장음표시 사용
161쪽
υ3 ANNOTATIONEs IN LIB. H. GROTH a quando ad summa contenctere, vuli generin
:.2' . . Consilii, & sua non carituri mercede; an enim legem implere non est ad summa con-
tendere Z an superius datur dilectione DEI
ex toto corde, ex tota anima & omnibus vi-' ribus an plus possumus diligere proximum quam nosmetipsos λ tentet prius, quis iter in montem Sinai, tunc demqm scalis c lo admotis plus ultra; impleat decem praecepta, de dein demum quaerat: quid mihi restat faciem dum Z ut nihil dicam de ambigua phrasi, cum dicit non cariturum illum ad summa nisum sua mercede, quam grata b*c Pontificiis, quibu militatis pci ta si, aquilae volunt esse iri nu
bibus, & Confiilial sectari perfectionis, scri
bentes : Corsisium perfestionis vocamin opse bonum a Christo non i 'eratum, sed δε- monstratum; non sed eommendulatum. Disteri autem a pracepto ex parte muteria. e parte subjecti, ex parte form , ct et x p irte sηis. Ex pa rre materia dupliciter. Pri.
o. quia materia pr/cepti s facilior, co M iscit, ρη ς ista enim sumpl. ea ex principiis Natura, hac superat quodammodo naturam nam adser pandam cqumi fidem, natura heclinat, at n n ita ad abstinendum a eos a. brsias ιλ i. dae virginib. Quis inquit, humano eam pessic ive' ο cqmprehendere quam nec natura suis inclusit legibiti ξ aut quis naturali voca compi citii quod supra usum mi tura sit λ e coelo accersivit, quod imitaretur i r m. Et mero min , sive quicunque D rit 'utor ,sermone de assumptio e : Prosea , triuiti
162쪽
inquit, in carne prater carnem vivere non terrena vita est, sed caelestu. Secundo, quia ma- seria praecepti bona en, consili' melior ct perfectior, liquendo de praecupis , qua circa ean
Mem materiam versantur, circa quam versa tur consilia I consilium enim includit praece
rem, inquit, amantes , quibus terrena nuptia Viluerunt , qua terronos amplexus non desideraverunt, inque ais acceptarunt praceptum, Di non recusarent consilium; ut pim placerent,
plu/ se ornaverunt. Ex parte subj Ili disserunt conssia ct praecepta , quod praceptumo commune sit omnium, consilium non item Au- , g inm sermone 6. de re orer De virginitate dicitur : Qui pol st capere, capiat, de justitia κνη dicitur: Qui potest facere, faciat, sed: Omnis arbor, qua non facit fructum bonum, excindrtur, ct in ignem mittetur. Ex part forma, qu d praceptum vi bua obliget, conmhum in arbitrio hominis positum sit. Hieron mus in epistola ad Eustochium de serva τiuinitat/: Ubi eo lium, ibi ossisntis arbitrium; ubi praceptum datur, ibi necessitas'- - .pientis. Et Augusti nin is sin ta viuinitate, cap. 3ο. Neque enim, inquit, sicut non moe- ichaberis, non occides, ita dici potest, non nubes; in exiguntur, ista offeruntur; si fiunt ista, , laudantur,nissiant ista, damnantur. Expa re snis, sivi es tus, quod praceptum observa- P . tum habet praemium , non observatum habet poenam: OUlium autem si nou servetur, nul-Η lam
163쪽
praemium. εAugustini de sancta virginitate, cap. I . Fraecepto quisquis non obtempera et , rein ea, ct deterior poena. Et infra: Sed quoniam devitatis remississe peccatu, adeunda est vita aeterna, in qua est quadam egregia glari Won omni bio in aeternum victuinis, sed qui dum ibi tribuenda ; cui consequenda, paruo .st, liberatum esse a peccatis , nisi aliquid iis liberatori voveatur, qued non sit criminis non' νονisse, sed τουiste ac reddidisse sit Iaudis tonsilium, inquit e solis G
164쪽
Ad Thesin I. OBsERVATIO I. Praeter Ius omnibus hominibus commune: datur quoddam civile pro diversitate Gentium diversum.
plex enim Ius datur juxta Aristoteleni lib. 1. Nicomachicortim 'naturale scit. & legitimum. Falis , litur enim Demonis, qui Inutilitatis accuset posterius, ut quo non egeant boni, ες quibus mali nihilo meliores reddantur. Falluntur&illi, qui opinantur antiquitus homines sine legibus vixisse, quia vox , apud an i- quos Poetas Orpheum, Muscium di HomU
165쪽
rum non reperiatur; falsi denique fuerunt iuvenes Patricii Romani, qui teste Livio lib. r. optimam vivendi rationem putarunt vivere sine lege , pendere vero in totumia Rege, quia Leges sint res surda & inexorabilis salubriorque inopi, quam potenti, cum Rex& irasci & ignoscere possit, inter amicum S
emove- inimicum discrimen noverit. Verum, Quae. μ' ratio movit primum, in ipsum retorquera potest: si enim boni dantur in Republica, cave-biant, ne impingant indirigens principiti,noomam respicient, ad quam se componant; Iucoquat in dubiis affulgeat; Si mali, quamvis meliores non reddantur , coercentur tamen hocleeuntia. freno, ne malum exundet. Quae secundae Opinionis Authores impulit, infirma est, non tantiim ex eo, quia a nominis, & quidem in Graecia tantum defectu, non licet arguere ad legum vel illic, vel alibi carentiam; verum etiam quia aequipollens vox apud Homerum occurrit; sane si Augustino fides lib.ia. de Civitate DEr c. 3. Graecia seb Phoronaeo AD, golico Rege legum & judiciorum quibusdam clarior facta est institutis,qui vixit, juxta Plat nem, non longe post diluvium; juxtaAugusti num circa tempora Isiaci: videatur Arist.r.pol. τεitia. c. t. quae deniq; juvenibus Romanis placuit, venilem redolet licentiam: utut enim lex si pliciter praecipiat, nec sese flectat ad arbitrium lsubditorum, habet tamen Praesdem, qui culo vigili in circumstantias facti respicit &sentcntiam illis attemperat, unde Cicero lib. de LL, I 'e Rege , inquit, Wc domu , ut
166쪽
Nec civitas , nec mc hominum univems m gemω sare, use Vse mundus potest. Lex nihil aliud est quam mutus Magistr tu , di magistratus lex loquens.
DBsERVATIO U. Ut Jus civile varium est pro varietate populorum, ita illius communio eos tenet, qui se eidem submiserunt. Jus civile generatim acceptum est Ius hominum, alicujus populi, vel unius, aut alterius civitatis proprium. Ita Ebraei Jus quod orat' imdam habuerunt forense, quod in libris Mo- 'falcis adhuc legitur, & optandum esset illud plenius, quam hactenus factum est, exponi ab illis, quibus otium & prxsidia ad hanc materiam. Coeperunt quidem aliquid moliri in hoc genere Guilhelmus Veluod Scotus in parallelisJurisJudaeorum&Romanorum.Justus Calvinus in Themide Ebraeo-Rom na, Molinaeus in Collatione legum, nec non Pithoeus in consimili Tractatu,Gerhardus a Re- messe in Codicem LL. Ebraearum, & Constantinus Ll Empereur in Disputationibus Theologicis de legibus Ebratorum forensibus; sed ultimam haec desideram manum, quivis facile deprehendit. Athenienses suas ha- Atheni i puerunt peculiares legςs, quas partim Dr co, partim Solon, partim Aschilus tularum
incisas tabulis aereis & quadratis, quas mo-
167쪽
Lib. i. e. i. 724 ANNOTATIONEs IN LIB. H. GROTirbantur jurare Areopagitae, se perpetuo servitiaturos leges latas, ad quos Paulus fuit duci us. quia etiam de invecta peregrinitate maxime in religione judicabant, alitenquam censet Chrysostomus. Videatur Historia Aq. 17. v.
Romano. 18, I9,2 O. Κατ' hodie venit Ius Roma-irum, quod Tribonianus digessit. De hoe
quaedam addere non inconsultum ducimias. origo il- Expendenda autem venit I. illius origo, non
primigenia, quae, in quantum illud conspirat cum seminibus honesti post lapsum reliquis
in lumen &.legum naturae refunditur, sed , traditiva, qua beneficio communicationis Romanis innotuit, & sese sensim in majus Tepperus corpus promovit. Uilhelmus Zepperus inde Origine libio cujus titulus legum Mosaicarum forensum Explanatio cap. XIII. pag. ni. & seq.existimat Romanos leges suas, circa quas adhuc hodie Ius civile occupatum est, a Graecis vel Atheniensibus; hos porro ab AEgyptiis, .& hos iterum a Mercurio Trismegisto; hunc tandem a Mose leges suas, de manu in manus quasi accepisse, atque adeo gentium veleth-picorum leges, ad posteriorem inprimis De calogi tabulam pertinentea, quaecunque ali-L quid sani & praeclari habent, omne suum D cus & Authoritatem a lege Mosaica mutuari, non secus atque luna & stellae splendorem . suum a Soloe. Ne autem dixisse hoc videatur sine cea tis authoribus & fundamentis probat
institutum. Hermetem enim vel Mercurium,
Philosophum, Theut dictum in AEgypto paulo post Mosen primum & antiquissimum Le-
168쪽
gislatorem circa annum Mundi a ues floruisse,& h. e. ter maximum fuisse cognominatum, quia videlicet,ut acumine atque
doctrina Philosophis omnibus antecesserit , ita Sacerdos dein constitutus, sanctimonia vitae divinorumque cultu universis praestiterit Sacerdotibus, regiam denique dignitatem adeptum, administratione legum rebusque gestis superioru Regum Gloriam obscurasse. Laudat in suam sententiam Lactantium lib. de Ira Dgi cap. ii. & lib. I. divinarum Institutionum cap. 6. Arnobium lib. 4. adversus gentes. Augustinum lib. 18. de Civitate DEi cap 39. Diodorum Siculum lib. 2. cap. 3. Bibliothecae,& Renatum Laurentium inTertul-
liani librum adversus Valentinianos, qui si tuat perindὸ , ut Ludovicus Vives, Mosen ipsum Hermetem esse, qui propter literarum inventionem id Nomen apud Agyptios con- 'Gsecutus sit. Si itaque Moses AEgyptiis dictus sit Mercurius, eb verius esse, quod AEgyptii leges suas a Mose habuerint. Sin alius a Mo-
se Mercurius hic fuerit, Mosis tamen cogno- mentum inde nactum esse, quod ex Mose
suam & Philosophiam & leges hauserit, alterque ab AEgyptiis Moses habitus fuerit; quod
confirmat ex Commentatore illius in Dialogum, Pimandrum dictum: traniit dein ad Solonem Salaminium, qui leges stras ex a Ppto attulerit, & Athenienses, abrogatis famguine scriptis, quas Draco dederat illis, adstrinxerit; sibdit testimonia Platonis & Dio. dori Siculi i Romanos tandem voluisse inclytas
169쪽
elytas Solonis Leges describere, aliarumque Graeciae civitatum instituta, mores juraque cognoscere, &. prci pterea missos esse legatos Athenas Sp. Posthiimum, Album, T. Manlium, P. Sulpiti tam Camerinum, quibus res liedeuntibus , Decemvirisque constitiitis, publicatae sint decem tabulae, quibus dues adjectae, sensim etiam emersis e plebis laita, Senatusconsulta , Praetorum. Edieta, prudentum rc sponsa & Principum coostitutio- nes atque rescripta, quae dein in Corpus aliquod, lustiniani jussi nemoriae juvandae cau- si collecta. Ita compendiose ex illo recensere placuit, quae speciose proposuit. Deside-zxamina, ramus in hisce natalibus I. solidum de Tris- ' megisto testi hionium. Sunt enim qui aliter de hoc Hermete judicant, atque hunc Toth avtu sive Taautum Phoenicum & AEgyptiorum, ne-S farium hominem & insignem Magum fuisse censent, de quo ex Sanctiunt athone refertur quod natus Mistoe Scriba Saturni fuerit, arti - busque magicis hunc contra Patrem Uranuni juverit, nec non consilia pessima subministra
rit; Atlantem fratrem in foveam dejiciendi &vivum obruendi; a quo Phoenices & AEgyptii in cultu extraneo fuerint instituti, qui ab eis ad Graecos a Cadmo Agenoris Filio delatus
sit. Neque dici potest ipsum Mosen suis e
hunc Hermetem, cui tanta tribuuntur scelera, quemque, ut Lactantius lib. i. cap. s. t statur cultum esse religiose a Saltis: quis au- tem credat Mosen invisum AEgyptiis nomen
170쪽
cadia,quod alii addunt; quae ex Poemandro adducuntur,ut ostendatur, si Hermes ille n5 fuerit ipse Moses, fuisse tamen illius Discipulum
non conducunt, cum scriptum illud sit supposititium observante Vossio,adornatum a Semi platonico,idemq;Semichristiano. Quinq; alias enumerat Cicero Mercurios lib. III. de natura Deorum, & ex illo Lactantius, nec non A nobius; nihil autem comparet in ullo illorum,
quod Moysi conveniat; nec prisca Gentilitas sub hujus Deastri Nomine Mosis historiam involvit, sed potius sub Liberi Patris umbra,
quem crediderunt in Arabia natum, quia Moses inde in AEgyptum concessit, exulem volu runt, de maris rubri transiisse profundum crediderunt, cui Nisa inclyta, quae trajectis literis
Sina. II. Desideramus liquidam consequen solonia uinti in , s: Solon ex Mypto petierit suas Leges,
illas sesegisse sibi, quas Moses quondam pro Legς .didit: tum quia AEgyptiorum statuta potuit suis attemperare usibus; tum quia post egres isum populi ex AEgypto demum latae fuerunt leges in deserto; tum quia dubium, num tem- pore Solonis, si ponamus notitiam legum divinarum floruisse in AEgypto, sincera inveniri potuerint lipsana. III. Desideramus illimem fluxum legum, quas habuit Graecia ad Roma- 1 nos: nam agnoscit ipse Zepperus praeter Solo Quae a s nis leges etiam descripta fuisse aliarum civita tum Graeciae instituta,mores & jura; ponamus sta. etiam in tabulas decem dimanasse ea, quae erant Solonis hausta ex AEgypto, num non inaccesse-