장음표시 사용
91쪽
o ANNOTATIONEs IN LIB. H. GROTII inter D E u M & animam, sed ex decreto vo luntatis divinae, qui condere intendens ho- minem, talem voluit existere, qui capax vehbeatitudinis, vel deficiens a summo bono poenae interminabilis; Ves ratio bonitat1s in operibus provocans aliquid eidem conforme aut debitum : Omnia enim opera homini irregeniti nihil aliud sunt, quam iniquitates,& omnes virtutes Gentilium etiam lati datissimae nihil aliud fuerunt, quam splendida peccata, quibus non debetur praemium, sed p pa & supplicium, prout hoc operoso osten, dit Augustinus contra Julianum & Pelagi
nos ,& ex illo Cornelius Jan senius Episcopii Υprensis in Tomo secundo sui Augustini
de statu naturae lapsae. sinimus omnis in illo Augustiniano : Eub infidelium vita peccatum st, ct est bonΜm sine summo Bono: ubi enim des a'nisio aeterna ct incommutabilis veritatis , falsa virilia est etiam in utimis
ΟΒsERVATIO VIII. Non sincere Author operis Nata les Iuris araturalis & civilis recenset.
pidoluit, D Efutat Author Carneadem , recte n na ivx lj l, gando , utilitatem iustis osse matrem &aequi. Verum sicut recte agit negando; hanon commode affirmando. Nam 1 dicit Juris naturalis matrem esse ipsam naturam; At hoc ipsum dici nequit. Per Jus enim na- ., turale Author hic intelligit legem naturae,
92쪽
Lex autem naturae non est a natura humana ;Partim, quia lex descendit ab illo, qui imperium habet & vim obligandi: ipsa autem na- tura humana in semetipsam non habet impe rium, sed DEus ; partim quia humana natura est objectum quasi persenale, cui aliunde lata' est lex naturae; quod autem tale est, ut feratur et lex, id non est principium generans lege partim quia, si de humana natura loquamur, ut habet opus legis scriptum in cordibus,
subjectum est, cui commissa est lex naturae, non autem mater illius , tabula cui inscri-
pta est haec lex, non origo Typi impressi. Gabriel Vasquea quidem ita discurrit: Prima lex naturalis in creatura rationali esti amet natura, quatentu rationalis est, quia hac vi prima Regula boni ct mali. Caterum cum ipse Deus tanquam primum omnium Ens
yracedat omnem etiam creaturam, quatenus
ex se non implicat contradictionem , hac lex tanquam in aeterna ct prima sem origine, in i aDEI natura constituenda est. Ex quibus o--mnibus costigere licet, legem naturalem, si proi prima Regula naturali actionum creatura ra- rionalis capiatur, sive in D ,sve in ipsa natu a rationali non esse imperium, nec judicium rationis, nec voluntatem, sed quid priuε. Hoc autem sequitur ex eorum sententia , qui dicunt, quadam esse bona, quaedam vero mala , ante omne praceptum ct judicium intestinus er voluntatis DEI; Qui enim dicunt, omnia peccata mala esse, quia prohibita, consequenter
ostrare dcbent, legem naturalem esse DEυ -
93쪽
hibitionem : horum tamen sententiam , quos is ea dissutatione retulimtu , ibidem impugnavi' min. Verum non tantum deviat haec Sententia a Scripturae sacrae tramite, Paulo docente legem naturae scriptam in cordibus
gentilium, sedem hujus legis constituens humanam naturam, non matrem, sed & a rcina ratione, quamvis enim dentur actiones intrinsece bonae vel malae, non tamen confestim
lex est, quod habet rationem qualiscunque
regulae ad illas: cum aliud sit regula propriesie dicta, aliud basis & fundamentum , quod exemplo Eleemosynae illustrant Socii, cujus fundamentum est indigentia pauperis & Ω-
cultas dantis, nec tamen vel indigentia ex parte legentis, vel facultas ex parte dantis lex Eleemosynae; inad Consensu Doctorum v iustiorum & recentiorum , de quo videndus odericus ab Arriaga Tomo quarto Disp. scholasti ei 1 sub Seictione secunda. Alii ex Facultate hominis intellestiva deducunt Legem Naturae,& putant cQnsistere in actu quodam illius, naturali iudicio scit. quo c0gnoscamus, quid faciendum, quid omittendum, in quam Sententiam laudatur Thomas I. secundae q. sq. art 1. sed & haec origo & Forma Paulo adve satur, qui cordi adeoque facultati hominis inscriptana dicit legem, non vero ipsum cor facit principium illius; quae enim inscribuntur tabulae, non ex illa emergunt, sed aliunde inducuntur, insuper rationi repugnat, quae intellectu praecise ut Facultatem hominis inde. terminatum concipit, & propterea ala alio ad
94쪽
honestatem restrictum. U Erra*quandoci Oxigo Iuris vilis juris matrem vocat obligationem ex con
sensu; potius enim oppositum erit dicendum, dc inverso ordine sic erit pronunciandum: Ius civile esse matrem, ex qua obligatio civilis. Ius enim sivile dicit Legum complexum, Lex autem non generatur ex obligatione, sed inducit obligationem & generationem illius.
3 errat,quando dicit, posse naturam quoque Premitur Juris civilis quas Proaviam dici. Si enim Jus ii, Aulium civile descendit a Iure naturae , tanquam a matre , vix videtur illud consistere posse, quod Juris civilis matrem vocat obligationem ex consensu, contradistin iste ad ius naturae, cujus mater sit humana natura. Et si Ju- ri civili occasionem dedit utilitas, & haec potissimum allo intenditur, quomodo in Jus narturae merum honestum respiciens poterit re duci. Secundo si ex Jure naturali descendit mediante obligatione ex Consensu Jus ciyile poterit in totum refundi in Jus naturae tanquam in principium radicate suum, at quis Juris civilis statura omnia eo reducet i quis non ad alia quandoque incunabula recurrere necessum habebit λ quomodo poterunt leges civiles accomodari rebvspublicis juxta Ariastotelem, & ut calceus pedibus aptari, mutari aut abrogari, si sunt stricturae ex immutabili
luce & lege naturae Tertio non una est ratio legum civilium , quaedam enim tradunt legi naturae conformia, quaedam diu sa, utut non repugnantia, quaedam denique contraria:
prioris gener. quidem descendunt ex lege
95쪽
hibitionem : horum tamen sententiam , quos oea diffutatione retulimis, ibidem impugnavi' min. Verum non tantum deviat haec Sententia a Scripturae sacrae tramite, Paulo do cente legem naturae scriptam in cordibus
gentilium, sedem hujus legis constituens humanam naturam, non matrem, sed & a recta ratione, quamvis enim dentur actiones intrinsece bonae vel malae, non tamen confestina
lex est , quod habet rationem qualiscunque regulae ad illas: cum aliud sit regula proprie sic di ista, aliud basis & fundamentum , quod exemplo Eleemosynae illustrant Socii, cujus fundamentum est indigentia pauperis & Ω- cultas dantis, nec tamen vel indigentia ex parte legentis, vel facultas ex parte dantis lex Eleemosynae; imo i Consensu Doctorum v iustiorum & recentiorum , de quo videndus Rodericus ab Arriaga Tomo quarto Disp. sebolasti et i sub Sectione secunda. Alii ex Facultate .uesim hominis intellectiva deducunt Legem Naturae,& putant c0nsistere in actu quodam illius, naturali iudicio scit. quo c0gnoscamus, quid faciendum, quid omittendum, in quam Sententiam laudatur Thomas I. secundae q. sq. art. I. sed & haec origo & Forma Paulo a ve satur, qui coxdi adeoque facultati hominis inscriptam dicit legem, non vero ipsum cor
facit principium illius: quae enim inscribuntur tabulae, non ex illa emergunt, sed aliundeo inducuntur, insuper rationi repugnat, quae intelle exu praecise ut Facultatem hominis indeis
i xerminatum concipit, & propterea a b alio ad
96쪽
honestatern restrictum. r) Errat,quandoci Origo Iuris
vilis juris matrem vocat obligationem ex con
sensu; potius enim oppositum erit dicendum,& inverso ordine sic erit pronunciandum: Ius civile esse matrem, ex qua obligatio civilis. Ius enim sivile dicit Legum ςomplexum, Lex autem non generatur ex obligatione, sed inducit obligationem & generationem illius. 3 ex aliquando dicit, posse naturam quoque minit Juris civilis quas Proaviam dici. Si enim Jus ii, autho civile descendit a Iure naturae , tanquam a matre , vix videtur illud consistere posse, quod Juris civilis matrem vocat obligationem ex consensu, contradistincte ad ius naturae, cujus mater sit humana natura. Et sJuri civili occasionem dedit utilitas, & haec potissimum allo intenditur, quomodo in Jus narturae merum honestum respiciens poterit reduci. Secundo si ex Jure naturali descendit mediante obligatione ex Consensu Jus ci ite poterit in totum refundi in Jus naturae tanquam in principium radicale situm, at quiqJuris civilis statut omnia eo reducet quis . non ad alia quandoque incunabula recurrere necessum habebit λ quomodo poterunt leges civiles accomodari rebvspublicis juxta Ariastotelem, & ut calceus pedibus aptari, mutari aut abrogari, si sunt stricturae ex immutabili
luce de lege naturae Tertio non una est ra- tio legum civilium , quaedam enim tradunt legi naturae conformia, quaedam diu se, utut non repugnantia, quaedam denique contraria:
prioris generis quidem descendunt ex lege E s naturae
97쪽
7 ANNOTATIONΕs IN LIB. H. GROTIrnaturae, in quantum certae reipublicae applicantur, & ejusdem utilitatem respiciunt, ct Uilium legum formam subeunt; secundi generis vero vel Mater vel Proavia nequit dici Ius naturae vel humana natura; partim, quia Objectilin illarum legum non sunt nisi indimerentia a bono & malo intrinsece tali praesciridentia, partim quia sese refundunt in Arbitrium Principis, vel illius, penes quem est τοκυρμον, partim, quia illae obligant non nisi vi illius principii: Superioribus esse parendum. Ultimi denique generis tam non possunt ex Jure naturae deduci , quam non possit
tenebrarum natales ex Sole peti. Et, aut
loquitur Author de Jure civili Romano, aut de Jure civili cujuscunque Reipublicae, si
prius vix inveniet ex doctioribiis Jurisconsultis unum, qui omnia, quae in corpore illo continentur, probet; multo minus pro Iuris naturalis foetibus agnoscat. Sane leges duodecim tabularum, quas tantopere commendat Cicero, Bibliothecas omnium Philoso-horuin authoritatis pondere & utilitatis pondere superare asserit, a Gellio non fuerunt,omni ex parte justae agnitae. Si posterius etiam ex Jure naturae descendent leges Eph
sorum. nςmo nostrum frugi esto, nemo vi tute apud nos excellat, Hircanorum & Scytharum iniquissimae, Draconis sanguinariae, de quibus Politianus: LM tum dicu8tur Jura Draconis, Nil mirum ess certe, nil nisi virus habent. OBSER-
98쪽
DE Iusta BELLI ET PACI s. 7 OBsERVATIO IX Non universale est, qui Jura prae scribunt aliis in eo utilitatem gliquam spectare solere, ac debere.
DIcit Author illos, qui jura praescribunt viilitas ei- aliis, utilitatem spectare, solere ac debere. Quod ipsum ambigue dictum est, quan tum ad debitum illud, quod urget. Nam fi si1 loquatur de imperiis despoticis, & Dominatu, qualia fuere Orientis, in Asia Sine sium, in Europa Ducis Moscoviae, & aliorum; non tenentur illi vi status in Legislatione a
utilitatem subditorum respicere. Dominus enim non tam curat servi utilitatem, quam
propriam. r) Si boc ipsum extendat, ut extendunt Scholastici, ad cessationem oblisationis, cessante utilitate legis, quasi subditus
in conscientia non obligatus sit observare le- sem, quae non utilitatis publicae causa lata, & . eum in scopum tendat, maxime errat. Si enim subditi juxta Petrum tenentur etiam duris obtemperare Dominis, tenentur eti im rvincula illa admittere, quae non in utilitaterncommunem, aut subditorum vergunt. Unde Rodericus ab Arriaga hoc requisitu ambigui- Asilaga φtatis accusavit& illa evolvere voluit, scribens: Observo in ipsa explicatione boni communis talem iterumfert quastionem de nomine, ut nec
in obium quidem τοcari possit, an lex ribeat respicere bonum commune ς Etenim laxissim,
99쪽
76 ANNOTATIONEs IN LIB. H. GUTIristud bonum commune accipitur ae sine adeo .ur quicquid in bonum unius sit, dicatur esse in bonum commune; sensu sine dubio gratis di futatur, utrum lex sit in bonum commune. Ostendo id clare ς nam,si bonum sit commune omnibus civibus, jam ibi clare constat esse commune ς si viro sit proprium ipsius Regis, tunc
dicitur etiam commune, quatenus Rex est persona eommunis, ct dirigit communitatem: Si oeci4le unius civis, tune etiam a patre Suario ct aliis dicitur bonum commune, quatenus bonum unius membri est bonum totius hominis, totius communitatu ς vel quatenus ex favore uni familia ob merita specialiter facto, aliν aximantur ad Ummodi facinora auredienda. se) Lex est, & manet lex, si sit lata ab eo, qui habet potestatem Nomotheticam. Quod autem lex deinde isertur utilita causa, ad id non tenetur Legisl tor, qui se mina potestate gaudet, nisi vel ex regula prudentiae, et ex motivo cujusdam 'irtutis. .antum ad morem ipsum & consue udinem Gentium reclamat Imperium Persarum, omnes enim Persas a Rege haberi pro servis excepta Uxore estatur Plutarchus. Dominatus Parthorum, mici enim Regum,teste Athenaeo,tractam, tur ut Canes, & Turcarum ide quo confusatur Leonis clavius.
100쪽
Mal E minime mali illi dicendi, qui
Usum armorum volunt sublatum, si universaliter hoc accipiatur. Espitat Author vocando illos homines
minime malos, qui interdixerunt usu omni armorum. At per hos aut intelligit antiquiores, Patres scit. quosdam, aut intelligit recentiores &nostri seculi. Si primum; verba Quid de Patrum non debite expendit, cum plurimi hςilum i iioia armorum usum simpliciter rejiciant, sed bussu senis certis circumstantiis vestitum, ex contaminatione cum Gentilismo . Ut ipse docet in opere libro I. cap. 2. g q. Si vero secun- dum, prodit animum sitim, vocando Anabaptistas, Migelianos, Photinianos, Haereticos saeteileo- pessimos minime malos; hi enim contra o rum se Inncm armorum usum pugnant. Ita enim
Socinus : Di ilior est quaestio de bello, nec ne duendendo. Utrum scilicet homo Christianiti, qui supremum Mogistratum errat , possit fine Christian charitatis offensone, ad id eorum a opera uti, qui suam is operam locare velint, quamvis ita statuam, Christiano homini priavato, non concedi quemquam, etiam per occasonem propulsandi belli, interficere , membrove aliquo corporis mutilare, Magistratu licet -- premo, id uinat, jubente. Caeteroqui armari, est una cum a bis ad impetum invadentium solium reprimendum, sine cujmquam cade, proficisci, tuno crediderim homini christiano. Iicerest