장음표시 사용
81쪽
ordinatur ad finem se pernaturalem hic confiteatur nutium qui et uis illam et entciter confiteri di omnino nihil bonis ne Clli ritate quod ad pistatem pertinet verumque Iustitiam, fieri posse non dubitet. sie etiam neque desent apud Patres G raecos loci persimiles. S Basi- s. nisi tib . bi. liu, tib de Baptis ino scribit impossibile esse eum qui peccato seruit iu- ptis. quaest. . stitiam facere r nost arm ποιεῖ δυ --: sed explicat mentem suam verbis quae attexit , nempe ita ut hoc sit cαom. ς ς λαυ,-δεκα,- - σ τ της ν ἀγεω μ α Gratum m acceptum Deo em secundum regulam pietatis sanctorum quibus quidem verbis se de actu Religionis meritorio loqui testatur. Enimuero di basiliu ipse&Cr v s b, i d. i.;hhei Patres haud secus ac A ugus inus, hominibus in Ilatu peccati sordes cieibi. Niliau. centibus ut ab eo emergant, opera quaedam moraliter bona frequen 'intissime consulunt quibus non Gratiam statim recuperare, per se enim Clis,sbii. lib. I de non iustificant, sed ad eam Dei gratia accedente paulatim disponi queant 3 illa autem ieiunia , illae Eleemosynae, illae orationes ad quas is Ibis i . adhortantur, peccata dici nisi cum iniuria non possunt, alias ad male Mat h. agendum adhortarentur. il. Quod agerri solet de Cornelio Ceturione cui Angelus testificatus o=etibus
est his verbis neutrones tuae-Eleemosynae tuae ascenderunt inmemoriam incon- Pauca alii dem spreta Des . inferiuω discutiendum est. Interim B. AugustinuSep LVII, S.Aug.ep.17. qu. i.
docet in Cornelio tunc fuisse fidem aliquam licet non lassicientem ad regnum coelorum ut idem docet qu. sec. ad Simplicianum dc de Praedes lin. Ss. cap. vii. ὶ nondum tamen fuisse iustificatum. In quo consentit aliquatenus cum B. Chrysostomo si tamen Chrysostomi To,s oper.Gra homilia est, de fide & lege naturae, Vetulli tamen auctoriςὶ hic enim sq: Ch I QR
mortua etiam illa opera putat, sed altero, nimirum fidei desectu . sic enim habet εργα - κρου ti λυμμώ. 0εσκε φλυ τύ αν άν - , μααβ -
quod opera bona quidem erant, bed mortua quod carerent fide , misit Angelum,&c. Sed hac de re infra enucleatius. III. si vero haec quaestio intra limites ac speciem boni moralis, cuius rea Om . bQΠumctitudo in coformitate cum recta ratione posita est reuocetur, bonum Asque ei ait se, morale tripliciter spectari potest primδ quidem extensiuc&in tota sua elati exerceri non collectione: secundo intensiue, quatenus bonum arduum ae dissici ξφ ' te est: Tertio distributive in particulariin quantum occurrit sine ulla aut salte graui dissicultate peragendum. Assertio SORBONICAE SCHO Lis Duuallium
Lae perpetua est, Bonum morale collectiver sumptum , in tota seu qu.1. degrat. u.
magna sui latitudine quolibet in flatu , non posse absque speciali o MRς , - q x09 Gratia supernaturali a quoquam mortalium praestari Quod ex Ana
82쪽
logia cum omni Veritate collective siumpta probari solet: deinde eae s. Tho. it,qu. 34 ipsa experientia qua nil certius docetur quam hominem prudentiae lata .iti. uiae ac libertati relictum sexcenti Serratis Obnoxium es Vnde&Phi losephorum praeliantissimi insigni lapsu corruerunt, & in via morum quam aliis aperiebant ac sternebant, frequenter errarunt, quod i psis improperant Ss Patres ertullian. in A pologetico , & B. Augustinus lib de vera Religione, Graeci quoque lustinus in paraenesi, Clemensis A. ., ω Alexand. in admonitione ad G entes, Theodori t. de Graec. assectioni
activa At Chtu bus. Quin ipsi etiam huc testes aduocari possunt qui neminem omnes ιό- ' Μ-Ηh virtutis numeros explere , virtutum omnium generibus praecellere; Gieg. Namor. in teccatique expertem Vitam ducere unquam poste peringenue fassi λψh 0, sunt: Virtutem proinde perfectam nemini nisi a Deo contingere N. Gem Alexind. r. apud Clementem Alex. Plato recte Philosophatur apud san Suom. Menon. ctum Hieronymum Dial i. contra Pelagianos, cum virtutes omnes ab eodem haberi posse dixisset, esse sententiam Philosophorum respondet Catholicas partes agens Atticus, sed non Apostolorum. Quod eo certius est, quo veritas uniuersa naturalis ordinis ab homine citra speciale gratiae auxilium cognosci nequit: multo minus uniuersa virtus S Τho. qu.ro'.ar. exercCri, quia natura humana magu corrupta est quantum ad 'petitum boni, Chi,sost h. 0.,ὸ-- Miti em eri, Ut ait S. Thomas. Quod praeclare amplificat Pop.Antiocii. S.Chrysolio mus ad Pop. Antiochen. σχ - -ειν O σωφρονειν μείἰν
possumussine labore, &C. IV. 30num morale Plus dico. Bonum quodcumque morale, genere suo Vel circum-
' Rintiis quibusdam adhibitis arduum ac dissicile, in flatu naturae lapsis
superat captum humanae voluntatis & verae gratiae auxilium deposcit. . Talem actum duco ex genere suo , propositis immensis praeniijs vel intentato grauium tormentorum ac mortis etiam periculo,nec Patriae nec amico fidem frangere , pudicitiam illaesam tueri, honesti solius caussa inimicis innoscere, voluptates aut dolores quae communia fiunt Passionum elementa, praesentes vrgenresque si erare: his omnibus certe natura suo lapsu fracta ac debilitata non susscit, nisi ope diuina, s Thobini. sibi peculiari fulciatur atque inualescat; qu m etsi quidam Theologi in d. λδ. r.t. dear.1. tra concursus Dei naturalis fines c arctent, non video tam n quomodo naturam plane: deficientem, liud, Praeterquam supernaturale praesidium erigere , concitare atque supra ipsam mei collocare pos siti alias omnia auxilia, quae ad Virtutum moralium exercendas actiones vi iustitiae, temperantiz, sortitudinis nobis immittuntur , ratione obieeti specificative virtutum istarum, intra naturalis concursus limites anguste coerceremus: quod contra scripturae mentem esse, vel id unum lapientiae testatur, dbi Salomon, silui quoniam aliter non possem esse continens nisi Deus det: π hoc ipsum erat Sapientiae, scire cuius esset hoc
donum. Graeca sic habent, γε id δὲ At cis auως με ἰ
83쪽
NECESS. GRATIAE AD BONUM MORALE. CAP. X.
'Ure 3 εδδεναι si σομ ραυς. Quem locum interpretes nonnulli sic cxponunt, sicivi quoniam aliter non possem esse εἰ xoτης , id est compos sapientiae , toncre sapientiam Uerum de continentia seu temperantia absolute interpretari multo p fiat, quamuis enim ἐπι H aliquando significet idem quod com pos , nonnisi tamen cum Addito, ut Ecclesiallici cap. vi. continens Satapientia. id ost Sapientiae, compos cffectus, & cap. xVl. Qui continens egistitie, id est compos & retinens ivlliciae, sic apud auctores externos
o ιδμος - - χαά. ων. Hic autem πιυτης aut absolute ponitur &continentem etiam absolute significat: aut refertur ad id quod an recedit nempe, corpus άμω πν ςω a corpus incoinquinatum & adhuc continentem significat, castitatus in temperantiae compotem. Atque ita exponit S. Augustinus quamplurimis locis, praesiertim in materia G aliae lib. sec. de peccatorum meritis :& lib. iv. contra Iulianum : Et Epistola aῆ Hilar trnu Nunquid dixi toecumscirem quia nemopotes esse continens usi per liberum arbitrium . hoc erat Sapientiae, scire a meipso esse hoc bonum. Non plane hoc dixit prod quidam in Panitate i. dicunt, sed quod fuit insin LScripturae et er:tate dicendum. Cum frem, inquit, quia nemo essent continem nisi Deus det. Iubet ergo Deus continentiam in dat continenrium: iubet per legem: dat per GRATιAM, &c. Continentia vero virtus moralis est,&obiecti quod proprie pertinet ανυς ε εθος : sed quia propter innatae libidinis seu co- cupit centiae intestina praelia, dissicultati summae obnoxia est, praecipue ut in habitum adolescat, Deus dare per gratiam debet, quam natura negat per infirmitatem. S. Greg. Naz. In Apologet. δυ.ληπlis 6- - αν πινη φυ απερ ῶ στυ ο υλ -1 υγρο αρα. minas ab humana nat una d Fcile capitur, sicut ignis ab humida materia quod exponit postea asia βαλίαι ρε-: de prosiunda minetute quae μακρον perci Pitur. Ita profecto sentiendum de arduis boni Ethici speciebus & habilitabus praesertim diuturnis virtutΗm; ut enim aiunt Pnilosophi apud Plata
fcile est m manere. Quod a Deo tantum precari ac sperare se profitentem Socratem laudat Clem Alexandr. Certe multo magis Christiani. S.Baslius in Constit. Monast. l. υατερ - - ἀι virtutis bonas actiones a Deo multa cum perseuerantia poscendas asserit. Lege de Gregor. Nyssen orat. vI. S. Cnrysostom. 2 an ν η- mm, re me ,--λπις- Possibile non est nos quiquam boni agere, cessignatia deflautos. ibi tamen loquitur de bono ras: s raris ad salutem aeternam spectante.
Superest igitur dicendum de bono morali sigillatim spectato : de
quo hanc olim ego assertionem Sorbonae excepi. Potes homo inflatu na-ιurae lapse exequi aliquod opus moraliter bonum, tam ex obiecto quam ex circumstant usperproprias naturae vires,c generalem Dei concursum: absique esto adminiculo gnuita Jerialis saetio sit facilior , neque gnavis tentatio occurrat. Ratio suadet obiectum enim, naturae cancellis circumscriptum est: Potentia
in proximo est, nihil medium quod eam pulset ac perturbet, interp.
plato in prata tora. Clem. Mechb.I.
84쪽
14 THEOL. GRI . C. PP. DE GRATIA. LIB I. nitur: Ecquid igitur actum prohibeati Intellectus bonum cognoscit,
ad illud iudicio suo practico inclinat ac determinat: Uoluntas liberae ih Deum in entem&ad concurrendum promptum in procinctu habet: nihil arduum est, Obex nullus, millum discrimen, ut supponitur. At aere radebilisque voluntas est: Esto, inquit s. Thomas, non sib-
hQ P 'λ ialite eurrupta τι hibere toto bono naturae priuetur: Vndepotest homo etiam insa- tu naturae corruptae aliquod bonum parricula e Mene, non Ismen totum boηum sibi
connaturale ita ut in nullo d sicut ' sicus homo infirmuspotes persei bm aliquem motum habere, non tamen perferili moueri motu hominis sani. Addit sanctus Doctor alteram rationem petitam ab eo quod homo potest cognosicere ab quam veritatem ordinis naturalis sine auxilio gratiae specialis, ergo & partem virtutis aliquam sequi, absque eodem. Verum eam se teor exiguam , de breui circa multa fatiscentem, neque propriae imbecillitati sustentandae, aut ingruenti extrinsecus impedimentorum tur,itidbbe b biti' bae amoliendae parem. GVLIELMUS Aruernus Episcopus Parisiensi,
virtutes naturales m confera innalespraeὶ π aliam agnosti lauaestabiliuntur nocessitate honestaris γ' bonae vitae, ad quam nos esse natos natura humana 'iniuersa ter confitetur atque testatur. Docile est autem vel impo sebile omnes animarum no 'arum laesiones m occasiones huiusmodi virtutibus adiuuaripropter multitud st- m pr0Nm ,1 m A . temhoris eis a isesachonis, quum requirunt. Quo sane adduci posset
.a. I. Q, οὐ Σωμm αυα , natura pnuua omnia facit, γ' planupraua quamproba. Pro a zero pauciora praestare potest non omnia. Quod equi dem in rebus ad naturalem secundum virtutem agendi modum applicari verius potest. Accedit etiam quod ea quae a voluntatis arbitriolunt,infirma multo nutantiaque siunt, atque ex insperato imo N: spon iό 20' ' h ' ' te mutationem subeunt. S. Coim Alexandrini ea ratio est pυ -- αυσό- ῖαν ἐρριγέ, ω εM H- ςυGH s, 2 c θε ληm ου πιαυ-
sabili unt. Exempli caus. Nemo habet a )oluntate ut fit homo rationalis , id enim . natura. Hubet tamen a voluntate quod sit bonus aut malus, oec Dissiliges by Cooste
85쪽
DE ACTIONIBvs INFIDELIUM BONIS. CAP. XI ,jimmmmmm
De infidelitim actionibus re virtutibus, Me set ι confido
ratis. Mens Graecorum υ. cum S. Augustini opinione comparata.
P Rima Augustini de operibin is Me
lism propositio Graeco Auctora veteri comparatu. II. Altera is eoramdem vinutibus cum S.
Virtutes quomodo verae aut falsa ini delibus ex S. LAugustin. O Pamb.
X quo inter propositiones Michaelis suis Doctori, ac Decani Lovaniensis a Pio .&Gregorio XIlI xsina. An. 1ic
atque Iansenti multas earum innovantis occasone Κal.oct.Incarn ab Urbano VIII. &Innocentio X. damnataS .locum habuere propolitiones illae XVI. Omnia opera inside. Ineatu. Do. l. lium seunt peccata: mphilosophorum vireturessiunt ditia: E x quo pariter Schola Sorbonica docuit hCreticu esse philipρ Gamaeis dicere, in eles nullum opus bonum moraliter praestare,sed omnia forum opera q. i. s. de grat.c. . ante iusificationem esse peccato,ω damnatum anathemate , a Concilio Tridret. vi. can. vis. abs rvtcasdem propositioncs eodem sensi a S. Augu
pino Doctorum post A postolos Principe, doceri, quorumdam inofficioso more tueamur. Quin potius dissiciliores locos aliis eiusdem loccis collatos aequabili interpretatione conciliare adnitimur, ac tum de mum s quid ab aliorum Patrum sensu dissentaneum supersit, id sum macum reuerentia Lectori aequi bonique consulendum in medio re linquimus. Ne quid igitur caliginis aut nebulae doctrinae ipsius offun datur, nudas illius propositiones in utramque partem collectas ct proapositionibus Graecorum Patrum comparatas, oculis & iudicio Lecto
S: Avo v s T i N v s statum quaestionis a Iuliano indicatum Primas. Augusti, clare & dilucider retexens , sic habet. D Omilis qui non 'rivis MLA ' 4 :'44ςi V nudum operuerit, periclitantem liberauerit,aegri dulnera fuerit, diuitias honesti in Graecietria amicitiae impenderit, ad testimoniumsalsem nec tormentis potuerit impelli, ouiso hq ςψ tedirum hac opera bona benefaciat an male Si enim quamius bona mali tumba E. .,' ' '' 'l''fiicit, negare non potes eum peccare, qui male quod befacit : sed quia eum non Disiti Cooste
86쪽
16 THEOL. GRAEC: DE GRATIA LIB. I.
MMih.αν. vis, cum Lit isti, peccamp ostris ditam 1 Ulam bona facit m bene. Fin Aiue,'ro bonos facit arbor mala, quod eri nonposse veritas dicit, oec. dArbor mala non mi homosed 4r infidelis: non naturasid voluntate, G c. i.ήj Nihil omnino absimile vetus Auctor homiliae de fide & lege natu is Iopei. Chi,c irae, quae S. Chrysostomo tribui solet Cra/ ἰ ζω m ως άμει, , n hil extraho, ir, fidem bonum se Quod autem intelligat de operibus bonis non sola bo nitate morali sed de supernaturali, dc de operibus ad vitam aeter nam utilibus& fructuosis non secus ac Sanctus Augustinus, verba sequentia declarant , quibus explicat id Hier. vin. Ego autem
sicut oliua fructifera in domo Dei. ευρ, Miς γ Wλλοα ακτός του γυτῆς ἀληλιμ, εργμ άγαλις, ε ε ςμῆν -ον-ε niς α Ρας συμ-ύς , ελε-sνας, δὲ UMMI ύη med νγ M.' G δεις καρπός Γις ἔργις η p ἡμίκ M E ερ ν πις αλκὼείας ora, a. si Q υ ἐργα λλα δM GO: γὼ - ε ἐρDν ε ώαι ram. Inuenies quidem pe Uulios, qui etsi sermonem meritatis non acceperint, bonis tamen operibus consti istat, ut apparet. Iutunissetinos misericordes, humanos, Doriae deditos: sed nullus est operibus factus : quia opus et eritatisi nonant.BONA qui Amseunt opera e verum praecedere oporret summum opus de quo Christus re ondit i ιLis hoc est opus Dei di credatis, ctrc. Ac S. Aug. ib.l. in reuera S. Augustinum ita in mente habere facile assiere rem, cu prae-ΙMNn ς fit in Psal. xxxi. Ea venu, inquit, quae dicunturbo ames irim, Iusnurs Uideantur hominibus laudabilia, inania bunt, ita mihi dentullem magnae vires m celerrimu, cursit extra viam Hoc, inquam,assererem nisi postea ridoret Iulianum, qui illas arbores steriles eo senis vocaverat. Fieri non 'res strilite, boni Aunus. Sed boni non Ilumus timc Gleriis te sumus. eis bor enim bona bonos Puctusscit cinde inferius. Quomodo no aut iocans aut deliras qui
se, dium stuclus arborum laudas' qui utique aut nosti si unt, aut si mali sunt, ta dandi non sunt: aut si fuctus boni sunt, 'U Asteriles arbores non Aunt, bent Deo placere, cui bonae arbores nonpossint ni 'lacere, falsumque erit quod βω-ptum est, sines de impossibile estplacere Deo. Sed resto unis es,quid msi etiam Ego,
inquis, 'nbιerbonos duxi homines, qui nonpnopterraeum ciendo bona P ejaciunt, non ab eo vitam consequuntur aeternam. Iustus ergo Deus m bonus, honoris mortem misurus est aeternam' Uerum hilius solutio disscultatis pendere videtur ab intelligentia quaestionis quae eo loci,inferius circa verita.
1 I. S. ΑvcvsTisus. Omnis infidelium I ita peccatum es, oe nihil s bonum: Hesiummo bono. enim des τυ io πης incommutat ius veritati,,fύ- infidelium', pud sa virtus es Hiam in optimis moritas. Hanc ex professo tractat con P 00ς u in iςn- Douersiam Sanctus Augustinus prolixo illo capite 3. lib. iv. in Iu- R ' φε' lianum ortam quidem Illam ex comparatione virtutum quae Iustitiam Christianam componunt dc fidem ducem habent, cum virtutibus infidelium, quia lulianus dc Pelagiani caeteri τι illas noxareni Dri dona esse meas natu avorum lique tam ae nongratae Dei tribuerent, hoc die-bisatur argumento qsod eas πο--Pam habeant infideles. Insurgit autem co-era S. Augultinus ostenditque infideles, tales virtutes nec habere, nec
87쪽
DE IN plDELIUM OPER. ET VIRTVT. C A P. XI. 1
exercere, primo quia non habent iustitiam nec vitam ex fide. si itfit in aliquo dera minas, nisi fuerit iustus. Absit autem ut sit iustus 'ere nisi vis ut ex fide. Iustus enim eo uiui . suis porrio eorum , quise Christianos haberi lunt, ni ob Pelagiani, aut in ipsis etiam forte tusAxs, iustum dixe iis infid lem, iustum impium, tu lam dixeris diabolo mancipatum 'fit licet ille Fabricius h liter Fabiis, sit licet Scipio, sit licet Raegulus, quorum nominibus,tanquam in antiqua Romana Curia loqueremur, puluin me esse terrendum. Verum tu in hac causa etsi ad Scholam γ thago prauoces aut Platonis, ' bi eruditissimi atque L Hsimi G-νi multo excellentiore caeteris Plutos hia nobilitati, venas vinules non esse dicebant, nisi quae menti quodammodo imprimuntur a forma illius aternae immuta.
bili uesebstantiae, quod es Deas; Etiam illic , aduersu te , quantum donat quinos vocavit. pietatis libertate clamabo. Nec mistu est dei a Iustitia, quia I pus ex fide diuit, dcc. Non parum accedit huic sentcntiae S. Grego
toxece,CLysippi oe deneranda Peripatus eis Porricin m qui scita in pleno gunture presinant. Ῥirtus autem illis speciosium duntaxat nomen est, o nihil hac etiata diutumius, 3cc. Nec infacundior hac in re B. CHRYSOsToMus com .in
κιν ἀm m.ο ν. Quid igitur ' nonne Ο Γhristiani male arentes , O, Gentiles minentes philosophice reperiuntur Noui quidem ego Christianos male agentes: und autem Gentes bene τι uant, nondum mihi constat. Neque tu dixeris ali
quos esse natura ipsa aequos oer modestos, non enim id diuus est, sod loquere δε in qui multum sustinentespessionum vim, tamenphilosophantur. Tales tamen non habes. Si enim regnis'es c gehennae comminatio, in alta elusimodi hoscitui, vel
δεδάααλία in af exempl. DOCTRINA vix homines in virtute continent, ij
qui nihil horum persuaseum habent, minime virtutem amplectentur. Euod si νι dam idsimulent, gloria cupiditate hoc faciunt, ctrc. Ecquid iam ad haec di Eluti sumus γ Quod ad opera quidem attinet, an eos loqui absolute de eo quod ι ι Uni ε πιλυ ut plurimum accidit III. Et revera S. Ausustinus non infitiatur aliquando bona opera ab in- Infidelium opera fidelibus fieri posse,bona, inquam moraliter,&quae laudem a Christianis etiam mereantunis enim libro de Spiritu, mi era. Impiorum nec dam iami aliqui
Deum terumpie veraciterque colentium quaedam tame acta vel legimus. vel novimuri velaudiuimus, quaesiecundum IusTITIAE regulam nonsolum VITUPERA- s. Aug l .dessir. deI En psumus: Ied etiam merito recteque laudamus: quanquam si discutiatur
88쪽
13 THEOL. GRAEC. PP. DE GRATIA. LIB. I.
Guant ; neque hoc orationi nostra aduersatur. Semo enim erat de eo quod mi plinximum, non de eo quod raro contingit. Iterum S. Augustinus eodem libro:&ne bonis operibus Di FFICILLIME vus cuiuslibet pessimi hominis inuenitur.
Alioquin&ipse bona quaedam infidelium opera agnoscit &laudat,ut
Uugnas faris oe Catonis virtutes lib. v. de Civit. Philosophi illius con tinentiam ; quam oe donum ex Deo Creatore cir perfectine natu ocat ad hissat praestentis vitae 'galuisse scribit, licet non ad futurae immortalitatem, nec humani operi, sed diuino tribuit. Miris encomtis extollit Alipij adhuc infidelis continentiam mirabilem oe iustitia int Pitatem tentatione
etiamnum probatam lib. vi. Confess & alibi charitatem humanam Paganorum in filios non sollim licitam sed praeceptam dicit, ita τι si fuerit reprehendatur: ac proinde si adst, bonam & laudabilem: cum in doctrina S. Augustini non detur actus indifferens in indiuiduo. Mitto quae de laudanda etiam patientia Schismaticorum in confessione veli Martyrio alij afferunt ex lib. de patient.& de A ssueri lenitate lib. degrat. Christi. Quae tamen omnia , qui Augustinum in erroris pa- cinium trahere malunt quam vindicare, exponunt de bonitate ratione officij, non veris ratione finis, ex iis verbis contra Iulian. cuicquid boni sit ab homine, o non propter hoc fit propter quod fieri debere Σera Sapientia praecipit, etsio scio videatur bonum, ipso non recto ne peccatum est. Infideles autem ad revium finem, nempe Deum quem non norunt,cum fide sola noscatur quam non habent, actiones suas intendere ac diripere non possunt: nunquam igitur bene agunt. Verum haec ratio leuiqe armaturae in Theologorum Scholis, & quamuis ad bonitatem Theologice non moraliter sum piam, id est ad bonitatem supernaturalem, meritoriam actionibus istis abiudicandam optima sit, quae mens &scopus est S. Augustini: non tamen ad bonitatem moralem eis detrahendam:quu haec bonitas non exigat aliud explicite qua Actionis inhonestum finem intrinsecum & proximum, intentione ac directione. Relatio vero ad remotum hoc C stad Deum non quidem ut finem supremum se pernaturalem quod non necesse est, sed naturalis beatitudinis, satis est ut implicite tolum& λωάμι Virtute in actione honesta&studios, per se considerata includatur. Τametsi non infitior S. Au- millinum ut opera illa honesta ex obiecto suo, deprimeret tanquam ad beatitudinem supernaturalem inutilia, multa adhibuisse exempla eorumdem operum ex circumstantiis malis vitiatorum,non quod semper. sed quod frequentissime id iis ab auctorum suorum vanitate vel malitia accedat: quod loco proxime allato clarum est: continenter enim addit: Possunt ergo at qua bona nempe ex obiecto fieri non benefacientibus a quibus fiunt: bonum est enim ut subueniatur homini periclitanti
89쪽
DE INFIDELIVM OPERIB. SINE GRATIA. CAP. XI. 19
prasinis innocenti: sed ille qui hocsacis amando gloriam hominum nugis quam
Dei, scit, non bene bonumfacit. Sic etiam eodem capite nunc testatur se loqui de ii itia temperiantia quae est propter alia utam: nunc de patientia ambitionis caussa suscepta, qualiserat Catilina: nunc de Arsericordia Bitoi nunc denique de iis quae infideles bono male utentes non si b. sitan et fideli hoc est stulta cir uoxia faciunt voluntate. Quae omnia sic spectata, si cintellecta extra quaestionis nostrae statum peregrinantur. Non enim de operabus ex mala circumstantia vitiosis, sed de integre honestis tam ex genere ,obiecto, fine proximo qua circumstantiis, controuersiacst. Atqui dices, nihil contra 'ulianum: ergo August.&acrem plandverberat, si extraThesim ita feratur. imo vero Iulianus enim impense nimium & liberaliter, Paganos laudauerat, tanquam Solis libertatis in pnitae vinns cir m sericordes crebro, nota, verba eiuS ipsissima fiant, π vEis, ius ih modestor, castos m sobrios sine adiutorio curatiae cir virtutibus abundantes,aduertus quae Verba pompa & ambitione , fastuque turgentia, B. Augu inus non solum fidei defeetii. sed & vitiosarum circumstantiarum labe infectas eorumdem actiones frequentissimas opponit: quod feceram Graeci Patres, Gregorius Thauma turg orat in Origenem. Chrysestom. orat. de S. Babyla Theodorit in Therapeuric. 8a iri id pop.
B. Cyri j l. lib. iv. in Ioan. Mitto quod vera etiam bona, inaci dem cri. m. I heodom. ta, diuinae tuli itiae comparata vitia voci re non eis intolens Patribus. 0 ψ ῆς Occurrit illud i . Gregorii l apae. Omne virtutis nostria mensum, P. Dum eue S Glegor '. mor conny citat , se ab interno albitro clymete iudicetur.
Quod ad VIRTvTEs iam attinet. que opera ipsa progenerant,ea virtutes infidebadem fere contomplatio est: nonnihil tamen peculiari, b Aznt caussae, romodo .eiis Ei ob quam eas VERAs esse penes infideles non Uno loco pernegat B. s. Aug.ex Patri, Augustinus sed duobus praesertim ex modis, quibus omnem Mora νο- .. c. λγ ira cum nostra & communi Theologorum doctrini ansam auelli existimamus. Primo itaque modo B. Augustinus lib. iv. in Iulian. veras in fide lium negate sic virtutes, de iis loquens virtutibus quae et i methice seu moraliter consideratae fallae sunt, ad umbratae , & adulteratae vitiosii cuiusdam finis aut medij externi adhibita mixtura ut Avaritiae, S Aug. lib. . in ambitionis, vanae gloriar vel libidinis caussa, V riti es qua cura ut btis do iv - ς lectationibus vel si ibώ' e commodis tar emolumentis temporal, bus Iemium, 'e-raeprorsus esse nonpossunt: qualeS eo um extitere , qui exhibuerunt terrenae Tullia Babilonicam dilectionem. VIRTvTE CIvILI NON vERA SED vE- nisi MiLI D -onibus vel humana gloriaeseruierum Fabrw, Rexvii, Pasi'. lib.io de Ciu is. μωρο γ Cim st ,&c. Eodem modo pronuntiat sententiam aduersus fit xlxb xi.ς. t s. dccatas eiusmodi virtutes,ventosae solum ac inanis glosiae tumore disten '' δ' tas. merito ucras negat esse virtutes, ut quae in vi αδε μυ quae verum vitium est, degenerent. Certissimum velo est de iis ita consideratis cum
plerisque locis argumentari in Iulianum. At frustia in eum ita dii pu tasset, aiunt quidam: imo non frustra, nec incerto aut imbecillo ictu:
90쪽
Iulian spud. s. August. lj. .c.34 init.
quod omnis pro bus liber. Iustin. Apolog. 2.
pto Chtili. Virtutes insidesiis
Iulianus enim obiecerat, impros. alienos a fide Abundane Imrtutibus sine adiutorio gratiae. A pposite itaque, primo hoc telo utitur B. Augustinus, corruptas ostendem prauas, obliquas & adulterinas plerumque Vir istes infidelium fuisse, sinitimas σpropinquas virtutibus, quarum verisimilitudine sugebatur: cum abessent ab eis, quantum a virtutibus ' itia. Quod ma ritias ius elucet cx lib. de Contin. cap xu. ubi exempla affert in fide lium qui se ab uxorum consortio continent ob cultum daemonum velut magicis artibus ad uxores alienas moliantur. De his autem non est instituta praesens controuersia: neque dubitamus enim, hominum fide & Gratia vacuorum fucatas stulte ut plurimum virtutes & ad vitiosum scopum traductas: sied utrum nullae unquam verae exstiterint, aliter sane docuit nos antea S. Augustinus: Aliter quoque Patres Graeci, praeter Philonem Hebraeum, lustinus Martyr, Gregorius NazianZ. de alij inferius aduocandi.
Altero vero modo S. Auῆustinus veras negat infidelium esse virtutes , etiam eas quae Ethice verae sunt, non quidem absolute, sedo et κωὐ & comparate , si conferantur cum Iuli ilia Vniuersali, &cum virtutibus Christianorum quae propter connexionem maiorem inter se, propter stabilitatem & perfectionem habitualem, propter cleuationem, ut inquiunt in Scholis, ad concurium gratiae, propter confoederationem ae consensum cum virtutibus Theologicis& donis sit pernaturalibus, a quibus applicantur ad opera meritoria, Deo in hac Vita per gratiam, in futura per gloriam tanquam Vltimo fini supernaturali coniungi possunt. Neque profecto sensus ille denegari potest S. Augustino, lib. x m. de Trinit. Virtutes ipse quibus prudenter, fortiter, temperanter. 1 eque vivitur, omnes ad eamdem resieruntur em. Mn enim
aliter poterunt vene et irtutes. Virtus enim est dii positio perfecti ad optimum Optimum autem nostrum simpliciter & absolute, Dei pos sessio est, primo in fide, deinde in re, in beatitu3ine supernaturali,ad
quam comparandam cum omnis virtus Ethica nullius plane sit virtv tis, seclusa fide & gratia, hoc sensu merito minime vera censetur. Unde S. Augustinus clarissime lib. iv. in Iulian. ita controuersiam concludit. Aut certe quontam concessis opera infidinum, quaelibi eorum videmur bona, non tamen eos ad salutem stemptimam re numqae perducere: Sci To nos illud bonum hominum dicere, illam voluntatem bonam, illud opus bonum sine Des tunaquae datur per unum Mediatorem Dei m hominum , nemini posse conferri, per quod fotim homopotes AD , LRΝvM DEI DONvM REGNUMQUE perduci. BosvM BEAT 1Fim M pollea vocat. Quemadmodum autem Verae negantur illae virtutes quia nihil per se virtutis habent ad FiNEM sVPERNATvRALEM : sic etiam quia ni
hil virtutis habent ad media finis illius assequendi: quae omnia redu
cuntur ad lusTiΤIAM supernaturalem,quae praeter coetum moralium
Virtutum etiam infusarum, primo ac per se fidem &alias Theologicas comprehendit, quae perfecte animam a peccato expurgant Mancte Diqilired by Cooste