장음표시 사용
91쪽
- 77 matus rationem indemnem faciant; eoque magis si petatur, tamquam ius eoronae regiae debitum; quia sine rectae sidei dispendio non posset eiusmodi error pontificia concessione
III. Licet Principum sit curare temporalem selicitatem regni sui, idque ad eorum ossicium pertineat: nihilominus neque illicita, neque invalida per se dici potest aliqua societatis civilis concessio favore Ecclesiae, eo quod temporalis selicitatis detrimentum aliquod involvat. Batio est, quia felicitas temporalis per se ordinatur, ac proinde servire deinbet bono spirituali, quod est sinis Ecelesiae 6 l): quodque
inde sequitur, societas civilis non absolute et simpliciter temporalem felicitatem curare debet, sed quatenus ultimo
hominis sint, idest bono spirituali, inserviat 6 l . Unde patet,
societatem civilem per se nullo pacto agere contra officium proprium, cum aliquid Ecclesiae concedit, quod temporalem felicitatem aliquatenus impediat. ARTICULUS III. De concordatis rite interpretandis, ae rescindendis. 79. Conventionum, quae inter duas foetetates initae sunt, sive interpretatio, sive rescissio, non secus ac in iis sit, quae a privatis ineuntur, vel mutuo consensu fieri debet, vel l
80. Si societates, inter quas conventio lacla est, sint omnino inter se independentes, nonnisi mutuo consensu Buthentica eiusdem conventionis interpretatio, aut rescissio fieri debet. Si alterutra ab altera dependeat sive ratione sui, Sive saltem ratione rei, de qua agitur, iudicio societatis principis standum est 56: quo in iudicio, si de rescissione agatur, animadvertendum est, utrum de privilegio one So ressit; quo in casu ita rescissio decernenda erit, ut id quod collatum suerat a societate, vel persona subdita, restituatur, aut ad aequitatis normam compensetur: nisi sorte bonum publicum aliud omnino postulet. Hinc vel in ipsis societatibus civilibus haec passim videmus: l. Si quis Princeps, ex. gr. nullienus Loncessionem ali quam secerit societati, Vel personae nullatenura subditae Duiligod by Cooste
92쪽
- 78 ex. gr. Americanae, quae Scilicet nullo pacis Buthenorum Principi subiiciatur neque ratione sui, quippe quae pertineat ad nationem liberam et independentem, neque ratione rei, de qua agatur, quippe quae extra Ruthenorum territorium sila iam sit; communi inter limnes nationes iure certum id haberi, eundem non posse amplius concessionem a se factam arbitrio ac iudicio suo revocare, aut interpretando moderari. Batio est, quia iudicium auctoritate Sua serre, actus est iurisdictionis; in personam autem non subditam nulla est iurisdictio. II. Privilegia, quae societali ac personae sibi subditae a
Principe concessa suerant, ab eodem eiuSVe Successoribus, si qua controversia orta est, declarata atque interpretata semper suisse, eadem Vero, praeSertim si gratuita essent, eiusdem Principis eiusve successorum arbitrio non raro suisse
revocata; quod quidem, interveniente causa publica, merito seri potuisse, imo et debuisse, Scriptores conSentiunt, eo tu magis, quo magis ad Regalistas pertinent. Cl. Card. De Luca in Prael. de ostpeiis venalibu3, dis . 95. de Restalibus et . . III. Ea etiam, quae caussam onerosam habent, reVocata a Principibus non raro suisse; idque aliquando etiam sine ulla compensatione, cum scilicet necessitas publica id exigeret, cuius rei graviSSimi testes sunt syngraphae publicae aeris alieni, quas cedulas Vulgo appellant, uno edicto sine ulla compensatione apud plurimas nationes non una vice
Ηaee autem cum Regalislae non modo admillant, verum
etiam propugnent, lateri iam ultro debent haec, quae inde
8 l. Prop. I. Societas civilis, si quid Ecclesiae concessit, id non potest arbitrio suo vel interpretando moderari, Vel quod gravius est reVocare. Prob. Concessio sueta Ecclesiae a societate civili est concessio lacta non subdito ιδ ad 60 . Λtqui nemo potest concessionem non subdito factam arbitrio suo revocare, Vel interpretando moderari 79, I. . Ergo etc.
93쪽
- 79 constrinatur. Quidquid Ecclesiae concessum est, id fini Ecclesiae proprio, hoc est sini spirituali addici necesse est. Atqui in iis, quae sini spirituali sunt addicia, societas civilis
nullam habet potestalem. Ergo ele. 82. Prop. II. Ecclesiae est de vera concordalorum interprelatione iudicium ferre, concessionesque a se saetas, si ratio sinis sui, hoc est salutis aeternae, id exigat, revocare; nisi sorte res sit de rebus temporalibus, a quibus ante consummationem contractus ratio spiritualis iisdem adnexa ah ipsa
Ecclesia legitime separata suerit. Prob. Principis est interpretari, et si iusta exigat causa, revocare privilegia personae subditae a se concessa 79, it . Atqui concordala rationem habent privilegiorum 75, l): in iis aulem Ecclesia hahet rationem principis, societas civilispersonae subditae '). Ergo ele. Ratio autem limitationis, quam in propositione posuimuS, haec est; quia in iis rebus, a quibus ratio spiritualis omnino separata est, descit fundamentum principatus Ecclesiae in societatem civilem. 85. Prop. I l. Regulariter loquendo, fieri non potest, ut Ecclesia in rescindendis concordalis ad aliquam compensationem societati civili praestandam striclo iure teneatur. Prob. Compensatio non nisi in onerosis privilegiis rescindendis stricto iure debetur. Λiqui, regulariter loquendo, concordata inter Ecclesiam et Societatem civilem inita privilegiis onerosis nullo pacto accenseri possunt 75, II .
De Concordatis eum Societate civili haeretiea
inter catholicam, atque inter haereticam aut infidelem societatem civilem, non ex eo capite repeti potest, quod earum respectu indoles ac natura concordatorum diversa esse dici debeat. Cum enim eorum natura ex materia, circa quam
94쪽
- 80 Versantur, eruenda sit, quae spiritualis est, vel spirituali ad nexa 75, I , multo sane magis eius vis retinenda est cum haereticis, atque infidelibus, quam eum catholicis, quand quidem graviori ratione, quam catholici, sunt illi incapaces cuiuslibet circa eiusmodi materiam administrationis ac iuris. Est igitur lolum discrimen in eo, quod insideles atque haeretici veritati obsistentes Ecclesiae catholicae praerogativas, et auctoritatem non agnoseunt. Inde sit, quod Ecelesia abstinere quidem potest a quibusvis concordatis cum iisdem ineundis, sed si e re sua, id est populorum Saluti opportunum existimet, eadem pacisci, ita eam se gerere oportebit, ut paeli speciem in iisdem relineat, eaque perinde ac pacta
servet. Quod si tractu temporis res eo deveniat, ut, circumstantiis mutalis, eadem servari sine detrimento salutis aeternae, adeoque sine peccato non possint, rem primo componere mutuo consensu curabit; sin id minus succedat, a sidedata merito recedet, quandoquidem eo in casu vera etiam
pacta vi sua deficiunt. Cf. Leg. Ouia 16. H. Ad Leg. Aquit. At, inquies, hac lege meliore eonditione erunt Haeretiei atque Infideles, quam Calliolici. R. Nego. Ouamdiu enim
ratio ac sides cuipiam steterit, manifestum eidem erit, meliore conditione eum esse, qui certius ad vitam aeternam
dirigitur, prae cuius dispendio quidquid temporalis lucri est
verum est detrimentum Phil. III. 7, 8 : certius autem dirigitur qui a Dei, adeoque ab Ecclesiae ductu magis pendet. Deinde ad praxim quod speetat, experientia docet, eadem ac fortasse maiore longanimitate ac prudentia se gerere Εeclesiam solere cum catholicis, ac cum ipsis haereticis ab
95쪽
. Generalis regula, unde tota exercenda est doctrina deIegi limo potes latis ecelesiasticae subiecto, qui nempe ii sint, in quibus ecclesiastica potestas iure residet, et quanta in singulis resideat, voluntas Christi est, sive immediata, sive mediata. Cum enim Ecclesia sit societas non arbitrio hominum coacta, sed Christi voluntate instituta, manifestum est, ab eo esse repetendum eiusdem ordinationem et constitutionem; adeoque cognoScendum ab eo ipso esse, quinam in ea imperare, et qualenti S p0SSint, quive parere debeant. Cumque idem ipse potuerit, quod reapse fecit, saeuitatem alicui conserre alios etiam praeseclos in Ecclesiae administratione adiiciendi, quo nempe facilius, adaucto fidelium numero, illa exerceatur; hinc sane monuimus, eam Christi voluntatem, non modo immediatam, Verum etiam mediatam esse posse. Quapropter tria in capita materiam huius libri distribuemus, in quorum primo constitutionem Ecclesiae, qualis a Christo instituta est, exponemus; in altero reseremus praecipua eorum Systemata, qui a vera Ecclesiae constitutione aberrarunt, eaque breviter resulabimus; in tertio, qui annulus ser- me erit, quo ius publicum ecclesiasticum eum iure ecclesiastico privato, id est cum in re canonico proprie dicto colligetur , legitimos iuris canonici sontes quodam veluti corollario aperiemus, ut nempe de singulis legibus, quae sorte proponantur, iudicium surri posSit, utrum verae leges, utpote quae a legi limo sonte prosectae sint, haberi de heant,
2. Brevem conspectum. et summa veluti capita e clesiasticae constitutionis exponimus, ne alterutriam ex his duobus vitiis incurramus, ut vel manea sit, ea omiSSa, eccle-
96쪽
siastici iuris doctrina, suoque iundamento destituta, vel Oa.dom crambes, si plenius exponi velit, heic recoquatur, quae in Theologia iam apposita est. Itaque singulorum capitum diligentem demonstrationem si quis cupiat, is adeat Theol gus: listic tolum simul systema, quo Christus Ecclesiam suam
ordinavit, singularumque partium cohaesionem uno veluti obtutu comprehendendam ex praPsupposita theologica veritate habere contentus sit. 5. Ita igitur ex Theologia constat, ordinasse Christum
I. Τotum Ecclesiae corpus duas in classes distingui voluit, quarum altera populum contineat, quo in numero qui censentur, Laiei audiunt, altera coalescat ex illis, quibus cura linis proximi Ecclesiae, idest sanctificalionis animarum, adeoque potestas ecclesiastica est demandata, iique fleriei appellantur. II. Cum eiusmodi Ecclesiae finis, id est sanctificatio animarum, habeatur per gratiam sanctisi antem, quam Christus per sacramenta haberi Voluit, accedente cooperatione hominis sive per idoneas dispositiones ad illam acquirendam , sive per bona opera ad Pam conserVandam et augendam, ad duo capita curam sinis ecclesiae Clericis commi sani direxit: l'. ad efficienda sacramenta; 2'. ad fideles recte et quantum fieri potest efficaciter dirigendos, ut divinae gratiae, quae per Sacramenta consori ur, quemadmodum par eSt, cooperentur: unde duas constituit in Ecelesia potestates, quae I ierarchiae appellantur, alteram ordinis, alteram Iurisdietionis, quarum prior delinitur Potestas, quae ordinatur adelpetenda sacramenta; altera dicitur Potestas pascendi, Seu
gregem Christi regendi tum quoad intellectum per doctrinam rectae fidei, quae praecepti ritu credenda proponitur. tum quoad voluntatem per verum proprieque dielum imperium, quo in tota mediorum oeconomia sideles dirigantur, ita ut ipsa quoque sacramentorum dispensatio ad eiusmodi potestatis ossicium pertineat. lli. Ordinis potestatem indelebilem, eique, cui semel collata sit, perpetuo inhaerentem esse voluit, licet ea utendisiicultas a iurisdictione pendeat: unde si quis potestate ordinis instructus sacramenta sui ordinis propria conficiat. Disiligod by Cooste
97쪽
s . . - 83 eum tamen iurisdictionem non habeat, is illieitum aelum aget, sed tamen vultdum; quandoquidem applicatione vitium sum cientium consequi essectum necesse suit; eaquepropterctae operἴ operato dimanare esseelus in sacramentis dieitur: nisi lamen res sit de sacramento Poenitentiae, qu0d esSet etiam invalidum, quia administi alio sacramentalis poeniten tiue hahet conditionem iurisdietionis intrinsece et essenii aliter adiunctam: si quidem fieri debet more itulleii, cum celera conserantur simpliciter more beneficii. IV. Eandem hanc ordinis hierarchiam distinxit in Episcopos, Presbyteros, et Ministros, non eodem tamen potest lis gradu, sed Ionge di erso, ita ut summus ac plenus Sit in Episcopis, insimus in Ministris. V. Hierarchiam autem iurisdictionis non immobiliter adhaerentem, sed amovi bilem secit; eamque constituit plene quidem ac persecte in Romano Pontifice, et deinde in Episcopis, qui proinde proprio nomine Pastores appellantur; quadan lenus autem etiam in Presbyteris et in Diaconis, quorum etiam ordines dicuntur proinde hierarchiel: ea tamen omnia hoc modo ac discrimine. a Ut 1lomanum Ponti se em 1'. Vicarium suum esSe V luerit, totiusque Ecclesiae sundamentum; adeoque et centrum unitatis, cui qui adhaereant, ii tantum in Ecclesia sint; et Princiyem totius ecclesiae, qui plenam, et universalem in eadem habeat potestalem, quam Primulum dicunt: 2'. ut in-
fallibilitatis stono ad siletium intellectus in doctrina fidei
atque morum certissime dirigendos eundem instruxerit: a' ut rationem eius successionis hisce limitibus determinarii, ut successoris sibi constituendi facultatem nisi sorte extraordinaria quaedam, et proprie dicia necessitas id imperet eidem denegarit, modum tamen electionis, ipso Sque elector S deSignandi ius tribuerit.b Et Episcopos constituerit proprie dictos ac perisclos Pastores, sed Romano Pontifici subiectos hae quidem loguae ratione: l'. ut eorum munus atque institutio eo tondat, ut praeter Romanum Pontificem, qui solus totam Ecuti si iam administrare non posset, alii quoquc piaesto sint, qui in partem cius sollieitudinis vocentur, quique sint habiles adsideles sibi creditos perseele regondos. eundemque ob Puli O-Disiligod by Cooste
98쪽
- 8 1 nem ad supremum hierarchiae ordinis gradum sint evecti: udeoque ea potestate instructi sint, qua in genere habitos
lacti fuerint ad omnia modia, quae ad finem necessaria sint, administranda: in xpe te autem quoad sacramenta ut .Omnia consori e valeant; potissimum aulem, et iure sui ordinis proprio ordinem, et constrinationem: alque lianc quidem iure omutuario; illum, si de hierarchi eis gradibus res sit, iure at solute eaeelusivo, si de ceteris infra VI , item ordinario iure: quoad stire tionem intelleolus ut sint iudices fidei et doctrinae morum, ita tam 'n ut insallibili talis donum coniunctim,
id est simul congregati eatenus hebeant. quatenus cum BO-mano Pontifice consentiunt, singuli aulom nullo modo, adeoque in rebus dii hiis ad eundom Romanum Pontificem, qui et insallit,ilis et centrum unitalis est, caussam remiliore debeant: quoad directionem voluntatis ut veri persectique imperii iura habeant: 2'. ut lolam hanc potestatem nonnisi dependenter a nomano Pontifice exercere doboant, ita ut eiusdem sit non modo loca delerminare, in quibus illam exem eunt, Verum etiam Pandom et suspendere, et restringere, etsi necessarium visum fuerit, alio submiSSO pusiore, etiam inhibere: 5'. quod consequens est, ut iurisdictio episcopalis derivetur in singulos auctoritale sive immediata, sive m diata Romani Pontificis, quae dicitur imit ima missio; non aut In ipsa con Secratione . seu episcopulis ordinis Suseoptione, qua tantum polentia consertur sacramenta confici niti, et habilitas ad gregem Christi regendum, non autem facultas eiusdem et potentiae et habilitatis exercendae. Ut Presbyteros tamquam Episcoporum adiutores instituerit non omni tamen in munere, sed in administratione
tantum sacramen lorum exceptis confirmatione et ordine, et
in verbi Dei praedicatione; idque hisce legibus: l'. ut totam hanc potestatem non nisi dependenter ab Episcopo mullo autem magis a Romano Pontifice exercere possint; ita ut regulariter ipsius Episcopi sit eandem et suspendere et restringere, et, si ratio id postulet, etiam inhibere: 2'. quod
consequens eSt, ut sucultus exercendi presbyteralia munera derivetur in singulos auctoritate Episcopi, vel D mani Pontificis, non autem ipsa ordinatione, qua lanium potentia consertur consciendi Sacramenta presbyter Disiligod by Cooste
99쪽
- 85 lis ordinis propria, non autem facultas eandem poletitiam
d Ut denique Diaconos ea in re hierarchi eos essecerit, ut vi sui ordinis habiles sint ad sacramenta baptismi atque Eucharistiae administranda, et ad praedication in verbi Dei exercendam, ita tamen, ut non nisi auctoritate Episcopi haec
VI. Facultatem secit Ecclesiae, id est Boni uno Pontifici, aut Episcopis una cum eo coniunctis, alios gradus, prout ipsa expedire censuerit, instituendi tum in hierarchia iuri dictionis, tum etiam in hierarchia ordinis, hoc lamen Sen Su,
a) Quoad hierarehiam ordinis, ut non intelligatur lacla esse saeullas inducendi novam quandam potestatem ordinis, sed ex ossicio ultimi ordinis hierarchici minores quasdam
partes secernendi, unde alii ordines eodem minores constituantur.
bὶ Quoad histrarehiam iurisdietionis 1'. ut Romano Pon-lis ei data fuerit sucullas vocandi alios in pariem suae sol licitudinis non modo in ea re, quae spectat ad a9nos, ideStad populum, instituendo ex. gr. magistratus alios ecclesiasticos, qui licet episcopali ordine non instructi episeopalem iumen iurisdictionem in plebem sibi assignatam exercPant, iis exceptis, quae episcopalem ordinem omnino exigunt; quod i idemus Delum fuisse in Abbalibus, quos dicunt u lius: verum etiam in ea re, quae spectat ad oves, id est ad Episcopos, instituendo ex. gr. certos iurisdietionis gradus, quibus adnexa sit aliqua in ipsos Episcopos iurisdictio, ut cum impar sit Sedes Λpostolica Opportuno tempore ac prompte omnibus providere sive oli eorum numerum latius excrescenium, sive ob nimiam locorum distantiam, praesto sint alii, qui Apostolicae curae partes expleant, quod lactum videmus in institutione Patriarcharum, Primatum, Metropolitarum; vel etiam millendo, cum necessarium visum fuerit, extraordinarios aliquos praesectos, qui Suam potestatem in ipsos Episcopos exerceant; quod item videmus factum fuisse,
atque identi doni sieri in Vicariis Apostolicis et in Legatis: 2'. ut pari modo etiam Episcopis liceat inisi ulli ore potes late prohibeantur constituere in ea Ecclesiae parte, quae
100쪽
- 86 sibi commissa esl, quamque dicunt Dioecesim, alios inferiores se rectores quibus partem Suae p0leslatis commiliant, iis Semper exceptis, quae exerceri ab iis nequeant ob sacri ordinis ad ea necessarii desectum. Vi I. In primordiis Ecclesiae extraordinarias quasdam sa- cultates Apostolis tribuit, quas tamen in eorum Successores Episcopos noluit dimanare. Atque haec summa est divinae Ecclesiae Consillulionis, unde tota doctrina de vero legitimoque Ecclesiasticae potestalis subiecto hauriatur. Heic enim videre est 1'. Quis in tota Ecclesia, quique in singulis eiusdem partibus imperent, easdemque paries cuius sit definire, ac di Stribuere: 2'. Quanta in singulis sit potestas: 5'. Quatenus iisdem inhaereat: quae sane tria sunt, ad quae facile reseras quaecumque de cuiuslibet polesialis subiecto quaeri possunt. Liceat igitur ad alterum caput progredi, quod est de praecipuis erroribus, qui Ecclesiae constitutioni adversantur.
1. Quae de eiusmodi systematis dicenda sunt, duas in partes distribuimus, in quarum altera eadem exponemus, in altera brevi quadam ratione resulabimuS.
Exponuntur praedicta SyStemata. I. Marsilium Menandrinum , quom Patavinum die unt. Omnium patriarcham, quippe quem celeri plus minus exscripserunt, facile dixeris. Hic Ludo leo Bavaro ad blanditus, qui saeculo XIV. Romanos Pontifices oppugnabat, ecclesiasticum constitutionem pervertit libro edito, quem inscripsit Defensorium paeis: quo in libro haec docuit: I. Summam potestatem esse in loto coetu sidelium, idque iure ipso naturae societatibus Omnibus communi. II. IIanc potestatem translatam deinceps fuisse in Prin. Disiligod by Cooste