Habertus de Gratia ex PP. Graecis

411쪽

sivum & sit premum; nec ullum ei virtutis genus quo homo conciolietur & cohaereat Deo, gloriamque caelestem & regnum possideat, quod non pendeat a Charitate, atque ab ea arcana quadam ratione .comprehensum ac velut praesidio custoditum habeatur. J His verbis omnia fere gratiae munera, omnes tituli&p arrogatiuae, Charitati ascribuntur. Accedit ad haec, quod utriusque praeitantissimae spiritualium formae , Gratiae dico & haritatis habitualis eadem primordia, progressus, &finis: ijdem gradus& periodi, eadem incrementa. ac detrimenta, eadem alteratio & perfectio, idem ol tus ac interitus, ea dem denique & in hac & in futura vita condstio summa paritate ac

Aug.denat.&gr. aequalitate constans Peruulgatum illud B. Augustini libro de natura & gratia: sejaritas inchoata inchoata iustitia est , Charitas prouecti P uecti

iustitia est: Γhamas magna magna iustitia est: amas perfectiperfecta iussita

est. Sed Chantas de corde puro conficientia bona in fide non Aeti et quae tunc

maxima est in hac vir , quando pro illa ipsa contemnitur 'nta. Sed miror si non ha bet quo rescat, cum de moriab excesserat 'Vta: dbscumque autem cir quandocum-qμe ita plenasse, ut ei non si quoa adyciatur, non tamen diffunditur in coribus

nosnue vel Ῥoluntatis et naturae opibus quae sunt in nota, stoe spinuum sancium

qui datus est nobis, m infirmitast nostrae opitulatur, cir sanitati cooperatur: Ipsa es enim gratia Dci perlatum Chryssum Dominum no rum, circ.

Hinc accedit ut obscura esset inter gratiar& charitatis formam habitualem disserentia : quae maxime ex scripturis educi posset: unde Theologorum plurimi eamdem cum virtute gratiam esse opinati sunt; cum discrimine tamen : nonnulli siquidem gratiam & charit 'd'' tem ita virtutem unam, eumdemque habitum esse duxerunt, ut solo Gabr.q. L. Vega nomine distingueremur, quae quidem sententia iam fere ab omnibus iba mςφὴς i scholis exulat. Alij docent non solo nomine, sed ratione etiam distingui, & vario respectu ad subiectum & ad obieetiim: Alij vero docent esse unum eumdemque habitum supernaturalem reapse, formali vero quadam ratione discerni. Quibus omnibus aduersantur qui duas esse formas seu qualitates re & subiecto distinctas arbitrantur. SCHOLA SORBONICA hac in controuersia apud Philippum Gamachaeum tertiam sententiam: apud Andream Duuallium, posteriorem amplecti. tur. Vtraque quippe valde probabilis, ac pene pari tum auctoritatis cum rationum apparatu stipata incedit. I I.

, j a optio nobis igitur quum sit relicta, si iudieii nostri calculum tan

M. seni εὶ is lisper interponere licet, existimamus habendam in primis esse ratio. Alensi s p. q. sit.& nem auctoritatIs S Thomae qui gratiam re ipsa a charitate distingui,

ς' - ut 5: illam in animae substantia tanquam in subiecto residere, hanc in Diuiti do by Coral

412쪽

GRATIAM RE ET sVBIECTO DIFFERT A CHAR. C. II. 31

voluntate, quod apud omnes constat, recipi&inhaerere, hac fere ra- S. Tho. 1 1 q. i.o.

tiocinatione docet, quam ex propriis ipsius verbis nec enim doctiori

bus aut selectioribus quisquam potesti exprimemus. Minus est quaerim g 'dupisiisperfecti, ut Philosophus dicit. Duo autem perfectum, quod est dis si-ιum fecundum naturam .Ex quo patet quod virtus uniuscuiusique res dicitur in ordixe ad aliquam nutunum praeexstentem: quando'licet unumquodque sic est dupo situm, sicundum quod coηgruit natura suae. Igam sum est autem quod virtutes acquisitae per actis humanos sunt dispo

tiones quibus homo conuenienter ponitur in ordine ad naturam qua homo est. Mnruies autem infusae dilponunt hominem altiori modo tar ad altiorem An m , nde et am oporare quod in ordine ad aliquam altiorem naturam, hoc est mordote ad naturam diuinam pant c, Iam , quae dicitur lumengratia : quaesecundum quod dicitur a. vet. I. Maxima cir pretiosa nobis promissa donauit ut per haec efficiamini diuinae confortes naturae: crstecundum acc prionem huiusmodι nathrae dicimur ν merari in Ahos Dei. SVM igitur lumen naturale rationis est aliquidpi aeter Innutes acquisitas quae dicuntur in ordine ad ipsum lumen naturale: ista etiam ipsum lumen gratiae, quod Hypanicipatio divin.t naturae, est aliquiil praeter virtutes infusis, quae a lumine illo eri transur,or ad ilAd tamen ordinantur. Vnde M postolus dicit aά ues s. Rutualiquando tenebra, nunc autem lux in Domino: et ιν lucis ambulate. Sicus enim ωιrtutes acquisitae perficiunι hominem adambulandum pecundum quod congruit lumini naturali: ita vi res infusep ficiunt hominem ad ambulandum secundum quod congruit lumini gra ia

Haec ratiocinatio S.Thomae essicit, gratiam habitualem sanctificantem, formam esse quandam accidentalem quidem ipsi animae, quia

illi infunditur a Deo & inhiaeret, eique esse diuinum cuius quidem se-la participatione accidentali capax est, communicat: comparatione vero virtutum se habentem instar formae cuiusdam substantialis principi j&radicis ipsarum, ut ait idem. S. Doctor in resp. ad 3. adeoque fit ut gratia illa non per se primo ac proxime instituta sit ad operandum, sicu t Charitas & aliae virtu tes: sed ad communicandum animae esse seu

statum diuinum immediate: consequenter vero ad operandum m

diate nimirum per Charitatem & virtutes sibi in facultatibus anima adiunctas, prout habet B. Dionys lib. de Eccles hier & alii Patresca Di .e., .pste superiori adducti. Sicut enim intellectus diuinus est communicabilis homini& participabilis ab homine, ut a loquitur,sub ratione intellectus per visionem beatificam & : .s iatione voluntatis petamorem beatificum: ita & sub ratione subitantiae supematurali quod1m modo communicari haud dubie potest : substantia enim animae immediate capax est&firmae& qualitatis supematuralis, verbi caussa Characteris, imo & modi subitantialis qualis est modus unionis hypoliaticus in mysterio Incarnationis R ationi igitur valde constentaneum est ut animae substantia naturalis prius informetur Gratiae forma supernaturali quae ipsi tribuat esse supernaturale, diuinumque statum ad supernaturaliter operandum necessario praesuppositum , ut modo

comaturali operetur. Sicut enim, ait S. Thomas, per potentiam intelia sat ' Π

413쪽

318 THEOL. GRAEC. PP. DE GRATIA. LIB. III

leribuam homo participat cognitionem diuinam per τίrtutem fidei, m sicundum

pol ni iam toluntatιs amorem diuinumpervinulem amatis: ita et tam per naturum ammaeparticipat, fecundum quamdamsi militudinem, naturiam diuinam , 'rquamdam rexenerationem me recreationem. Sed generatio per prius terminatar adessentiam quam adpotentias, et 'o gm apor prius es in essentia anima quam inpo tentiys.

ad Ambros. Bis in Ps33.

sentenx' Th*- Quantum vero haee sententia s. Thomae scripturis sacris & sancto confirmatur. rum Patrum dictis consona sit: ex Vtriusque linguae Patrum copulatis Ambr-dςlΠς permiYtisu uetestimoniis . breuiter inuestigabimus. b. Ambrosius tru

Spir sanct e s. cum illum S. Petri expendens, Maxima γ' presiosa nobis promisse dimauit 1 Pex C.λ.v.6. Qt per haec et amini divinae consortes naturae: ita locum hunc ad diuinae naturae participationem perlinere sentit ut ex eo probet diuinae naturae unitatem, 'Petrus unam naturam ostend.t esse diuinam. Ihiau earm judicere si alii et aestimasset, potuit inquamsic dicere: τι nosfaceret diuinarum consortes naturarum : maxime cum per filium in naturae diuinae consonium transeamus Nunquid

potest donare quod non habet ' Ego non est dubium quia de eo quod habet donat: ' ideo habet naturum divinam quia consortia diuina donat naturae. Atqui ut consortia diuinae naturae donentur, non potest nisi naturae.natura per gratiam donari: natura enim ipta est immediate quae naturae consor. tium recipere apta est. Similiter Ambrosiius Graecus, S. Basilius ille est, 5 λι jic o diuinam animae formam primordialem ex Gratiae Naz.in Apolog. concreatione explicat. Gregorius Theologus Gratiae santificantis effectum toties nomine Λωδεως delficationis idcirco insignit quia quod Degrat. Chl. e. i. animae corpori,hoc Deus animae est per gratiam: Anima autem sub stantiae corporis forma est : .H8 NM ψω σύμμα S. Au gullinus idem profitetur de gruttassuriti abs re generationis, quae ad ipsam Basid.de Spit. nct. essentiam terminatur,ut dixit B. Thomas. B. Basilius itidem libro de

d Amphii ς xy. Spiritu iancto vocat is πιις ωαπι EU άμ μ υ -μπληρωοκαῖ τῆς πύmως Anetitatem stiritus naturae completivam, quatenus ad creaturae sanctifica- S. Leo ser. r. de rionem ipsam applicat. B. Leo formam diuina bonitati, egregie de gnat,iς μ' gratiam liumanae animae substantiae a Deo restitutam nis verbis ob gendo nos D in ad imasenem Aam nos reparat ET O IN NOB Is FORMAM SVAEI BONITATIs INVENIAT , dat Unde quoque quod vexatur, operemur. S.

Gil. e. . Cyrillus Alexandrinus Leoni suppar, enarrans illa verba Apostoli ad Galatas: Flioli quos iterum parturio donec formetur in vobis Civistus.

tem in nobis Christus, sancto Spiritu nobis diuinam quamdam se mam, per sanctificationem & iustitiam interente Sic enim profecto in animis nostris elucet Character substantie Dei ac l atras reforman- re ut dixi, sancto Spiritu, nos per sanctificationem in ipsum. H uc etiam conterendi sunt scripturae loci de adoptione de filiatione spiritali, qua Diqiligod by Corale

414쪽

CRAT. RE ET SUBIECTO DIFFERT A CHARIT. C. II. 31

Honamuran 'olliorum Dei,Rom. s. & accipimus spiritum adoptioni horum c. 8. quia idem est principium,eadem caussa - - άγι,--ς adoptionis&sanctificationis, ut ostendit B. Chrysostomus Io. s. nasei 22 hq φ tex syiritu: & propter stubstantiae Dei,cuiγs m:tiam reddimur, reparationem quod propter solam amicitiae vim non fit continuo recuperamus ius ad li reditatem, sifily oe haeredes cap. 8. ad Rom. Participes enim ejecti Iuniu, foristi : si tamen initium set antiarius usi e adfinem firmum retineamus.

Gratiet Spiritus sincti apposite refert I heodoritus : quo de spectantilla S. Iacobi verba, voluntarie genuit nos verbo ventatis, ut simus initium aliquo Creaturae eius. Secundum illud quod populo ante dixerat, omne datum optimum cs omne donum pDfectum desiuinum est, desecendens a Patre lumi .

num. Quod procul dubio & Gratiς sanctificantis infusam a Deo qualitatem supernaturalem, & animet substantiς superfula in comple

ctitur.

Discrimen vero Gratiae a virtutibus non solum ab diuerso earum subiecto, sed etiam abentitate earum diuersi petitum satis testantur Conciliorum verba, quae gratiam a Charitate aliisque virtutibus distin guunt. Concilium Uiennense sic distinguit, Opinionem secundam duximus eligendam qua dicit Iam paruulis quam adultis conferri an baptismo INFiRMANTEM GRATiAM ET v IRTvTEs. Tridentina Synodus sess. 6. Ibi si murias cias catio non est supεccatorum remissio, sed m Ansificatio m renouatio interioris hominispervoluntariam uisceptionem iam donorum e gnathema el qui Axerit lumines iusificari vel sola imputatione iustitia Christi, vel fla peccatorum remisione exclusa GRATIA ET CHARITATE. IV. Superest argumentorum, quae contra hanc sententiam militant, Azum Z.h discussio quam paucis exsequi facile est ex antea dictis. Omnia siqui- tractae sentistiadem eo recidunt, ut probent essectus gratiae sanctificantis&habitua ψi v lis Charitati tribuendos, ac reuera eidem ab scriptura plerumque tribui. Quemadmodum enim per gratiam proprie & formaliter nos iustificari testatur Apostolus his verbis quae uniuersam de iustificatione doctrinam velut Anacephalaeosi quadam colligunt, Iub ficati gratis per ia D it m ipsos, per redemptionem quae es in forasto Iesu Ita etiam, iustifi '' ς'l' 3 catio, immo & ubi. dantia mutiae m donationis Charitati tribuitur ab Apo Ad Rom. c.s.s olo,cibaritusDei di usia est in cordibus nostris perSpiritu sanctu qui datus est nobi, sic etia effectus adoptionis qui gratiae proprius est, charitati tribuitur loan. i. c. 3. Videte qualem charitatem dedit nobis Deus τι fili, Dei nom. nemurct Iimu . Ita & regeneratio i. Io. Omnis qui di it,exum natus est. Remissio quoque peccatorum, Luc. 7. Remittuntur ei peccata multa quoi jam dilexu multum. Sanctificatio demum ipsa: ad Ephes. c. i. Elegit nos

in ipso τι esemus sandii oer et B in constectu eius in f hamate. Respondetur vulgo in Scholis, generali quadam selutione,effectus gratiae tribui etiam charitati, non quidem per se proprie di accurare, 'Diqiligeti by Corale

415쪽

sed propter indis lubilem utriusque connexionem : deinde vero in diuerso genere caussae quia quod gratia praeitat in genere caussae formalis . illud etiam iraellat charitas in genere caussae efficientis & habi tus operatiui: vel a gratia etiam in genere principi j activi principalis remoti, a Charitate in genere principi j activi proximi: queioadmodum anima est caussa principalis activa intellectionis, quae etiam a fa cultate intellectus ut a p incipio proximo & eliciente procedidi Verum praeter hanc vagam & omnibus obiectis communem solutationem: aliae quoque singulis scripturae locis adductis aptiores adhiberi possunt. Verba enim haec Apostoli ad Romanos, 'antas Dei δι' aestin cordism nos,is per spintum sanetum , qui datus est nobis. Contrarium omninopersuadent: nimirum Sinnium laneium datum,qui aut gratia habitualis sanctificans eis,aut certe non sine gratia habituali sanctificante est, prius fallem natura dari, quam Charitas ipsa diffundatur, quum per ipsum Charitas diffundi affirmetur. Si Charitas ergo diffundatur per spiritum inhabitantemin nobis, ut reuera per eum diffunditur,spiritus autem in nobis inhabitet per gratiam sanctificantem de habitualem ; conlequitur profecto Gratiam sanctificantema haritate quam diffundit aut ad cuius diffusionem praesupponitur,omnino distinctam esse: Theodoritus Spiritum sanctum sic interpretatur, Gratiam habitualem in baptismo acceptam quae in nobis Charitatem producit. η τοῦ

ζω, ἰχωρσLα - .. Locus autem Epistolae Ioannis et dele qualem Cha-ruarem ded i nobis Deut, de Charitate aeterna reincreata Dei manifeste accipiendus est, cuius effectus, nempe adoptio quam per gratiam in nobis perficit, Charitas etiam dicitur, quia a Charitate Dei erga nos manat, ut praeclare ostendit B. Dionys de Eccl. hier. cap. sec. N S. Cyrili lib. . in Esai Quum idem etiam Ioannes ait, omnis qui dilar Deo natus est, idem est ac si diceret, ex Deo per gratiam regeneratus est, ut

dilectio ipsa, quae propria filij erga Patrem gratitudinis demonstratio

est, filium testificatur non vero efficit; non generat, sed ostendit. Iam vero quod attinet ad remissionem peccatorum & ad lanctitatis communicationem, utraque Charitati nempe actuali recte tribuitur tanquam dispositioni, Gratiae vero tanquam formae. Rationum vero, quibus Gratiae a Charitate distinctionem alij op pugnant, haec validior est: si duae res essent Gratia & Charitas, separari possent : si homo igitur gratiam in animae substantia diffusam. haberet, voluntatem vero Charitate vacuam: Deo gratus esset, &abeo dirigeretur, Deum tamen non diligeret; quod contradictionem inuoluit: item mereri posset absque Charitate. Quod etiam absurdum est l. Cor. cap. 13. Sicharisalem non habuero, nihil mihi pra.dep. Rei pondemus primo inutilem hanc esse illationem in hoc rerum ordine, neutrumque esse formidandum, ne Charitas a Gratia aut a Charitate Gratia diuellatur. Quod autem ex potentia Dei absoluta id infertur, id sane neutiquam impossibile, cum & lumen a sole, tanquam accidensa subiecto,quia ut res a re dissere, separatum de ante quartum diem creationis Dissiligod by Coosl

416쪽

RATO RE ET SUBIECTO DIFFERT A CHAR. C. II. 3 ci

reationis conseruatum docuerit S. Basilius his verbis, quae conscr- Basl lio. s. in exua ionem specicrum in Eucharistia a subiecto seiunctarum confit

Idcst. Nemini incredibile videatur quod dictum est, quoniam aliud est luminis claritas, aliud vcro, corpus luci subiectum. Primum enim res omnes compositae sic a nobis diuidi solent, in ipsam essentiam sustceptricem & in cana quae ipsi accidit, qualitatem. itaque ne mihi dixeris fieri non posse ut lux a corpore solis separetur. Neque enim ego lucis a solis corpore separationem mihi tibi ve possibilem esse dico: sed asserendum esse censeo, quae mentis sola cogitatione dii parari a se non possbiatica re ipsa sciungi virtute creatoris utriusque naturae possie &c. JQuod postea probat ex eo quod ω αιυς νειυς 1 virtus vilitia ignis ab L Q i., cius substantia S: sblendore a Deo separata est in rubo ardente a Deo qui intercidit flammam ignis, Psal. Ση. 7 Quod igitur ad separationem habituum gratiae de Charitatis spectat .ca quidem absolute possibilis eth: ut 3. Tnomas admittit in quae ' Qu.de verit.q. . stionibus disputatis, N: quidem si gratia alicui infunderetur absque . . Charitatis habitu, tunc per gratiam solam gratus Deo, sin tus, filius

adoptiuus, haeres vitae aetcrnae de gloriae constitueretur: ad cuius actualem consecutionem vel opera&merita aliqua Deus tunc non exigeret , vel si exigeret , omnem essicaciam habitualis Charitatis per actualem suppleret. Si vero e contrario Deus habitum cha - S.Tho.ib.ad 4 ritatis absque habitu Gratiae infunderet : tunc ait S. Thomas. Chantas non sustinet ad merendum bonum aeternum, . dilicho non est

tanto praemio cor ligna, non e posita idoneitate mereretis qua H y r mattiam.

Sed haec omnia Metaphysice non moraliter. In hoc ordine quo Dei sapientia attingens sortiter a fine ad finem omnia etiam luauiter dispo fuit, nec Charitas Gratiam nec Gratia Charitatem habitualem desiderare potest : utraque perfectam Dei erga homines beneuolentiam componit de statuit, qui diligentes se diligit, & quod vera amicitia in E ter amicos post uiat, multo potiori iure vendicat, & quod vendicat Concedit, nempe redamationem φιλία η άν is i meta ri Amici eug Π intia e i beneuolentia reciproce amantium, inquit Philosophus. S. A v-CUSTINUS. Quantum ipse suo, meliorem qui plιι diuit On tam , feliciorem dero quem plus diligit christus, facile restonderem,si tu titiam liberatoris nostri minus eum diligentis , a quo plus diligitur , eis eum plus a quo minus diligitur,

quemadmodum defenderem, praeuaderem. o ta

417쪽

3i; L THEOL. GRAEC. PP. DE GRATIA LIB. III

CAPUT III.

De Gratia habitualis causiis et productione, ex SS. Patrum DoctrinλsVM MA

caussa efflciens Gratiae Deus staw ex gem. III. Caussa materialu gratia seu subie-

CAPITIS.

ctum, animae sub ntia quam ad uiam

A T v R A M & caussam formalem gratiae satis cogni ram ac exploratam habemus ex iis quae de ipsius definitione dicta sunt utroque capite praecedenti: Re-b quam ut caussarum ipsus seitem pertexamus, a finali caussa exordium ducendum est: quam recte

B Chrysostomus illis verbis Apostoli declarat Ep. ad Ephesios Signari essis Juntu promissionis finiti, qui Τ

pae us haereditatis nostra, in redemptιon m acpii itionis, in laudem gloriae ipsius. Finis enim proximus gratiae sanctificantis, est redemptio ac salus animae, finis remotus&vicimus est Deus, scut, inquit, dicebat Esai. 48. Facio propter me. Et Psios fac nobis propter nomen tuum. του λη-

-ς-m α et ' Id est. illud auditoribus plenam fidem in- generat, cum accipiunt, Deum omnia quae promist, facturum, propter bonitatem tuam. J Quod & propter bonitatis communicationem,& propter communicationis ipsus gloriam ex ternam explicari potest: Atque adeo propter gloriam ipsus Christi, qui totius Gratiae summam in se redigit, merito suo veluti coemptam atque comparatam ad cuius gloriam proinde pertinet ipsius Gratiae communicatio ac diffusio quae reddit homines αμμόρτομ --του ii σύ .eisy consio es imagini si D , ut sit ipsemmoxemius in multis fratribus. Quod pluribus prosequitur S. Cyrillus Glaphyris in Genesm de losephi benedictione pertactans:& antea A thanasius orat. 3. & v. contra Arianos. Diqiti Corale

418쪽

DE CAUSSII ET PRODUCT. GRATIAE. CA. III. 3 D

i I. Effeten; eaussa Gratiae sanctificantis de habitualis, Deus solus. Rr s T s. itio Theologorum Principis. Nulla res pore i agere vltra seu speciem : quia 4 art i.Conc.Trid. semper oportet quod causa potior sit effectri Donum autem gratia excessit omnem facultatem naturae creatae, eum nihil aliud sit quam quaedam participatio diuinae na-mra, quae excedit omnem allam naturam. Vnde necesse est quod solus Deus deficet communicando conseViam diuinae natu ae per quamdamsi litudinis participationem :sinu impossibile est quod aliquid igniat, nssilις ignis. Psal. LXXXIII. gη i am c=gloriam dab:t Dcm: nus . GRATIAM , inquit, S. Augustinus de q- Aug.in Ps.'. thst δjaeli: Gratia Diisum id quodHm. Theodoritus pereleganter τουὶ ιν

diuinam ex sancti Isinii Spiritus fontibus haurimus. Nec mirum, gratiae squidem sanctificantis infuso, creatio quaedam altera est. Creationis vero solus Deus principium est. S. Gregorius Theologus orat. de ba

rius εο νήρ,οι. Id est. Quemadmodum Deus nos primum creauit, ita

creatos re finxit 3c quidem sagmento diuiniori primumque superanti, quod ut vitae cursum ineuntibus signaculum est, ita iis qui ad ultiori aetate sunt, Gratiae donum est. J S. Augustinus serm. de verbis Aposto β li, traditus est propter delicta nostra,&resurrexit propter iustiticationcm nostram Sc. Ro. . auid estpropter usificationem nostram ut ii cet vos O is sciat nos. Em opus Dei non solum quia homo es, sed etiam quia iustus es. Melius est enim iustum esse quam hominem te esse. Si hominem te fecit Deus edi iustum tute facis, melius aliquid facis quam fecit Deus. Idipsum resumit Aue i .depeee. lib. i. de peccatorum meritis. Ex Rom iv. Credenti in eum qui tultifi c, 4. cat impium deputatur fides ad iustitiam. Quisquis ergo ausus fueriι dicere: iustifico te: consequens est rigicat etiam:crede in me, quod nemo sanctorureoli di- Io. cere potuit, nsi Sanctus SanElorum. Creditis in Deum G in me cred/ιe. S. Ba- Basil hobis.&itistius homilia de fide ex eo sancti Spiritus diuinitatem probat, iam τ Lonom, libi. bin ' ἐαδ Ρ, D Anim ν - ψολτει rata. , μεα ω ομ. Id est. Omnibus gratiam a seipso largitur de in filios adoptat qui alienati erant. Idem se .fest. cerat B. Athanasius pro diuinitate CKristi, orat. 3. contra Arianos B. Chyycho 'Ion 8. Chrysostomus ad ea verba Epiti. ad Rom. Deus est qui iusificat, B. Cy Cycni.l.ν. in Io. rillus Alex lib. in Ioannem, huc reuocat, verba CGristi Nemo venit ad Patrem, nise per mi: ἰ-ν αγιοι γεγνόροι νωι- γε Q vi te mi K ias m n μά ῆ, ιιώω ω κολλώλ α άγια β εαοε-zes ἐμ αγιοι cum sancti e fecti quantum humanae naturae fert conditio , sancto Deo coniungimur: lancti enim eritis, inquit, sicut de ego sanctus sum. Idem lib. x. Leuit. o. ad ea Christi verba Ego Fum vitis vera cr Pater meus agricola est, ubi de sanctitatis per gratiam communicatione sermonem ita concludit, ολης ς άγια, α, . asinis etra αδει εργν Ην , ψ ψν καθ ήμω. ἐχ ερ ωας , ψ Ν,

- ύαμus. Totum Sanctae dc consubstantialis frinitatis opus insta

419쪽

a. .

hiet. c. I a Caussa materialis seu subiectum gratiae. I ib. i. eap Dion .d u. .e

s Cytil tib , in Esai idem 1 de

rario nostra cit,& ad totam naturam diuinam pcrtinet omnium quae ab ipsa fiunt voluntas ac potestas. , m i Πρθα- salus

nostra fidius diuinitatis opus est J Vide ibidem plura. illud idem ma gnificentioribus verbis praedicat ac exornat ad ea Christi dicta: pro eis

- - τ ολυν-αυ iam n zi mi, sanct i fi are posse pei ipiritus participationem, Unius reginae omnium naturae Cpus eli.J idc pluri pag. 8'. Duplicem autem modum quo Christu, nos sinctificat unum externum . de alterum internum pollea distinguit. Isidorum Pelusio ram . i. de lib iv. Ep lxv aliosque passin. Rationem a' teram adduxit B. Thomas non sane poenitendam,quia nulla creatura potest communicare alieri virtutem naturae superioris, Ut ex Angelorum gradibus constat, multo minus diuinae. Tertiam quoque adiunxit, quia nulla subistantia creata pote is in substantiam animae illabi ideoque nec illam ut principale agens ad gratiam immurare. Unde una creatura in alia non dicitur inhabitare , sicut spiritus Dei, quum nos per gratiam sanctificat postolus ad Rom. bis sis m n tamen stino ι Dei habitat in vobis.Si otii aut em Diritum Christi non ha-

πως ε τω . id est. Spiritu praetenti, Christum abesse impossibile est. Vbi enim una Trinitatis persona est, Trinitas ad: : indiuulse enim seipsam habet, &c. Intimi rem autem illam csse intimo nostro, totamque toti animae illabi,Gratiae infusione ex, u gullino & aliis,Theologi docent, quod quidem nulli creaturae conuenite potest : Deo igitur s li sicubi a ΝΠ,ψ, ut loquitur Dionysius , ita di gratiam communicare ius esti Il. Animae substantiam esse proprie Gratiae sanctificantis subtemina antea ex doctrina ,s. Patrum, eaque constantissima, demonstrauimus. Nihil aliud modo superest praeterquam ut quaenam huius materiae ad gratiae productionem potentia sit, quisve concursus , paucis aperiamus. Breuiter igitur dicimus animae lubstantiam non habere potentiam vel appetitum naturalem ad gratiam, sed tantummodo potentiam ut Theologi vocant, obedientialem,&quidem non activam, sed passa am duntaxat, si de Phusica agaturi de morali enim & dispositiva postea dicturi sumus. Consulenda sunt ea , quibus libro primo huius operis ostendimus Gratiam naturalibus Ereaturae cuiusquam principiis non deberi: quod praeter acutissmas S Thomae rationes, ex S. Dionysio, Epiphanio. Chrysostomo aliisque comprobatum est. Unia

pυMν us M. Id est. Proprium quidem naturae humanae est, donorum Diuiligod by Coral

420쪽

GRATIAE HAB. CAUSSAE ET PRODUCTIO. CA. IlI. 361

calle Ilium gratiar nihil plane ex penu propria ac veluti ex propria natu .ralia bere: at potius iis quae supra propriam naturam sunt, ditescere extrinsecus atque asci titie, a Deo scilicet profectis. J Haec ad instituatum sussiciunt ut potentiam solum passivam&obedientialem ad Gra. tiae lusceptionem animae ab origine innatam esse supponamus, quae ad hoc idonea est ut Gratia eidem tanquam subiecto accidat atque in&m.: uti sacra Synodus Tridentina loqui non dubitat. IV.

tu etiam eam

Sic erit omnino factu facillimum, ut quaenam& qualis Gratiae san- Creatlo an eduacti fieantis in animae subitantia productio dicenda lit, intelligatur Ox0sy xjκ P 04 Controuersia scholae in e 3 est, utrum creatio, utrum eduistio dicenda '' 'sit Ambiguitas elidenda primum eli Si creatio sumatur pro rei subsistentis produ tione, quum gratia sit accidens & qualitas supernaturalis, nec per se subsiliens sed inhaerens, &cum ordine dependentiae a subiecto, cui inhaerere debet, producatur; eo sensu accurate creatio salio. p q s. dici productio ipsius non potest. Ita S. Thomas. Quia vero creatio a 'quibusdam etiam extenditur ad ea quae vim & captum potentiae naturalis ratione cuius materia dicitur m is , Aristoteli i. Phys s. & ratio ΑΠ 4ςgς' nes seminarias habere uguilino 3. de Trin. c. 7. superant atque extra sphaeram agentium naturalium positassent solamque potentiam rece ptiuam obedientialem in subiecto p r requirunt, & Dei soli factione producuntur: quum Gratia a Deo solo animae infundatur, simul a eo creari dicitura permultis veteribus Scholasticis Scoto. Bonaventura, Gabriele , Paludano & aliis, sicut anima Aristoteli εξω 'ν extrinsecus adueniens, Theologis creari dicitur: adeo ut S. i homas medio quo Saho I. .q.

l . . se ει ar. . lac etiam edam modo sentenciam utramque temperare conetur, v bI ali Θιμndum anni hi lati disit hoc etiam gratia dιcitur crean , ex eo quod homines secundum Ipsem creantur, id sent .d.16 a. r.

es in nouo se constituunturex nihilo, id est, non m mmiis , secund*m ιθμή gd v. Aue. deerat. de Ephesios a. Creati in GVo,in operibus bonis. Sicut accident nequesit, neque coria lib arb. c.3.&inrumpitur, quia eius e en vel corrumpi; cuius est esse dei non esses. 4ccidens aut m y '' est entis ens, G ideo dicitur fieri vel corrumpi, sicundum quod seubiectum incipιι Metapb.lo.de l. i. Cel desinit esse in actu fecundum illud accidens. Et fecundum hoc iucitur etfam gra

tia creari.

Haec doctrina 8eloquendi ratio quam excogitauit B Thomas valde consentanea et scripturae sanctorumque Patrum dictis. Sic enim dicitur creari cor muri dum in homine Ps L. Sic creariscientia ρmu, Ecclesiastici xvii. sic intelligitur illud Apostoli ad Galatas. In Christo 'su neque ' ' 'i'

circumcisio aliquid valet , nequepraeputium, sed Nou A CREATvRA. Rursus ad Ephesios Dduite nouum hominem qui fecundum Deum creatus est. 8. Avcvs Τ' ''TiNus in PsALMvM Cur. Vuicquιὸ ambulat m repit in terris, quicquid natati quis, quicquid 'ν vi in aere, quicquid circumagitur in caelo, totus mμndus visi cisi , io una est. Sed repleta est terra creatura tua, Christe. De qua dicit po- stilo si qua in se isto noua Creatura. Nova creatura qua acta est omnes credentes in o ristum, circ. idem postea in illudatu eresiliniuri eorum σ deficient.

라틴어 텍스트