장음표시 사용
101쪽
tic re, ubi prius omnia tentaverit, quo minis
modi profectionem redimere quearῖ quod si ob finire seu impetrare non possit , praestat judicia smeo , aliquod ρε riculum futuri scaudau insirmorum infde incurrere , quam certissimam sibi sit que ruinam accersiere. Ut nihil dicam de s Kndalo, quod non miniis, immo net, tib magus plurimis datur , cum quis Magistratu: μαθ' emo parere recuset. Cui tamen in imqua aperte contra Christi praecepta non pugnant, Rarendum omnino esse. inter omnes con
flat. Neque consequens cst intuitu malo rum, quae comitantur bellum, hoc fecerunt, E. excusandi veniunt. Pariter enim 'rinpora pacis intuitu luxuriae, & aliorum vitiorum succrescentium cum tranquillitate possent simpliciter improbari. Alias probamus Jure illa Grotii antecedentia, nec non illa Claris s. potistineri ad Tacitum pag. s. scribentis : Q madmodum caloris vi non moαo sicca, ve umetiam qua in propinquos ni , humida, abseι- muntur, ita besta, etiam quae justa causa fuscipiuntur, nefanda quaque opera, cadm, stupra, sacrilegia se cum trahunt. Nemo Martem ita in potestate habet, ut nusquam exorbitet. Nulla Ducis prudentia, nulla industria , nussu siveritas tanta unquam fuit; qua hoc potueritescere, ut quod natura noxium es,feret innoxium. Ubi tantum armorum corporumssu 'nis stabit, quis cruori Iegem dabit, unde, est quanim fuat λ Ad ista facinora qui βοηὰ pro Volat, nullam istorum potest a justo D msperara
102쪽
nerare veniam: nee qui necessitate trahitur, excusatur , si non animum habet, b stum pace commutandi, ubi prima fuerit occasior in cia vilibuι maxime armu , qua ut noster Tacitus ait, neque parari possunt; neque haberi per bonas artes. In Pace causa ct merita spectantur; tibi bellum tetruit , innocentci ac noxii juxta cadunt.
OBsERVATIO XI. Disciplina Christiani non consistit praecipue in diligendis omnibus hominibus, eo sensu, ut Bello praejudicet, &patrocinetur minus dextre hic sentientibus.
E Rrat Grotius i quando dicit, Christiani De D;ω. disciplina ino ribus hominibus diligen-
rias praecipue conlittere,ium, quia hoc non solum requiritur a Christiano, sed ab omnibus hominibus; adeoque illi non est proprium: tum, quia hic latet pus Papisticum & Photinianum, quod saepius erit tangendum, quasi sic. sublimior disciplina obligaret Christianos,& lex Evangelica esset perfectior illa , quae omnes homines obligat & constringit; tum, quia dilectio proximi & omnium hominura non pugnat cum iure armorum. Ut enim non pugnat, dilebio omnium hominum in Potestate summa, vel Magistratu cum punitione sontium; ita vel maxime judiciis
cessantibus non pugnat dilectio proximi &
103쪽
8o ANNOTATroNAs IN LIB. H. GROTII omnium hominum cum usu armorum , Coipso, quo instrumentum dicit justitiae. Et stante hάc hypothesi, sequeretur Davidem, qui bella Domini gessit, Josuam & Abrahamum interficiendo hostes mandatum de diligendo proximo, de amandis omnibus h minibus, fuisse transgretas, quod absirdum. Σ) Errat, dum laudat Joh. Ferum, Concionatorem M0guntinensem, ordinis Minorum summae apud Moguntiam aedis Consonato. rem, qui libr. q. Comment. in Matth. non solum Clericis, sed etiam Laicis omnem bellandi facultate interdictam esse scribit TRIAaddens hoc verbo docet Christiti. Primo Evangelium non armu secularib- , non humanave defendendum eo, sed illius defensionem Deo permittendam , sic Paulus: Arma nostra mitritia non carnalia sunt. Sic Corsem nusto gladio usi est. Secundo, in Matthaeo dicit: Audistis, quia didyum est, oculum pro ocVto, ego autem dico vobis : Diligite inimicos vesbos: Tertio specialiter ἡ;e interdicit a soIis gladium externum, habent enim ct habere debὸnt gladium Spiritus, qui est Orebum DEL Hiis alvi pradicit pugnam Apostolorum futuram
o, 'ut in die Massia , hoc est, scut Gedeon
Madianitas vicit nou armis, sed iubis ct complosione lagenarum sic e soli οἱ turi erant spiritualiter. Et Erasinum qui Hugonem Carensem carpit commetantem in Luc. cap. 22. eiusque V. 6. & deplorat querelis pene tra-.gicis Scholarium Theologorum Judicium, qui insulsis commentis du frigidis distinctiun-
104쪽
eulis suis subvertant Evangelicam doctrinam,heruix L docentes: non esse Chrillianis interdictum bellandi Jus: magis vero sese prodit in caput Lucae tertium ubi videbis Socinianis adhinnientem ; partim ,..quia errant circa hoc ipsum punctum ue partim, quia male dicuntur Viri pacis Ecesesiasticae amantissimi. Pax enim illa Ecclesiastica nil aliud cst, quam Syn-eretismus, Samaritanismus , & religionum confusio; partim, quia non necessarium fuit, quae in unani partem exierunt, in alteram ita reflectere. Hoc enim in constitutionibus de vero de falso non licet, ubi veritas stricte est observanda, sive medium, ne vel ad hane de vii partem labantur, vel ad steram partem, &ει extremum. Errat dum Ferum & Eras. mum copulat tanqualia pacis Ecclesiasticae de m
civilis amantissimos: quamvis enim juxta iι- iuc 1um in errore de Bello convenerint, quod nondum concedendum ; cum Ferus tantum
velit armis secularibus Vel humana ope Evangelium non esse defendendum , quia ipse Christus gladio usus non fuerit, & Paulus di- .
cat arma militiae nostrae non esse carnalia. a.
Cor. IO. q. nec consequens, ii Apostolis anterdixit gladium extet num, & noluerit M. Ium vibrare Ministros Verbi, simpliciter.improbari Bellum etiam a summa potestate pro subditis susceptum : Dispar tamen fuit illorum Ratio in propensione ad pacem ecclesia- Dicam. Erasinus enim fuit , neque in Religione pedem fgere novit. Ferus autemn Papatu non tam stricturas pacis Ecclesia-.
105쪽
si ANNOTATIONps IN LIB. H. GROTIt qualem sibi finxit in Volo suo Grotius
quam veritatis Evangelicae evibravit, inter alia scribens: solis meritis Christi nos salvari, participes autem illorum essici sola fide , ii credulitatem vero omnia in specie bona n. cere ingrata, sive omnium infidelium opera es se peccata: quae quantum abludant ab Erasmi Opinione, quem totum in pompa virtutum, quas Gentiles prodiderunt, illustranda fuisse nemo est, qui nesciat.
OBsERvATIO XII. Par. s. quidem Author a Scepricismo alienus esse voluit, male vero verisatem sparsam per singulos in conpias colligere putat nihil aliud esse Christianorum Judicio , quam vere Christianam tradere Disciplinam. ΡRius quidem recte se habet. Quis enim
accedat Pyrrhoniis Philosophis, qui teste axibix, τε Gellio nihil decreverunt, nihil constituerunt, sed in quaerendo semper contaerandoq; fuerunt , quid nam sit omnium rerum , de quo decerni constituiq; possit. ac ne videre quo plane quicquam nec audire sese putarunt, sed ita pati allacique quasi videant vel audiant, eaque ipsa, quae affectiones istas in sese essi. ciant qualia & cujusmodi sint, sub dubitatio. Cassiendi nem vocarunt; quamvis Petrus Gassendus iμφομ', mitius de illis iudicarit, & dubitasse illos voluerit tantum de rebus revera incertis, &quas
106쪽
disquirere esset operae pretium, non vend de rebus apparentibus, & de quibus facere controversam nihil prosit, quae tameta quomodo conveniant cum illis Clementis Alexandrini lib. 8. shrqm. scribentis : p1N 'rhonios est NIHIL vult usi si mum ct stabiti, non videmus. Non male vero contra illos Lactantius lib. 3. cap. SI. Nulla Lactantiu, ars est, quae non scientia constet. Dibuit ero scepticos Arc silas, siquid saperet, disii u re, qua scire possent, quave nesciiat. Sed, si id fecissit, ipse se in populum reduisset. Nam vulgo interdumpim sapit: Quia tantum , quantum opinese, i sapit. A quo si quaras, utrum ficiat aliquid.
an ista dicet se scire, qua sciat; fatebitur senescire, qua nesciat. Reste erso. aliorum oustulit disciplinas i sed non recte fundavit ' m.
onoratio anim rerum omnium non potest esse sapientia, cujuου est scire proprium. Ita cum Phialosophos expuaenarit, ac docuerit, eos nilscire phse quoque nomen Philosephi perdidit: Quia
doctrina ejus en, nil sire. Nam qui alios reprehendit, quod nesciant , ipse debet sciens esse. Cum autem nil sciat; qua perversitas , quaero insolentia eLt, ob id ipsum se Philosiophum constituere, propter quod caeteros tollatὶ Possunt enim sic respondere: Si nihil nos scire conbiceris; est idιὸ non esse sapientes, quia nihil sciamus: Ergo ne tu quidem ci sapiens: quia te quoque conis
fieri, Nil scire. Quid erio promovit rce Iin ς nisi quod confectis omnibus Philosophis, seipsism quoque eodem mucrone transfixit. Posterius vero erroneum. dum putat veritatem
107쪽
8 ANNOTATIONEs IN LIB. H. GROTI rvetitis no per Sectas diffusam & in opibus collectam exhibitionem verae Christianae discipi,
se eo mo- nae. Nam ponamus talem collectionem v
ritatum esse possibilem , nihilominus non uus. constituet corpus disciplinae Christianae, tum, quia veritas per Sectas daefusa est veritas subasistens intra complexum rationis & ex illis deductarum conclusionum; altius autem non' assurgit; tum, quia veritates illae hominem adhucdum relinquunt irregenitum; irregeni-' tus autem & rogenitus sve Christianus toto coelo differunt; tum, quia veritates illae nihil ostendi ni de fide, aut praecipiunt 3 utut ita. que ostendant quid turpe, quid utile, quid honestum, officia hominis. juxta jus naturae exigant, virtutes & opera prAcipiant, non tamen constituunt corpus disciplinae Christi,
nae : Illae enim virtutes & opera, quae confor-
, mia sunt disciplinae Christianae; specie differunt a virtutibns & operibus Gentilium. Umde etiam male quidam asserunt virtutes Genti.
lium & Christianorum esse easdem, &saltim accidentaliter differre; longe melius Augusti. cius, qui prolixe docet, esse inter illas specisi. cam differentiam. Ita vero Hipponensis ille Episcopus lib. 4. contra Julianum cap. 3. Si
gentilis,inquit,nudum operuerit, nunquid, quia
non est ex side peccatum est λ Objectio haec GAugustini rat Pelagiani. Respondet Augustinus: 'o inquantum non est ex side, peccatum est, sedis tali o re non in Domino gloriari, suuimpim negat esse peccatum. Quod ut inrevias,
quampis Iam isdefueris disputatum, tamero quia
108쪽
magna m est, assimc pauli ser ausulis. Ecce, eadem commemoro ,-0β psuisti, saentiis, qui non vivit ex ae, πιιdum operuerit periclitantem liberaverit, agri vulnera fuerit, alvitias honsa amicitia impenderit, ad testia
moniumsalsum nec tormentis potuerit impeli. quaro abs te utrum hac opera bona bene faciae an male λ Si enim quamvis bona male tame facit , negare non potas eum peccare, qui mala
quodlibet facit. Sed, quia non vis cum ista facit peccare, profecto dictis in re, ct bonum D. cit O bene. Fructus euo bonos facit a ον mala, quod feri η- posse moritvi d it. Noli
praecipitare sententiam, diligenter considera. quid te respondue conveni L.
De Aristotele diversa diversorum Pas Κfuerunt Iudicia, non imprudenter autem Grotius de illo pronunciat. REis principem locum assignat Grotius Aristotclis
Aristoteli inter Philosophos, quem ipse p-ον Plato Veritatis Philosephum ; Hieronymus solertissimum naturalium rerum Consectat rem & Indagatorem; Scaliger divinum & in- comparabilem in Natura rerum Sapientiae Heroa unicum appellavit, praeprimis si alter das recensita a Crotio, tractandi scit. ordianem, distinguendi acumen & rytionum pondera Verum Principatum illum in Tyranni- et diadem abiisse, ut veritas nulla iam re mauis op ' sinotas
109쪽
86 ANNOTATIONgs IN LIq. H. GR Tirprimatur, quam Aristotelis Nosti ine docet Experientia, multi enim illi ranquam Sisyphio
Saxo adhaerescunt, vΘlvunt & revolvunt illius scripta, neque vel oculum unquam in The ltrum Naturae aut Politiae attollunt, & quamvis reflorescentibus studiis humanioribus Pa- ltricii, Telesi,& Johan Franciscus Picus, Mirandulae Dominus,& Concordiae Comes, Baiaso & alii Opinionem inveteratam e fibris quorundam evellere agorcssi sint,utut mordaciorestylo & manu paulb violentiore, nondum tamen obtineri potuit, quod quidam desiderant. Unde conquestus est Petrus Gas endus in Exercitatione secunda adversus Aristotelem pag. 16. & a7. de coeco Affectu, ibbertatis hoste, scribens : Cogitanti mihi se- penumero, ex fonte derivari, ac jam tamdiu potu sit corrupta haec ratio philosophandi, qua schol. ι implevit: nihil aliud subire potuit, quod quidem satisfaceret, praeter. laminatam istam ignavamque dissidentiam, qua Philosophi se istotelii, ut superim innuimus, Peritarem obm occupatam ab e sillo eis plus nimia secuti, istius fierio inquirenda non fusre amplim solliciti. Sic enim cum siusciperent anto lectorem inristotelem, ut L eum quendam ὲ caelo delapsum, a quo fuisset veritin ostens: non βηt ausi, vel lotum unguem, ab ipso des citere: Sicque dissi viribuι suis, rerum inirum alacere studium, or inanem solum gararitum circa Aristotelis scripta, verbaque retianuerunt, nil impono: i4 norunt. Omnos, quo
110쪽
scholin tripere. . Quotauquisque enim iste en, qui jactare sepius istos non audierit, malle se strare cum aliis, quam bene sentira cum alii 'Novi certe celebrem Philosephia simul ac The Itala Profusorem, q'i asseruerit, se existimare magnum iri Deo praestitum obsequium, si proprio sanguine obsignast, confirmassetque verissima esse quacunque Aristotelis operibus contiis mentur; legerat forte Commentatorem, qui tam aperte pronunciavit, nullum per miste, ct quingentos annos animadνιrsum fuisse e fristotelis errorem in textu inristote'. Ex hae ero praeconcora opinione e citur, ut quas chpeoseptemplici Authoritate istius utantur: ctsi quidpiam forte citatum ex illius incina prodeat, quod negotium facere videatur; 'illud explicare quidem sibi concessum arbitrenturiat refellere, aut inficiari piaculum, ac religio sit. inam sepenumero enim usurpare sunt Pithaeareorum illud, θse dixit Z adversum quod, sipros
ratur experimentum, mendacium ori si ratio.
Suhisena eis. Quid ita vero Z quia scilicet inristotel* Oppositum sentit. Hinc ille tum rimum habetur apud isto; peritior, qui cerebrum textibus e Distotelis habuerit refertius qui aὸ istum sepim, ut ad sacram confugeritaηchoram, qui pluribus technis, O cavistis id epicerit, uisemptr Aristotelis doctrina palmad eratur. Quid plura 'thagoram, Fiat
nem, Democritum cita; Cita quotquot exinde vixerunt veritatis amatores cultoresque Sapientia: illis omnes flocci faciunt ad Aristotelem comparatos. Quin ct ita avrimunt, dessem-