Habertus de Gratia ex PP. Graecis

371쪽

3LO THEOL. GRAEC. PP. DE GRATIA. LIB. Ic1 omo, sed primo qui dicebant se non ex misericordia Dei, sed viribus

aut meritis suis massia perditionis secretos, ab aliis discretos, & ad gratiam vocatos: contra quos eo loco disputat B. Augustinus libro sec. ad 1. Ad donise. . Bonifacium: Quis te disicernit, it 'lu , homini tanquam des me: ipse m Iuli Eis 'ia 'ti δεμο proprio bono orianti. Gui' enim te discernit s utique ab irae 4 is a mast.

O corrept. 5: gr. perditionis Paper 'mum omnes msit in damnationem auis te discemi': cr tan-

. it,' r quam res ondisset , discernit me fides mea , propositum meum , meritum meum. Quιd enim habes, inquit, quod non accepisti Z Si autem accepisti , quid gloriaris quasinon acceperis hoc est quasi de tuo sit, unde discemerens' Ego illi discernit qui unde discerneris imperiit, petram debitam remouendo: indis tam gratiam largienia. O quam bene est Chrysostomo cum Augustino, quod hic dicit, ille iamiam dicebat. Conferet utrumquc cordatus Lector. Dicci vero Caluinianus: Gregorius & S. etiam' Augustinus hoc loco utitur contra eos qui gratiam aliquam communem faciunt bonis lemalis, qualis est gratia sussiciens ab Chrysostomo & a Theologis Scholasticis asserta, ait enim hunc locum tractans lib. de praedestinationer Aug. p η4- sanctorum, Nihil autem huic sensu tam contrarium est, quam de fluis meritis Isic quemquam gloriari tanquam ipsi sibi ea fecerit non gratia Dei et sed Graiia Dei qua bonos discernit a malis, non gratia qua communis es bonis G ma

Respondemus B. Augustinum primo ibi agere de gratia quam p medellinati & iam iustificati a Deo adepti sunt, α illa dubio proculeum essicax sit actu enim illos iustificauit, certe non est mirum quod eam dixerit non esse communem bonis & malis Respondemus iterum B. Augustinum per eam quae communis est bonis & malis, oc quae eos non discernit non intelligere Gratiam supernaturalem, qualis est sussiciens, sed intelligere gratiam Pelagianicam, & naturalem unde

continenter addit. Si ergo natu gratia attributa qua flumus animantia rationabilia dsce murquea pecoribus. Sit etiam gratia natura attributa qua in ipsis hominibus a deformibus pulchri , vel ingeniosi Ninguuntur a tandis, ac si quid eiusmodi est, s d non stille quem coercebat e vostolus, ataesus pecus inflabat, nec aduersus hominem alterum de aliquo naturali munere , quod inesse posset cirpessimo, sed aliquod bonum quodpertineret ad vitam bonum, ιι non Deo tribuens ch ,s sis. i. is r, qμ ηδε βηdire mer ιι: quis te disicernit . 'Omnino vero Chrysosto

eo. 3 3μ.Damase. Impossibile est nos quidquam boni agere caelesti gratia de-P ε' ' stitutos, ubi loguitur de bono αυο ε ad finem ultimum spectanti. Nil aliud a Pelagio , ut Catholice loquatur, exigit B. Augustinus lib. de nat. 3c grat. cap. XXVI. III. ciluitivitatisti Obiectio 'altera Caluini. Apostolus totam summam Deo transionbii Deus c3. in nobis operatur velli σpefficere: priorpars operis boni est voluntas: abera, Tab-psui i d in exstequendo conatus viriusique auditores Deus. Ego Damino surripimus siquid nobis arrogamus aut in voluntate aut in effectu. Si diceretur Deus opem ferre infirmae voluntati, nobis nonnihil rebnqueretur : fled quum dicitur si cene do

luntatem

372쪽

ORIFCT. HAERET. CONTRA GRATIAM. CΑ. XIX. 3

luntatem iam extra nos quicquiά in ea bontim est locatur.

Rei pondemus cum B. Chrysostomo Totum a Deo esse ut a caussi prim2 supernaturali, totum ι dem a voluntate e , ut a caussa vitali &libera,vt 'r' e exponiimus ex eiusdem Doctoris verbis sub finem calitis praeceden tis. Immis&cum B. Augustino dicimus Deum voluisse idem esse svvM vocando, NosΤRvM sequendo lib. i. ad Simplic. qu. sec NOSΤRVM per a

sus illud nostrum Dei est quia de nos Dei sumus;& quia a Dei motu primo exortum est, quia ipse ut velimus, operatur in nobis, sine nobis, per gratiam operantem, dc nobilcum per cooperantem. Idem Augustinus statim. Quod autem hic obi jcitur, Dein operatus in noses velle in psit, perficere quam bene B. Augustinus exponit. Vt ebm- sine nobis opera- S. Aug. de grat. Ntur inclyten per gratiam operantem quae est in nobis sine nobis libere imarb.ci'.

agentibusὶ cum autem volum Moesic olumus vι Iactamus nobι cum cooperatur pereficiens: tamen sine illo vel operante di velimus , vel cooperante cum oti nim , ad bonapietatis opera nihil valemus. De operante illo τι )elimus, d clam est Deu est enιm qui operatur in nobis Ο esse, de cooperante illo cum iam volumus iuctam est, scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperunturin bonum. Ar-r Sandi verbum,quo Caluinus utitur, odiosum est: sed assignandi vel tribuendi absque arrogantia libero arbitrio quod tamen suum absque Deo non est, iustissimum est: ita ut prima vocationis origo & ratio &independentia concursus semper Deo reseruetur. Testor Augustinum

rursus: Vocatio ante meritum voluntatem operatur. Propterra et siqui uam SIBI Lib. s. q stion

TRIBv1Τ quod venit vocatus non siibi potest tribuere quod docatus est : Nihil aliud vult B. Chrysostomus superioribus locis, ubi Dei gratiae comitem adiungit,cum humilitate tamen&obedientia, prudentiam aut voluntatem , tum etiam aliis locis, ut homilia in illud diligentibus Deum liis 3 ma cooperamur in bonum. Item cum τῆ οριῶ vel ροπη Κ λο I diuinae mO- Ho.is .in Gen. tioni respondentem nostram ἀψορυμ, id est reflexionem de veluti reactionem commemorat: ubi nos docet volentes trahi, nunquid &Augustinus es qui fecit te Hete , non te iust cat sine te. Ego fecit nescientem, Ser. rs. deverb.

rus ripioAT voLENTEM. Neutrum sine altero recte dixit Chrysosto c , t iuui ismus in Matthaeum ου- -έρος - ναν - - λε re Mλὰ - τῆς--- ho.io. c. virtus non eli studi j tantum nostri, sed gratiae etiam diuinae.JIdem ini ἀι md EB,ψαι ρwmc de desiderij erga Deum inclinatione Gregorius Nyssenus. Chrysostomus iterum hom. Lviii. in

α , εἰ μ. 6 --α,λν ροπις πλαίσωs . Id est. Licet millies nitamur, nihil quidquam recte agere poterimus nisi superna gratia potiamur.JQuam insulsa autem & ridicula Caluini exaggeratio. Socium, inquit, iη Ληx 40 φ Deo adiungunt i Itane vero: Absit,isocium, dc quod latine bene dici po test, aequalem, parem: sed cum disparitate de subiectione, adiutorem di

cere: non debuit igitur Apostolus , λοι ' γε ι Dei ciutores Fumu, δ. COr. . modeste id tamen, monet Chrysostomus, quia postea subia Ch ychs .im die, sicundum gratiam quae data est mihi. Bene igiζur S. Bernardus Non ego, 'Bemaia.d. itat Scyp ut GDei mecum, polujι dicere per me ,sed quia minus erat, maluit dicere lib. Vb Dissilired by Corale

373쪽

. Ad do is e. dem habet epi. ad Valentinum &

3io THEOL. GRAEC. PP. DE GRATIA. LIB. II stomo, sed primo qui dicebant se non ex misericordia Dei, sed viribus

aut meritis suis massa perditionis secretos, ab aliis discretos, & ad gratiam vocatos: contra quos eo loco disputat B. Augustinus libro sec. ad Bonifacium: Qurs te discerni ait dise sol ι , homini tanquam des rvpse mi ς ''R0ς ep - - ρ nio bono Arianti. mi, enim te Asce t s utiqueis irae sis u mali pressitionis qu.eper 'mum omnes misiit in damnationem 3 suis te discernit Dinquam restondisset, discernit me fides mea , propositum meum , meritum meum. Θιd enim habes, inquit, quod non accepi' Z Si autem accepisti , quid gloriaris quasinon acceperi, 'hoc est quasi de tuo sit, unde discemereris' Ergo ille discernit qui unde disicerneris impertit, poenam debitam remouendo: indebitam gratiam largifiab. O quam bene est Chrysostomo cum Augustino, quod hic dicit, ille iam iam dicebat. Conferet utrumque cordatus Lestor. Dicet vero Caluinianus: Gregorius &S. etiam Augustinus hoc loco utitur contra eos qui gratiam aliquam communem faciunt bonis &malis,qualis est gratia siussiciens ab Chrysostomo & a Theologis Scho lastici asserta, ait enim hunc locum tractans lib. de pnedestinatione sanctorum, Nihil autom huic siensis iam contrarium est, quam desιis mentisfic quemquam gloriari tanquam ipse sibi ea fecerit non gratia Dei : sed Gratia Dei qua bonos discernit a malis, non patia quae communis est bonis Ο --

lis.

Respondemus B. Augustinum primo ibi agere de gratia quam praedestinati & iam iustificati a Deo adepti sunt, Sc illa dubio procul

cum efficax sit.actu enim illos iustificauit, certe non est mirum quod eam dixerit non esse communem bonis & malis. Respondemus iterum B. Augustinum per eam quae communis est bonis & malis, & quae eos non discernit non intelligere Gratiam supernaturalem, qualis est sufficiens, sed intelligere gratiam Pelagianicam, & naturalem unde

continenter addit. Sit ergo natu gratia attributa qua sumus animantia ratio nabilia disicem murquea pecoribus. Sit etiam gratia natura attributa qua in ipsis hominibus a deformibin pulchra , vel ingeniosi Ninguuntur a tardis, ac si quid eiusmodi est, sed non st ille quem coercebat e vostolus, aduerseus pecus in lubat, nec aduersus hominem alterum de aliquo naturali munere , quod messe poψset eis pessimo, sed aliquod bonum quodpertineret ad vitam bonam, i non Deo tribuens

eo.I 8s Damasc. λι- . . . Impossibile est nos quidquam boni agere caelesti gratia de-P '' stitutos: ubi loquitur de bono ei mus ad finem ultimum spe chanti. Nil aliud a Pelagio , ut Catholice loquatur, exigit B. Augustinus lib. de nat. & grat. cap. XXVI. III.

Chrys. ho. 1 f. in Gentia Nyssen. Caluinus ranstit.

Obiectio 'altera Caluini. Apostolus totam summam Deo transcribit Deus in nobis operatur velle m perficereri prior pars operis boni est voluntas: altera, validus in exstequendo conaIus utriusique audiores Deus. Engo D inimo furripimus siquid nobis arrogamus aut in voluntate aut inessem. Si diceretur Deus opem ferre infinmae voluntati, nobis nonnihil relinqueretur : sted quum Acitur essecent doluntatem

374쪽

luntatem Iam extra nos quicquiά in ea bonum est locatur.

Respondemus cum B. Chrysestomo Totum a Deo esse via caussa pri vide locos Chrν-ma supernaturali, totum idem a voluntate esse, ut a caussa vitali ε libera,vt i*st ivp V P 'exposuimus ex eiusdem Doctoris verbis sub finem capitis p ecede natis. Immis&cum B. Augustino dicimus Deum voluiste ideira esse suura vocando, NosΤRvM sequendo lib. i. ad Simplic. qu. sec NosTRVM per arbitrium voluntatis, DATvM 'er gnotum Charitatis i. retrach. . xx m. 6c rursus illud nostrum Dei est quia te nos Dei sumus;&quia a Dei motu primo exortum est, quia ipse ut velimus, operatur in nobis, sine nobis, per gratiam operantem ,&nobiscum per cooperantem. Idem Augustinus statim. Quod autem hic obi jcitur, Deus operatur in nobis velle tar pili liri perficere quam bene B. Augustinus cxponit. Vt velimus sine nobis opera- S. Aug. de stat. εetur incipten per gratiam operantem quae est in nobis sine nobis libere

agentibuSὶ cum autem volumus oesic olumus visciamχι nobsum coopera - ' ε' tur perficiens: tamen sine illo vel operante , velimus , vel cooperante cum Ῥο&m , ad bona pietatιs vena nihil valemus. De operante illo ut 4elimus, dictum est: Deus est enim qui operatur in nobis indelli, de cooperanIe riti cum iam volumus δεῆ est, scimus quoniam alligentibus Deum omnia cooperanturin bonum. Amrogandi Verbum, quo Caluinus utitur, odiosum est: sed assignandi vel tribuendi absque arrogantia libero arbitrio quod tamen suum absque Deo non est, iustissimum est: ita ut prima vocationis origo de ratio Acindependentia concursus semper Deo reseruetur.Testor Augustinum

rursus: Mocatio ante meritum voluntatem operatur. Propterea etsi usiquam SIBI Lib.83. quastion.

TRIBUIT quod venit vocatus non sibi potest iribuere quod docatus est : Nihil qW, 3. aliud vult B. Chrysostomus superioribus locis, ubi Dei gratiae comitem adiungit,cum humilitate tamen&obedientia, prudentiam aut voluntatem , tum etiam aliis locis, ut homilia in illud diligentibus Deum om-nia cooperantur in bonum. Item cum H ορ μὴ vel ρ ῶ τὼ λού diuinae mO- Ho .is .in Gen. tioni respondentem nostram άφοραίαν, id est reflexionem Ze veluti reactionem commemorat: ubi nos docet volentes trahi, nunquid &Augustinus qui fecit te sinete , non rei ficat sine te. Ego fecit nementem, Ser. t s. deverb. ivs TIFICAT VOLENTEM. Neutrum sine altero recte dixit Chlysosto .

Virtus non est studi j tantum nostri, sed gratiar etiam diuinae.JIdem et ea τῆς ista σάν-- Gni, μιαι ρπῆι de desiderij erga Deum inclinatione Gregorius Nyssenus. Chrysostomus iterum hom. Lviii. in

,, εἰ μη οἰ τῆς α; λεν ροπῆι-Id est. Licet millies nitamur, nihil quidquam recte agere poterimus nisi superna gratia potiamur.JQuam insulsa autem de ridicula Caluini exaggeratio. Socium, inquit, kR AR id* ' Deo adiungunti Itane vero: Absit visocium, dc quod latine bene dici po test, aequalem, parem: sed cum disparitate 8c subiectione, adiutorem di cere: non debuit igitur Apostolus , ΜΟΙ -ερωνὶ Dei adiutores Fumu,

3. COr. 3. modeste id tamen, monet Chrysostomus, quia postea sebia Chrycho dit, sicundum nutiam quae data est mihi. Bene igitur s. Bernardus Non ego, Bemaid.d. atat.&sedgrati Dei mecum, potuit dicere per me ,sed quia minus erat, maluit dicere lib. Lb. Di illae

375쪽

3LO THEOL. GRAEC. PP. DE GRATIA. LIB. II stomo, sed primo qui dicebant se non ex misericordia Dei, sed viribus

aut meritis suis massa perditionis secretos, ab aliis discretos, & ad gratiam vocatos: contra quos eo loco dii putat B. Augustinus libro sec. ad 1. Ad demis c. . Bonifacium: Quis te discernit, ait e, postolo omini tanquam desemet ipse er,d vi Eii thur, desius proprio bono orianti. Quis enim te discernit s utique ab irae 4 is a massa

de corrept. & gr. perἀlionis qua per unum omnes misit in damnationem 3 auis te discemu e tan-a i , ' ' P quam restondisset, discernit me fides mea , propositum meum , meritum meum. Quid enim habes, inquit, quod non accepisti Z Lautem accepisti , quid gloriaris quasi non acceperis hoc est quasi de tuo sit, et nde diseremerens' Ego ille discernit qui unde disicerneris imperiit, poenam debitam remouendo: indebitam gratiam largiendo. O quam bene e it Chrysiollomo cum Augustino, quod hic dicit, ille iamiam dicebat. Conseret utrumque cordatus Lector. Dicet vero Calui manus: Gregorius & S. etiam Augustinus hoc loco utitur contra eos qui gratiam aliquam communem faciunt bonis &malis qualis est gratia suffciens ab Chrysostomo & a Theologis Scholasticis asserta, au enim hunc locum tractans lib. de praedestinatione eug p π sanctorum, Nihil aut huic siensui tam contrarium est, quam de fluis mentis sic quemquam gloriari ianquam ipse sibi ea fecem non gratia Dei r sed Gratia

Dei qua bonos discernit . matis, non gnatia D. e communis es bonis . ma

Respondemus B. Augustinum primo ibi agere de gratia quam praedestinati & iam iustificati a Deo adepti sunt, α illa dubio procul

cum efficax sit actu enim illos iustificauit, certe non est mirum quod eam dixerit non esse commvncm bonis & malis Respondemus iterum B. Augustinum per eam quae communis est bonis & malis, & quae eos non discernit non intelligere Gratiam supernaturalem, qualis est sussiciens, sed intelligere gratiam Pelagianicam, & naturalem unde

continenter addit. Si ergo natu gratia attributa qua sumus animantia rationalitia discernimurquea pecoribus. Sit etiam ς alia naturae attributa qua in ipsis hominibias a deformibuι DIhra , vel ingeniosi distinguuntur a tardis, ac si quid ejusmodi es, fd non stille qμem coercerit Gypsolus, aduersus pecus inflabat, nec adu sus hominem alterum de aliquo nutumo munere , quod inesse posses 36simo, sed aliquod bonum quodpertineret σή vitam bonam sibi non Deo tribuens .. inflabatur, quando audire memit: quis te discernit 'O mnino vero Chrysosto Genat, N1len. muS Ita sentit ουχ οἰον τ3 2 ψυχή κα θω- to. 1 8s . Daniate. Impossbile est nos quidquam boni agere caelesti gratia de- P stitutos; ubi loguitur de bono e is πιλνι ad finem vitimum spe chanti. Nil aliud a Pelagio, ut Catholice loquatur, exigit B. Augustinus lib. de nati & grat. cap. XXVI. III.

cliuinis,lanae . Obiςctio altera Caluini. Apostolus totam summam Deo transcribiι Deus e 3. in nobis operatur velle G perficereti priorpars operis boni est Σoluntas: altera, vali Phil i. i. isi in exstequendo conatus Uriasique audiores Deus. Ego Domino sumpimus siquid nobis arrogamus aut inmoluntate aut messeritu. Si diceretur Deus opem ferre infima voluntati, nobis nonnihil relinqueretur e ped quum dicitur es scent )o

luntatem

376쪽

luntatem iram extra nos quicquiά in ea bonum est locatur. Rei pondemus cum B. Chrysestomo ritum a Deo esse via causti pri. Vide locos Chryma supernaturali, totum idem a voluntate esse Ita caussa vitali & libera, ut exposuimus ex eiusdem Doctoris verbis sub finem capitis praecede tis. Immis& cum B. Augustino dicimus Deum voluisse idem esse suu M vocando, NosTRvM seequendo lib. t. ad Simplic. qu. sec NOSTRUM per arbitrium voluntatu, DATvM 'er sturitum Charatatu i. retrach. c. xx m. & rursus illud nostram Dei est quia te nos Dei sumus;& quia a Dei motu primo exortum est, quia ipse ut velimus, operatur in nobis, sine nobis, per gratiam operantem, & nobiscum per cooperantem. Idem Augustinus statim. Quod autem hic obi jcitur, Deus operatur in nobis velis cir pL 1 ipeficere quam bene B. Augustinus exponit. M elimus sine nobis ope a- S. Aug. degrat. Ntur incip:en, per gratiam operantem quae est in nobis sine nobis libere lib -rb. c. 37.

tur perficiens: tamen sine illo vel ope ante 4t velimus , vel cooperante cum doluiam se , ad bonapietatis opera nihil valemus. De operante illo vι limus, iuelam est: Deus est enim qui operatur in nobis m)elle, de cooperante ιllo cum ιam volumus διδim est, scimus quoniam diligenιibus Deum omnia cooperanturin bonum. Amrogandi verbum, quo Caluinus utitur, odiosum est: sed assignandi vel trisuendi absque arrogantia libero arbitrio quod tamen suum absque Deo non est, iustissimum ei ita ut prima vocationis origo de ratio &inde pendentia concursus semper Deo reseruetur Testor Augustinum

rursus: Vocatio ante mentum voluntatem operatur. Propterea etsi quisquam SIBI Lib quastiones

TRIBvΙΤ quod venit vocatus non sibi potest tribuere quod docatus est : Nihil qu. 3. aliud vult B. Chrysostomus superioribus locis, ubi Dei gratiae comItem adiungit,cum humilitate tamen&obedientia, prudentiam aut voluntatem , tum etiam aliis locis, ut homilia in illud diligentibus Deum m.3ma cooperantur in bonum. Item cum 6 ορι- vel ραπη τυ ha I diuinae mO- Ho.1s .in Gen. tioni respondentem nostram ἀφορα - , id est refiexionem & veluti reactionem commemorat: ubi nos docet volentes trahi, nunquid &Augultinus qui fecit tesne te, non te is cat sine te. Ego fecit neficientem, Ser. is. deveib. ivstipIcΑΥ voLENTEM. Neutrum sine altero recte dixit Chrysosto cl .citi Mitiis

υπς. virtus non est studi j tantum nostri, sed gratiae etiam diuinae.JIdem πις - ς ἀν-- VH υψαι - ῆι de desideria erga Deum inclinatione Gregorius Nyssenus. Chrysostomus iterum hom ui. in

, εἰ M, G τει άλω ροπιι ' -λ-m M. Id est. Licet millies nitamur, nihil quidquam recte agere poterimus nisi superna gratia potiamur.JQuam insulsa autem de ridicula Caluini exaggeratio. Socium, inquit, , RAR k40 φ Deo adiungunti Itane vero: Absit uscium, & qaod latine bene dici po . test, aequalem, parem: sed cum disparitate&subiectione, adiutorem dicere: non debuit igitur Apostolus , λοἱ invisi Dei adiutores Amu, 3. COr. 3. modeste id tamen, monet Chrysostomus, quia postea subia Chrys. iis .ini

dit, fecundum gratiam quae data es mihi. Bene igitur S. Bernardus Non ego, Bemat d.dattat.&sHI tu Dei mecum, potuit dicere per me , sed quia minus exaι, maluit dicere lib. arb-

377쪽

mecum, praeflumens ste non solum operis ese ministam, sted etiam operantis quodammodo soClv M perconstensium. Plura ibidem de gratia primo quidem prae δμ ηφ- uretente deinde comitante. Dixit etiam B Augustinus bonum a nobis fie-

tate.

Ad extremum vero Caluinus seipsum , prodit , si diceretur Deus opem ferre infirmae voluntatι, nonnihil nobis relinquitur. Atqui o bone, id dicitur. Ad Rotiis,p.r. & ab Apostolo dicitur, Spiritus ipsi adiuuat infirmitatem nostram ergo aliquid relinquitur infirmae nostrae voluntati, quod tamen Dei primam M sium mam opem non excludit, imo illam praerequirit, hanc exquirit.

Ιἐν άωρημώιδ ου. Id est. Nihil est fortius eo qui auxilium Dei habet. nihil imbecillius eo qui destituitur. Chrys in Genes hom. LII.

do irrita acere, vel obedienIersequendo confirmare. Tridentim Patres, e ni porci oe c. Huic gratiae parres assignant excitandi ere adiuuandi: ut ipsi libere re peremur. In eo hallucinantur Neptun, Patres quod motum nobis oferri Jomniant, qui medram electionem nobis relinquat: nihil autem de e cacia illa cogitant, qua cor hominis renouatur ut exprauosiat rectum. Haec Arem efficax Spiritus anEti voratio ab Ieremia cap. terri describiIuraum ita loquitur in persena Dei. Ponam timorem nominIs mm in coriubas eorum , ne declinent a mandatis Domini. Item Erechiel 3 c. dabo legem meam in corda vesta , faciamque m in praeceptis meis ambuletis. Denique in e utuntur quod nullum inter regenerationis gratiam, quae L , , id sis, sh ε 'ς ΡΠ ηs Abμemt, e rimam quae da data fuerat, disicrimen oberia&l de eottept. & ueni: Pod diligenter Gustinus exponit. Per mediatorem Gnstum inquit, ex grAE. I.& . malis Deusfacit deinceps in aeternum bonos. Mam gratiam non habuit primus homo, qua nunquam vellet esse malus. Tale quippe erat adiutorium quod destreret cum desiet, in in quo permaneret si vellit, non quo fieret si vellet. Sed potentior est gratia in siecundo Sinam, qaa sit etiam ut velimus e tantumque velimus, ac tam ardore diligamus vi camis voluntatem conreuna concupissentem voluntate stiritus vincamus. Et paulo pos l. Est nobis per hunc vel Patiam, in bono recipiendo De eorrept.&gr. CV persime anter sexendo, non solum posse quod volumus , verum etiam veste quod

a i ,s '' - - pos .m . Ibidem allegat & quod λugustinus habet de adiutorio non solum sine quo non, sed oe quos ι & de quo ait: Abuentum est infirmitati humanae

voluntatis, di Luina gratia in lectanabiliterer insiverabibter areretur.

Respondemus. Haec omnia eo adduci ut Gratiam Christi omnem talem este probetur, cui nec Vnquam effectus deesse, nec repugnantia vlla vel contumacia opponi queat. Sed utrumque frustra; siquidem antea multos&scripturae, B. Augustini aliorumque Patrum locos ad duximus, quibus de Gratiam Christi in vacuum a plerisque recipi, &multos Christi gratiae deesse. necnon eidem contumaceS esse, demonstrauimus: alios scripturae auctoritati innuentes praetermittimus, Epiphanium in Ancorato & Nazianzenum qui hac locutione utuntur Di sitirco by Corale

378쪽

OBIECT. HAERET. CONTRA GRATIAM. CA. XIX. 3i3

α- ο πιοι - σαυτὸν πιῆς του λο I seipsum a gratia Dei abalienare. Gregorius Nyssenus in oratione Catechetica, in quaestione cur non N-y0M. Omnes qui vocati sunt, credant inspirationi diuinae, gratiae omnibus communi, nil aliud respondet praeter hoc . λοι άψῆia 2 Q inmitti;

etti Id est. Deus aliquid etiam dimisit nostrae potestati; illud autem est libera clectio, quae subiici nequit & sui linis est in libertate mentis sita. itaque in eos qui ad fidem non sunt adducti, criminatio

haec multo iustior est, non in eum qui COS ad consensum Vocavit. Simi- Aug. l. 8 .iau. qu.lia prorsus habet S. Augustinus libro octoginta trium quaestionum, & . Ni i. ad bini pl. ad Simplicianum lib. i. PROSPER , opitulatio etiam occulta omnibus σου It Ρ'.' i g, bebetur m quod a multis reserat ut, ipsiorum est nequitia: quod autem a multis pscι- Gent e io. pitur'gnetiae diuinae est Ο voluntatis huma M.

Quod autem obijcitur cum eiusnodi libera cooperatione & resistendi potentia gratiae essicaciam non bene cohaerere . quia Spiritus san -cti essicax operatio actum includit, hoc quidem verum est de gratiae ossicacia non in actu primo, sed in actu i ecundo spectata, & id egregie probatur ex locis Ieremiae & Ezechielis ab A ugustino induciis . nec non ab oppositionc illa seu comparatione gratiae potentioris Chi isti

tionem itifallibiliter connexam cum ipse consensu quatenu S subest s. Aus id simplie. praescientiae&directioni diuinae. Sed verissimum etiam est B. August. lib. i.qu 1.& in illo ad Isonifacium libro, & altero libro de correptione & gratia non semper loqui de omni & quacumque gratia Christi etiam e caci, nedum suffciente, sed quibusdam locis loqui lotum de issicacissima eorum qui iam actu perseuerauerunt; quales fiunt Martyres de quibus ibi agit, d sit miles primo homini qui line ulla tentatione doloris,actu tamen non perseuerauit in paradiso Eden. idem vero libro de dono perseuerantiae , gratiam amitti posse etiam a iustis docet, quamdiu vivunt, donec illam ultimam gratiam consecuti sint finalis iustitiae, in qua semel vita functi nullo amplius a gratia excidendi dilarimine laborant. Certum vero est hanc gratiam essicacissimam perseuerantiae finalis extra omnem mutationis aleam esse,quia in eam semel peractam& completam non cadunt amplius illa Concillj Tridentini verba Trid.sesta. ear.f. tantopere Caluino ingrata, illam a cere potest, dissentire potest se velit. εις

Alia vero gratia effcax, quae quotidie datur, & quae ad hanc extremam veluti via & dispositio est. unde & suffcientis instar se habet ad finalem comparata in actu primo spectata cum sit unum quid ex prae requisitis adstupernaturaliter&libere agendum, absolute respui potest, siueat Vci perissensim, ut dixit Tridentina Synodus. Unde S. ChrysostomuS S.Chryst,.1 ho. maius miraculum fuisse dicit in Pauli per gratiam Christi conuersione, ΑΤ

κ eo. Idcst. Ibi enim, natura sequebatur neque praecipienti contra- Ηφ λ'

. Dissilired by Corale

379쪽

3α THEOLOG. GR.ICOR .PP. DE GRATIA Ll B. Is dicebat:hic verδ, in potestate liberi arbitrii situm erat ut persiuaderetur

vel non persuaderetur. Vocat quidem alibi genus hoc vocationiso. εια, sed ratione moralis tantum tractionis& maxime congruae persuasionis: nam alibi a proprie dicta neccistate adductionem illam quam vocat, asserit ho x m. vi antea ostendimus. Quod si quis necessitatem hypotheticam & consequentem eidem gratiae essi caci innectat, prout in actu secundo praesenti vel praeuilo lpectatur: per eumdem Chrxso. tomum licet, quo tensu dicit οὐχ olis Λ τα τοῦ Auz l.i de lib Mb- θ ο s m Mis, εἰς ελλῶν. Impossibile est ea quae a Deo prae- l. i dicta sunt sita & praeli sal opere non compleri. J Proprie dictam tamen Dam se l. .e.ri. necessitatem non intelligit ipse, nec S. Augustinus de praescientia dise

cilisth i, hae obiectio sectariorum quarta: ex absurda illa propositione, Homo e. s. Pectus si vel t, Gratiae consentire potest, quae maxime Pelagianica est sequi-MM - in l0ς tur aliud absurdum. nempe ratiae&salutis consecutionem in huma-

nae voluntatis porcitare litam cile.

Respondemus propositionem , homo si elit, gratia con 'r' yotest, vel alutem operari, vel usi sui, non esse Pelagianicam, nisi seclusa gratia: a gratia enim liberum arbitrium valet quicquid valet, ait S. Augu- itinus; eadem vero gratia vel expressa vel intellecta este propositionem, sanam, sanctam, orthodoxam ostendo, imo pro nobis ollem dit B Augustinus, nulli nisi forte Pelagio suspectus: In Enchiridio de ciuibus Chorozaitis. Detis non mitisseno t saluossim, cumpossent Fulvi esses I vELLENT. Idem alio loco. O praecepta Dcis manda se conuertere omnes homines possunt, SI VELINT. Item alio, Potest dici homini, in m quod audis Lil . deco zςpt. rus m tenueris, perseuerares si urLLEs. Demum vero lib. de spiritu & lit-S φ '7' tera hoc prunum ponit, Huc qui quem testate habere dicitur, quod si ult, Despuit.&litG. iscit: si NON vvLae nou j eis: deinde adscit. Cum ergo fides iN POTE . TATE SIT, quoniam cum 'init, quisque creκ t, o com credi, olens cressit

Duae ergo illae formulae non sunt Pelagianicae, sed Augustinianae. salui Iepossumus lumus, &altera, salus inhumanae voluntatis potestate sita est modo gratia exprimatur vel saltem intelligatur, quomodo siepe non expressi, sed intellexit Augustinus. Vnde libro i Retractatio-

Retras. c. ix. ω num, suod alio loco dixi, nisi qui que doluntatem misi erit, bonum operari non potes quod in nosi antesate esse', tum Dominus in alio loco decet, Gi ait, avi Iucite arborem bonam λMectum elus honum oec. Nin est c intra grat:am Dei quampnedictimus; inpotestate quippe homin ut mutare voluntatem in meliu fedea potestas nulla est myi a Deo detur , de quo dicium est: dedit ebs testatem filios Deii , hin fim, Cum enim uest sit in potestile quod cum tolumus,facimur, nihil Iam in pat eouiendita, is , state quam ipse ρ md 68, iapraeparat: irvoluntasa Dom no. Eo modo da pol verri opoliere lyalem. Sic intellaendum scy' quod dixi poster: in Respotesate esse vi vel impotest a m ii, α ΡΠ b- e D vel odi teius seueritate mereamur, quia in potestate nostra non castestion . . nisi piod nostram siquitur voluntatem: luae ι umfortis potens praepanuur . DomiηRI Glesiis opus pietatis, etiam quod ob ficile atque imposῖ lefuit.

lib. contia Adimantum Matth. I

380쪽

OBIECTIONES MAERET. CONTRA GRATIAM. C. XIX. 3 is

Nemo igitur criminctur Patres Graecos quod B Augustini imo & pasti ius se. i. irasci ipturae more locuti sint. Sic enim B. BAsi Livs exponens illud Esaiae planἡ & SAxis, L. cap. 3. Si voluerit 'exaudieritis, me bona ternae comedetis, si autem ηουὶ ἡ iij, 'NPς R μ' -R ne rue erat dieritis me, gladius vos devorabit. Ο ὐπιζούαον liberum Hom.1.

ε, iactu λαγεν. Id cst in electione positum est, ut quae quisque velit, libere perficiat de omnibus potestas num velint spirituali fasticit te potiri,& supernam gloriam ex aequo participare. J Marcus opus C. de baptismo mei ειλάς ο θοι Gi,, mi Ante actionem h vi e si voluisses, Deus tibi auxiliatus esset: quod tamen gratiam sussiciei tem & disponentem non excludit. sicut nec illud Dei apud MCmiam, Cyrili. .deidor. Si conuertei conuerram te. Vnde ,. Cyrillus disertisti me d μαλα

sti ope posse ad quodcumque rerum laudandarum genus ascendere: ad quod nos hortatur lanistissimus Paulus dicens, de caetero confortamini in Domino & in potentia virtutis eius J

Oiectio quinta haereticorum , Putta C si non est pnsmisiue exposita C luin instit li. i.

nec omnibus communis: dicit enim eAugustinus , commauis es omnJus vatum is disphi et non gratia: ''ttium acumen appellans , quod mπά danis Me θυλulit, etbr ad omnes MME. in loc. eom. generaliter tenditur, quod Deas quibus Pult confert. Idem alij in synodo t*Px si in Dord racena.

Respondemus S. Augdstinum eo loci agere non de gratia communi sed de speciali: nec de gratia piae dispositionis, quam ipse tot locis agnoui ut antea ostendimus . sed de Gratia actionis & essicaciae. alia illa, pecrera , occultesima, congrua, conte enata, uid clinaueri ter, intupenub Iterminuichim mouente, trahente, qualem cum ipso professi sumus, & ab alia sussciente. vel secundum nos disponente probe distinctam exposuimus. Gratia quulem haec , sitioni & praesertim perseu nuntiae non est omnibus communis, prior vero ad hanc disponens omnibus at prae sertim fidelibus adultis quod de fide est, communis est. Est enim gra tia orandi, pctendi, quaerendi, quae nemini a Deo denegatur, ptirsaepe vero ab homine, acceptatio, admissio&vsus ipsi denegatur: Coni utenda sunt quae superius ex S. Augustino attulimus, ut nobis ista huc reuoluere necesse non sit: lineolam ex eodem addimus experiuri sunt in inlicus potestatem Dei cuius in DONIS misericordiam contempse m. Idem agit depatia a longe praeparante in Confess v. De infidelibus loquitur

라틴어 텍스트