Observationes maximam partem theologicæ, in libros tres De iure belli et pacis, Hugonis Grotii publicatæ à Johanne Adamo Osiandro ..

171쪽

m. i. e. i. 128 ANNOTATIONEs IN I in. u. Gnorii laccesserunt bis tabulis, sequenti temporii tr i plebis scita, Senatusconsulta,Praetorsi Edi . cta,prudentum responsa,principu constitutio.

nes atque rescripta, Ipse teste: quam exiguum itaq; crit, quod ad ilia incunabula, quae ponit Zepperus, assurgit: deniq; sub ipso Justiniano, quod Romanis placuit, quod hauserunt vel ab aliis, vel ductu ingenii ipsi constituerunt in

gnam subiit mutationem,quantu accessit quaru

ν ω ὸ quantum demptum Θ qui itaq; pro demon stratione vendere potest Zepperiis, quod nocita facile probabilitatis terminos attingit: ut ut

MicrisiK autem latec militent contra adductum Autho. rem nolumus lanien negare, aliquid ex Mosaicis legibus in forum Romanorum, utut noriis vr ponit, tubulos dim hasse ih plures, quas Corpus civile comprehendit cunidirinis conspirare; pentateuchum etiam Gentilibus innotuisse, & magnam Sapientiae partem in omni fere genere disciplinarum deberi populo quondam prae reliquis in peculiuni electo nolumus impugnare illa Philonis lib. 1. philonis de vita Molis: Desita fama Deum, quin hii. '' posteris totu orbem habitabilem perva

fata, extremos ejus terminos attiait. Et lib.2.de is ossis vitur Dud tamen magis etiam mireris,

non sium Iudaos, sedct aliarum gentium

pene omnes homines, praesertim virtutis ratio-- nem habentium, ἰmbutos esse harum legum v neratione. Hic enim est honor earum eximiam& lib. de Iudice: quod legis caput mihi πι- dentur, quidam ex Graecis legislatoribus d si -

sis e sacratissimis Mosi tabul , inindixis

172쪽

sua , ne ex aud tu orat r Testimonium . Alterum, quod ex occasione anneci ere voluinitas, est Cultura Iuris civilis Romani. Multum tributum fuit & olim & nostro tempore huic studio ue unde Pomponius libro tertio scribit: Juris civilis scientiam plurimos in maximos Viros fuisse professos, primum vero fuisse Tiberium Coruncanium , qui in publicum fuerit progressus. Fuit is Pontifex Maximus, ad quem de divinis & humanis rebus referri solitum, Cicero tradit lib. III. de oratore; ex quo colligunt quidam, etiam de divinis rebus olim Jurisconsultos respondisse, & ad illos pertinuisse ritus plaeandorum Deorum. Nostra verb aetas, quot vidit in hoc genere illustres Z ut vere scripserit Gr tius initio Protegomenων: δει civilesve IE .

manum aut isti strare Commentaria, aut conistractum ob oculos ponere , esse muti, . Comparari vero possunt, quorundam iudicio Iurisperiti, si vestigia aliqua ex Ebraeorum Republica investigare licet, cum ii. lis , qui in scriptura passim dicuntur νομοδεδάο αλοι, pomiscuὸ enim hae voees in sacris leguntur, sic qui

Matth. 22. v. 33. & Luc. Io. v. 23. vocatur νομικώς legisperitus, ille Marc. 12. v. 28. VO

tu Scriba. Verum hic videtur L dis guendum inter Scribas: cum alii fuerint Politici, alii Ecclesiastici, prior generis it rum vel insimi, quo nomine apud I lmuddi cos veniunt Praeceptores puerorum, qui leg

173쪽

i,o ANNOTATIONEs IN I re. H. GROTIII exic' Talnaudico; vel aliquanto superiore qui actuarii & notarii, a quibus privatorum Instrumenta conscribebantUr ; vel deni regii sunt i, qui erant a secretis vel in pubi co munere constituti, & res gestas acta pii lblica vel reditus conscripserunt, quales illi r Reg. Ir. v. it. alii erant Ecclesiastici , quales Schaphan Σ. Reg. 12. v. io. Esdras Nehem 8. v. 4. & illi, de quibus Matth. 17. v. Io. I. Dii inguendum inter & νομιμquod Scribae magis occupati suerint in Thi ria, similes Prosestseribus Academicis, νομ autem magis in praxi, quamvis alii aliter sestiant,& Scali per distinguat inter νομοδεδα ἡ λους & νο λικου , atque illos sitisse legis Into pretes, hQs vero formularum Jurii Script res, qui actibiles civiles docuerint & forenti magis tractarint, stalpat; Scribas vero quo ram fuisse populi actuarios publicos, quosdam legis, qui illam expiauerint. 1 II. D uinguendum inter illos Scribas, qui passim dispersi habitabant, ubi ubi Synagogae erant, ' de quibus Matth. 13. v. i. & illos, qui Hieroso

lymis habitabant, quorum maior erat Autho ritas & Splendor. ex quibus sis allescit, qua analqgia hic obtineat, & cum quibus quali . cunque possit thstitui comparatio. Sane S, Dinon Jarchi ad versiculum nonum Psalmi sexagesimi, ubi dicitur: Juda Legislator mein putat notari ex tribu Iu a a Davide Proin tos, quibus retenta Potestate legislatoria

derit iacultatem publice poliricas leges inre pratandi, & ael causses speciales per senten

174쪽

Nam sicut χο Mani prae in habebant , comitti jurisperitos, quorum consiliis in jur dicendo ui ntur, ita es is M, oistra tibin, itemque Sacerdotibi, ut doc/t Thulmud niὸ isset mitanum in Joma, ct Maimoni es, fitiiesto de die propitiationis, sui ad rant ad edo delini plarunque ex Levitica tWibu, qu e rpublico sustentata, neque rimi incis distraEM' - . ne otiis, ad lite arum studia Hiio abundabat . Sicut autem lex erat una , riet divini omηis humanique juris, ita apud Hebraeos pe nes eosdem erat juris utrimque Ant' retallo V

Tertium deniqlatissime se diffunditiique Usus est hiijus Juris . qui utis ruri,iffundit refert enim Bussis rurcas hodierno ten pore etiani uti C'dice stinianaro & demonstrare laboravit Arthuriis Duli, in eleganti libello de usu & autho ritate Juris civilis Romanorum iii 1 intimis . , Principum Christianorum, p rigere sese il- lud extra Imperium Romanum quoque, lyx Principum Italiae Domnium, regnum Neapolis & Siciliae, regii Galliarum. Hissipa- niae, Lusitaniae, Hiberniae, Scottae, Pol0niae,

Hungariae, Daniae, Suecti, Bohemiae, quod tamen cum aliqua limitatione intelligendum, . Amesio contradicente, & nullam rationein

Iuris Anglos habere cer sente lib. s.'

175쪽

Lib. i. e D ANNOTATIONEs IN Lia. H. GRoiit de Conscientia cap. i. Quaestione ij ptima Thes XXI. pag. 2 i. quia et am confirmat Henricus de Braeton, inibens: Cum fre ista omnibM MPonitio utantur di ct jure a

dicitur, Bellum nos ad incem tanquam finem suum deducere. BEllum pacis causa suscip Auxb0r asserit.

Verum, si is sinis, b c Meta, scopus, eis nulla sit controversia , unde non possit Bellum miri, si animos hsminum corruptos attendas, non t en posito hoc fine debet. Oculum cnirn sempcr dirigendum in pacem, manu etiam armis instructissima docent, q- reprehendunt Alexandrum M. quod ipsum ii fel therii egerit furor aliena devastandi, de ad 4gnota injserit; qudd Mon ςontentus tot civitatum strage, quas aut vicera Philippur aut emerat, & alias aho loco proiecerit & to to Orbe arma circumtulerit, nec sibstiterit unquam lassa crudelitas; immanium ferarum modo, qua plus, quom exiet , fames mo deant, quae Senecae sint verba Epistola V . Romanos taxant, qui quandoque aliis opem tulerunt , ut ipsi ex fraeda ditescerent , qui

diserte Bellum voli mi ita suscipi, ut nihil aliud, nis pax quaesita videatur, quae est Cic ronis sententia lib. i. Ossiciorum, qui per victoriam res*nt contendi debere ad Qui

176쪽

tem , qua ratione Augustinus voluit belligerari lib. 19. de Civitate DEI cap. Ir. scri Autinis bens: Od mecum inquit, ro humas

nas, naturamque communem, utcunque ineu tur, agnoscit, sicut nemo est, fingaudere nolit, . .

ita nemo rsi, qui pacem habere nobi . AEquidem Di, qui bella polunt, nihil aliud, quam vincere volunt, ad gloriosam ei pacenta bellando civiunt perveηῖre. Nam quid est mP-d uictoria , nis subjectio repugnantium λζuod cum factum fuerit, pax erit. Pacis ignior intentione geruntur ct Mya, ab his otiam qui virtutem Lilicam student. exercere impe manda ct pugnando. Nam ct isti, qui pacen, in qua μnt, perturbari volunt, non pacem odo ni sed eam μὴ arbitrio suo volunt commum tori. Non ergo, ut sit pax, noluut, sed ure

M. .

Bellum quanquina possit dici status, quidam tamen malunt esse a ti*nem nobis proximuya Genus est Dis

sidium. .

Eseribit Author noster bellum, quod a Mili ' i praelio distinguit Livius, scribens : F puluis manum es nulla beti multis iam praelis victum . cum illo tamen consendit sallustius, dicens: in eo besto trecenti m

ita desiderati. quod sit status per vim

177쪽

stustra desiniri, nec piesse generalem quandam ideam illius haberi. Arguimenta au- tomice hei manni ad duo redeunt, prini est,

bcitum sit genus imperfectum, atques nalogana , qualia totam suam essentiam i des uitionem rcsignent species perfectae. cue oes,, dit IIJ sentcnita Ciceronis, Obrecbti, Als au cies h iii, Ad uti Κςlleti, lib. 1. Ossiciorum judi Mileti o. ci. Polit. cap. 3. qui bellum per actioiic in de- rihi 'scribit. id uo ideo, quia bothim includ t pu- snam, & in corpore Iuris civilis saepius pugna accipiatur, in quem sensum multi l u-

Resuta tur cautur textus. : Sententia auterii Keckormae -

ni facile refutatur, quia i) non est conie-quens constat aliquid ex ptiiribus partibus , L non potcst definiri. J tam bacr tione quo- quoque mundus in Physicis, & civitas in Po- liticis ex ςadem causa non possent desniri. r) quamvis bellum αναλόγ': sese habς at a L . bellum hostile atquς c vile, nihilominus pri rest desidiri, ita tamen , ut tribuatur noti Q . bessi si inib bello bestili , secundarib autem s. etiain civili ilissensioni, Althusium quoquo cum Icelleto infirmo niti frundamento te ii o- pei demonstratur, quamvis enim pro illis produci possit, quod bellum dicat pugna iquandam, nec non leges civiles pro ipsis litare vi dran uri nond*nat 'men ex hjscer

178쪽

Monibus necessarid illis erit accedendum. Jam i) licet includat bellum integralitern s asi pugnam in tota sua latitudine acceptum

m consequenter actionem, non tamen consequens est ipsum bellium serinaliter dicerea Dionem. Sic quamvis leges civiles sio bellom dicant esse pugnam, tamen hoc ipsum non intelligendum est adaequatὰ, sed inad-ce quate, quia bellum pugnam habet, seu complectitur quasi partem. Mine non solum Diagna dicitur bellum, sed etiam juxta Gel-

Utam lib. I. c. et s. dicitur , tempore bestum manem, licet praua Ossit. Mliud itaque erit bellum, aliud pugna; quod e iam cognosci potest ex superioribus. Manet si i aque bellum dicere Statuni mon aetionem

Qt fundamentis illis quae supra laudati Authores posuerunt, cum ubrica sint, & Grotii praevaleat illis sententia, si comparatὰ prae-vrimis loquamur; ad praelium; quanquam male impugnaverit obrechium Κechermai rius,objiciendo: bellum nonusse unam actionem , sed plurimarum actionum collecti , ideoque male describi per actionem. Nam hia ratione consultatio de bello quo- . que male definiretur per actionem, quia plu-ires actiones in illa occurrunt. Aliud itaque est actio simplex , aliud composita, quae sub

ratione connexionis unitatem quandam in '

duit, ut frustra sit contra Obrechium his a imis kccherri annus. Verum dices: ita approbari Croesi descriptionem. Sed videtur simil& illa laborare tum quia vocabulum Status

179쪽

convenit qui dem bello, sed remotius, in de initionibus autem proxii, in genus assignati s labet: tuin, dicitur bellum a Grotioesiariis per viin certantium, qua talium: ubi ipsemet videtur relabi in sententiam Ciceronis, quam prius castigavit, cum certantes quatales dicant utique actionem, quia juxta se psiani Grotium conatio per vim dicit assti nem: tum , quia eti in ambigua videtur esse haec definitio, tque illustri i compensabiliri

ita tuo doscribitur brilum, quod Di

rariorum. HV b b ur genus proximiit', qndium scit. armatum, quod ad n puram generis convenit & bello & duello atque confirmat Augustinus, bellum doscribens per 'ilem dissensiqnem , ubi arma Inoventur, ne aut mimiae laxit tis & hoe accusim possit Gepus, ideoque arm tum iungitur ii inidi', 't excludantiu lites, quae alias 'agitari sole it ςtiam quis loque inter populos verbis, non armis, interveniente tertio,

citra sanguinem susum componendae. i , betur disserentia, dum dicitur esse duorum exercituum contrariorum: nam ita dia singuitur i. a militia, ubi unus saltem exer- .citus susscit, 1. distinguitur a duello , ubi non duo ςxercitus cpiasrediundisi sed talem duo feriam & deliberatam pugnam ine*nt. Nam qualia in fon contra mille Philistaeos decertavit, ellii id vocari nequit, sed pugna.& actus hieroicae virtuti) extraordinarius atq; .

j inus, di denique 1 ita distinguit a a dii.

180쪽

Da Iustet Ba Lxi Ei P Acis. 737 Viaticii hensione, qualicunque animorum & verborum inter duos exercitus unius 'Regis, dum dicitur dissidium esse exercituum contrariorum: non refugimus , si addatur quo uetine quod sit tale dissilium , quod suscipis

existur

ad propulsandam vel vindicandam injuriam. licet hoc non necessarium, nec ad Essentiam belli qua talis requiratur Non tamen dissi mulandum, hanc definitionem non esse nisi bellipublici, ad quod primuin resplatendunt 3 stante hac descriptione, non opus est Deoperose laborare de sententia illorum, qui vel opponunt definitionis latitudinem, quod c. ita etiam pugilibus conveniat; nam & illo. rum esse statum per vim certantium; vel ii Iorum qui stilum tem re circumscribunt. quasi duret bellum actio autem sit transit

ria. liqiin etiam quid de aliis definitioni a bus sit sentiendum , Lipsi, qui describit be Ium per vim de arma in principem aut pN Padum alienum, aliorum, qui indictam Con tentionem esse volunt, indictio ςnim non ad ri bellum simpliciter requiritur, minim silea nis illa, quae Romanis in usi. de qua Cic Oro, quod nullum bellum a Quiritibus justum erit habitum, nisi quod de rebus repeti tis denunciatum esset ante & indictum, cu- ius denunciationis sive clarigationis formu- Iani Livius recitat lib. i. Gellius lib. is c. anterim non negamus, si communis quaedam Mea pnescindi possit & debeat belli tum p blici, tum privati, Grotianam posse tolerari, di sub illa gene itate admitti,