oluntaten qDat ut non ad uuensurin ipsis itidem causi est non in Deo. Haec autem omnia praeliari possunt & reuera praestantur per moralem activitatem & excitationem Gratiae essicacis absque ulla Physica praedeterminatione, &multo quidem absque ulla necessitate Documenta sunt non rara huius doctrinae apud Ss. Patres Graecos, de congruitate Sc conteinperatione Gratiae cum libero arbitrio essicacis. B. Basilius ἡ Θυς τ ι ς ε - -κασίδα - --.ι m e Οἰλιν ψω ε αλ λήτου πι α νοδ α ἶγόν- ν. id est. Gratia ex natura sua habet vi benevole suscipi apta sit seque amice insinuet omnium cordibus, qui Veritatem verisimili anteponunt. J B. Gregorius Nyssenus in Cantica a in m. έmi ἐ- ν Id est. Dein coNGRvENTER Electioni nostrae sese ATTEMPiRAT. Idem loquens de modo quo a Deo anima ad Deum trahitur μίε ακ, εἴκους res m Em ωοοιον ρηεις Id est. Suavis & faciliuanimae fit accessus ad eum a quo trahitur. Non aliter B. A mphilochius intelligit vi τοῦ λοJ θα-άω υεργε ω μιν, cedere essicaciae op rationi Dei, quam libere eius gratiae nos apte mouenti consentite.

πη Ρώ, η του κά. σως via e - . id est. Quia naturam nostram liberi arbitrii fecit Deus, ipse quidem quae sua sunt omnia pro miserico dia sua exhibet: & sciens abscondita quae in profundo mentis agit mus , hortatur, consulit, nosque a prauis conatibus dimouet: non ta men necessitatem imponit, sed remedia CONGRUA apponens, totum in aegrotantis sententia dimittit. J Idem hoc genus vocationis appellat

, Od. i. Admirabilius est persuadere.Illud enim totum ipsius eth& ipse selus Dominus est: huius vero rei, nempe perivassionis non ipse solus; sed nos quoque Domini sumus J Ad eumdem sane modum S.Cynlius lib. 1v. in Ioan. Similia complura inferius.

362쪽

CRATIAE EppE vs A DEO ET A VOLUNT. C. XVIII. 3u

II. Ex postrenvs B. Chrysostomi verbis via quaedam nobis aperta est ad Gratia operam uuaestionem de voluntatis determinatione, utrum per gratiam virum pG Qv t m -

preteipsam ad liberum conuertiCnis aut merIll actum determinetur. tem, eo operans

Solutio facillima ex ante dictis non solum adumbrari. sed efformari vero Ommi metiam potest. Accurate & proprier loquendo, Voluntas seipsam deter- .i rides minit adactus supernaturales liberos, prius tamen excitata a Gratia minet ex S Aug. operante essicaci que determinare moraliter dici potest, tum demum bψ PP adiuta a Gratia cooperante quae Physice , prout est concursus Dei supernatural s, simul cum voluntate concurrit ut seipsam determinet,& effectus simul producat. Haec Scholasticer. Qui plura volet,legat Nicolaum Ysambertum tract. de Grai. qu. 3. art 4. ubi probat voluntatem ipsam non determinari gratia , sed potius determinare gratiam adiuuantem, ad exercitium actus: quia potetia executiva Dei quae ab eius voluntate ratione saltem distitiguitur, determinatur secundum exigentiam creaturarum quibuscum concurrit, lecundum S. I hom.

I. D. qu. 3. ar. l.&2. Nunc sermon2 Patrum loquamur, ostendamus. que ex eo voluntatem a Gratia essicaci motam &ab adiuuante in ratione principia activi completam seipsam determinare ad hoc ut & de - . facto Gratiae vocanti respondeat. B. Augustinus docet voluntatem prius quidem Act , quod est moueri a Gratii essicaci: tum vero postea, AGE RE: & .i e re quidem liber : libere velle: quod autem libere vult, sese determinat ad volend u & ad operandum id quod in νοtestate μά iabei rhaee omnia in dictis B Augustini faciter reperias. Vb: NOTANDUM, NO Aug.deci chr. TANDvM iterum admoneo B. Augustinum perraro locutum de sola c.is. gratia essicaci operante, ut nunc i, ent Theologi praecise de ea agere, sed deessicaci operante simul&cooperante siue adiuuante, urin progressit liquebit B. Augustinus lib. de Gratia Christi. Non foliam Deus

posse nostrum donat atque admuri, sed etiam velle cir operari operatur in nobis. Non qtita nos non volumus, aut nos non agimus: sed quia sine, ipsius adiutorio nec mo-ltimus ab et id boni, nec agimus.

Hoc loco non sola gratia effcax operans praecise . sed etiam cooperans una cum libera nostrae voluntatis determinatione & actione seu cooperatione continetur; aut Vt uno dicatur Verbo, non si la gratia eL Aug.set.i id fin. ficax in actu primo, sed etiam in actu secundo. i dem in sermone quo dam de verbis Apostoli ubi occasionem arripit contra Pelagianos in uehendi, i icu mihi aliquies: ergo agimur, non agimus. Restondeo. immo magiso agens cin tunc bene agis, sia bono agaris. Spiritus enim Deι Ρι te agit , agentibus adiutor est: ipsum nomen adiutoris . ascribit tibi quia cir tu ipse aliquia Us. Ps. 16. osce quidposicas , agnosce quid confitearis quanL δcii: ad utor m us esto ne derelinqv.time. Nemo adiuuatusab illo nihil agatur. Quotquot emm spiritu Dei aguntur, hi fili, Dei sium, non bleia, sed spiritu, non lege pnaecipiente, minante,

mittent , sed spiritu exhortante , illumιnante adiuuante. Scimus, inquit Ideme, postoliis, quia diligentibus Deum omnia cooperuntur in bonum. Si non Alit

OPERATOR , ιlli non esset Coo PERATOR, &c. Notanda haec verba . Dissiliaco by Corale

363쪽

extrema ubi Contenarιο Dei concluditur ex operatione hominis, quod seri non posset nisii determinatio proprie dicta voluntati humanae conueniret. Deinceps vero libro de cratia&libero arbitrio sui a praeparatur oluntas a Dom: no, ab illo petendum est ut tantam velimus quantum A scit, ut molendo faciamus. Certum est nos velle cum tolumus , sed ille facit , velimus. Certum est nosfacere, cum ac mus: Adigefacit vlfaciamus , praebendo vires ef cacissimas voluntati qui dixit, faciam ut in iustificationibus meis ambuletis σ G-ciatu. At nemo tamisere hallucinatur qui his in verbis & operationem gratiae excitantis efficacis&voluntatis libera actionem ac proinde determinationem quia aliter non vult quam seipsam mouendo & determinando ut statim dicemus ex B. Thoma & Patribus Graecis in simul vetaro gratiam adiuuantem cum ea concurrentem animo non cernat: ad

Juam vires efficacissimae faciendi actu, plenissime pertinent. Denique . e determinatione per Gratiam fmul & voluntatem clarissime alio loco quam disputatione contra Pelagianos B. Augustinus in Peti.

Iianum Donatistam. Si tibi proponam qua tionem, quomodo Deus Pate at trahat ad ilium homines quos in hbero iumisit arbitrio. Fortassis eum dificile sol turus es. Quomodo enim ATTRAHiT, SI DIMITTIT, VI QUIS ROD VOLVERIT ELICAT ET TAMEN vTRvMQUE VERvM EST. Sed intria. ι fu hoc penstruse pauci valen: . L ego fer potest ut quos in libero dimisit arbitrio , att=ahattamen adsibum Puter: Is er potest ut qua lexum coercitionibus admon ntur, non aufenant liberum arbit num circ. Libera determinatio voluntatis etiam posita gratia attrahente, quae nobilissimo modo essicax est, ex illa D mssi me t qhis quod luens eligat quam B. Augustinus veram esse dicit, li- iuido constat. Sed innumera eiusmodi cum apud Augustinum obuia int, lector ipsis sese exsatiet. S.Tho.u.qu.io. S. Thomam comitem A ugustino polliciti sumus. Is igitur sic do

. cet. Quia voluntas est activum princ pium non determinatum ad γnum, sed ι κ ferenter se habens ad multa, sic Deus ipsem mouet, quod non ex necessitate ad ad num determinat, sed remanet motus eius contingens, m non necessarius: ο-luntas enim diuina non solὰmst extendit, di aliquid at per rem quam mouet, sidui etiam eo modo at quo cong=uit natura ipsius, e in ideo magis repugnaret diuinae s.rho auini. d. is motiom, si vovigi ex necessitate moueretur, qua imoueretur libere, prout coperit qu. .ar.1. naturae flua. Idem in secudo sententiaru voluntas neque subiecto ut polentia

organicae cogi potest cum non sit orga o Uma , neque obie A, duet intelle ius :quantumcumque enim aliquid ostendatur esse bonum, in potestate remanet illud eligere vel non eligere. Vbi vero loquitur expresse de motione gratiae non docet Deum praedeterminare voluntatem imo nec determinare , sed tantum mouere eam ad determinate volendum. Interdum Deus sterialiter mouet aliquos ad aliquid determinate dolendum quod est bonum,sicut in his quos in quod1 b. .. p P ti m. Inde etiam probat hominem vere sese praeparare ad n tiam, idque inpotestate sua vere habere, m ad id siste mouere, sed cum auxilio Dei mouentis. Tandem vero rationi quam ab initio attulit ex S Dionysio cap. iv. de diuinis nominibus, immotus ac perstabilis insistit. Deus

mouet omnia sicundum motum eorum ideo diuina motio a quibusillam parricipatur cum nec 1 Pater a natura autem nationali cum libritate : propter hoc quod

inus

364쪽

GRATIAE EppECTUS A DEO ET A UOLUNT. C. XVIII. 313

virtus rationalis se babet ad opposita, oe ideo sic mouet Deus mentem humanam ad bonum, quod tamen potest huic motioni resistere. lnde vero luculente constat Deum voluntati relinquere semper electione ni integram adopposita,& proinde ius illud quod ex natura sua habet, nempe sese inflectendi & determinandi libere, etiam ad istud ad quod gratia ipsa

mouet ac inclinat. Eequid ergo Graeci Patres B. Dionysius. In motione diuina li- s Diohys diuin . bertatem-M GreMM sese proprio motu movendi, voIuntati huma- c. . nae incolumem seruari docet. ideo vero ε δε οξ e: M liberum arbitrium exprimitur nomine τοῦ atavi, mυ quod seipsum mouere potest; quia a seipso mouetur ac determinatur adagendu, licet prius mouea

tiara Deo: motus enim particularis determinat uniuersalem,ut notat B. Maximus Uran; ιαν iam. ri πων .QIN υς γε νοια Id est.

Prouidentia se accommodat iis qui seipsos mouent, id Cst, qui libo e s c, illi cile iii agunt. B. Cyrillus Hierosolymitanus λο omnJ A E δεῖν, Dei est gratiam conferre , tuum vero acceptare. B. Basilius 3- - ς

pere in nostra potestate est & liberae electionis. Confirmare vero ad profectionem eius est qui glatiam nobis largitur, Dei gratia est j Et paulo poli adhuc plura in Esaiae cap. vi. B. Gregorius Nyssenus expo- c 'Unt i qua ratione,cum sponsus pulsauerit per gratiam, sponsa surgat, licet ab una parte animi ad surgendum leuior: ab altera parte Icilicet

corporis, mole & torpore depressa: tum ita concludit. να άμφίὼ ν--

- - s. , raro e α. Id est. Inter utramque partem consistens libera facultas 3celectio, per seipsam nunc firmitatem addit languenti,nunc debilitatem praeualescemi Nam cui tandem parti se adiunxerit, illi adVersus alteram victoriam parit.J Supponit autem Vtiain dixi, motum& pulsationem gratiae ad aperiendum, ut legere est , ne quis hinc calumniandi ansam arripiat Similia plane B. Chrysostomus in Psal. plu- Chtys in Ps.c. ribus verbis quae ita concludit 4; γά sud o ASI m. αι - δης - I

λοι εαν My 6 π οῦ si M Z ελ ι. Id est Si eum medico & arte & pharmacis steterit voluntas aegroti, morbus vincitur, nisi naturae obstet imbecillitas: Quoad Deum vero attinet,si cum medico spes omnino sanatur ulcus&c. Idem hom. xii. in epist. ad Hebr. E τηροελέοθω, βουληθαία, nostrum est praeeligere& velle. Scholaifigi rationem addunt: quia actio tribuitur peculiari quadam ratio- ne, facultati voluntatis,adeoque homini ipsi non vero Deo, Deus siquidem nec volens, nec poenitens, nec conuersus denominatur, licet ad actiones illas omnes totasque concurrat, sed homo & voluntas quae actiones illas elicit, producit,ac proinde ad eas lese determinat de mo- et ; prius tamen per gratiam operantem. essicacem a Deo mo-Rr Disit eo by Cooste

365쪽

Totum Dei esse tithil nostrum ,

si THEOLOG. GR. AEC. PP. DE GRATIA LIB. II. μta , & smul per adiuuantem.

III. Primae igitur caussae concursui supernaturali, secundae quoque cOΟ-peratio socianda est: ita ut tamen actionis origo totius, &ratione ori-qxi i yelli- ginis tota actionis consecutio, in Deum tanquam in primam causium

'' 'M & principium unde motus est, gratissime referri debeat, di quaΠxum ad id, nempe ad salutis initium & independentiam caussalitatis nihil

omnino creaturae tribuatur. Hinc sane factum, ut Ss. Patres plerumque dicant ToTvM DEt EsT, NIHIL NosΤRvM EST. Hoc pCedicat B. Cyprianus lib. de oratione Dominica&sic honorifice relatus a B.Austii 'ud militi. & gustino: DATUR TOTvM DEo vi quicquid=uppliciter cum timorem honore apxtas Aug. ib. - Dei petitur , ipsius pietate pr.estetur. Item ad Guirinum. In nullo glorian- i βψMi. '' do , qvANDO Nos TR vM N1Hi L si T. Cui proposito testim is dii cor, . uinta Jubiungens , inter cistera posui Apostobcum illud quo istorum maxι- me ora clauisnda sunt. Gid enim habes quod non accepisti ' Si autem accepisti quid gloriaris quasi no i acceperis 3 Item in Epistola de patientia

Est nobis , inquiι , cum Deo virtus ista communis. Inde patientia incipit, inde claritas cr dignitas caput Fumit, origo cin magnitudo patientiae Deo auctore procedit. Nunquid iste sanditus tam memorabilis Ecclesiarum in verbo veritat sinstru lor liberum arbitrium negat esse in hominibus , quia DEo totum tribuit quod re te vivimus 3 ct c.

Non minus sane ingenua liberalis & grata fuit Ss. Patrum Graecorum, inro&ipsius inter caeteros Chrysostomi, qui Caluinomanitis tantopere inuisius est, erga Deum ut totius benefacti beneq; acti auctorem Confessio. Quoties ille id aperta voce profitetur. TOTvuGRAT LE, TOTUM DEI EsT. NIHIL No RuM Esae. Audi haeretice si Chrys. in Gen. iis, audiendi aures habes. B. Chrysestomus in Genesim se: πιλιόχἰπος δ' ' E πω Dei Gratiae totum s. Idem Commentariis in priorem ad Corinthios E M talanxi τύ Νω λεγουν C . ἐγὼ δὶ ς -υς N NI η mo

ἐψί Totum in Deam retulit, dicens non ego, sed gratia Dei quae mei. Cor. hom. 33. cum est. J In expositione Epist. ad Ephesios 5 α- ἰ subra v D. uia

stra virtute, sed a Gratia Dei id vobis euenit. Illustrans quoque verba Eph.ho.is. haec Apostoli ad Timotheum cytutias ago ei, qui me confortauit, Histo IV.

τῆς τοῦ λαJ Θ ι non tua sunt haec recte facta, sed totum Dei Gratiae est.

Nihil opus in re tam perspieua & frequenti, aliorum Patrum Graecorum auctoritate, duos Chrysostomo totum subscriptores adiungo. Dissit Od by Cooste

366쪽

CRATI EppECTUS A DEO ET A VOLUNT. C. XVIII. 3is

Primus ante Chrysostomum Gregorius Theologus De Paulo etiam Naxotat. i. loquens Z-εἰ πως τω Alter poli Chrysostomum B. Cyrillus Alexandi in. τη -- S μYει intim Io Cyidi.l. i. in Ioas. 1 md mnitatu remitioni tribuere. Ubi igitur Sempei. gianismi in Graecos Patres absurdissima criminatio evanescit. Totum illi reddidere Deo, totum addixere, praesertim ratione initii taluos quod quidem ab ipsus oratia semper arcessendum professiunt: deinde ver ratione influentiae ut vocant inde pondentis, qualis primam caussam in ordine rum supernaturalium decci. IV.

Ea tamen uniuersa non prohibent quin Graeci Latinique Patres Mostium tamen aliquid nostrum esse, Orthodoxo quoque sensi dictitent. A Latinis aliquid .sie limi ut qui hae leticorum inuidiam magis declinare Videantur, audiendum. B. mieronymus in Esaiam Des 40care p. nostrum credere: nec latims nos mini. non cre i mus, missibilis est Deuς, fiat tentium sitim nostro apbjinod nInmor in Zi ωt m Ze et oluntas praemium consiluatur. B. Augustinus non minus defini Aua. lib., ad Sim- te, ad Simplicianum Detis videbo M. usim tuu esse in Nil ..n,; t .sem plis qu- morando, nostrumstquendo. B. Augustinus iterum, etiam in retractationibus. Cresierem openuri trumque nostrum est propter arbitrium voluntatis: dc utrumque tamen dat pro ea perlueritum δεδει charitatis B. Cre i i. 'A 'Rgo ius Magnu S. Bonum ιν odagimus. Dei est oe Nostum: Dei perpnaeue-

Vnde igituridem dicendi ius Graecis scriptoribus abrogatum est

is a e . i. μικos reliquit & nobis aliquid exiguum, inquit Mys. in 'ciis. B. Chrysostomus.' In Matthaeum S, -- ή μου ' -m m Mis Or Rhi

ta ritum aliquid conferri. sed etiam Apostolorum esse recte facta, Sc. Plura ibidem. Im i dixit aliquando Clirysostomus cotώm here 13M H b. ε - έ,. hises ris S mia. Maxima pars, Dei est . atque ad O in Act.bo. io. fere totum J fit in Acta αε ε - Ε - .h ne dicas totum esse Dei. J in pist ad F cbraeos εἰω1 πεχιοι ἰου-εh ε πσι νοαί.

t,utamus si non plus Deo tribuimus. Non enim suum esse totum vo uit Deus, e videretur nos tem Cre coronare, &c J Alibi denique ε παν ὐ mi me ε mi totum in libera nostra voluntate i tum est. J ch .sb. it. a

Quid igitur i a sbi volunt adco diuersa , adeo pugnantia Totum pop. Dei est; l otum Dei non est, i. d pars: Totum nos rum est : Totum nostrum non est . sed ε ελ ῆον μερος sed minor pars aec omnia & Ad Heb. ho. ra. cum veritate & secum ipsa facile consentiunt Tota si quidem ctio a Dei gratia est, quatenus est Actio i, pernaturalis: Tota est ab humana voluntate quatenus actio vitalis & libera est. Tota a Deo quanquam sit, non tamen totaliter est sic recte distinguunt , cholae Theologi 2 ita ut caussam iecundam excludat, sicut nec a secunda est totaliter, ita

367쪽

3ic THEOLOG. GRAECO R. PP. DE GRATl A LlB. Il. ut excludat primam. Maior pars, non ipsius effectus qui proprie indivisibilis est, sed caussalitatis & dependentiae , Dei est, hoc est ad

Deum referenda dc ut ad caussam primam & solam supernatu dem, &vt ad caussam unde principium motus & initium salutis est: Minor pars eiusdem caussalitatis , ad voluntatem humanam ut si bordinatani fit non mouentem nisi prius illa mo aeatur. Haec omnia quamuis solidissima, Caluino non placent, nec talia profecto essent si placerent: Scholae tamen commenta non sunt, ut ipse ludificatur, sed Patrum eta fata. Ita B. Hieronymus etiam in Pelagium disputans , Velle m currere Meum est, sied ipsi m meum sine Dei seper auxilio non erit meum. B. Augustinus in Iulianum Calumniam m/ dicere nihil dij exb' clari ab humana voluntate debere , me. Idem in verba A postoli, sine voluntate tua non erit in tetuli tra Dei. Voluntas quidem non 'nisilua , iustitia non est nisi Dei. Esse potest iu bitu Dei Lie voluntate tua, sted in te esse non potest nisi per voluntatem tuam. Fulgentius ingeniose admodum & eleganter. Si quis dicii, Meum es velli credere, Dei autem Onuιiae est a Auuare: mulet igitur dielorum ordinem, imo non mutet, sed seruet , nec quod posterius est, in priora loco , nec quod est prius . in loco posteriori consstuat. Male enim gratiam Dei suae voluntati postponit, cum seu bona esse non possis alla defuerit. Non re in dicat, meum est encredere, Dra autem vatiae est adiuuare. Sed dicar gratiae Dei est ad uuare misit

meum elle credere. Tunc enim vene recteque an eius hoc desie , cum eum gratiat ueniens coeperit adiuuare.

Superest ut B. Chrysostomus eodem seipsum modo interpretetur. Ille Deum sic loquentem inducit. οἰ-άπιν ' - ἐγ- , ὼς τῆ ν άγωνιζομδψων δαι - ε παν ' Hermiν. - ά. et o βοηθω, οι θιγου υις ε sic αθλη- , iω ν , rasto G ων ε πλέω ἀκνιο - τῆς ἐμῆ. γέα ι ris axo M. Id est. Non talis Agonotheta ego sum ut totum certantium virtuti committam: sed ipse adsto, auxilium sero, &manum praebeo athletis meis, de quod potius est eorum quae recte gerunt a meo auxilio proficiscitur. J Idem homilia quadam de verbis se- remiae considerans illud. Non est inhammedia eius, concluditu ωο -νω-

Ergo undique nobis manifestum est & in nostra & in Dei potestate actiones bonas nostras esse. Non est volentis &c. J Eadem iterat hom. x M. in Epist. ad Hebraeos ubi& Gregorij Nazianzeni tacito nomine, eadem pene verba subtexit. Reddit uterque caussam cur dicatur totum potius Dei esse Gregorius Theologus his vel bis Gne ιἱri 2νει ἁ

368쪽

o prima versione IVobi Billi j Quoniam nonnulli sunt qui ob recte

facta ita animis efferuntur , ut id totum sibi ipsis ascribant nec quicquam Creatori, & sipientiae eorum auctori, ac bonorum omnium suppeditatori acceptum ferant, his vel bis eos docet Paulus, quod ipsum etiam recte velle, diuino auxilio indigeat, immθ, ut re elii. s loquar, voluntas quoque ipsa & electio eorum, quae recta de cum ossicio coi. iuncta sunt, diuinum quoddam beneficio in est, at-q e a Dei benignitate manans. Opoita enim unum esse in no Romμhis; alterum ex Deo seruaui idcirco ait non est volentis, id e Is non solum volentis, nec currentis solum , 'sed etiam miserentis Dei. Ita quoniam velis quoque i plum a Deo eis, Optimo iure ToTvM DEO A s Α' assignatiit. J At vero i hrysostomus rem exemplo sic illultrat eum l

- σὐν, ακείνου ζε παν ε' .υ', δή e id est. Videmus aedes pulchre aedificatas,& dicimus totu esse artificis. Quanquam non totum sit eius, sed & operariorum & Domini materi m prabcntis &aliorum nostrorum Sed tamen quoniam ille quod plus est contulit illius totum esse dicimus. Ita di hic quoque &c Ita in Psal. cx Lix. cx

, α, - εἰ - ρ ἀή sic vicisse obtingit ex Dei auxilio , ex Ch yLως ThςC superna gratiae virtute. J In ex possitione Epistolae sec. ad I hessaloni

369쪽

CAPUT XIX.

In quo Haereticorum Gratia utriusique actuatis, seu ficientisu efficacu hostium , extrema oppugnasio euertituror prostigatur. SVM MA

CAPITIS

EN vs Miud Haereticorum cogitabat B. Ioannes Chrysostomus, cum idcirco profiteri sese dicit liberi cum Gratia arbatio cooperationi In , ne Haer licis occasio detur errandi, & aduersus veritatem insultandi. De contraria siquidem sententia , quae arbitri j actionem submouet, ita loquitur ου

sic, ; id est Non selum stuperuacuus, sed etiam periculosus sermo est & multis haereticorum Occasionem prabens Si enim illi non ex proprii electione admirandi exstiterunt, sed solum propter Chri isti Gratiam, quid prolaibet omnes tales eu idere Sed nunc Caluinus acer & inexorabilis Chrysostomi obtrectator, aliunde aduersus eum insurgit: Chrysostomi caussam tuentur Sorbonici Sophistae ut illis haeresiarcha obijcit. Tridentini Patres , quos ille suauiter ludens NEPTvNios appellat, eidem patrocinantur. in illum, in istos ita desertor inuehitur. Obiectio prima Caluini. Quomodo chrHHomo in mentem non demi

370쪽

O3IECTIONEI HAERET. CONTRA GRATIAM C. XIX. 319

elictionem Domini se quae inter homines, sic DISCERNAT OG . Z. terrauersa- Caluin. 1.institer iur, iurens quo Dev dolentem trabat in manum porrigmtem ne DisCRi. M e. A. in

Mas in Dei iudicio , sed solo hominum arbitrio situm vιdratur. Semper im. τὸ ' . ,ia; '' plicabimur, nisisuccurrat illud Faub Qvis TE DisCERNIT quae significat non Ch ho de Con- propria viniute , se sola Dei gratia alios a s praecellire Paulis totum Des v x P vini et radicat: isti nihil ei praeter adminiculum acceptum ferunt. Sed in quo hominem Deo potium adiungunt ξ quia gratiam Dei, quam repudiare posset, libere

recipit. In eo hallucinantur quod motum uobta ossem somniant, qui medium electionem nobis fel nitiat. En caussa igitur, en crimen cur nouator antiquum Ecclesiae Docto rom, cur c ellia lapientem, quem merito του πω lου titulo Damal se n. cccnus ornauit,sibi tantum dementis limc sapiens: uno verbo cur Chrysostomum Caluinui accuseti Chrysiostomus dixit, nec voluntatem sine gratii nec grati a sine voluntate salutem operari: Chrysostomus dixit, a Christo volentes trahi: Chrysostomus ergo errauit, peccauit icin Apostoli dictum. Quin enim te di cera iis quid evim habe, quia non acre isti ' 'dcc. At nos quid pro Chrysostomo, imo, nec enim obmutuit, aut aduersias haereticos unquam obmutescet, quid Chrysostomus prole reo pondeat, audiamus. Nemo unquana de illo loco Apostoli qui Caluino tanto cum fragore incutitur , tam inepte vero obiicitur . magis bene meritus est quam Chrysostomus. Ille exponens ea verba , Quis enim te distermi, i

πος. εἰ β ελαβες α λλα αρ' με ου ελαβες. Id est. Iudiciumne factum est examinatio processiti probatio dc discussio exacta es Ponamus te dignum esse dc gratiam vere habere: Certe neque ita oportebat superbire. Nihil ex te proprium habes, sed acceptum a Deo Acceptum ergo habes non hoc aut illud, sed omnia quae habps. Non enim TvA haec sunt recte facta, sed GRΑTiag DEi. Etiamsi fidem dicas, illa ex vocatione facta est : Etiamsi remissionem peccatorum , etiamsi dono gratiae, de sermonem adducendum, inde Omnia habes, dic, quod non acceptum habeas f Sed a te ipse fortasse bene egisti: Non est Tvvuquod datum est, sed eius qui dedit. Quum enim acceperis, sed de ab eo accepisti dec. J Quid amabo expressius, quid magnificentius, pro Dei Gratia hominem discernente, id est, alium alio ut iustum iniusto praestantiorem faciente dici potuit Z Verum dc quam multis aliis locis

idem prestiterit B. Chrysostomus iam antea ostendimus, nec non deinceps ostenturi sumus. Liceat ergo,iiceat d. Augustino hunc Apostoli locum non Chryso Dissiliaco by Corale