장음표시 사용
51쪽
c. cc. S. Athanas rat. contra centes.
36 THEOLOG. G R T C O R. PP. DE GRATIA LIB. I.
illi poenali in qua oremus ut toties B. Augustin. libb. in Iulianum culcat , quae quidem scientia adeo perfecta est ut omnem errorem excludat, dum a peccato temperatur. Secundam attingit S. THOMAs, immunitatem videlicet a peccato etiam veniali, quam certe diu a mortali abstinetur Jn flatu, inquit, innocentiae erat infallibilis ordinis firmitas, Ῥι semper in us contineretursub Aperiori, quamdim summum homianis contineres ursub Deo: tetiam e fura . dicit : m ideo oportebat quod inordinatio in homine non esset , nisi inciperet ab hoc quod summum hominis non subderetur Deo: quedra per peccatum mortale. Ex quo patet, quod homo
in flatu innocentia non potuit peccare demaliter antequam peccaret mortaster.
Tertia est in appetitu sensitivo integritas subordinatio & cocupiscentiae passionum vacuitas de qua iam diximus. Quarta est, non quidem absolute sed ex lege ordinaria & vi praesentis decreti in essentia animae gratiar nimitium habitualis & sanctificantis amplissima copia, qua participationem immutabilis boni vocat S. August. Quinta est exemptio seu immunitas a morte obeunda: de qua pallim. S. August. libb. contra Iulianum de mira xiv. de civit. cxx VI.
Eadem reuera fuit Ss. Graecorum P P. quae Latinorum ac praesertim S. Augustini de his originalis iustitiae praerogatiuis explorata sententia , adeo ut Deum creasse Adamum propter suam munificentiam recte scripserrit B. irenaeus lib. v. contra Haeres cap. xxviii. hominis primaevam felicitatem describens quam Cyrill. lib. 3. in Ioan. recte
nem , Verbum scilicet, per prioritatem sui. uirum autem in modum carp3 rur, ab ipsius in res iniuersas prouidentia : supra res omnes sensibiles omnemque crepoream repraesentationem euectus ad ea quae in calis sunt diuina ct imielligilia virtute intelligendi pertingens, me. S GREGOR. NazianZen. magnifice praedicat hominem a Deo creatum αμον. πνGari a s u χάειν. . Velum alterum, spiritum propter gratiam, & alia quae transcrisit B. Damascen. lib. 1. de fide. Neque solum quaestionem singularem, sed&alias dotes in genere complectitur. B. BASILIvs pa. I ε Λαν G d. , αμα νς όν si λμιουργἰ . s. una ab G άτ ιι , ante lapsium gratiam creationis ab omni vacuam perpessionesvisesicribit. S. Macarius hom.
ix docet Adamum Spiritum sanctum habuisse & illius ἡ.diri, sensum
σης α 3 . at μος ο ἀλιος α, - - mea et ντων του λοίη χ' ρος κοινη , ευλο- για. Mi M. In quo flatu natura ab initio erat, mors non erat, morbus aberat. commvn 1 erat Sol, aer, C ante omnia communisgnatia, communIs benedictio.
52쪽
omnium sententias complexus lib. ii. de fide ubi praesertim quoad gratiam & peccatum spectat, id habet prae caeteris aduertendum ἐπιίη-
ta e liberum. Impeccabilem dico, non quod peccarum admittere non posset. Solus enim Deus ita imprecabilis. Sed in eo' quod in ipsa natura peccatum situm non esset sed in electionent iussi ue quod haberet facultatem manendi eo proficiendi m.9no,coopenando Divi NAE GRATiat: similiter m a bono excedendi c. Quod attinet autem ad immortalitatem, insignis mihi ex Hebraeorum Vide- Nemes.lib.denat.
tur philosophia NEMEsi I locus, hominem medio quodam ac indifferenti statu creatum ac constitutum a Deo fuisse ita ut nec mortalis DCC Phol maeeriti. immortalis absolute forci ' H. M. Γακ ἰ so e φυστως ,sed in conmnio miriusique naturae. Ita ut ab eius voluntate alterutrius optio conditionis pcnderet. Hoc antea THEΟΡHILvs Antiochenus scripserat, id satis Theophil. Antio cum doctrina B. Augustini consonat, qui mortale corpus secandum aliam, A 'oe immorialefecundum alam caussam monale quia poterat mori: immortale quia
poterat non mori,moriale conditione corporis animabs immortale beneficio condito ipfisassenuit. Alioqui certo Graecorum PP.constans Vnanimisque fuit sen- lib. i; .&ri . detentia Pelagianis infestissima, hominem absque peccato non moritu t ruin: quae de inter canones Africanos recepta est a Graecis can. ccix.&a B.Chrysost. aliisque passim asseritur. Legatur Ephraemii Theopolitae
Patriarchae liber apud Photium. Cod. ccxxum. & Eusebius Thessa. lonic. contra Andream Monachuin apud eundem Phot. Cod. cinia. I U. Quartus status sua calamitate notissimus est status NATURIS LAPSA , et isti statu, ni corruptae, vitiatae, infectae, venenatae,languentis, vulneratae, debilita- turae lapsae & pee. xae, infirmae prope depositae, atque moribundae, imo & mortuae vita 'φ SV que spiritali priuatae. Haec omnia vitia, aegritudines infirmitates, vulnera, toxica, exitia ad peccatum proprium primi parentis traductum, derivatumque in pol heros originale , tanquam ad miseriarum
53쪽
s. Aut.lib. . in Iulian.de s. Gregor. Naz. quem pro
nes Basilici,quem lege id Esai.c. is de semine humanς nophysica sed morali
Notas. AugustinuGraecas literasa ignorasse. D. S. Ioannechrysostomo. Theodotet. in Ps.
3i THEOLOG. GRAEC. PP. DE GRATIA LIB. I.
omnium fontem reducuntur '. de cuius labe ac pernicie quam vere ac bene senserint Graeci Patres, unum asseram B. AvGVsTINI tollimo nium duobus praesertim. contra Iulianum Pelagianum libris prioribus. Primum itaque B. Gregorium Nazianzenum aduocaturus, sed non tibi deerri, inquit, magnι nominisc fama celeberrima illustris scius etiam
depantibus Orientis, cuιus eloquia ingentis meritognatia , etiam in linguam lati-n.im translata siquequaque claruerunt. Sedeat e/go cum isti Patribas etiam sanctus G RECORIus m cum eis Latini, conina nouitiampestem Jestram, medici
natem proferat . ipse stententiam. udi ergo quid dicat. Imago rari labem eorporeae inundationis expurget mc. Itemque idem ipsesicut in dam, inquit, omnes monuisumus. ita in Christo omnes ruficemur per hocprimae tu, itatis macula purgantur, per quas in iniquitatibus concipimur c in delictis genuerunt nos matres nostrae. Nunquid. istum infanicho spere iacere venena inclu-rus es udis omnes uno corde, et o ortu fide ιδ ιm dicere . hanc esse Ca tholicam fidem non dissonante contestatione firmatam. em tibi par ιa in uno
Gregorio Epistoporum orientalium videtur auctoritaι Est quidem tanta persona, 4t neque ille sec nisi eode Chri hana omnibus notisma doceret, nec illi eum tum clarum haberent atque etenerandum, nisi haec ab illo dicta ex regula notissimae veritatis agnosserent. Sed si vis addimus huic γ B. BA si LIvM, .c. Dὰ audi quod ad rem praesentem si ectit, qκid depeccato primi hominis ad nos etiamperti
nente dicat iste si ius sine ulla ambiguitate B Asi Lius. Quod etsi reperi inter
pretatum, tamen propter diligentiorem veri fidem, verbum e verbo malui transferre de Gaeco. Et postea. Plures orientis inuenimus Epimpos. Omnes uno eodemque modo credunt, per unum hominem peccatum intra se in mandum c per
peccatum, mortem c c. Cum vero Iulianus unum saltem sibi Ioannem Chrysostomum excepisset. Ecce, inquit, etiam ipsiιm numero illi adiurigo sanctorum: Ecce inter meost ses, vel interno ros constituo iudices, quempiι- ta b patronum tuum. Ecce Ο sium diciums es Manichaeum. Ingredere, fandis Io ANN Es, ingredere oe conside cum fatribus tuis, a quibus nulla ratio, nulla ten-ιgitotes aravit. Opus est tuἄ,m maxime tuastententia, oec. v c ergo tu ali qAid unde iste iuuenis confundatur m revereatur qui quaerit m uiam meam, σα scper hoc cum te hoe senti=e cognouerit, aut1 ese m rigat ab ERRORE Pe-LAGII , aut . ipsi tibi crimen Ohoet Manichaei, G A tu Iuliane quid etiam Ioannes cum caeteris Catholicis dialoribus dicat ad Olympiam scribens. Gaando Iam, peccauit, inquit, istu g e peccatum m omnegenus homin mincommune damnauit. Alios eiusdem locos adsert prolixiores lib. 1.
&1. in Iulian pro peccati Origines S assertione & gratiae remedio, a
quibus consulto supersedemus. Caeterorum Patrum Graecorum sequentium eadem fides atque men, fuit circa eiusdem status naturae lapsae conditionem, peceatum originis, caeteraque ei adnata, gratiae seu iustitiae originalis priuatio netra, ignorantiam ac errorem, concupiscentiam,liberi arbitri j infirmitatem , morbos mortemque corporis omnibus semel hominibus
54쪽
vARII sTATUS AD GRATIAM CAP. VI. 33
ά- α δ πιλ υοι ης. ἡρον c εχεν η αὰμ sce. Cum peccatum maiores nostros inuasisset, viam quamdam o amitempergenus inurat munivit. Si enim illi non peccassent , mortem peccati pom m non fustinuissent. Si mortales vero non fuissent, corruptione seperiores eoitissent. Incorruptibilitati autem conia
iuncta fui set passisnum immunitas : si passiones autem non sent peccato non esset locus, dec. s. Cyrillus Alexandri n. in Antropomorphitas & Cyrill.to.6 p 3 1. s. Damascen. lib. ii. de fide & Graeci Tractatores ad cap. V. Epist. ad a. ET&, is
Quintus demum status est naturae per gratiam Christi medicina- Quintus statos nalem reparatae. In hoc statu, cur regeneratis alios generantibus. gratia cli T. uuis. ab origine non transfundatur in stos, sed ut ab oleae semine oleastri,&a circumcisis praeputiati nascuntur: ita & parentibus gratiae restitutis peccatores nascantur variis locis respoudet B. Augustinus passim libris sex prioribus & duobus operis imperfecti in Iul anum. Nec ab eius mente abludit B. CYRILLus, οεκώ- - ρ ἡ αων, κάν- Go
--χ ia Edιοῦμαι E εἰο-l ν ο -- ἀγάγν-δυμύν, νώ εἰς άσαραου πια κομάζων α -υος ημον Ιηπός Xυως , si ali mi νηπι eo ἰσω πα- ε δυρον ε'ra, M. Proprius cuia ue nostrum ter, etiam si per Spiritum sanctum sanctificatustWpeccatorum veniam adglus, donum istud in nos pariter haud transmittet. Vnus enim es omnes sanctificans iusificans, m ad incorruptionem traducens, Dominus noser Iesus foristus, per quem ex aequo δε-
55쪽
Necessitas Gratia auxiliantis 'ad notitiam Veri ex Gracis Patribuae asserta. SUMMA CAPITIS.
s A Gisis hie de gratia propria dicta
L ct concursu ac auxιlto super natur ia ordinis ex Gregor. Naamat. II. Obiella supernat. ordinis absque graria eo osci nequeunt. 0L. Veritates ordiniae naturalis omnes collithue abrique gratia cognosci non possent. IV. Verita es quadam naturales deculat ea que gratia cognosci possunt.
Veritates ardua gratiam an possμ-Ient. AETI. Ad teritatem saepernaturalem gratia requiritur eadem a Deo o ρer Chrι- sum I Gratia pro auxilio
supernaturali otia viae speciali. I.CytiL O, 4. S.Gregor. Neocaeia sar. Charister. de rigen.
Terum fortasse monendum est, uti ne amplius moneri necessest, Gratiam hic non sumi pro concursu ordinari , & pro motione ordinis naturalis, quomodo SN utriusque linguae Patribus aliquando sumi, iam monui- ω u mus, ac rursum monemus ex S. Cyrillo lib. x. in Ioannem. Sic enim dubium nemini, auxilium illud esse abselute cuicum sue ad verum conatui pernecessarium, cum sit Influxus primae causeix generalis quo adempto , nulla creatura quidquam operari potest. De eo aptissime intelligas id Gregoria Thaumaturgi in Charisteria sis ἔπι α; -οι s . hau λήγς. ἰ-βα νή μα-- ιν α δ D-άmo ἰ ti Simul in me incepit humana oe diuina ratio. Haec quidem virtute mihi inexplic bili, i vero propna adiuuant illa vero adiuta. Sermo est autem de auxilio supernaturali in hae quaestione,
quam cum Magistro sententiarum S Thoma Theologi pertractantiquorum assertiones ex ipsis Doctoris qui S. Augustini fami liaris ae perstudiosus icctor fuit, verbis propositas cum B. Augustino
eumque cum Ss, PatribuS Graecis consentire ostendimus.
Alitora id est ordi nis supetnaturalis obieeta ab uegratia speciali eo gnosci non pos
i I. rima igitur assertio est. ALTIORA INTELLIGihi Li A intellectus humanus cognoscere non potest, nisi serticiri lumine peificiatu cui lumin dei vel Pn,phetiae quod dicitur lumen gratiae,inquantum est naturae supreudditum. B. AviscvsTiNVs lib. xiv. de Trinit. c. vii. id quod est verum in quocumque natura statu, de eo potisiunum explicat in quo homo magna caecitate Dissiligod by
56쪽
GRATIA AD NOTITIAM VERII. CAP. VII. 31
cor D, tenebris ignorbantiae emersus abuli MiRΑBi Li ORE DIVINA OpE indiget Concit. Arausic. c. ix. Diuini muneris est cognoscere veritatem. Huiusveritatis locupleti stima tellificatione Graecorum omnium Patrum volumina redundant: qui & lumen illud iupernaturale quas ex industria gratiam quoque diuinam essu docent. Dum lucem habemus, eredimus in lucem ut fili j lucis stimus Ioan . Totus in id incumbit Cleia Clemens Alex .li. ι mens Alexandrinus inuehens in Basilidis sectatores & Valentini φ- κω ς υ ιδ ομ τω - qui natu autem opinamur esile fidem : urget contra& conuincit esse QU*ω -& illius ex meditatione scientiam
nasci, quod pulcherrimum est pro Theolosiaestientia fidei principiis
inniesa testimonium. Mελετη ἡ ως, τὸ P1μη meditati 'me scien bii Ebibitis. Vide reliqua ibidem. Rursiis lib V. ex verbis Apostolicis fecundum hieto hila. distensationem quae data est mihi et i imple me b-m Dei m*πμm Psed fit La ebibit absconditum a seculis ὰ genetrationibus, quod nunc man festatum est fansis erus quo bus voluit Deus notum facere quae sint diuitiae glon.e muste θ tatu; in
ab homine nec disti nec dici potes: si hola qua ab ipso manat dirtute, potest co-
nosci. In uestigario enim Dei forma Myreiaque caret. GRAT i A vero cognitionis se ab is fusilio. arissime tenis Salomon iά nobis te iubit Adbi d c t : Prudentia G tra cognitio- hominu non est in me. Deus autem mihi dat sapienriam. GREGORIvs Neocaesar. Orat. Panegyri notitiam illam δωρον , γυπν ε 'εν, - τω N Greg.Thauniat
tem intellectum, Gratiam desuper, non ab humanae naturae censu, donum Gratiae Dei passim vocat ad mysteria concipienda necessariae. TAEODORETus in Ps. 63. Gκειλν Qα, ν-τω δεδαμαλι, δε- χἰαρα, se XAPIN-λίου ρα ν τοῦ π α γέου πνευμω ς κρομύν χ ηυομε- illinc bonorum dogmatum doctrinam accipimus m diuinam GRATIAM e Spiritus saneh fontibus haurimus. Diadochus lib. de perfeci. spirit. Cogni- times asseri Cr quies, scripturarum exercitatis crinprimis Gratia largientis Dei.
57쪽
collective, absque gratia eognosci nopossunt.
AndreasDuilallius Sorbonae Regius Prosessor. tr. degrat. u. I. ar. I. ita
,s THEOL. GRAEC. DE GRATIA LIB. I.
Legatur S.Cyrillus Alex. lib. xl. in Ioan. in illud: serua eos in veritate. Pluribus in re confessa non est dimicandum: sed haec testimonia col. legi ut non tantum rem sed etiam nomen Gratiae a Griecis Patribus ad mysteriorum cognitione necessarium auxilium Ut plurimum translatum di accommodatum demonstrarem. III. Assertio sec. ex verbis S. Thomae, his cognitionem cuiuscumque Veri, homo indiget auxilio diuino, di intellectus a Deo moueatur ad aelum Hum. Hanc propositionem, lihel de concursu etiam naturali exponi queat, Posterioris aeui Theologi apud Sorbonam, de gratia proprier dicta exponunt hoc fere modo. Homo nonpotes in ullo tu Auepurorum naturalium inue naturae intex ae siue lapse, siue per Baptismum reparatae: omnes deritateupeta latiuus aut practos coli humum as natui abier cognoscere: sted ad id stetia senatia auxilio indiget. S. Augustinus lib. xv. Sapiens quidam inquit cum de te loqueretur in libro suo qui Ecclesiasticus proprio nomine ia nvocatur, multa, inquit, dicimus cir non peruenimus, consummatio hermonum
es iste: quae verba scripturae adduntur post recensita insigniora Dei
opera, rerum naturam componentia. Sic etiam Graeci Patres, simili loco eamdem veritatem comprobant, Eccles viii. Intellexi quod omnium operum πιι nullam homo possit inuenire rationem, eorum quae fiunt βιb Sole. Quem locum etsi cum Uniuersali termino non exprimat Graecus Codex nec Gregor. Neocaesar. in Metaphras, Hebraeus tamen habet Iri, in naevu ,a Et Chaldaeus Paraphr. Austerior est autem
θυπις-- εν zργν Et didici quod omnium operum Dei, ne quom quidem opus quod perficitur , inuenire possit homo. Ut cnim collective de omnibus Dei operibus, non tamen de singulis ditim butim id intelligendum , nisi fortean quoad comprehentionem , quae minimae etiam rei impossibilis est, quaeque verbo des enati
quicquid scribamus, ex parte cognoscimus, a GRATIA ipsius in Hai. Nullus itaque sapiens siue saeculuris siue in dem Sapientia initiatus, pes tepotes I 1-
ω α β cognitionem a sequi: neque substantias, neque carb terneque mensuras , et quomori ea coaluerint, quibusere innixasint. comprehendere. Herum et si sapiens aliquis probabiles sermones proferat, veritatem tamen ipsam laxenire non potest. Res clarior quam ut probatione indigeat, quae ex multitudine infinita veritatum naturalium, ex caussarum obscuritate, ex tarditat ingeni, nostri atque caligine ad apertissima etiam naturae, ut ipsemet
fatetur Philosophoriun princeps, hallucinantis, ex organorum fati- Diqitigoo by Cooste
58쪽
patione, vitae breuitate innumerisque incommodis, arcessitur a S. Gregorio Nazianzeno & synesio Episcopo. VI, A ssertio s. ex verbis eiusdem s. Doctoris. Inte Igibile lumen sius ciens s ad quaedam intelligibilia cognoscenda, ad ea scilicet in quorum notitiam per stex Abihapossumus deuenire: non autem indiget aὰ cognossendam veritatem in omnibus, noua ιllustrationesuperaddita naturabili rationi. Theologi nostri ita exponunt Homo in quocumque statu, etiam naturae lapsae potest veritates quasdam naturales seorsim ac distributim sumptas, quae ex re rum senstibilium notitia deduci possunt, solo Dei concursu naturali &Ordinario mouente ac dirigente, cognoscere. Talis est in spe cuiatiuis supremae caussae notitia quam ideo αAMλέυλν νεοίαν vocat B. Cyrillus: animae immortalitas: naturalium rerum plurimarum vera scientia quam contra Academicos confirmat B. August. Sunt enim obiecta cum intellectus facultate , proportione summa con stantia & accommodata. Quorum tamen omnium notitia Dei beneficio , tanquam primae caussae naturalis prouidentiae tribuunt Graeci Pa tres, & ad Christianam Philosophiam summo iure pertinere statu ut S. Iullinus Martyr ειρη- - - .cuatumque praeclare a quibustumque dictasimi, nostrum est, obrissanorum. Idque sublimi ratione a Dei Verbo petita probat B. Augustinus: quam antea Clemens Alexandrinus proposuerat in 'rotreptico & S. Athanas lib. de Incarnat Verbi. Et haec quantum ad veritates Theoreticas
De practicis autem moralis veritatis luminibus, quae iudicio mentis ac imperio voluntatem ad bene studioseque agendum illustrant ac inelinant, decernendum idem est. Doctrinas honesta ac viιles ante grataliae vocationem, ut ait S. Augustinus, in plerisque hominibus agnoscendas, que is ad virtutem capessendam crudiri, ac informari possint. B. Basilius ἰsυ-σo ιδμαι c Graias σω γυ-κ ἀφορωας proseminatas cogitationibus salutares occasiones vocat. Ratio sancti Augustini suicquid enim prudenterfortiter temperanter oe ise agimus non ad apientium, sed adcapertinet βιentiamsiue disiciplinam.qua in euitandu malis boni que appe-ιeηλου aereo nostra versetur , . quicquidpropter exempla vel cauenda vel imitanda, o propter quarumque rerum qua nostris accommodata simi sibin necessaria documenta, historica cognitione collegimus. Vnde omnia sicut ad fidei aut
sapientiae diuinae habitum, ita neque ad altioris ordinis id est Gratiae lumen proprie reuocantur. Quod sane liquidum est in propositionibus quae principiorum locum in moralibus obtinent, aut ad ea proxi
me cum accedant, a nemine eas ignorari natura sinit. Naturae docentis meminit B. Paulus, B. Augustin. apud Bedam. mma nationalis etiam cupidi a e caecata, tamen cum cogitat O' ratiocinctur: quicquid in ea ratiocinatione τerum est, non ei tribuendum eled mini deritatis a quo det tenuiter pro sui capacitate ii ratur vi desum aliqv d in ratiocinando sientiat. Munu formaioris no-
s. Greg.Naetianorat.1 deTheolog.& symesuis in Dione.
Veritates quaedam a st ibutim sumptet absque Graiiae spe- elisi auxilio cognosci possunt.
v. sh lipp. Gama chaeum tract. de Gl. qu. t 9.cap. t. Eitium in I sen .d Tettitis. Apolos. ι .& l de testiston. Anima naturaliter
s Aug. l.; in Aca demiasib. I. de civ. c. 21.&lib. de
veritates practicae quaedam cognosti absque gratia pocsunt. s. Aug. qu. Maasimplic. s. Aug. l.i de Tri
59쪽
,8 THEOLOG. GRAECO R. PP. DE GRATIA LIB. I
stri in ipsis cordibus nostris veritu stri t. suod tibi non vis fieri , ne ficis alien, circ. Vnde retractat id quod in aliqua oratione dixerat, Deus qui nonnisi
Lib- ςx λθ ς mundesierit ne ob i. Cum veritates practicae morales, uniuersales a nullo prorsus, nisi qui rationis ignoret usum, ignorentur. Grae corum Patrum hac in rc consensus collatione vix indiget. δαν
ς sum Mil. I-ςυλωι ῶυ ἡ. Hrtus m bona animae 'habitudo non doces. Iasii.hom.9. in tur, stila natura inest. Quae verba de principiis primis ac elementis Etlii bς λς cae virtutis S. Gregor. Theologus legem hanc, etiam verbum seu ratio-
Dei Verbum sim ratio omnibus congenita, oe quae prima es in nobis lex omnibur coniuncti, nos arebus quae oculis patent ad Deum sitibunit: Theodoretus in
Therapeutice pleraque Ethica Philosophorum dogmata laudat im-
Theodoret. Gem pense, Ut illud Socrati S apud Platonem Ἀφρογεῖ v κει,-ς
li siquidem dsciplina nato a ipse mortales omnes erudiit, oec. Aristotclis li- - i 'r' . bri talibus abundant effatis, quae cum Christianae & Euangelicae Phi- Christi pagd. losophiae praeceptis cgregie concordant adeo ut S. Thomas ne latum quidem unguem ab illius placitis Theologo recedendum paucis exceptis duxnrit, idque facto praestiterit in omnibus praesertim moralibus controuersiis finiendis.
VI. Clem. Αux. lib. 1. natura Magistra CLEMENTi Alexandrino, Chrysolioni ας δα abras eadem quae Tertulliano natura legalis lex naturalis de canda,it,tos prima ommum disciplina. B. BASILIus ς G
Veritates quaedim Tametsi nullus di Eteor visum quibusdam Theologis , profano - gy-xi d rum etiam Sapientum mentibus , cum ad iubtiles & arduos tracta- potae, gum: tus, quos praeter ipsorum animum Ecclesiae aliquado profuturos Deus prouidit, operam conferebant tuam, diuinae gratiae lumen aliut fit 1 e, quae quidem instar gratiae gratis datae sese habuit, eorum ingenio &labore ad fidelium utilitatem utentis. Theodoretus in Ps cui. η 6-ναγου πτώμα- χάρις ἀλκάω , rε ὐ δεπιαHκώ δ δε καλι, α 5θα ς ροσπερ , Sancti Spiritus Gratia tam moralem quam dogmaticam do binam hominibus confert. Vbi enim desinit natura, incipit Gratia quodus dems Athan. hom. in pene verbis S. Athanasius in F -- pMν η- matur natura stu destritus naturae ut patia appareat. S. CYRiLLvs Hieroi Olym Cyti l C xςς , - - ,--λι ψ se φαλ sis, M. - βλεπόν ν .pi a. μ. ἀγύαι βυβῶδμ. Opus itaque est nobis diuina gratiam mente sobria,c m oculis perspicacibus Ῥt ne ab ignorantia lassamur. Non est autem vel ilimile iis hac humani vim ingeni j eo usque laboris & cotemplationis progredi potuisse ut principio tam multa ex quibus cum fidei propolitione copulatis tot veritates Theologicae solide cocludi tandem,elicique Disii iam by Corali
60쪽
GRATIA AD NOTITIAM VERI. CAP. VII. 3s
possent inoffenso pede decurrens, tot arcana penetrare potuerit abs que auspicio ductisque luminis supernaturalis. Quod ratione consimi li sentiendum arbitror de propositionibus ad fidem accedetibus qua lis ille ex Platonis Phaedro apud Clementem Alex. 4. Clem. Alo.lib. .
nimam cum solaperseefuerit. posse vera sapientiae . humanum facultatem excedentis participem ieri, quando ipsim qui hinc capent, amor Uulnis in calum, per ilosophicam charit tem a 'ci finem heruenientem, accipi re initium alterius vita Hernae. Nonne ista Christianismum redolent3 quis talia venire cuiquam in mentem posse absque gratiae doperatione 1 a. .ieonfidat 3 De Aristotelico vero acroamate ad beatitudinem etiam Eliae.eap. . pertinente quid dicemus τελε -ῖia. λ ve α. μ τυ DI N
um: fimum, operatio est conmutissima, pulsimas missima oe Fuficientissima sibi
s. Vita itituri tui si οὐ Astra hominem est: non enim, quatenus homo est, ita vii inur, sita quatenus diuinum aliquidi in si Oponet autem eos non sequendo qui hortantur hominem humana ipere, neque qui mortalia mortalem, quinpotius,i datuseipsum immortalituis vindicare , omniaque praestine ad vitam sicundit quodps stantius inest, ducendam. Mitto quae in veterum Stoicorum ac Pytha goricorum Eclogis ante Chxilli ortum nam Senecas, Epictetos, PEI-tinos, Iamblichos. Themisti os qui post Euangelium scripsere merito
quis excipiat, Christianam quandam ideam prae se ferentia toties oc currunt : de quibus fortasse nimis liberaliter dixit Lactantius. LaawAlib.7. vizFactum essea Deo mundum dixit Plato, idem Prophetae loq-ntur. Hominum qi 'caussa mundum O Omnia qua in eosint, facta esse Stoici loquuntur, idem nos diuina litterae docent. d virtutem capessendam nasii homines e se telis dissor. . Idem nos monemur ac discimus a Prophetis. Esse inferas Zenon Stoicus docuit, ctr si despiorum ab impiis disicietas. Idem nobis Propheta fidem faciunt. Totam igitur veritatem oe omne Religionis diui arcanum Philosophi attigerunt: nisi mentem suam antea aperuisset quae nobis vehementer arridet, ficiles, inquit, docere pene Miseriam deritatem per ius borum siectas esse diausam: docemus nullam spe stolam tam demam nec Philos horum quemqeam tam inanem quι non videret aliquid ex vero. Quodsiexstitisset aliquis qui verita-iems sampe Molospersiectasique di fusam colligenet in Amum ac redigeret in corpus t pnofecto non disseminet . nobis. Sed hoc nem acere nisi Veri peritus oesicens potest. Verum autem scire nonnsutus est quisii Doctusa Deo. Simile quid B. Augustin. lib min. de Ciu. c. xli. Gratiam igitur ad omnium veritatum capita, non vero ad singula necessariam putat: e quibus nonnulla siue casui siue imitatione, siue humani indole ingenii, siue studio, Vcra cogitentur aut dicantur, vix tamen aut unquam pura, limpida,